Bijlage 1. Jaarstukken 2024

Regionale woonvisie vaststellen

In overleg met de regio bepalen of en op welke manier een nieuwe regionale woonvisie voor de regio Haaglanden moet worden opgesteld en vastgesteld.

23

In de regio Haaglanden wordt vooral gewerkt aan de uitvoering van de regionale realisatieagenda. Het opstellen van een nieuwe regionale woonvisie is naar achteren geschoven. Een nieuwe planning is nog niet opgesteld en wordt ook niet binnenkort verwacht.

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Uitvoeren Woonzorgvisie

Uitgevoerde Woonzorgvisie

De woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp is in 2023 vastgesteld. Op dit moment wordt gewerkt aan de uitvoering van deze visie. Voorbeelden van projecten waar aan wordt gewerkt zijn: het opstellen van woonwagenbeleid, het opstellen van beleid voor premantelzorgwoningen, het opstellen van een leidraad voor levensloopbestendig bouwen en het aanstellen van een doorstroommakelaar.

Woonmonitor opstellen

Jaarlijkse monitor met een overzicht van de ontwikkelingen in de woningvoorraad

De woningbouwmonitor wordt altijd in het laatste kwartaal van het jaar ter informatie aan de raad aangeboden en dat is in 2024 ook gebeurd.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2024, begroting na wijziging 2024, rekening 2023, rekening 2024 en de afwijking rekening 2024 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2024 ten opzichte van de rekening 2023. Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

Afwijking tov. begroting na wijziging 2024

Afwijking tov. rekening 2023 -1.230

Lasten

-28.105

-28.588

-20.947

-22.177

6.411

Baten

25.990

25.735

25.602

17.699

-8.036

-7.904

Totaal

-2.114

-2.854

4.655

-4.479

-1.625

-9.134

Afwijking tov. begroting na wijziging 2024

Afwijking tov. rekening 2023

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Ruimte en wonen (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

Lasten per taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving

-2.834

-3.364

-2.806

-3.125

239

-318

820 - Grondexploitatie

-19.461

-22.202

-13.896

-15.038

7.164

-1.142

830 - Wonen en Bouwen

-2.550

-1.179

-578

-836

342

-259

Totaal

-24.845

-26.744

-17.280

-18.998

7.746

-1.718

Baten per taakveld 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie

171

172

399

603

431

204

20.824

22.735

19.655

13.990

-8.744

-5.664

830 - Wonen en Bouwen

2.614

1.850

4.651

1.662

-188

-2.989

Totaal

23.609

24.757

24.705

16.255

-8.502

-8.450

Totaal saldo van baten en lasten

-1.236

-1.988

7.425

-2.743

-756

-10.168

Toevoeging aan reserves 810 - Ruimte en leefomgeving

0

0

-550

0

0

550

820 - Grondexploitatie

-3.127

-1.711

-2.985

-3.046

-1.335

-61

830 - Wonen en Bouwen

-133

-133

-133

-133

0

0

-3.260

-1.844

-3.668

-3.179

-1.335

489

0

700

475

501

-199

26

930

266

411

931

665

520

Totaal Onttrekking aan reserves 810 - Ruimte en leefomgeving 820 - Grondexploitatie 830 - Wonen en Bouwen

1.451

12

12

12

0

0

Totaal

2.381

978

898

1.444

466

546

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

-879

-866

-2.770

-1.735

-869

1.035

-2.114

-2.854

4.655

-4.479

-1.625

-9.134

Resultaat

24

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2024 na wijziging en de Jaarrekening 2024 01 Ruimte en wonen (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Bestemmingsplannen: Begin 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dat betekent onder andere dat alle bestemmingsplannen samen één omgevingsplan zijn geworden. Vanwege landelijke technische beperkingen kan er maar één wijzigingsprocedure tegelijkertijd worden gedaan, terwijl er daarvoor meerdere bestemmingsplanprocedures tegelijk werden gedaan. In 2024 is aan de herziening van het omgevingsplan voor de wijk Tolhek gewerkt. Dit is grotendeels intern gedaan. Daardoor zijn de kosten voor adviezen onderzoeken derden in 2024 lager geweest dan gebruikelijk. Wanneer het weer mogelijk is om meerdere herzieningen tegelijk te doen, de ervaringen van Tolhek verwerkt kunnen worden in herzieningen voor andere wijken en meer omgevingsprogramma’s gereed zijn om te vertalen zullen weer meer kosten voor advies en onderzoek derden ontstaan.

-

127

Inkomsten subsidies voorgaande jaren: Ruimte voor ruimte is een langjarig proces dat steeds in rondes wordt uitgevoerd. Zodra er een groep ondernemers is die hun bedrijf wil beëindigen starten we een nieuwe ronde. Dit maakt het voor ondernemers financieel mogelijk om het bedrijf te stoppen en levert ruimtelijke kwaliteitswinst op. Er zijn veel aanmeldingen voor een nieuwe ronde ruimte voor ruimte. Daarom starten we in 2025 een nieuwe ronde. Het voorstel is om deze middelen via een resultaatsbestemming in te zetten voor de nieuwe ronde ruimte voor ruimte in 2025. Het voordeel van €540.000 is ontstaan vanuit vastgestelde subsidies van voorgaande jaren voor ruimte voor ruimte projecten.

540

-

Lagere lasten Omgevingswet: Niet alle geplande werkzaamheden hebben nog plaatsgevonden. Het gaat met name om ontwikkeling van competenties om te werken in de geest van de Omgevingswet. Deze schuiven door naar 2025 en 2026. Het restantbedrag van €199.000 wordt in 2025 onttrokken uit de reserve Omgevingswet.

-199

199

Lagere lasten ruimtelijk beleid: Met de gebiedsvisie Vrijenban is eind 2024 gestart. De werkzaamheden vinden vooral in 2025 plaats. Het omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit is door beperkte personele capaciteit vertraagd. De kosten worden daardoor over een langere periode gemaakt. Verwacht wordt dat het omgevingsprogramma Ruimtelijke Kwaliteit in 2026 wordt vastgesteld. Bij de besluitvorming over het resultaat van de jaarrekening 2024 wordt daarom voorgesteld om het saldo in 2025 door middel van resultaatbestemming beschikbaar te stellen.

-

115

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan taakveld Ruimte en leefomgeving. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-270

Overig

-109

68

Afwaardering strategisch vastgoed: De bestemming van de grond aan het Emmapark is gewijzigd voor het realiseren van het Sociaal Cultureel Centrum. Hierdoor dient een afwaardering plaats te vinden.

-

-2.426

Mutatie grexen: Dit betreft een afwijking op de grondexploitaties (niet bedrijventerreinen). De tussentijdse winstneming van €3 mln. is hierin verwerkt; deze is in 2024 gestort in de Algemene Reserve.

-9.088

9.088

733

-733

Overig

275

-100

Lagere inkomsten bouwleges: Dit verschil is voornamelijk te wijten aan een lager aantal vergunningsaanvragen en een afname van grote bouwprojecten, mogelijk als gevolg van de invoering van de Omgevingswet.

-225

-

Urentoerekening: Betreft een lagere urentoerekening aan taakveld Wonen en Bouwen. Hiertegenover staat een nadeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

337

810 Ruimte en leefomgeving

820 Grondexploitatie

Voorziening grexen: Dit betreft een toename van de verliesvoorziening voor de nadelige grondexploitaties. Deze wordt gedekt uit de Algemene reserve. De oorzaak ligt in een wijziging van de bestemming van het laatste uitgeefbaar perceel van wonen naar onderwijs in de grondexploitatie Ackerswoude. 830 Wonen en Bouwen

Overig Totaal 01 Ruimte en wonen

25

37

5

-8.036

6.411

Investeringen Investeringsbudget Ruimte en wonen Woonunits crisisopvang vluchtelingen (50st.)(2022) Voorbereiding Vrijeban 2 (2020)

Beschikbaar na bijstelling Najaarsnota 2024

Werkelijke uitgaven 2024

Restant

afsluiten / handhaven

430.186

0

430.186

0

2.730

-2.730

afsluiten

427.456

Totaal af te sluiten

430.186

2.730

afsluiten

Voorber.budget Oranjepark,ruimtelijke visie(2022)

199.219

114.492

84.727

handhaven

Strategische grondvoorraad en af te stoten gronden

17.186.184

12.630.290

4.555.894

handhaven

Voorbereidingsbudget Dwarskade (2024)

275.000

83.109

191.891

handhaven

Bouwweg Hoogseweg 8

30.000

30.115

-115

handhaven

Verkenning ont.mogelijkheden Boezem West (2024)

90.000

16.515

73.485

handhaven

17.780.403

12.874.522

4.905.881

Totaal te handhaven

18.210.589

12.877.252

5.333.337

Totaal Ruimte en wonen

Toelichting investeringen Woonunits crisisopvang In 2022 is een investeringsbudget beschikbaar gesteld van € 1,8 miljoen voor de aanschaf van woonunits voor vluchtelingen uit Oekraïne. De woonunits zijn gerealiseerd en worden inmiddels bewoond. Daarmee kan het krediet worden afgesloten. Het project is ruim binnen de verwachte investering gerealiseerd door een gunstig resultaat van de aanbesteding.

Strategische grondvoorraad Dit betreft de jaarlijkse mutaties van de grondvoorraad. In 2024 is o.a. voor de herontwikkeling van Oranjepark een perceel gekocht aan de Nijverheidsweg in het plangebied en ten behoeve van de ontwikkeling van Dwarskade zijn twee percelen gekocht aan de Oudeweg. Tenslotte is voor het gebruik door doelgroepen en toekomstige herontwikkeling Rijskade een pand gekocht aan de Nootdorpseweg. De grond aan de Meidoornlaan 15 is intern overgedragen. Op deze percelen in Pijnacker-Nootdorp zijn scholen gerealiseerd. Verder is de grond aan het Emmapark voor het Sociaal Cultureel Centrum intern overgedragen.

Bouwweg Hoogseweg 8 De Bouwweg is gerealiseerd en in gebruik. Daarmee kan dit investeringskrediet na de administratieve afhandeling afgesloten worden. Er vinden geen betalingen meer plaats via dit investeringsbudget.

26

2. Economie en glastuinbouw Het stimuleren en borgen van een innoverend en duurzaam ondernemers- en vestigingsklimaat.

Algemene omschrijving Het programma Economie en glastuinbouw bestaat uit vier onderdelen: 1. Economische ontwikkeling; 2. Economische promotie (waaronder citymarketing); 3. Fysieke bedrijfsinfrastructuur inclusief grondexploitaties van bedrijventerreinen; 4. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen. We willen het ondernemers- en vestigingsklimaat stimuleren door: • dienstverlening te bieden die aansluit op de behoefte van ondernemers; • te investeren in de fysieke ruimte; • en ruimtelijke plannen waar mogelijk flexibel in te richten (zie programma 1).

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Een gemeente met een duurzaam en toekomstgericht ondernemersklimaat waar ruimte is voor duurzaam en nieuw ondernemerschap

Wat wilden we bereiken

Kwalitatieve werklocaties waarbij de werkgelegenheid meegroeit met de groei van het aantal inwoners

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Regisseren optimale dienstverlening aan bedrijven en ondernemers 2. Faciliteren economische promotie

Duurzaam en circulair ondernemerschap Een modern en efficient glastuinbouwcluster Vitale en bruisende centra

3. Afstemmen en regisseren bedrijfsinfrastructuur 4. Participeren in projecten ten behoeve van regionale economische structuurversterking (MRDH)

Bedrijvigheid en werkgelegenheid zijn voorwaarden voor een goed functionerende samenleving, waarin iedereen meedoet. Ondernemers spelen een belangrijke rol om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op weg te helpen naar werk. Als gemeente spelen we daarom in op regionale economische ontwikkelingen en trends. Dat zijn onder meer de groei van het aantal inwoners, de verstedelijkingsopgave en de economische transitie (digitalisering, robotisering, 3D-printing, circulaire- en deeleconomie). Deze ontwikkelingen hebben invloed op de lokale en regionale bedrijvigheid en werkgelegenheid. Vanuit de economische visie richten we ons op 'ruimte voor duurzaam en nieuwe ondernemerschap'. In 2024 willen we een gemeente zijn met: 1. Een duurzaam en toekomstgericht ondernemersklimaat. 2. Ruimte voor ondernemers om in te spelen op economische trends en ontwikkelingen. 3. Behouden van het groene en dorpse karakter als een van de drijvende vestigingsvoorwaarden, voor bestaande en nieuwe ondernemers. 4. Een ondernemersklimaat en een gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers die door ondernemers gewaardeerd worden met minimaal een 7,0.

27

We leggen daarom de focus op een gemeente: • Waar duurzaam en circulair ondernemen vanzelfsprekend is; • Met vitale bruisende centra, sociale ontmoetingsplekken voor winkelen, boodschappen, beleving en ondernemen; • Met een modern en efficiënt tuinbouwcluster; • Waar de werkgelegenheid zich via optimale benutting van bestaande werklocaties en herstructureringsmogelijkheden zich vooral 'kwalitatief 'ontwikkelt. Vanuit onze positie in onder andere de Greenport West Holland, de metropoolregio Rotterdam - Den Haag (MRDH), de Strategische Samenwerking Middengebied en Businesspark Haaglanden, investeren we in regionale samenwerking en benutten we kansen die bijdragen aan zowel het regionale als het lokale ondernemers- en vestigingsklimaat. De regionale bekendheid van onze gemeente als aantrekkelijke woon- en werkgemeente wordt vergroot, door toepassing van het citymarketingconcept 'Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp'. Dat doen we via de website Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp en via de daarbij behorende social mediakanalen. Verder wordt aangesloten bij lopende processen en projecten.

Gestopte vestigingen per 10.000 inwoners

In 2024 zijn in Nederland 30,5% meer bedrijven en instellingen failliet verklaard dan in 2023. Landelijk was het aantal faillissementen in 2024 het hoogste in 8 jaar. Het aantal faillissementen was het hoogst in de bedrijfstakken handel, bouwnijverheid en specialistische zakelijke diensten (bron: CBS). In de regio ’sGravenhage zien we dat ook terug. In Pijnacker-Nootdorp steeg het aantal faillissementen van 4 (2023) naar 7 in (2024) (Bron: Kamer van Koophandel). Het aantal gestopte bedrijven steeg in Pijnacker-Nootdorp minder hard dan in Zuid Holland.

240

0 2020

2021

2022

2023

2024

Gemeente Pijnacker-No… Regio Agglomeratie' s-G…

Het inflatiecijfer is in 2024 ten opzichte van 2023 gedaald, in 2024 bedroeg dit 3,3% tegen 3,8% in 2023 (bron: CBS). De aanhoudende energieprijzen heeft ook bij ondernemers de urgentie aangewakkerd om (verder) te verduurzamen.

Kwalitatieve werklocaties waarbij de werkgelegenheid meegroeit met de groei van het aantal inwoners

In 2023 zijn er 440 nieuwe banen in Pijnacker-Nootdorp ontstaan (bron: Pijnacker-Nootdorp in cijfers). In 2023 waren er in 19.550 banen. figuur 2.1 laat de verhouding zien tussen werken en wonen in de periode 2019-2023. Daarbij is een vergelijking gemaakt met Nederland. De index varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Onze gemeente is een forensengemeente. Daardoor is deze verhouding bij ons lager dan het landelijke gemiddelde. De verhouding wonen-werken stijgt licht. Waar het percentage in 2019 nog 44,4 was, is dit in 2023 gestegen naar 46,5 (bron: waarstaatjegemeente.nl).

28

Functiemenging

Verhouding banen en woningen in %

100

50

0 2019

2020

Pijnacker-Nootdorp

2021

2022

2023

Nederland

Figuur 2.1 (bron: pijnacker-nootdorpincijfers.nl) Figuur 2.2 laat zien dat in 2023 het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 in onze gemeente gestegen is ten opzichte van 2022. Deze ontwikkeling is vrijwel gelijk aan de landelijke ontwikkeling (bron: waarstaatjegemeente.nl).

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners tussen 15 en 64 jaar

1.000

500

0 2019

2020

Pijnacker-Nootdorp

2021

2022

2023

Nederland

Figuur 2.2 (bron: waarstaatjegemeente.nl) Figuur 2.3 laat zien dat het aantal bedrijfsvestigingen per 10.000 inwoners ook in 2024 is gestegen. In 2025 concentreert Businesspark Haaglanden zicht op twee belangrijke pijlers namelijk het beter benutten van bestaande terreinen en het zorgen voor het juiste bedrijf op de juiste plek.

29

Aantal per 1.000 inwoners tussen 15 t/m 64 jaar

Vestigingen (van bedrijven) 1.500

1.250

1.000 2020

2021

Pijnacker-Nootdorp

2022

2023

2024

Nederland

Figuur 2.3 Het totaal aantal vestigingen van bedrijven in Pijnacker-Nootdorp blijft groeien en was in 2024 gestegen van 6.979 (2023) naar 7.302 (2024) (bron: Kamer van Koophandel). Dit komt onder andere door de nieuwe vestigingen op Boezem-Oost en Heron en de groei van bestaande bedrijven. De werkloosheid is in 2023 licht gestegen van 2,8% (2022) naar 3,0%. (Bron: waarstaatjegemeente.nl). Een goed ondernemers- en vestigingsklimaat is een randvoorwaarde voor bedrijven om zich te vestigen en binnen onze gemeentegrenzen te blijven ondernemen. Het Ondernemersfonds Pijnacker-Nootdorp (OFPN) wordt gefaciliteerd door de gemeente. Het OFPN kan collectieve ondernemersprojecten financieren, die een impuls geven aan het ondernemersklimaat en de lokale economische structuur versterken. In 2021 heeft de raad besloten het OFPN te continueren voor een periode van vijf jaar. Middels een extra heffing op de WOZ-belasting, gebruikersheffing voor bedrijven, wordt het fonds gesubsidieerd. In 2024 zijn er twee bestuurlijke overleggen geweest. In 2025 wordt door het fonds een evaluatie uitgevoerd die aan de raad wordt aangeboden. Het fonds loopt door tot en met 2026. Uiterlijk in 2026 zal de raad een besluit moeten nemen over de continuering van het fonds.

Omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat De bestaande economische visie heeft een looptijd tot 2025. We actualiseren deze visie in een nieuw omgevingsprogramma Aantrekkelijk Economisch Vestigingsklimaat. In 2024 is de kaderstellende notitie voor dit omgevingsprogramma vastgesteld. Daarmee wordt invulling gegeven aan de prioriteiten uit het raadsakkoord 2022-2026, aangesloten bij de systematiek van de Omgevingswet en ingespeeld op de transitie in de economie. De economische conferentie in november 2024 vormde het startpunt van dit omgevingsprogramma, waar in 2025 verder aan gewerkt wordt.

Regionale structuurversterking De samenwerking tussen de gemeente en SOB Oostland is in 2024 versterkt. SOB Oostland vormt de schakel tussen onderwijs en bedrijfsleven en als gemeente hebben we daarin een stimulerende en faciliterende rol. Voorbeelden van resultaten die uit deze samenwerking voortvloeien zijn een workshop van Melanchton Berkroden en SOB Oostland tijdens de economische conferentie, (de voorbereiding van) Oostland on Stage 2025 en de jaarlijkse DoeDag in de Techniek. In onze economische ontwikkeling zijn we afhankelijk van en anticiperen we op de ontwikkelingen en trends in de regio. In 2024 heeft de gemeente Pijnacker-Nootdorp geparticipeerd in verschillende regionale structuren. Binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), is het afgelopen jaar gewerkt volgens de strategische agenda en een geactualiseerde module bedrijventerreinen in de strategie werklocaties. De bestuurscommissie heeft in 2024 besloten een nieuwe visie te ontwikkelen op het economisch vestigingsklimaat, als gemeente participeren we actief in dit proces. Daarnaast hebben we in MRDH-verband deelgenomen aan de ontwikkeling van de nieuwe ruimtelijke economische strategie van de provincie Zuid-Holland. Binnen de economische regio Haaglanden wordt al geruime tijd samengewerkt in Stichting Businesspark Haaglanden (BPH). De ambitie is het versterken van de regionale samenwerking tussen de deelnemende

30

gemeenten op het gebied van bedrijfshuisvesting ten behoeve van het behouden en vestigen van bedrijven en daarmee de werkgelegenheid in de Haagse regio. Daarnaast maakt BPH zich sterk om het thema werken een gelijkwaardige plek te geven in de complexe verstedelijkingsopgave, in relatie tot de meervoudige ruimteclaims. In 2025 wordt de positionering van BPH herijkt overeenkomstig het door het bestuur vastgestelde jaarplan. In 2024 is de samenwerking met Lansingerland en VNO-NCW (het economisch overleg Oostland) voortgezet. In het bestuurlijk overleg tussen de partijen gesproken over de toekomst en belang van deze samenwerking. In 2025 worden vier overleggen georganiseerd, twee in Pijnacker-Nootdorp en twee in Lansingerland.

Duurzaam en circulair ondernemerschap

In 2024 is gestart met energie- of duurzaamheidscoaches voor bedrijventerreinen. Uit de evaluatie blijkt dat er ongeveer twee gesprekken per maand zijn. Het aanbod voldoet daarmee aan een behoefte bij de ondernemers. De presentatie over elektriciteit, netcongestie en E-coaches tijdens de algemene ledenvergadering op de Boezem heeft geleid tot nieuwe afspraken bij het E-team. In 2025 blijven de duurzaamheidscoaches en het E-team de verduurzaming aanjagen en faciliteren.

Uitvoering omgevingsprogramma De Boezem Begin 2024 is het omgevingsprogramma De Boezem door het college vastgesteld. Daarna is gestart met de uitvoering van dit programma. De meeste acties verlopen volgens planning. In september 2024 is gestart met het opstellen van een visie voor de Boezemvaart. Hiervoor zijn succesvol financiële middelen aangevraagd bij de MRDH. Deze visie wordt samen met de ondernemers en het bestuur van De Boezem opgesteld. De werkzaamheden lopen door in 2025. In 2024 is, mede ter uitvoering van het omgevingsprogramma, ook de voorbereiding van de herziening van het omgevingsplan gestart. Door middel van proactief accountmanagement onderhouden we contact met ondernemers op bedrijventerreinen, glastuinbouwgebieden en winkelcentra. Dit versterkt het ondernemers- en vestigingsklimaat. Daarbij werken we aan het versterken van de bestaande werklocaties, met nadruk op het verbeteren van kwaliteit en efficiënt ruimtegebruik. De vraag naar nieuwe bedrijfslocaties blijft aanwezig. In 2024 zijn er geen nieuwe bedrijfsgronden verkocht. Er is een nieuwe reserverings-overeenkomst gesloten voor een kavel op Heron. En op de Boezem heeft er een ontbinding plaatsgevonden van een reserveringsovereenkomst en na een nieuwe openbare selectie is met een andere partij voor deze kavel weer een reserveringsovereenkomst gesloten.

Hiermee is een bijdrage geleverd aan de groei van zowel de lokale als de regionale werkgelegenheid en economie en toekomstgericht ondernemerschap. 2021

2022

2023

2024

2025

Uitgeefbare ruimte Heron en Boezem Heron

Boezem

Heron

Boezem

Heron

Boezem

Heron

Boezem

Heron

Uitgeefbaar m2

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

133.500

134.400

Verkocht m2

102.700

68.600

119.450

87.400

119.450

99.100

199.450

116.700

119.450

116.700

Boezem

Gereserveerd m2

15.100

15.200

0

28.900

0

17.300

0

3.200

2.100

3.200

Resterend m2

15.700

50.600

14.050

18.100

14.050

18.000

14.050

14.500

18.900

14.500

Sterk, vitaal, innovatief en duurzaam Glastuinbouwcluster

Pijnacker-Nootdorp is de derde grootste glastuinbouwgemeente in de Greenport West-Holland. De Greenport West-Holland is een triple helix-organisatie waarin overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen samen werken aan een duurzame en vitale toekomst voor het regionale tuinbouwcluster. Daarnaast is de werkgroep Oostland, bestaande uit de gemeenten Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp, Waddinxveen en Zuidplas, op een andere manier gaan werken. Er zijn vier bijeenkomsten georganiseerd. Steeds rondom een ander thema. Dit maakt kennisuitwisseling over actuele onderwerpen mogelijk. Een voorbeeld van een resultaat van deze samenwerking is de (door)start van het project innovatieve tuinbouwruimte. Dit is gericht op het gezamenlijk beschrijven van de planologische ruimte die wenselijk en noodzakelijk is voor een innovatieve tuinbouw die zich kan blijven ontwikkelen en versterken als economische topsector.

Omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden De gemeenteraad heeft de kaderstellende notitie voor het omgevingsprogramma Vitale Glastuinbouwgebieden vastgesteld in mei 2024. Samen met ondernemers, belangenorganisaties en overheden is vervolgens aan de slag gegaan met het ontwerpend onderzoek. In 2025 wordt het ontwerp van het omgevingsprogramma afgerond.

31

Vitale en bruisende centra

Ook in 2024 zijn we blijven investeren in de samenwerking tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente. Wanneer deze stakeholders periodiek met elkaar in gesprek zijn over branchering, veiligheid, marketing en de openbare ruimte, draagt dit bij aan de keuzes en investeringen die elke partij individueel doet aan de gezamenlijke ambities voor een bruisend centrum. Een voorbeeld daarvan zijn de keuzes van vastgoed voor nieuwe huurders in het winkelcentrum.

Pijnacker-Centrum Samen met het centrummanagement en de vastgoedeigenaren is in 2024 besloten om de bestaande samenwerkingsovereenkomst met nog een jaar te verlengen. Iedere maand is er een overleg en twee tot drie keer per jaar is er bestuurlijk overleg. De leegstand is het afgelopen jaar gestegen doordat een aantal winkelketens failliet is gegaan. De vastgoedeigenaren besteden veel tijd en aandacht aan het invullen van leegstaande panden. Sommige lege panden worden tijdelijk gebruikt voor ‘speelhubs’. Dit kan doelgroepen als gezinnen met jonge kinderen aantrekken en de verblijfsduur verlengen. In de herfstvakantie is er zo’n speelhub gerealiseerd. In 2024 heeft de gemeenteraad een positief besluit genomen over het sociaal cultureel centrum. Bij de bouw daarvan wordt ook gekeken naar een speelvoorziening op/bij het Raadhuisplein. Hiermee krijgt het centrum een boost.

Parade Nootdorp In 2024 is geïnvesteerd in het versterken van de samenwerking tussen de ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente. Na diverse constructieve gesprekken zijn afspraken gemaakt over het Right to Challenge en in 2025 wordt een samenwerkingsovereenkomst verwacht. Daarmee wordt een basis gelegd voor gezamenlijke inspanningen voor een levendig centrum in Nootdorp. Na een aantal jaren van een afnemend percentage leegstand, zien we in 2024 dat het aandeel leegstand in de verkooppunten iets is toegenomen (bron: regiodata Kamer van Koophandel). In 2023 bedroeg het percentage 3,9%, wat in 2024 is gestegen naar 4,8%. In het aandeel leegstand winkelvloeroppervlakte zien we dat deze met 3,5 % nagenoeg gelijk is gebleven met het niveau in 2023. De eerste cijfers van 2025 laten een stijging zien van de leegstand. Ondernemers en vastgoedeigenaren hebben toenemende zorgen als het gaat om het vullen van leegstaande winkelpanden. De vraag naar panden voor detailhandel is afgenomen de laatste jaren. Daarom wordt er door vastgoedeigenaren steeds vaker gekeken naar andere invulling die van toegevoegde waarde is voor het centrum (gezondheid, maatschappelijk instellingen en sport). Leegstaand Winkelverkoopoppervlakte 2020

2021

2022

2023

2024

Gemeente Pijnacker-Nootdorp

4,2

3,9

3,0

3,6

3,5

Regio Agglomeratie' s-Gravenhage

9,4

8,9

8,0

7,3

7,0

Ontwikkeling leegstaande verkooppunten 2020

2021

2022

2023

2024

Gemeente Pijnacker-Nootdorp

4,6

4,4

2,8

3,9

4,8

Regio Agglomeratie' s-Gravenhage

7,0

7,4

5,8

5,3

5,7

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op vier prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2024 weer. Activiteit

Resultaat

Programma: 02 Economie en glastuinbouw Hoofdactiviteit (rol): 1. Kwaliteit verbeteren bestaande economische gebieden

32

Toelichting status

Activiteit

Resultaat

Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan gebiedsgericht omgevingsprogramma Bedrijventerrein de Boezem

Overzicht van inspanningen en resultaten via In januari 2024 is het Gebiedsgericht het jaarverslag Economie Omgevingsprogramma de Boezem vastgesteld door het college. Daarna is de uitvoering van verschillende maatregelen uit het programma gestart. Voorbeeld is een vervolgonderzoek naar de kansen om de Boezem een kwaliteitsimpuls te geven door de Boezemvaart te ontwikkelen. Dit vervolgonderzoek is inmiddels gestart. Medio 2026 evalueren we de voortgang van maatregelen uit het omgevingsprogramma.

Toelichting status

Via Businesspark Haaglanden de juiste bedrijven, kennis en expertise naar onze bedrijventerreinen halen

Jaarplan 2024 en jaarverslag 2023 Businesspark Haaglanden

Begin 2025 zijn zowel de jaarrekening als het jaarverslag 2023 en het Koers & Actieplan 2025 ter informatie aan de raad aangeboden.

Hoofdactiviteit (rol): 2. Verduurzamen en vergroenen bedrijventerreinen Aanjagen, stimuleren en faciliteren van groene bedrijfskavels en gevels

Overzicht van inspanningen en resultaten via Het stimuleren van groene en duurzame het jaarverslag Economie bedrijfskavels is als criterium opgenomen in de selectieprocedure voor het uitgeven van nieuwe bedrijfskavels. Inschrijvingen scoren op dit onderdeel op het type en aantal bomen dat op de bedrijfskavel wordt gerealiseerd als ook het verwerken van water op de bedrijfskavel. Voor de bedrijfskavel 26 te Heron is dit criterium inmiddels succesvol toegepast. Bij de recente selectie voor kavel 38a op De Boezem is klimaatadaptatie als criterium verder uitgewerkt. Dit heeft geresulteerd dat op het nieuwe pand mossedum en zonnepanelen worden gecombineerd en daarnaast op maaiveld borders en bomen komen en waterdoorlaatbare bestrating. Daarnaast heeft het bestuur van bedrijvenpark De Boezem recent een provinciale subsidie aangevraagd om vergroening van bedrijfskavels bij de ondernemers te stimuleren.

Faciliteren en participeren in (gezamenlijke) verduurzamingsprojecten. Waaronder het project 'Smart Grid' Boezem en de 'Energie Dashboards'

Overzicht van inspanningen en resultaten via Op bedrijvenpark Heron is een Energie het jaarverslag Economie dashboard opgesteld. In vervolg daarop heeft het bestuur een studie gestart naar de verdere (collectieve) verduurzaming van het terrein. Deze studie is gericht op de realisatie van een energiehub. Initiatiefnemers (bestuur, rabobank, Aestate en gemeente) willen komend kwartaal met elkaar een intentieovereenkomst sluiten. Met de afgekondigde netcongestie voor alle bedrijfsaansluitingen groter dan 3x80A is voor ondernemers de urgentie om te acteren groter geworden.

Hoofdactiviteit (rol): 3.Herstructurering en innovatie glastuinbouw Het ontwikkelen van gebiedsgerichte (Kaderstellende notitie) Gebiedsgericht omgevingsprogramma voor de glastuinbouw omgevingsprogramma vitale glastuinbouw in Pijnacker-Nootdorp

De kaderstellende notitie voor het omgevingsprogramma vitale glastuinbouwgebieden is in juni 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Inmiddels is opdracht gegeven aan een bureau voor het ontwerpend onderzoek. Overeenkomstig de kaderstellende notitie wordt het ontwerp van het omgevingsprogramma in 2025 aan de raad aangeboden.

Hoofdactiviteit (rol): 4. Meer menging van functies in de centra Samen met vastgoedeigenaren, ondernemers en stakeholders werken aan bruisende vitale centra, met meer ruimte voor menging van functies

33

Overzicht van inspanningen en resultaten via In 2024 hebben de ondernemers, het jaarverslag Economie vastgoedeigenaren en gemeente zich gezamenlijk ingezet voor een bruisend winkelcentrum. In Pijnacker-Centrum is uitvoering gegeven aan de samenwerkingsovereenkomst; die in 2025 wordt voortgezet. In de Parade hebben de gesprekken over samenwerking verder vorm gekregen. Doel is om ook daar op afzienbare termijn samenwerkingsafspraken te kunnen vastleggen.

Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Hoofdactiviteit (rol): 5. Versterken economische vernieuwing Citymarketing blijven inzetten om de positie van Pijnacker-Nootdorp in de regio te versterken

Overzicht van inspanningen en resultaten via Het nieuwe Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp het jaarverslag Economie Voordeelmagazine is in 2024 verschenen en wordt goed ontvangen door ondernemers en nieuwe inwoners. Dit magazine, met meer dan 60 lokale deelnemers, biedt een overzicht van waardevolle diensten en producten in onze gemeenschap. De citymarketing website is geactualiseerd en digitaal toegankelijk gemaakt.

Faciliteren en stimuleren initiatieven op het gebied van digitalisering en circulaire economie

Overzicht van inspanningen en resultaten via We zetten in op het faciliteren en het jaarverslag Economie stimuleren van ondernemersinitiatieven voor digitalisering en circulariteit. Waar mogelijk leggen we verbinding met het regionale ondersteuningsaanbod. Er zijn tot nu toe nog geen specifieke verzoeken voor ondersteuning ontvangen.

Participeren in de regionale projecten van de MRDH op het gebied van economische vernieuwing

Overzicht van inspanningen en resultaten via We zijn actief in de MRDH. Relevante het jaarverslag Economie thema's in dit verband zijn de strategische agenda, werklocaties, MKB-innovatie, nieuw regionaal economisch profiel en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. We zijn alert op mogelijke financiering van werkzaamheden door de MRDH.

Pijnacker-Nootdorp profileren als aantrekkelijke duurzame en innovatieve vestigingsplaats voor ondernemers via citymarketing

Overzicht van inspanningen en resultaten via Vooraf via de website Natuurlijk Pijnackerhet jaarverslag Economie Nootdorp en via de social mediakanalen van NPN laten we zien hoe aantrekkelijk onze gemeente ook voor ondernemers is. Met citymarketing sluiten we daarnaast aan bij lopende processen en projecten.

Samen met ondernemers en stakholders onze economische visie actualiseren

Startnotitie met inhoudelijke, financiele en procesuitgangspunten.

De economische visie wordt onderdeel van het omgevingsprogramma Economisch Vestigingsklimaat. De kaderstellende notitie voor dit omgevingsprogramma is in oktober 2024 door de raad vastgesteld. In 2025 wordt verder gewerkt aan dit omgevingsprogramma.

Samen met stakeholders en bedrijfsleven Overzicht van inspanningen en resultaten via Periodiek vindt overleg plaats met de uitvoering geven aan het werkboek Oostland het jaarverslag Economie gemeenten Lansingerland, Waddinxveen, Zuidplas, de provincie Zuid-Holland en Glastuinbouw Nederland. Tijdens deze overleggen wordt informatie gedeeld, de actualiteit besproken en stilgestaan bij de ontwikkelingen die voor de glastuinbouw in het Oostland van belang zijn. Zo heeft de gemeente Lansingerland het projectplan thema innovatieve tuinbouwruimte opnieuw opgepakt. Het doel is om tot een breder omvattende en toekomstbestendigere omschrijving van het begrip glastuinbouw te komen. Ondernemers zijn en worden hierin nog verder betrokken. Ook in 2025 zal verder aan de begripsomschrijving worden gewerkt. De samenwerkingspartners in het Oostland ervaren de nieuwe werkwijze als positief en nuttig en willen voor de toekomst hier graag hun inzet voor leveren.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2024, begroting na wijziging 2024, rekening 2023, rekening 2024 en de afwijking rekening 2024 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2024 ten opzichte van de rekening 2023.

34

Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

Afwijking tov. begroting na wijziging 2024

Afwijking tov. rekening 2023

Lasten

-9.568

-1.463

-8.940

-3.918

-2.455

5.022

Baten

8.732

480

7.631

2.710

2.231

-4.921

Totaal

-837

-983

-1.308

-1.207

-224

101

Afwijking tov. begroting na wijziging 2024

Afwijking tov. rekening 2023

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Economie en glastuinbouw (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

310 - Economische ontwikkeling

-708

-829

-832

-1.169

-340

-337

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-6.693

0

-5.420

-1.975

-1.975

3.444

-313

-347

-424

-312

35

112

Lasten per taakveld

330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie Totaal

-75

-68

-61

-37

31

25

-7.790

-1.244

-6.737

-3.493

-2.249

3.244

Baten per taakveld 310 - Economische ontwikkeling 320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 330 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 - Economische promotie

0

0

3

12

12

10

8.472

219

7.220

2.400

2.181

-4.819

47

47

50

42

-5

-8

213

213

260

256

43

-4

8.732

480

7.532

2.710

2.231

-4.822

942

-764

796

-782

-18

-1.578

320 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-1.778

-219

-2.203

-425

-206

1.778

Totaal

-1.778

-219

-2.203

-425

-206

1.778

310 - Economische ontwikkeling

0

0

99

0

0

-99

Totaal

0

0

99

0

0

-99

-1.778

-219

-2.104

-425

-206

1.679

-837

-983

-1.308

-1.207

-224

101

Totaal Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Toevoegingen en onttrekkingen reserves Resultaat

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2024 na wijziging en de Jaarrekening 2024 02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Ondernemersfonds: Het nadeel van €90.000 heeft betrekking op een hoger uit te betalen bijdrage uit het ondernemersfonds. Het ondernemersfonds wordt gevoed door een extra heffing op de OZB niet woningen. De hogere opbrengst komt hoofdzakelijk doordat een deel van de OZB-aanslagen niet woningen 2023 in 2024 zijn opgelegd. Op taakveld 062 'OZB niet woningen' is een voordeel van €90.000 zichtbaar.

-

-90

Urentoerekening: Betreft een hogere urentoerekening aan taakveld Economische ontwikkeling. Hiertegenover staat een voordeel op programma 10. Algemene dekkingsmiddelen, taakveld 0.80 Overige baten en lasten. Per saldo heeft dit geen effect op het rekeningresultaat.

-

-227

Overig

12

-23

2.181

-2.181

Overig

0

-0

Overig

-5

35

Overig

43

31

310 Economische ontwikkeling

320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Grex: Dit betreft afwijkingen in totalen van de grondexploitaties bedrijventerreinen op taakveld 320. Zowel de baten als de lasten op grondexploitaties (bedrijventerreinen) wijken af van de actualisatie van de grondexploitaties per 1 juli 2024. De tussentijdse winstneming bedraagt €425.000 en is gestort in de Algemene Reserve. Daarmee zijn de lasten gelijk aan de baten. 330 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 340 Economische promotie

35

02 Economie en glastuinbouw (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Totaal 02 Economie en glastuinbouw

2.231

-2.455

Investeringen Niet van toepassing voor programma Economie & Glastuinbouw.

36

3. Mobiliteit Pijnacker-Nootdorp is een verkeersveilige gemeente, met goede bereikbare voorzieningen en efficiënt openbaar vervoer. Bovendien wordt er ingezet op duurzaam en schoon vervoer.

Algemene omschrijving Het programma Mobiliteit bestaat uit drie onderdelen: 1. Verkeer en wegen; 2. Parkeren; 3. Openbaar vervoer. Met de uitwerking van deze onderdelen werken we aan de voorwaarden om mobiliteit van onze huidige bewoners en ondernemers mogelijk te maken, en kijken we tevens hoe we dit voor de toekomstige inwoners kunnen waarborgen.

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Lokaal en regionaal sterk verbonden gericht op duurzame mobiliteit

Wat wilden we bereiken

Een bereikbare gemeente

Wat hebben we daarvoor gedaan 1. Infrastructuur duurzaam veilig (her)inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag

Een verkeersveilige gemeente Toegankelijk en bruikbaar OV Keuze voor schoon vervoer

2. Stimuleren van duurzamere vormen van mobiliteit 3. Duurzaam en doelmatig beheren van de Openbare Ruimte 4. Samen met de MRDH werken aan de instandhouding van een dekkend netwerk aan ov-voorzieningen 5. Faciliteren van de keuze voor schoon vervoer

Met de uitvoering van dit programma streven we ernaar dat Pijnacker-Nootdorp verkeersveilig en goed bereikbaar te maken, waarbij er wordt ingezet op het gebruik van duurzaam vervoer. Deze doelstellingen zijn in lijn met de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050, De Visie op Duurzame Mobiliteit en het Raadsakkoord op hoofdlijnen 2022-2026. De gemeente bestaat uit drie kernen, verschillende buurtschappen en heeft een relatief groot grondoppervlak en dat betekent dat voorzieningen verspreid door de gemeente liggen. Goed openbaar vervoer en een efficiënt wegennet zijn essentieel om snel bij voorzieningen en werkplekken te komen. Daarnaast zijn voldoende parkeerfaciliteiten voor zowel auto’s als fietsen noodzakelijk. Het is voor de veiligheid en de bereikbaarheid van groot belang dat de bestaande infrastructuur goed wordt beheerd. Onze plannen hiervoor leggen we vast in beheerplannen. Onze gemeente is goed bereikbaar met de auto, het openbaar vervoer (ov) en de fiets. Daarmee levert Pijnacker-Nootdorp een belangrijke bijdrage aan de agglomeratiekracht en het vestigingsklimaat van de regio. Om deze kwaliteiten te behouden werken wij met de MRDH aan:

37

• • • • •

Het realiseren van verbindende schakels in het fietspadennetwerk; Behoud van de bestaande infrastructuur en verbinding met de steden; Frequent en hoogwaardig openbaar vervoer tussen Delf t en Zoetermeer via onze gemeente; Frequentieverhoging van de E-lijn; Mobiliteitsmanagement.

Een bereikbare gemeente

Om zicht te houden op de verkeersdruk monitoren we het verkeer op de belangrijkste wegen. In 2024 zien we op de meeste wegen een lichte stijging van het verkeer ten opzichte van 2023. De verkeersintensiteiten op de Katwijkerlaan liggen op hetzelfde niveau als 2022, doordat de werkzaamheden op de Berkelseweg in Zoetermeer zijn afgerond. De verkeersintensiteiten op de Tuindersweg blijven toenemen met name als gevolg van de oplevering van nieuwe woningen in Tuindershof. Het algehele beeld toont dat de verkeersintensiteiten op de belangrijkste wegen nagenoeg op het niveau van 2019 voor de coronapandemie liggen. Er zijn in de tussentijd wel veel nieuwe woningen opgeleverd. De wegen kunnen de groei nog opvangen. Hoewel het soms druk is, zijn er geen nieuwe structurele knelpunten op het wegennet.

Verkeerscirculatie In 2020-2021 is er als onderdeel van de Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp een verkeersonderzoek uitgevoerd, waaruit bleek dat bij de realisatie van de Omgevingsvisie verschillende verkeersknelpunten worden verwacht. Een voorbeeld hiervan is de Kerkweg in Nootdorp, die wordt heringericht als gebiedsontsluitingsweg met een snelheid van 30 km/u. Ook werden kruispunten zoals de rotondes Westlaan/Europalaan en de Hofweg als knelpunten geïdentificeerd. In 2024 zijn er voorbereidingen getroffen om het verkeersonderzoek verder aan te scherpen met een quickscan, waarbij de bestaande en toekomstige verkeersknelpunten opnieuw in beeld worden gebracht. Deze quickscan zal in 2025 worden uitgevoerd.

20.000

10.000

dp ol de st rs ra in at ge we De l g lft ( Pij se st na ra ck at er we ) g( De lfg au w )

er sw eg

Zu i

Tu in d

ijk se we g

la a

n

pw

De

lft se

La

an

Kl a

Ka tw ijk er

an

rp

or dw eg No

la Br as

M

ot do

va n

No

Ho

ol en we g

0

fw eg

Aantal motorvoertuigen per werkdag (jaargemiddelde)

Ontwikkeling verkeersintensiteiten

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Grafiek 3.1

Parkeren In de gemeente geldt de Nota Parkeernormen 2021, waarin de parkeernormen zijn vastgesteld die gebruikt worden om de parkeerbehoefte te bepalen bij herontwikkelingen en nieuwe (woningbouw)ontwikkelingen. Het huidige parkeerbeleid is vastgesteld in 2006. Door ontwikkelingen zoals de opkomst van deelmobiliteit, elektrisch vervoer en ambities op het gebied van leefbaarheid en klimaat, was het nodig om het parkeerbeleid te herzien. In 2024 hebben we een participatieproces doorlopen en hebben we met ondersteuning van een extern bureau een nieuwe parkeervisie opgesteld. Het ontwerp van de parkeervisie is in januari 2025 in de raad vastgesteld. De definitieve versie van de parkeervisie zal in juni 2025 aan de raad worden aangeboden.

38

Openbaar Vervoer De gemeente heeft een goed dekkend netwerk aan openbaar vervoer-verbindingen. Reizigers weten het openbaar vervoer weer meer te vinden, maar liggen over het algemeen nog niet op het niveau van 2019, voor de coronapandemie. Het nieuwe kabinet heeft in 2024 aangekondigd om 110 miljoen euro te bezuinigen op het openbaar vervoer in de metropoolregio’s Amsterdam en Rotterdam- Den Haag. De MRDH geeft aan dat deze bezuiniging direct impact heeft op de prijs van kaartjes voor metro, bus en tram en is daarom samen met de MRA een petitie gestart, ruim 35.000 keer ondertekend, om de bezuiniging in te trekken. Op dit moment beschikken we nog niet over de vervoerscijfers van RET EN EBS over 2024. Het algemene beeld bij de MRDH is dat de groei in reizigersaantallen na de coronapandemie ook in 2024 is voortgezet. De buurtbus heeft ook in 2024 weer een flink aantal reizigers vervoerd. Met een stijging van 19% blijft de buurtbus een belangrijk vervoersmiddel in onze gemeente. Met de vrijwilligers is in 2024 het 45-jarige bestaan uitgebreid gevierd met een uitje voor alle leden en is er een boekje uitgebracht met leuke ervaringen over de buurtbus.

Een verkeersveilige gemeente

Landelijk is sinds enige jaren een stijging in het aantal verkeersongevallen per inwoner te zien. Alleen in de coronaperiode was er een daling vanwege de lockdown. Hoewel de verkeersongevalscijfers per inwoner in Pijnacker-Nootdorp veel lager zijn dan het landelijk gemiddelde, is er ook in onze gemeente een lichte stijging. Deze stijgende trend lijkt in tegenstelling tot de landelijke cijfers vanaf 2021 af te vlakken. In 2023 was het aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners in Pijnacker-Nootdorp 4,4 en in Nederland op 7,5. De toenemende drukte in de gemeente (en de bredere Randstad) door een stijging van het aantal inwoners is daarvoor slechts een deel van de verklaring. Meer mensen betekent dat het drukker wordt op de fietspaden en de wegen, daardoor neemt de kans op ongevallen toe. Een andere verklaring is dat onze mobiliteit toeneemt, onder andere door het gebruik van een elektrische fiets. Dodelijke verkeersslachtoffers komen slechts incidenteel voor. In de afgelopen 5 jaar is één verkeersslachtoffer overleden (2021). Daaruit kan geen trendmatige ontwikkeling worden afgeleid.

9

) 02 5 er 2

20 2

4

(P. M

.z om

20

23

2 20 2

20 21

20 2

20 1

0

3

9

Ongevallen per 1.000 inwoners

Geregistreerde verkeersongevallen

Pijnacker-Nootdorp

Nederland

Grafiek 3.3

Verkeersveilige infrastructuur We richten onze infrastructuur duurzaam veilig in volgens de richtlijnen van het landelijke kennisinstituut CROW. Nieuwbouwlocaties worden verkeersveilig ontworpen, bijvoorbeeld met veilige fietsroutes, een straatinrichting die past bij een 30 km/u-zone, veilige oversteken en aansluitingen op drukkere gebiedsontsluitingswegen. Voor bestaande infrastructuur kijken we bij groot onderhoud wat er mogelijk is om verkeersveiligheid binnen het onderhoudsbudget te verbeteren. Op die manier maken we werk-met-werk. Voorbeelden zijn groot onderhoud van de openbare ruimte in Koningshof en in Klapwijk waar we de wegen smaller maken, asfalt vervangen voor klinkerbestrating en meer ruimte geven aan de voetganger en groen. Ander voorbeeld is het onderhoud aan de Vlielandseweg waar we snelheidsremmende maatregelen hebben getroffen en de Boezemweg hebben afgesloten voor vrachtverkeer.

39

In 2024 heeft de gemeenteraad twee moties omtrent verkeersveiligheidsonderzoeken aangenomen. Het eerste onderzoek richt zich op de verkeersveiligheid en drukte tussen de Sportlaan en Goudenregensingel in Pijnacker. Het tweede onderzoek richt zicht op de verkeersveiligheid van schoolfietsroutes in de gemeente. Beide onderzoeken worden in 2025 uitgevoerd.

Verlengde Komkommerweg In juni 2023 heeft de raad ingestemd met de realisatie van de Verlengde Komkommerweg. Met deze weg krijgt het vrachtverkeer vanuit het tuinbouwgebied Noordpolder een betere verbinding met de N470 en wordt de overlast van het vrachtverkeer in woongebieden beperkt. Daarbij leidt de Verlengde Komkommerweg tot een verbetering van de verkeersveiligheid op de Noordeindseweg en de Rijskade, waar vrachtverkeer dan niet langer meer gecombineerd hoeft te worden met het fietsverkeer. De realisatie van deze weg is in voorbereiding. Zo worden gesprekken gevoerd over de verwerving van percelen en wordt een Omgevingsplan gemaakt dat naar verwachting eind 2025, begin 2026 kan worden vastgesteld.

Verkeerseducatie en gedragscampagnes Verder werken we continu aan verkeerseducatie en gedragscampagnes. Voor de educatie maken we gebruik van het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid (ROV) Zuid-Holland met de lesprogramma’s School op Seef (basisonderwijs) en Totally Traffic (middelbaar onderwijs). We ondersteunen hierbij de basisscholen met een verkeersleerkracht. We hebben een op maat gemaakte foto-quiz VerkeersLokaal laten ontwikkelen. Daarmee raken leerlingen bekend met de regels en de mogelijke gevaren op de schoolroute. We doen ook mee met landelijke verkeersveiligheidscampagnes in onze media en op borden en lichtkranten langs de weg, zoals fietsverlichting en let op je snelheid. Daarnaast voeren we lokale campagnes met ‘De scholen zijn weer begonnen’ en ‘Veilig op de rotonde’. Samen met de politie hebben we handhavingsacties voor fietsverlichting en gevaarlijk parkeergedrag, bijvoorbeeld in de schoolomgeving. Voor de Molenaar Blonkweg hebben we via het Openbaar Ministerie een in de regio roulerende flitspaal aangevraagd, die nu enkele maanden per jaar op deze vaste locatie ingezet wordt.

Voorlichtingscampagne ‘Wij fietsen veilig op de rotonde’ In 2022 zijn we gestart met een nieuwe campagne ‘Wij fietsen veilig op de rotonde’. Deze campagne is gericht op gedragsverandering bij fietsers en heeft drie speerpunten: maak oogcontact, rijd rustig en volg het fietspad. Deze campagne is structureel ingezet en ook in 2024 herhaald, met als grootste succes onze aanwezigheid op de 112-veiligheidsdag. Vanaf 2025 wordt deze campagne doorontwikkeld en doorgezet tot minimaal 2027.

Schoon vervoer

Om de bereikbaarheid van de gemeente zo optimaal mogelijk te houden, stimuleren wij onze inwoners en ondernemingen om zoveel mogelijk gebruik te maken van de fiets en het openbaar vervoer. En wanneer autogebruik noodzakelijk is, dan gaat de voorkeur uit naar emissieloos (elektrisch) vervoer.

Laadinfrastructuur In 2022 heeft de raad de Laadvisie ‘Opgeladen naar 2030’ vastgesteld. In deze visie is beschreven hoe de gemeente een toegankelijk, betaalbaar en betrouwbaar laadnetwerk voor elektrische voertuigen wil realiseren. De gemeente stimuleert het elektrisch rijden door te zorgen voor voldoende oplaadpalen voor inwoners en werknemers die niet op eigen terrein kunnen opladen. Dit doen we in een concessie met EQUANS. In 2024 zijn er 51 nieuwe laadpalen geplaatst. In totaal staan er nu 271 laadpalen. Een belangrijk knelpunt bij de doorlooptijd van de plaatsing van een nieuwe laadpaal blijft de capaciteit bij Stedin voor de aansluiting. Sommige e-rijders kunnen niet op eigen terrein laden, maar zouden toch van de eigen stroomvoorziening gebruik willen maken. Dit is technisch mogelijk door speciale kabelgoten, waarmee de laadkabel op een veilige manier van huis naar een openbare parkeerplaats kan worden geleid. In het najaar van 2023 zijn bij 20 inwoners kabelgoten geplaatst om zo meer ervaring op te doen met deze kabelgoten. In 2025 volgt de evaluatie van de pilot.

40

Openbare laadpalen Pijnacker-Nootdorp

Aantal laadpalen

300

200

100

0 2019

2020

2021

2022

2023

2024

Aantal openbare laadpa…

Grafiek 3.4

Metropolitane snelfietsroutes De gemeente beschikt over een uitgebreid netwerk aan fietspaden. Met de opkomst van de e-bike is het voor veel fietsers ook haalbaarder geworden om langere afstanden met de fiets te overbruggen voor bijvoorbeeld werk of recreatie. Om het fietsen naar de omliggende steden sneller en comfortabeler te maken, werken we samen met de MRDH en de betrokken gemeenten aan twee metropolitane snelfietsroutes. In maart 2021 heeft de raad ingestemd met de aanleg van deze routes. In 2023 is het tracé voor de snelfietsroute Delft-Oude Leede-Rotterdam Alexander verder uitgewerkt en zijn de kostenramingen aangescherpt. Ook is een nadere studie uitgevoerd naar een belangrijke schakel in deze verbinding, de fiets-ecoverbinding over de A13. In februari 2024 heeft de raad ingestemd met het tracé en tracé en de (financiële) voorwaarden. Voor de snelfietsroute DenHaag-Pijnacker is de Nieuwe Tolbrug over de Vliet een belangrijke schakel. In 2023/2024 is een studie uitgevoerd naar verschillende varianten voor deze brug. In 2025 nemen de betrokken partijen -waaronder de provincie- een besluit over een voorkeursvariant.

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op vier prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2024 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 03 Mobiliteit Hoofdactiviteit (rol): 1. Infrastructuur duurzaam veilig (her)-inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag Uitvoeren projectenagenda verkeersveiligheid. Uitvoeren verkeersveiligheidsacties Fietsplan 'Gelukkig op de Fiets'

Onder meer: • Uitvoering verkeersveiligheidsplan voor de Kerkweg en Veenweg in Nootdorp. • Verbetering verkeersveiligheid kruispunten Katwijkerlaan/Nieuwkoopseweg en Katwijkerlaan/ Reesloot • Planologische procedure Verlengde Komkommerweg, Emmastraat ((tussen de Van Brachtstraat • Start planvorming voor herinrichting en het Oranjeplein) • Gemeentebreed verkeerscirculatieplan

Verschillende projecten zijn door een gebrek aan capaciteit in 2024 uitgesteld. Verkeersveiligheidsplan Kerkweg/Veenweg Bij de programmabegroting 2025 werd aan de raad voorgesteld om het benodigde budget ter beschikking te stellen. Bij een positief besluit is de uitvoering naar verwachting in 2025/2026 gereed. Kruispunt Katwijkerlaan/Nieuwkoopseweg De aanpak van dit kruispunt start in het derde kwartaal van 2025. Uitvoering gereed voorjaar 2026. Kruispunt Katwijkerlaan/Reesloot Eind 2024/begin 2025 is fase 1 gereed. Fase 2 is gekoppeld aan de totale herinrichting van de Katwijkerlaan. De huidige planning is dat daarmee in 2026 kan worden gestart. Verlengde Komkommerweg

41

Activiteit

Resultaat

Toelichting status De realisatie van deze weg is in voorbereiding. Zo worden gesprekken gevoerd over de verwerving van percelen en wordt een Omgevingsplan gemaakt dat naar verwachting eind 2025, begin 2026 kan worden vastgesteld. Gemeentebreed verkeerscirculatieplan Hoewel het soms druk is, zijn er geen structurele knelpunten op het wegennet. De verwachting is dat de capaciteit van de wegen voorlopig nog voldoende is om de verkeerstoename op te vangen. We willen echter een scherper beeld hebben van verkeersstromen na 2030 op basis van de toekomstige (woningbouw)ontwikkelingen in de vier voorziene woningbouwlocaties Dwarskade, Overgauw, Rijskade en Balijade en regionale ontwikkelingen. In de Omgevingsvisie is hier al verkennend onderzoek naar gedaan. In de tweede helft van 2024 zijn we gestart met de actualisatie van dit onderzoek. De analyse, knelpunten en mogelijke oplossingen zijn onderdeel van het Omgevingsprogramma Duurzame Mobiliteit waar we in 2025 mee aan de slag gaan.

Hoofdactiviteit (rol): 2.Stimuleren van duurzamere vormen van mobiliteit Faciliteren deelmobiliteit

Uitgewerkt deelmobiliteitbeleid in regionaal verband

Inwoners gebruiken deelmobiliteit om naar de omliggende gemeenten te reizen. Gemeenten hebben soms verschillende aanbieders van deelvervoer. Hierdoor ondervinden gebruikers belemmeringen bij het gebruik van deelvervoer over gemeentegrenzen. Samen met de gemeenten Den Haag, Delft, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg en Zoetermeer onderzoeken we de mogelijkheden om deze belemmeringen op te heffen. Door een adviesbureau is een onderzoek gedaan naar de grensoverschrijdende ritten in de regio en waar de grootste kansen voor deelmobiliteit zijn. Ook is gekeken hoe we dit als gezamenlijke gemeenten kunnen organiseren. Daarnaast is door de werkgroep gekeken wat het doel is van deelmobiliteit en welke beeld we hierbij hebben.

Herijken parkeerbeleid

Parkeervisie

De ontwerp Parkeervisie is in januari 2025 in de raad worden behandeld.

Uitvoeren Fietsplan 'Gelukkig op de Fiets'

Onder meer: • Uitwerking metropolitane fietsroutes

MFR Delft-Rotterdam Alexander In de raad van februari 2024 is besloten om 4 tracédelen in onze gemeente aan te leggen als onderdeel van de MFR route DelftRotterdam. We zijn bezig met de technische voorbereidingen voor de realisatie van deze tracédelen. Hierover zijn we in gesprek met de belanghebbenden. Er was enige vertraging in MRDH-verband bij het plannen van het moment voor het nemen van een definitieve Go/No Go-besluit. Begin 2025 wordt het besluit hierover verwacht, waarna de vier betrokken gemeenten kunnen starten met de verdere uitwerkingen en uitvoering. MFR Den Haag-Pijnacker De bestaande Nieuwe Tolbrug is een onmisbare schakel in de fietsroute. Zomer 2025 is nu de verwachting dat er duidelijkheid/overeenstemming is tussen de gemeenten Den Haag, Rijswijk, Leidschendam-Voorburg en de provincie

42

Activiteit

Resultaat

Toelichting status over deze brug. Bij overeenstemming, worden de voorbereidingen voor deze route voortgezet. Het exacte tracé van de route binnen onze gemeente ligt nog niet vast. In 2025 wordt dit tracé nader bepaald en moet ook nog een Samenwerkingsovereenkomst (SOK) opgesteld worden. Aan de gemeenteraad zal een nieuw voorstel voorgelegd voor deze MFR .

Uitwerken MRDH-Handreiking 'Ketenmobiliteit op OV-knooppunten'

Inrichtingsplannen stattionsgebieden Nootdorp en Pijnacker-Zuid bij ontwikkeling bedrijvenpark Heron en woningbouw Centrumlijn

Inrichtingsplan stationsgebied Nootdorp De frequentieverhoging van de E-lijn is verschoven naar 2030. Er heeft afstemming met de RET en de MRDH plaatsgevonden over het voorliggende ontwikkeltraject. De MRDH heeft station Nootdorp op haar projectenlijst gezet, zodat op termijn de nodige maatregelen in aanmerking kunnen komen voor financiële bijdragen. Inrichtingsplan stationsgebied Pijnacker-Zuid De bestuurscommissie Vervoersautoriteit MRDH heeft voor een veilige inrichting van het stationsgebied Pijnacker-Zuid € 416.000 gereserveerd. De subsidieaanvraag kunnen wij voor 31 oktober 2025 indienen.

Hoofdactiviteit (rol): 3. Duurzaam en doelmatig beheren van de Openbare Ruimte Uitvoeren van het beheer op basis van de Beheerplannen voor wegen, civiele kunstwerken en openbare verlichting en verkeersregelinstallaties.

Uitgevoerd Beheer conform de Beheerplannen

In 2024 hebben we groot onderhoud uitgevoerd op diverse wegen, onder andere de ’s Gravenweg, de Europalaan, de Klapwijkseweg en de Oost- en Westlaan. Daarnaast zijn diverse rotondes voorzien van nieuw asfalt. We hebben de voorbereiding en aanbesteding van 3 verkeersbruggen afgerond. Er zijn meerdere fietspaden voorzien van nieuwe ledverlichting en we zijn gestart in meerdere wijken en bedrijventerreinen met de grootschalige vervanging van armaturen.

Hoofdactiviteit (rol): 4. Samen met de MRDH werken aan de instand-houding van een dekkend netwerk aan ov voorzieningen Deelnemen aan de gemeentschappelijke regeling MRDH

• •

•

Bestuursovereenkomst metronet Deelname aan MRDH-project voor uitbreiding van metro-capaciteit Elijn richting Den Haag Voorstel voor weekendmetro

De MRDH en de RET zijn gestart met de voorbereidingen voor de frequentieverhoging van de E-lijn in 2030. Zo wordt de aanbesteding voor nieuwe metrovoertuigen voorbereid en wordt onderzoek gedaan naar de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. Zodra meer duidelijk is over inhoud en planning van de Bestuursovereenkomst wordt de raad geïnformeerd. Vanwege de verwachte langlopende tekorten op personeelsgebied vindt op voorstel van de MRDH in 2024 geen onderzoek plaats naar de uitbreiding van de weekendmetro voor 2025. Aan de MRDH wordt voorgesteld om dit onderzoek in 2025 uit te voeren.

Hoofdactiviteit (rol): 5. Faciliteren van de kezue voor schoon vervoer Uitvoeren Laadvisie 'Opgeladen naar 2030'

43

Faciliteren plaatsing van laadpalen

In 2024 zijn we gestart met het actualiseren van de plankaart voor publieke laadpalen met ongeveer 550 nieuwe locaties. Voor de nieuwe oplaadlocaties reserveren we per locatie 2 parkeerplaatsen in een verkeersbesluit. De oplaadplaatsen worden pas ingericht als daar behoefte aan is. Dat kan zijn op aanvraag van gebruikers of op grond van werkelijk of verwacht gebruik in de omgeving. In 2024 zijn 51 laadpalen geplaatst. Voor de plaatsing

Activiteit

Resultaat

Toelichting status en exploitatie van laadpalen hebben we een concessieovereenkomst met Equans. Deze concessie wordt in 2025 opnieuw in regionaal verband aanbesteed met een plaatsingstermijn tot 2028/2030.

Wat heeft het gekost ? In onderstaand overzicht zijn per taakveld de baten en lasten voor bestemming, de bestemming en het saldo na bestemming vermeld van de primaire begroting 2024, begroting na wijziging 2024, rekening 2023, rekening 2024 en de afwijking rekening 2024 ten opzichte van de begroting na wijziging en de afwijking rekening 2024 ten opzichte van de rekening 2023. Mobiliteit (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

Afwijking tov. begroting na wijziging 2024

Afwijking tov. rekening 2023

Lasten

-8.383

-7.977

-11.586

-7.690

287

3.896

Baten

1.505

709

5.633

788

79

-4.845

Totaal

-6.878

-7.269

-5.954

-6.902

367

-949

Afwijking tov. begroting na wijziging 2024

Afwijking tov. rekening 2023

-423

Specificatie van de lasten en baten per taakveld Mobiliteit (bedragen x €1.000)

Prim. begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Rekening 2023

Rekening 2024

-8.337

-7.963

-7.257

-7.680

283

-46

-15

-32

-11

4

22

-8.383

-7.977

-7.289

-7.690

287

-401

210 - Verkeer en vervoer

216

276

654

332

56

-322

Totaal

216

276

654

332

56

-322

-8.167

-7.701

-6.635

-7.358

343

-723

210 - Verkeer en vervoer

0

0

-4.297

0

0

4.297

Totaal

0

0

-4.297

0

0

4.297

210 - Verkeer en vervoer

1.289

432

4.978

455

23

-4.523

Totaal

1.289

432

4.978

455

23

-4.523

Toevoegingen en onttrekkingen reserves

1.289

432

681

455

23

-226

Resultaat

-6.878

-7.269

-5.954

-6.902

367

-949

Lasten per taakveld 210 - Verkeer en vervoer 220 - Parkeren Totaal Baten per taakveld

Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Analyse afwijkingen tussen de begroting 2024 na wijziging en de Jaarrekening 2024 03 Mobiliteit (bedragen × € 1.000)

Baten

Lasten

Gladheidsbestrijding: Door extra strooirondes en nabetaling van niet in rekening gebracht zout vanaf 2021 is een overschrijding ontstaan.