Bijlage 1. Jaarstukken 2020 DEF

Kadernota

Begroting

Planning & Control-cyclus

Jaarrekening

rin

e nak ko or

gsa gen

Bedr

Jaarstukken 2020

d

ge

oe

lij n

ra

o Ui

tv

ad

Ho

fd

o da c

ijf s p la n D

T

ll e

Najaarsnota

Inhoudsopgave 3 Voorwoord 4

Leeswijzer

6 Bestuurlijke Samenvatting 15 Jaarverslag 17 Programmaverantwoording

19 31 43 53 61 73 89 105 115 123

1. Ruimte en wonen 2. Economie en glastuinbouw 3. Mobiliteit 4. Groen, water & recreatie 5. Onderwijs 6. Collectieve voorzieningen 7. Individuele voorzieningen 8. Veiligheid en duurzaamheid 9. Bestuur en dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

131 Paragrafen 133 143 151 157 161 167 177 183

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Gemalendienst NAD

185 Jaarrekening 187 189 201 203 205 220 222 223 225 230

Overzicht van baten en lasten Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid Balans Waarderingsgrondslagen Toelichting op de balans Overzicht Incidentele baten en lasten Overzicht van baten en lasten per Taakveld Overzicht WNT Overzicht Sisa Controleverklaring

231 Bijlagen 231 231 233

2

Kerngegevens Rapportage Interbestuurlijk toezicht (IBT) Kaderstellende nota's/plannen

Voorwoord Door middel van de jaarstukken 2020 legt het college van B&W verantwoording af over het gevoerde financiële beleid van het afgelopen boekjaar. Een jaar dat bijna geheel werd overschaduwd door de wereldwijde Coronapandemie en de daarmee gepaard gaande ingrijpende gevolgen. De gevolgen die we bij het presenteren van de jaarstukken, inmiddels ver in 2021, nog steeds niet kunnen overzien. Ondanks de forse maatregelen om het Coronavirus te onderdrukken is de gemeentelijke organisatie onverminderd op alle beleidsterreinen blijven functioneren. Voor veel medewerkers was thuis werken de norm en ontmoeten, anders dan via het beeldscherm, een uitzondering. Ondanks dat bleven onze medewerkers betrokken bij hun werk en bij elkaar, zo nu en dan geholpen met wat extra aandacht vanuit de directie en onze onvolprezen personeelsvereniging. De Coronamaatregelen en daarmee gepaard gaande beperkingen en onzekerheden hebben ook hun weerslag op de financiële verantwoording over 2020. Ondanks dat, is het door grote inspanning van velen toch gelukt om een verantwoordingsdossier aan te leveren waarop onze accountant zijn goedkeurende verklaring over de juistheid, getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarstukken kon baseren. Een mooie prestatie onder deze omstandigheden. Financieel heeft het jaar 2020 meerdere gezichten.

Positief zijn de resultaten uit het grondbedrijf en zien we meevallers bij de bouwleges en door minder inhuur van extern personeel. Een somberder beeld geven de nog steeds oplopende kosten in de jeugdzorg en Wmo. Ook in 2020 hebben we tussentijds de eerder begrote budgetten moeten ophogen en zien we ondanks dat bij de jaarafsluiting overschrijdingen. Door lagere kosten bij de participatiewet konden we deze overschrijding deels opvangen. Voor de komende jaren blijft dit een groot punt van zorg. Inmiddels heeft de VNG samen met anderen bij het rijk aangeklopt om meer financiële ondersteuning voor de gemeenten. Zelf zijn we in 2020 een programma gestart om meer grip te krijgen op de oplopende kosten bij zowel jeugdzorg als Wmo. Al met al sluiten we het jaar 2020 af met een positief saldo. Graag bedank ik hierbij, mede namens de overige leden van het college, allen die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van de jaarstukken en de daarin vermelde resultaten in de diverse programma’s. Uiteraard gelden deze woorden van dank ook aan onze accountant BakerTilly voor de prettige wijze van samenwerken onder de lastige omstandigheden. Pijnacker, mei 2021 Namens het College van Burgemeester en Wethouders van Pijnacker-Nootdorp, Peter Hennevanger, wethouder financien.

3

Leeswijzer De jaarstukken zijn het instrument om te beoordelen of het college in overeenstemming met de in de programmabegroting gestelde kaders heeft geopereerd. De jaarstukken zijn daarmee het sluitstuk van de planning- en controlcyclus. De jaarstukken bestaan uit twee delen: • het jaarverslag met daarin de programmaverantwoording met de paragrafen en; • de jaarrekening met daarin de programmarekening met toelichting en de balans met toelichting.

Jaarverslag Programmaverantwoording Hier wordt ingegaan op de resultaten per programma, zowel in beleidsmatig als in financieel opzicht. De programmaverantwoording begint met de doelstelling van het programma en bestaat daarna uit de volgende onderdelen: Wat wilden we bereiken? (maatschappelijk effect) • Hier zijn de subdoelstellingen van het programma vermeld. Wat hebben wij daarvoor in 2020 gedaan? (inspanning/rol van de gemeente) • Wat is de inspanning van de gemeente om het maatschappelijk effect te bereiken. Realisatie maatschappelijk effect • Per subdoelstelling is één of een aantal activiteiten benoemd die bijdragen om het gewenste effect te realiseren. Met een kleur is bij elke activiteit aangegeven wat de stand van zaken is. De verklaring van de kleuren is als volgt: blauw: gerealiseerd/vervallen/afgedaan groen: loopt conform planning geel: vertraagd door externe oorzaken oranje: vraagt aandacht rood: crisis

Na het beleidsmatig onderdeel volgt het onderdeel ‘Wat heeft het gekost?' waaronder diverse financiële overzichten zijn opgenomen en de lasten en baten per taakveld van de: • primaire begroting 2020 • begroting 2020 na wijziging • rekening 2019 • rekening 2020 • afwijking ten opzichte van begroting 2020 na wijziging • afwijking ten opzichte van rekening 2019. Tevens wordt een financiële analyse gegeven van de afwijking tussen de begroting (na wijziging) 2020 en de rekening 2020. Daarna volgt een overzicht van de beschikbare investeringen 2020, de werkelijke uitgaven daarop, en een toelichting. Als apart programma wordt een toelichting gegeven op de Algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Hierin worden de algemene middelen van de gemeente toegelicht; waar komt het geld vandaan dat de gemeente in 2020 heeft besteed? Specifieke uitkeringen en ontvangsten worden bij de programma’s toegelicht voor zover hierover relevante ontwikkelingen zijn te melden.

Paragrafen In de paragrafen komen de onderwerpen aan de orde die van belang zijn om inzicht te krijgen in de financiële positie van de Gemeente Pijnacker-Nootdorp. De paragrafen geven vanuit diverse perspectieven een dwarsdoorsnede van de rekening. De focus is daarbij gericht op belangrijke beheerprocessen en het beleid dat daaraan ten grondslag ligt.

4

U vindt daarin de verantwoording over de volgende beheersmatige onderwerpen: • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Gemalendienst NAD

Jaarrekening Programmarekening en toelichting In dit hoofdstuk zijn diverse (verplichte) financiële overzichten opgenomen met vergelijkende cijfers. Het is in feite een andere wijze van presenteren van de cijfers die zijn opgenomen in de programma-verantwoording onder het kopje “Wat heeft het gekost?” en enkele aanvullende financiële overzichten.

Balans en toelichting Het laatste onderdeel gaat in op de financiële positie aan de hand van de balans. Daarbij is aandacht geschonken aan de balanspositie van het eigen vermogen en de mutaties die daar het afgelopen jaar in hebben plaatsgevonden.

5

Bestuurlijke Samenvatting Resultaat 2020 De jaarrekening 2020 sluit met een voordelig resultaat na bestemming van € 3.722.000. Aanvankelijk was het saldo van de begroting, zoals die in het najaar van 2019 door de raad is vastgesteld (de zogenoemde primaire begroting) € 57.000 positief. In de loop van het jaar is de begroting meermaals door de raad bijgesteld op basis van een aantal ontwikkelingen en de hieruit voortvloeiende raads- en collegevoorstellen. Het laatste moment waarop de begroting in omvang en saldo is bijgesteld, was de najaarsnota. Toen werd in totaal een voordelig resultaat na bestemming van € 88.000 verwacht. Het verschil tussen het begrotingssaldo na de begrotingswijziging van de Najaarsnota 2020 en het uiteindelijke resultaat over 2020 is € 3.633.000. In onderstaand overzicht wordt het verloop vanaf de primaire begroting tot de uiteindelijke realisatie over 2020 in totalen weergegeven. Omschrijving (bedragen * € 1.000) Lasten

Baten

Saldo

V/N

Primaire begroting

-163.501

163.559

57

Mutaties Kadernota 2020

-89.840

89.938

98

V

Mutaties Najaarsnota 2020

-10.229

10.162

-67

N

Totaal begroot

-263.570

263.658

88

V

Jaarrekening 2020

-264.645

268.366

3.722

V

-1.075

4.708

3.633

V

Verschil

V

*) in de tabel kunnen afrondingsverschillen voorkomen

Analyse resultaat 2020 ten opzichte van de begrotingssaldo per december 2020 Het verschil van € 3.633.000 tussen het geraamde saldo na de begrotingswijziging bij de Najaarsnota 2020 van € 88.000 en het uiteindelijke jaarrekeningresultaat na bestemming van € 3.722.000 wordt hieronder toegelicht. Per saldo op de algemene dienst een voordeel van € 1.745.000, op de grondexploitaties (inclusief heffing VPB) een voordeel van € 2.039.000 en op het Sociaal domein een nadeel van per saldo - € 151.000. Omschrijving (bedragen * € 1.000)

Bedrag

V/N Programma

Taakveld Wonen en bouwen: In december 2020 is op de valreep voor € 360.000 aan bouwleges gefactureerd. Daarnaast is niet het volledige inhuurbudget ingezet (€ 90.000).

450

V

1

Taakveld Ruimtelijke Ordening: Het incidenteel Implementatiebudget Omgevingswet is niet volledig benut. Middels resultaatbestemming wordt verzocht deze middelen beschikbaar te stellen voor 2021.

74

V

1

Taakveld Verkeer en wegen: Ontvangen subsidies van twee abri's in Pijnacker centrum.

50

V

3

Taakveld Verkeer en wegen: Hogere degeneratieopbrengsten. Deze opbrengsten waren vooraf niet goed te begroten.

83

V

3

Taakveld Groen en (openlucht)recreatie: De kosten voor de reguliere groenbestekken zijn na de nieuwe aanbesteding in 2020 hoger en de reguliere areaaltoekenning is ontoereikend.

-306

N

4

Taakveld Onderwijshuisvesting: Aanpassingen, bouwrijpmaak-, sloop- en verhuiskosten van diverse schoollocaties zijn vertraagd voor een totaalbedrag van € 144.000. Middels resultaatbestemming wordt verzocht deze middelen beschikbaar te stellen voor 2021.

144

V

5

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken: Geen uitgaven SOB Oostland, een werkbudget voor uitvoering van de LEA. En in 2020 is geen beroep gedaan op de vangnetregeling schoolzwemmen.

58

V

5

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken: De gereserveerde middelen vanaf 2020 voor de schakelklas en de verwachte meerkosten voor de Kopklas in Delft gaat vanaf 2021 in.

58

V

5

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken: Als gevolg van vertraging van de sloop van de Meikoninginlaan worden afgeraamde huuropbrengsten alsnog gerealiseerd.

46

V

5

Taakveld Maatwerk dienstverlening: Een onderuitputting op het budget kwijtscheldingen.

54

V

7

Taakveld Crisisbeheersing en brandweer: Hogere toevoeging aan de voorziening FLO Brandweer.

-707

N

8

Taakveld Riolering: Als gevolg van het achterblijven van het aantal geprognosticeerde nieuw opgeleverde woningen blijft ook de opbrengst rioolheffing achter € 104.000.

-104

N

8

Taakveld Afvalinzameling: De afrekening 2019 DVO van Avalex is lager dan verwacht.

88

V

8

Taakveld Bestuur: Hogere dotatie aan de voorziening Wethouderspensioenen vanwege een lagere rekenrente.

-328

N

9

Taakveld Bestuur: Lagere uitgaven verzekeringen en vanwege COVID-19 niet bestede gelden als gevolg van annuleren van evenementen (het niet ingezette deel voor het Evenement Bevrijdingsdag wordt middels bestemmen van het resultaat meegenomen naar 2021).

155

V

9

6

Omschrijving (bedragen * € 1.000) Taakveld Algemene uitkering: Afrekening 'oude jaren' een voordeel van € 204.000 en over 2020 een voordeel van € 266.000. Taakveld Overige baten en lasten: Niet ingezette middelen vanuit de Algemene uitkering.

Bedrag

V/N Programma 470

V

10

47

V

10

1.028

V

10

Taakveld Overige baten en lasten: Niet ingezet deel vanuit de stelposten Onvoorzien ad € 72.000 en "Uitvoeringsagenda" van € 12.500.

84

V

10

Taakveld Overige baten en lasten: Niet ingezet deel van de stelpost areaal personeel.

266

V

10

Overige verschillen

35

V

1 t/m 10

1.745

V

Hogere verwachte winstuitname op grondexploitaties niet-bedrijventerreinen.

2.820

V

1

Vrijval van de voorziening 'Nadelige complexen' op niet-bedrijventerreinen.

1.237

V

1

Hogere storting in de Algemene reserve a.g.v. vrijval voorziening 'Nadelige complexen'.

-1.237

N

1

Hogere verwachte winstuitname op grondexploitaties bedrijventerreinen.

245

V

2

Het hogere resultaat op de grondexploitatie betekent ook een hogere last voor de vennootschapsbelasting.

-827

N

10

Als gevolg van de tweejaarlijkse herwaarding van het strategisch vastgoed zijn diverse gronden lager gewaardeerd dan de geactiveerde waarde.

-862

N

1

Als gevolg van de verkoop van percelen grond met een hogere verkoopopbrengst dan de geactiveerde waarde wordt boekwinst gerealiseerd.

663

V

1

2.039

V

Wmo

-277

N

6&7

Jeugdzorg

-521

N

5, 6 & 7

PGB's

101

V

7

Participatie

547

V

7

Saldo Sociaal domein

-151

N

Totaal verschil begroting en jaarrekeningresultaat

3.633

V

Taakveld Overige baten en lasten: Lagere salarislasten en inhuur via kostenplaatsen.

Saldo Grondexploitaties*

Saldo grondexploitaties Sociaal domein*

Onderstaand wordt een nadere toelichting gegeven op de belangrijke voordelen en nadelen. Een volledige analyse wordt gegeven in het financieel deel van de jaarrekening en bij de afzonderlijke programma’s.

Taakveld Crisisbeheer en brandweer Voorziening FLO Brandweer Gemeentemedewerkers in een bezwarende functie, zoals brandweermedewerkers, hadden tot 2006 recht op functioneel leeftijdsontslag (FLO). Vanwege diverse (fiscale) wetswijzigingen is dit per 1 januari 2006 afgeschaft. Voor medewerkers die onder de oude FLO-regeling vielen, is het FLO-overgangsrecht afgesproken. Sinds 2017 geldt een herziening van het FLO-overgangsrecht voor brandweermedewerkers. De gemeentelijke medewerkers van Pijnacker-Nootdorp zijn in 2010 ondergebracht bij de Veiligheidsregio Haaglanden maar de FLO-kosten van deze medewerkers worden jaarlijks aan ons in rekening gebracht ten laste van de gevormde voorziening. Aan deze gevormde voorziening wordt jaarlijks een bedrag toegevoegd, maar tijdens de accountantscontrole van de Jaarstukken 2020 is door de accountant aangegeven dat de (risico-)voorziening tot het volledige toekomstige uit te keren bedrag moet worden aangevuld. Dit betekent een nadeel van € 707.000.

Taakveld Bestuur Voorziening wethouderspensioenen Een wethouder heeft bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd recht op een APPA-pensioen vanwege het wethouderschap. Hiervoor wordt door de gemeente een voorziening gevormd ter dekking van de toekomstige pensioenverplichting. Jaarlijks wordt op basis van individuele actuariële berekeningen het bedrag berekend dat moet worden toegevoegd aan de voorziening. Dit bedrag fluctueert jaarlijks maar wijkt ook dit jaar fors af ten opzichte van andere jaren. Dit als gevolg van wederom, een lagere rekenrente (van 0,197% naar 0,082%). Het gevolg is een aanvullende storting in de voorziening wethouderspensioenen.

7

Taakveld Overige baten en lasten Uitvoeringsagenda In de begroting is structureel een post van € 500.000 opgenomen als stelpost Uitvoeringsagenda en bij de Kadernota 2019 is voor het begrotingsjaar 2020 € 50.000 aan de stelpost toegevoegd. Voor het jaar 2020 is voor € 537.500 toegekend aan diverse onderwerpen. Stelpost Uitvoeringsagenda Beginstand - Ophogen van de stelpost in Kadernota 2019

Bedrag € 500.000 50.000

- Uitvoering Cultuurnota Verbinden door Cultuur

-120.000

- Amendement Lastenverlichting

-300.000

- Amendement Bevrijdingsfeest

-35.000

- Omgevingsvisie

-50.000

- Economische visie

-32.500

Restant stelpost

12.500

Het restant van de stelpost Uitvoeringsagenda van € 12.500 valt vrij ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2020.

Taakveld Vennootschapsbelasting Als gevolg van een hogere winst in 2020 bij de grondexploitatie wordt ongeveer 25% vennootschapsbelasting geheven. Dit bedrag is in de balans opgenomen als een nog te betalen post.

Grondexploitaties en Materiële vaste activa, strategisch vastgoed Grondexploitatie Onderstaande analyse is gebaseerd op de totale winstuitname binnen de grondexploitatie en niet gebaseerd op het verschil tussen najaarsnota en jaarrekening. In de notitie grondexploitaties 2016 van de commissie BBV wordt in paragraaf 5.2 gesproken over het tussentijds winst nemen. Aangezien het onduidelijk was wanneer tussentijds winst moet worden genomen, heeft de commissie BBV een aanvullende toelichting geschreven: Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt de 'percentage of completion' methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien.

Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: • Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én • De grond(of het deelperceel) moet zijn verkocht; én • De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Door de commissie BBV is in de antwoorden op vragen van gemeenten aangegeven hoe deze methode moet worden toegepast, indien aan de voorwaarden wordt voldaan. Er zijn vier grondexploitaties die een positief geprognosticeerd resultaat hebben. De grondexploitaties Bedrijvenpark Heron, Boezem-Oost, Oostambacht en Pijnacker-Zuid voldoen aan de voorwaarden en om die reden is er een winst genomen voor Boezem-Oost ad € 1.458.000, voor Tuindershof € 154.000 en voor PijnackerZuid € 6.250.000. Tevens bleek dat in voorgaande jaren er te veel winst is genomen op het Bedrijvenpark Heron voor € 443.000.

Berekeningssystematiek De gerealiseerde kosten worden uitgedrukt in een percentage van de totaal van de te verwachten kosten. Ook voor de opbrengsten wordt een percentage berekend. Door beide percentages met elkaar te vermenigvuldigen

8

en deze uitkomst te vermenigvuldigen met de verwachte winst wordt het bedrag bepaald dat wij bij de jaarrekening moeten nemen. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met het deel dat in eerdere jaarrekeningen als winst is verwerkt. Tevens dient rekening gehouden te worden met de toekomstige risico’s, die worden afgedekt door het verwachte positieve resultaat. De som van de gewogen risico’s wordt afgetrokken van de berekende winstuitname, omdat de risico’s niet betrokken worden bij de berekening van het percentage of completion en het verwachte resultaat.

Financiële gevolgen grondexploitatie Per 31 december 2020 is de totale winstverwachting voor de grondexploitaites toegenomen tot een bedrag van € 26.091.000, een toename ten opzichte van de Najaarsnota 2020 van € 3.065.000. Van het totaal van de te verwachten winst is in voorgaande jaarrekeningen reeds € 23.026.000 als resultaat meegenomen. Verwachte winstuitname per 31-12-2020 Bedragen in €

Najaarsnota JaarrekeningVerschil

Actieve grondexploitaties

23.026.000 26.091.000

3.065.000

Deze berekeningssystematiek is conform de BBV opgesteld en zorgt ervoor dat de winstneming op verwachte resultaten naar voren wordt getrokken. Deze systematiek heeft als gevolg dat niet het hierboven vermelde € 3.065.000 als winst wordt meegenomen in de jaarrekening 2020, maar een bedrag van € 7.419.000. Dit is € 4.354.000 meer dan begroot bij de Najaarsnota 2020. Voor de te betalen vennootschapsbelasting, groot € 1,85 miljoen, is een nog te betalen post opgenomen. Zowel als bij de voortgangsrapportage per 1 juli en die van 1 januari wordt het verwachte verlies per negatieve grondexploitatie ingeschat en voorzien in de 'Voorziening Nadelige complexen'. De stand van deze voorziening bedraagt per 31 december 2020 € 7,019 miljoen en is daarmee - € 1,237 miljoen lager dan per 1 juli 2020 verwacht en daarmee een voordeel. Verwachte negatief resultaat per 31-12-2020 Bedragen in € Najaarsnota Jaarrekening

Verschil

Actieve grondexploitaties

1.237.000

8.256.000

7.019.000

Een uitgebreide toelichting is opgenomen in de paragraaf ‘Grondbeleid’.

Sociaal Domein (exclusief inzet uren) 2020 Het financiële resultaat sociaal domein over het boekjaar 2020 bedraagt € 291.499 negatief. Dit betreft zowel de oude taken sociaal domein als nieuwe taken die in 2015 naar de gemeente zijn overgekomen. In dit overzicht zijn de kosten voor de inzet van personeel (uren) niet opgenomen. Bedragen in €

Begroot

Uitputting

Saldo

Wmo

8.475.049

8.752.329

-277.280

Programma 6&7

Jeugd

15.166.231 15.719.633

-553.402

5, 6 & 7

PGB Wmo HH

126.460

107.090

19.370

7

PGB Wmo BG

155.010

104.000

51.010

7

PGB Jeugd BG

703.360

673.000

30.360

7

Participatie

1.206.171

658.721

438.444

7

Totaal

25.832.281 26.123.780

-291.499

Wmo De hogere lasten voor Wmo bevinden zich op de onderdelen 'hulp bij huishouden' en 'begeleiding'. De belangrijkste oorzaak van de kostenstijging voor hulp bij huishouden ligt in de toename van de vraag door ontwikkeling van de vergrijzing en het abonnementstarief. Bij begeleiding is de prognose niet volledig gebleken door een lagere realisatie in de zomerperiode en uitbetaalde omzetcompensatie als gevolg van corona.

Jeugd De hogere lasten voor de 'Jeugdzorg in natura' zijn het gevolg van:

9

•

•

Toename van niet gecontracteerde zorg buiten het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden om. Dit maakt het lastig om prognoses op te stellen en daarmee het tussentijds aanpassen van de begroting (€ -/250K); Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden heeft redenen om aan te nemen dat de voorlopig definitieve cijfers die nu ter controle zijn aangeboden onvolledig zijn. De regionaal overeengekomen werkwijze van samenstelling van de jaarcijfers wordt nageleefd maar tegelijkertijd neemt onze gemeente een reservering op die gebaseerd is op een eerdere prognose van het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden waarin sprake is van € 340.000 hogere kosten. Dit bedrag is toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein.

Reserve Decentralisaties De reserve Sociaal domein wordt gebruikt om incidentele kosten in het sociaal domein te dekken. Tevens worden verrekeningen over oude jaren verrekend met deze reserve, zowel positief als negatief. Reserveringen van nog te betalen posten uit de jaren 2015 en 2016 zijn in deze jaarrekening vanuit de nog te betalen post afgeboekt en toegevoegd aan de reserve Sociaal Domein voor een bedrag van € 495.000. Daarnaast is een bedrag van € 340.000 aan de reserve toegevoegd waarvan het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden verwacht dat dit nog ten laste van 2020 komt. De stand van de reserve op 1 januari 2020 was € 2,2 miljoen. Onttrekkingen ten behoeve van dure woningaanpassingen zijn voor € 194.000 ten laste van de reserve gebracht. Samen met de hiervoor genoemde stortingen bedraagt het saldo per 31 december 2020 € 2,9 miljoen.

Reserve gevolgen Corona De reserve gevolgen Corona is bij de Kadernota 2020 gevormd door een dotatie van € 1,5 miljoen ten laste van de Algemene reserve. Daarnaast zijn er diverse middelen vanuit het Gemeentefonds ontvangen € 966.646 en tevens een tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties (TVS) vanuit de Dienst Uitvoering Subsidies aan Instellingen (DUS) ad € 137.833. Hiermee komt de totale toevoeging aan de reserve Corona op € 2.604.479. In 2020 is voor een totaalbedrag van € 887.455 onttrokken aan de reserve Corona, waarvoor in onderstaande tabel een specificatie is opgenomen. Uitgaven ten laste reserve gevolgen Corona

Bedrag €

Luchtfilters Gemeentekantoor en Ambachteweg

307.000

Verminderde huuropbrengsten (sport)

230.000

Correctie op de lagere legesopbrensten reisdocumenten

120.000

Extra kosten schuldhulpverlening

65.000

Compensatie SWOP

54.500

Derving reclameinkomsten

32.000

Overig

78.955

Restant stelpost

887.445

Het restant van de reserve Corona bedraagt per 31 december 2020 € 1.717.024.

Investeringsbudgetten In onderstaand overzicht worden de begrote lasten en baten (subsidies) van de investeringsbudgetten aangegeven ten opzichte van hetgeen is gerealiseerd. Op basis van deze informatie kan het bruto en netto uitvoeringspercentage van de investeringen worden bepaald. (bedragen x € 1.000)

Begroot

Realisatie

%

Saldo

%

Lasten (bruto investering)

33.693

20.844

61

12.849

38

Baten (subsidies)

7.085

10.925

154

-3.840

-54

Netto investering

25.608

9.919

37

16.689

63

Uit het overzicht blijkt dat in 2020 61% van de voorgenomen uitgaven ten laste van de investeringsbudgetten is gerealiseerd. Dit percentage is lager dan die van de afgelopen jaren en wordt voor een groot deel veroorzaakt door Covid-19. Van de subsidies is een aanzienlijk deel eerder ontvangen dan bij de najaarsnota verwacht.

10

In de afzonderlijke programma’s is bij het onderdeel ‘Investeringen’ een toelichting opgenomen van de belangrijkste afwijkingen. Tevens is daarbij aangegeven welke investeringsbudgetten afgesloten kunnen worden en welke doorgeschoven dienen te worden naar 2021. Van het saldo van de netto investeringen van € 25,6 miljoen wordt voorgesteld om € 10,2 miljoen aan budget af te sluiten en het overige mee te nemen naar 2021 voor een totaalbedrag van € 15,4 miljoen.

Beleidsresultaten per programma Voor de beleidsresultaten wordt verwezen naar het onderdeel ‘ Programmaverantwoording’.

Raadsvoorstel voor aanvullende besluiten en resultaatbestemming Aan de raad voor te stellen: 1. de jaarrekening 2020 vast te stellen met daarin het voordelig resultaat over het boekjaar 2020 van € 3.721.876 en dit toe te voegen aan de algemene reserve; 2. een bedrag van € 1.234.652 te onttrekken aan de algemene reserve en dat bedrag als volgt te bestemmen: a.

een bedrag van € 10.000 te bestemmen voor fractievergoedingen;

b.

een bedrag van € 10.000 te bestemmen voor afwikkeling werkzaamheden Delftsestraatweg Delfgauw;

c.

een bedrag van € 13.000 te bestemmen voor de sloopkosten Mariaschool;

d.

een bedrag van € 15.000 te bestemmen voor aanpassen Gantellaan;

e.

een bedrag van € 20.000 te bestemmen voor continuering Combinatiefunctionarissen;

f.

een bedrag van € 20.000 te bestemmen voor privacy & informatieveiligheid;

g.

een bedrag van € 25.000 te bestemmen voor de bedrijventerreinenstrategie;

h.

een bedrag van € 27.000 te bestemmen voor het uitvoeren motie Verduurzaming bestaande woningen Particulieren;

i.

een bedrag van € 30.000 te bestemmen voor de verhuiskosten Mariaschool;

j.

een bedrag van € 30.000 te bestemmen voor verkeersveiligheidsonderzoek Kerkweg;

k.

een bedrag van € 37.935 te bestemmen voor uitgaven vanuit de ontvangen DPRA voucher;

l.

een bedrag van € 41.500 te bestemmen voor invulling geven aan interventiemaatregel T9 'Afspraken met Jeugdhulpaanbieders';

m. een bedrag van € 64.000 te bestemmen voor de uitvoering van het hoofdlijnenakkoord cultuur; n.

een bedrag van € 67.000 te bestemmen voor het restantbudget viering 75 jaar bevrijding;

o.

een bedrag van € 74.000 te bestemmen voor het opstellen van de Omgevingsvisie;

p.

een bedrag van € 85.000 te bestemmen voor het bouwrijp maken uitbreiding Kraaienest en Stanislas;

q.

een bedrag van € 154.796 te bestemmen toe te voegen aan de reserve Sociaal domein;

r.

een bedrag van € 165.394 te bestemmen voor de uitvoeringskosten 2021 TOZO;

s.

een bedrag van € 345.027 toe te voegen aan de reserve Bedrijfsvoering.

Toelichting op de voorstellen tot bestemming resultaat a. Fractievergoedingen € 10.000 In 2020 is € 33.374 van de fractievergoeding niet ingezet. Afgesproken is dat 30% van de niet ingezette fractievergoedingen kunnen worden ingezet voor het nieuwe jaar.

b. afwikkeling werkzaamheden Delftsestraatweg Delfgauw € 10.000 De werkzaamheden zijn nagenoeg afgerond in 2020. De inspraakperiode is gestart in december 2020 en financiele afwikkeling vindt plaats in 2021.

c. Sloopkosten Mariaschool € 13.000 Het laatste deel van de sloop wordt in 2021 gerealiseerd.

d. Aanpassen Gantellaan € 15.000 Betreft de vergoeding voor verhuiskosten van basisschool Ackerweide en Mariaschool in verband met tijdelijke huisvesting van Mariaschool aan de Gantellaan.

11

e. Combinatiefunctionarissen € 20.000 Voor de continuering van de inzet van de combinatiefunctionarissen in 2020 en 2021 is besloten een restantbudget uit 2019 in te zetten. Het overschot hiervan in 2020 dient doorgeschoven te worden ter dekking van de kosten in 2021. Dit is conform zaaknummer 1071514.

f. Privacy & informatieveiligheid € 20.000 Voor de werkzaamheden van Privacy en informatieveiligheid is in 2020 een budget beschikbaar van € 61.000. Het restantbudget van € 20.000 wordt ingezet voor onderzoek naar informatiebeveiliging en vindt plaats in het 1e kwartaal van 2021.

g. Bedrijventerreinenstrategie € 25.000 Als gevolg van Corona is de uitvoering van de bedrijventerreinenstrategie vertraagd.

h. Verduurzaming bestaande woningen particulieren € 27.000 De motie, verduurzaming bestaande woningen particulieren is in 2020 samen met de Rabobank opgepakt, om de bekendheid onder de inwoners te vergroten. Dit wordt in 2021 geïntensiveerd.

i. Verhuiskosten Mariaschool € 30.000 Deze kosten waren begroot voor 2020 maar zijn pas in 2021 gemaakt.

j. Verkeersveiligheidsonderzoek Kerkweg € 30.000 Wegens uitlopende en onvoorziene werkzaamheden en als gevolg van de Coronamaatregelen wordt het verkeersveiligheidsonderzoek Kerkweg in 2021 uitgevoerd.

k. Uitgaven vanuit de ontvangen DPRA voucher € 37.935 Het overschot van de DPRA-voucher wordt in overleg met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaatgeld naar 2021 doorgeschoven. Dit wordt in de eerste helft van 2021 ingezet voor twee workshopsessies (gevolgbeperking overstroming en een droogte workshop).

l. Interventiemaatregel T9 'Afspraken met jeugdhulpaanbieders' € 41.500 Het restantbudget is bedoeld voor externe ondersteuning in onderzoek naar onrechtmatig gebruik in het Sociaal Domein. Daarmee wordt invulling gegeven aan interventiemaatregel T9 ‘Afspraken met Jeugdhulpaanbieders’.

m. Restantbudget Cultuur 2020 € 64.000 Voor de uitvoering van het hoofdlijnenakkoord Cultuur wordt voorgesteld het restantbudget 2020 daarvoor in te zetten in 2021.

n. Restantbudget amendement 75-jarig Bevrijdingsfeest € 67.000 Vanwegde Corona zijn de festiviteiten voor het 75-jarig Bevrijdingsfeest geannuleerd en wordt voorgesteld het restantbudget mee te nemen naar 2021.

o. Opstellen van de Omgevingsvisie €74.000 Voor het opstellen van de omgevingsvisie is uit het budget van de Uitvoeringsagenda van het Hoofdlijnenakkoord in totaal € 100.000 beschikbaar gesteld over jaarschijven 2019 en 2020. Door vertraging in het proces zal een belangrijk deel van de werkzaamheden ook in 2021 plaatsvinden. Daarom wordt verzocht om de middelen die in 2020 niet zijn gebruikt, over te hevelen naar 2021 zodat er voldoende middelen beschikbaar zijn om het project af te ronden.

p. Bouwrijp maken uitbreiding Kraaienest en Stanislast € 85.000 Beide werkzaamheden zijn nog niet zijn nog niet gestart.

q. Reserve sociaal domein € 154.796 Betreft de toevoeging van het overschot BUIG 2020 wat toegevoegd wordt aan de bestemmingsreserve sociaal domein.

12

r. Uitvoeringskosten TOZO 2021 € 165.394 Van de Rijksvergoeding voor TOZO is een deel bedoeld als vergoeding voor de uitvoeringskosten. Deze vergoeding is in 2020 ingezet als dekking voor de uitvoeringskosten. Het deel dat onbenut is gebleven, is nodig voor de dekking van uitvoeringskosten in 2021.

s. Reserve “Bedrijfsvoering” € 345.027 Het totaal voordelig resultaat op de salarislasten 2020 bedraagt € 975.301. Conform bestendige gedragslijn wordt 10% van het overschot op de afdeling Ontwikkeling (€ 356.557) en 50% (€ 618.744) van overig overschot toegevoegd aan de reserve ‘Bedrijfsvoering’, zijnde € 345.027.

Per saldo wordt € 2.487.224 toegevoegd aan de algemene reserve. Vermogenspositie De stand van de algemene reserve (na bestemming van het resultaat) was op 31 december 2019 € 32,7 miljoen. In het boekjaar 2020 is de algemene reserve toegenomen met € 72,8 miljoen tot een bedrag per 31 december 2020 van € 105,5 miljoen. De overige reserves zijn toegenomen met € 14,8 miljoen tot een bedrag van € 67,3 miljoen, waardoor het totale eigen vermogen (exclusief het jaarrekeningresultaat) van de gemeente per 31 december 2020 € 140,1 miljoen bedraagt. Een overzicht van de afzonderlijke mutaties op de reserves en voorzieningen is opgenomen in de toelichting op de balans. De belangrijkste mutaties in de algemene reserve betreffen de boekwinst van de aandelen Eneco en de de tussentijdse winstuitnamen van de grondexplotiaties ten gunste van de algemene reserve en het vormen van de reserve 'Lagere rente langlopende leningen o/g' ad € 10,8 miljoen en reserve Gevolgen Corona ad € 1,5 miljoen. Exclusief het jaarrekeningresultaat 2020 van € 3,7 miljoen bedraagt de algemene reserve € 105,5 miljoen. In het onderdeel jaarrekening - 'toelichting op de balans', worden alle vermogensposities en de mutaties in het afgelopen jaar toegelicht. Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en bestemmingsreserves.

Onderstaande grafiek geeft het verloop van het vermogen in totaal en op onderdelen weer over de periode 2012 tot en met 2020. Een overzicht van mutaties in reserves is opgenomen in het onderdeel ‘Jaarrekening’. In het totaal vermogen is geen rekening gehouden met het bestemmen van het resultaat 2019, anders dan het toevoegen aan de algemene reserve.

Eigen vermogen/jaarresultaat

Bedragen in miljoenen

200

176,7

105,7 100 71,3

78,7

64,2

65,6

68,3

52

63,3 46,9

44,2

44

46

46,3

15,8 3,5

15,7 0,6

17,2 2,8

18,9 2,7

17,9 4,4

20,4 12

2012

2013

2014

2015

2016

2017

0

Algemene reserve Totaal vermogen

Bestemmingsreserves

84,9

85,2 67,3

43,1 37,4

52,6 29,9

4,4

2,7

3,7

2018

2019

2020

Jaarrekeningresultaat

Weerstandsvermogen, weerstandscapaciteit en weerstandsratio Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit.

13

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' is een benodigde weerstandscapaciteit berekend van € 10.893.195. Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand

Bedrag €

Algemene reserve weerstandsvermogen

105.679.000

Resultaat jaarrekening (onbestemd)

3.722.000

Totale weerstandscapaciteit

109.401.000

De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit = € 109.401.000 Benodigde weerstandscapaciteit

€ 10.893.190

10,04

Een ratio weerstandsvermogen van 10,04 wordt beoordeeld als 'uitstekend' en is gebaseerd op de normtabel van de Universiteit Twente.

Schuldomvang en ontwikkeling van de netto schuldquote In 2020 is de totaalschuld van de gemeente afgenomen, maar niet meer in het snelle tempo van voorgaande jaren. In onderstaande tabel wordt weergegeven hoeveel de totale schuldomvang bedraagt per 31 december 2020. Schuldomvang per 31-12-2020 ( x € 1.000) Leningenportefeuille

106.891

Vordering schatkistbankieren en overige rekeningen-courant

145.930

Schuldomvang

-39.040

Het is voor het eerst dat de schuldomvang negatief is, wat wil zeggen dat tegen over de langlopende schulden een hoger bedrag aan liquide middelen aanwezig is. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' wordt de verplichte netto schuldquote weergegeven. De netto schuldquote per 31 december 2020 bedraagt 6%. De afgelopen jaren is de netto schuldquote fors afgenomen van 74% in 2017 naar 6% in 2020. Ontwikkeling netto schuldquote in % Netto schuldquote per 31-12

2017 74%

2018

2019

62%

54%

2020 6%

Bijzondere onderwerpen in het afgelopen jaar Verkoop aandelen Eneco Groep N.V. In maart 2020 heeft de gemeente (conform raadsbesluit) alle aandelen van Eneco Groep N.V. met een boekwaarde van € 1.042 verkocht. Hiervoor heeft de gemeente een bedrag van € 85.395.723 ontvangen waardoor in 2020 een incidentele boekwinst is gerealiseerd van ruim € 85,3 miljoen. Deze ontvangst en boekwinst heeft tot gevolg dat onder andere de liquiditeit, solvabiliteit en vermogenspositie sterk zijn verbeterd.

COVID-19 De uitbraak van COVID-19 (corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen.

14

Jaarverslag

15

16

Programmaverantwoording

17

18

1. Ruimte en wonen Pijnacker-Nootdorp is een herkenbare en aantrekkelijke gemeente waar inwoners, van jong tot oud, prettig en veilig wonen, ondernemers hun bedrijf kunnen uitoefenen en bezoekers graag komen.

Algemene omschrijving Het programma Ruimte en wonen bestaat uit drie onderdelen: 1. Ruimtelijke ordening; 2. Wonen en bouwen; 3. Grondexploitaties, met uitzondering van bedrijventerreinen. Met de uitwerking van deze onderdelen willen we van Pijnacker-Nootdorp een herkenbare en aantrekkelijke gemeente maken. Een gemeente waar inwoners prettig wonen en kunnen blijven wonen. Waar ondernemers hun bedrijf kunnen (blijven) hebben. En waar bezoekers graag willen komen.

Wat wilden we bereiken ?

Doelstelling

Wat wilden we bereiken

Wat hebben we daarvoor gedaan

Een herkenbare en aantrekkelijke gemeente met drie kernen met een hoge woonkwaliteit

Inwoners kunnen en willen zich hier vestigen en kunnen een lokale wooncarrière doorlopen

1. Bepalen en faciliteren ruimtelijke kwaliteit voor aantrekkelijke (woon-) omgeving

De geplande groei wordt afgerond

2. Regisseren van het woningenaanbod voor doelgroepen 3. Regisseren uitbreidingen in nieuwe woonmilieus

Met dit programma willen we bereiken dat woningzoekenden hier kunnen en willen wonen en inwoners een lokale wooncarrière kunnen doorlopen. Dit vraagt dat er genoeg woningen zijn in alle prijsklassen. Daar hoort een aantrekkelijke woonomgeving bij waar onze inwoners, van jong tot oud, prettig en veilig kunnen wonen en verblijven. In het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 staat dat daarvoor de doorstroming op de woningmarkt beter moet worden en dat het woningaanbod moet worden uitgebreid, met name voor ouderen en jongeren.

Ruimte en wonen in de regio Onze gemeente werkt aan een sterke positie in de regio. Dat doen we vanuit onze eigen visie en aan de hand van een regionale netwerkstrategie. Ten opzichte van de regio beschikken wij over onderscheidende kwaliteiten in de vorm van ons woonmilieu, ons groene buitengebied en de glastuinbouw. Onze inzet in de regio is het behouden en versterken van deze kwaliteiten. Met dit programma leveren wij een bijdrage aan de agglomeratiekracht en het vestigingsklimaat. Pijnacker-Nootdorp is een landelijke, groene gemeente in verbinding met de grote steden om ons heen. Een gemeente met kwaliteiten en (woon)milieus die in de stad niet te vinden zijn. Die zijn van waarde voor alle inwoners van de hele regio. In 2020 zijn we verder gegaan met het opstellen van een Omgevingsvisie. Hiermee laten we, onder andere, zien in welke mate onze gemeente een bijdrage kan leveren aan de groei van de woningvoorraad in Nederland en meer in het bijzonder in de metropoolregio Den Haag – Rotterdam. De plannen van de ons omringende gemeenten voor woningbouw, infrastructuur en bedrijventerreinen, hebben directe en indirecte gevolgen voor

19

de toekomst van onze gemeente. Door onze positie in de regio te versterken, willen we de kansen die hierdoor ontstaan benutten en eventuele bedreigingen tijdig signaleren en beïnvloeden. Onze ambities op het gebied van energietransitie worden steeds duidelijker. We streven naar energieneutraliteit. Dit betekent dat er dan alleen nog duurzame energie uit hernieuwbare bronnen en regionale restwarmte wordt gebruikt. Het concept van de energiemix laat zien op welke wijze dit in onze gemeente vorm kan krijgen en maakt duidelijk dat de ruimtelijke opgave groot is. In onze Omgevingsvisie maken we daarom keuzes over de ruimte die we hebben en maken voor energietranstitie. De energietranstitie moeten we samen met andere overheden vormgeven. Hierdoor werken we aan een regionale warmte-infrastructuur voor de glastuinbouw voor het hele gebied en aan Regionale Energie Strategie, waarin we aangeven hoe de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) in 2050 energieneutraal kan zijn. Meer hierover in programma 8.

Kenmerken en waardering van drie kernen met een hoge woonkwaliteit We willen dat Pijnacker-Nootdorp een herkenbare en aantrekkelijke gemeente blijft, die haar inwoners in drie woonkernen een hoge woonkwaliteit biedt. Onze inwoners waarderen hun woonomgeving. Dit willen we zo houden en waar mogelijk verbeteren. In onze gemeente woon je in een groene omgeving en in kernen die elk een eigen karakter hebben. In het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 geven we aan dat we onze gemeente nog meer eigen karakter willen geven. Daarvoor bouwen we voort op de karakteristieke kenmerken van de verschillende kernen. Ruimtelijk verschillen de kernen door onder andere de historische kenmerken en het groeipatroon. Ook ligt iedere kern anders ten opzichte van het openbaar vervoer en de snelweg. Hierdoor zijn de verbindingen gevarieerd en heeft elke kern een andere samenhang met de steden eromheen. Tot slot is de opbouw van de woningvoorraad in iedere kern anders. Daarmee vullen ze elkaar aan.

Inwoners kunnen en willen zich hier vestigen en kunnen een lokale wooncarrière doorlopen

Er zijn verschillende factoren die maken dat toekomstige inwoners zich in Pijnacker-Nootdorp kunnen en willen vestigen en dat onze huidige inwoners hier kunnen en willen blijven wonen. De eerste factor is de ruimtelijke kwaliteit. Zowel nieuwe als bestaande inwoners willen graag wonen in een omgeving met een hoge woonkwaliteit. In 2021 wordt de Leefbaarheidsmonitor opnieuwe uitgevoerd. De waardering van inwoners voor de fysieke woonomgeving wordt dan wederom gemeten. Ons streven is om de huidige 7,8 te behouden en waar mogelijk verbeteren. De tweede factor die bepaalt of iemand in Pijnacker-Nootdorp wil komen wonen of wil blijven wonen is de beschikbaarheid van een passende woning. Hieronder vindt u terug wat we in 2020 hebben gedaan en welke resultaten dat heeft gehad voor het beoogde effect.

Ruimtelijke kwaliteit De bestemmingsplannen geven de kaders voor de ontwikkelingsmogelijkheden en daarmee ook het behoud en de ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit. In 2020 zijn er overeenkomstig de jaarplanning bestemmingsplannen, diverse bestemmingsplannen aan de raad aangeboden in de vorm van voorontwerpen, ontwerpen en vast te stellen bestemmingsplannen. Concrete voorbeelden zijn de bestemmingsplannen voor De Scheg en Ruyven-Zuidpolder. De Scheg maakt de realisatie van nieuwe woningen mogelijk, wat bijdraagt aan de kansen voor nieuwe en bestaande inwoners om een lokale wooncarrière te doorlopen. Het bestemmingsplan Ruyven-Zuidpolder gaat over het groene gebied rondom Oude Leede en is meer gericht op het behouden en versterken van de bijzondere kwaliteiten van dit gebied. Een aantrekkelijke woonomgeving met een hoge ruimtelijke kwaliteit realiseren we als gemeente niet alleen, maar samen met inwoners en ondernemers. We nodigen hen actief uit bij bijvoorbeeld visieverkenningen en bestemmingsplannen. Zo is in 2020 de participatie rondom de kleinschalige woningbouwlocaties aan de Kerkweg en Korteweg anders aangepakt. Met deze nieuwe manieren van werken willen we stimuleren dat inwoners zich nog meer mede-eigenaar voelen van hun eigen omgeving. We vragen om samen te investeren in behoud en verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.

In 2020 hebben we verder gewerkt aan het opstellen van een Omgevingsvisie, waarin we de visie op de fysieke leefomgeving voor de lange termijn, tot 2050, vastleggen. De ruimtelijke kwaliteit van de gemeente maakt deel uit van deze visie. Het proces verloopt volgens de begin 2019 door de raad vastgestelde startnotitie. De raad heeft in 2020 het boekje De Vloer vastgesteld. Hierin zijn integrale toekomstperspectieven met samenhangende

20

keuzes richting 2050 gemaakt. Bovendien is De Vloer de basis geweest voor het gesprek met de samenleving. Dit gesprek met de samenleving heeft in oktober en november 2020 plaatsgevonden. Middels het Panorama hebben we veel inwoners bereikt en informatie opgehaald. In de themasessies met stakeholers vonden boeiende gesprekken plaats, die eveneens informatie en inspiratie hebben opgeleverd voor het ontwerp van de Omgevingsvisie. Het participatieverslag (De Muren) is begin 2021 gepresenteerd aan de raad toegezonden. Overeenkomstig het in 2019 opgestelde Programmaplan Omgevingswet werken we aan de implementatie van deze nieuwe wet. De werkingsduur van het Programmaplan is verlengd naar 2022, omdat de invoeringsdatum van de Omgevingswet is verschoven naar 1 januari 2022.

Lokale wooncarrière Onze inzet is erop gericht dat we voldoende woningen beschikbaar hebben voor alle doelgroepen en in alle prijsklassen. De aanhoudende krapte op de woningmarkt maakt dat deze ambitie niet gemakkelijk te realiseren is. Zo blijft de wachttijd voor een sociale huurwoning in Pijnacker-Nootdorp significant hoger dan voor een sociale huurwoning in de regio Haaglanden. In 2020 heeft de raad een brede Woonvisie vastgesteld. Op basis hiervan werken we de komende 10 jaar aan, onder andere, het vergroten van de beschikbaarheid van passende woningen. De behoefte aan woningen hangt samen met de demografische druk, die bestaat uit de verhouding tussen de som van het aantal personen van 0-15 jaar en 65 jaar of ouder enerzijds en de personen in de ‘productieve leeftijdsgroep’ van 16-64 jaar anderzijds. Landelijk neemt de demografische druk toe door de combinatie van vergrijzing en een afnemend aantal geboortes. In Pijnacker-Nootdorp doet deze trend zich ook voor, maar minder sterk dan het landelijk gemiddelde. Zichtbaar is dat in Pijnacker-Nootdorp de groene druk (0-15 jaar) relatief hoog is ten opzichte van het landelijk gemiddelde en de grijze druk (65 jaar en ouder) relatief laag. De ontwikkelingen in de groene en grijze druk hebben mede geleid tot het benoemen van doelgroepen waarvoor woningen moeten worden gebouwd.

Demografische druk

% Aantal personen

75

72,5

70

67,5 2016

2017

2018

Pijnacker-Nootdorp

2019

2020

Nederland

In 2020 zijn prestatieafspraken gemaakt met verschillende woningcorporaties die in onze gemeente actief zijn. Onze inzet om de woningen van Vestia te behouden voor de sociale sector, heeft eind 2020 tot een positief resultaat geleid. Woningbouwcorporatie Staedion heeft het bezit van Vestia overgenomen. Daarmee is een jarenlange inzet afgerond, hebben de huurders van de woningen duidelijkheid gekregen en blijft de sociale voorraad in met name Nootdorp behouden.

De geplande groei wordt afgerond

Woningbouw helpt mee aan meer evenwicht op de woningmarkt. De geplande groei, zoals verwoord in de ruimtelijke structuurvisie ‘Ruimte maken, Ruimte laten’ (2014) wordt afgemaakt. De wijken Keijzershof en AckersWoude worden nu gebouwd. Onze woningvoorraad groeit, zoals ook te zien is in de onderstaande tabel.

21

Ontwikkeling woningvoorraad

Aantal woning

22.000

21.000

20.000

19 20

17

18 20

16

20

20

14

15 20

13

20

20

20

12

19.000

De realisatie van Park van Buijsen (Keijzershof) is in volle gang. De 208 woningen in fase één tot en met vier zijn bijna allemaal verkocht. Ook de vrije kavels zijn inmiddels vrijwel geheel verkocht. De grond voor de laatste fase van dit deelgebied, waarop 24 appartementen worden gerealiseerd, wordt begin 2021 verkocht. In AckersWoude zijn in 2020 verschillende delen van Landrijk in verkoop gegaan en hebben mensen hun woningen in deze nieuwe wijk kunnen betrekken. Er worden ook woningen gebouwd op locaties in de bestaande woonkernen. Een goed voorbeeld daarvan zijn de circa 120 woningen aan het Gildehof in Nootdorp. De woningen uit de eerste fase zijn inmiddels al bewoond en verwacht wordt dat de laatste woningen begin 2021 zullen worden opgeleverd. Tegelijk bereiden we twee nieuwe wijken voor. Tuindershof, inclusief het Tuindersgebied dat eerder een deel was van Keijzershof, met ongeveer 600 woningen. En De Scheg met ongeveer 300 woningen. De verkoop en bouw van de eerste woningen in Tuindershof is in 2020 gestart. Het bestemmingsplan voor De Scheg is in 2020 vastgesteld. De start van de verkoop van de eerste woningen in De Scheg wordt verwacht in 2021.

Wat hebben we daarvoor gedaan ? Om de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken, hebben we ingezet op drie prestatievelden (zie de doelenboom). Per prestatie geven we de activiteiten, het beoogde resultaat en de feitelijke realisatie in 2020 weer. Activiteit

Resultaat

Toelichting status

Programma: 01 Ruimte en wonen Hoofdactiviteit (rol): 1. Bepalen en faciliteren ruimtelijke kwaliteit voor aantrekkelijke (woon-) omgeving Bestemmingsplannen tijdig actualiseren.

Bestemmingsplannen conform Ieder jaar wordt een planning opgesteld waarin is jaarplanning bestemmingsplannen 2020 weergegeven aan welke bestemmingsplannen wordt gewerkt en wanneer deze plannen aan het college en de raad worden aangeboden. Deze is in het derde kwartaal geactualiseerd. Voor 2021 is een nieuwe planning opgesteld waarmee een optimaal inzicht in besluitvormingsmomenten rondom alle bestemmingsplannen wordt geboden. Ontwerpbestemmingsplan RuyvenZuidpolder

Opstellen documenten ter uitvoering Beleidsplan Vergunningverlening van de Wet vergunningverlening, toezicht en handhaving Jaarverslag Vergunningverlening

22

Bestemmingsplan Ruyven-Zuidpolder is gestart met een visieverkenning in plaats van een voorontwerpbestemmingsplan. Daarna is een ontwerpbestemmingsplan opgesteld dat in het vierde kwartaal van 2020 door de raad is vastgesteld. Het ontwerp is vervolgens ter inzage gelegd. De planning is dat het bestemmingsplan in april 2021 wordt vastgesteld. In oktober 2019 heeft het college het beleidsplan Vergunningverlening 2019-2022 vastgesteld. Aansluitend zijn zowel de gemeenteraad als de provincie geïnformeerd. Het jaarverslag vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) over 2019 is in juni 2020 vastgesteld door het college en aansluitend ter informatie naar de

Activiteit

Resultaat

Toelichting status raad gestuurd. Direct daarop is de provincie geïnformeerd.

Opstellen visieverkenningen volgens de methodiek bestemmingsplan 2.0 (uitnodigingsplanologie)

Visieverkenning Duurzame Glastuinbouwgebieden

Voor deze visieverkenning is inmiddels een planning gemaakt, waardoor het document in de tweede helft van 2021 aan de raad kan worden aangeboden. Met het opstellen van de visieverkenning kan worden gestart nadat de uitwerking van het Werkboek Oostland (zie programma 2) in maart 2021 is afgerond, zodat de resultaten daarvan kunnen worden meegenomen bij de visieverkenning.

Uitvoeren programmaplan Omgevingswet

Monitor activiteiten voorbereiden invoering Omgevingswet

De monitor activiteiten voorbereiding invoering Omgevingswet brengt de uitvoering van het Programmaplan in beeld. De raad krijgt hiermee inzicht in de voortgang van de voorbereiding van de implementatie van de Omgevingswet. De tweede monitor is in februari 2021 aan de raad aangeboden. De invoering van de Omgevingswet is door het Rijk uitgesteld naar 1 januari 2022. Daarmee wordt ook de werkingsduur van het Programmaplan verlengd tot dit moment. Daarnaast zal begin 2021 het Programmaplan worden aangevuld met acties die tot nu toe nog niet geborgd waren. Daarbij wordt rekening gehouden met de overgangsperiode die in de wet is ingebouwd.

Pilot Omgevingsplan Tolhek (127-'19)

Overeenkomstig het Plan van Aanpak Omgevingsplannen wordt gewerkt aan de eerste pilot. Voor de wijk Tolhek zal een omgevingsplan worden gemaakt in plaats van een bestemmingsplan. Daarmee kunnen we ervaring op doen met de nieuwe Omgevingswet. Conform de in de tweede helft van 2020 gewijzigde planning zal het ontwerp van deze pilot Omgevingsplan medio 2021 aan de raad worden aangeboden.

Plan van Aanpak Omgevingsplannen

Het Plan van Aanpak Omgevingsplannen is in het eerste kwartaal 2020 vastgesteld door het directieteam. Momenteel wordt gewerkt aan de uitvoering van dit document, onder andere door de pilot Tolhek, waar een omgevingsplan voor wordt voorbereid. De vertraagde invoering van de Omgevingswet, maakt dat voor de uitvoering iets meer tijd beschikbaar is.

Routekaart digitaal stelstel Omgevingswet

Het plan van aanpak Implementatie Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) maakt deel uit van het programma Omgevingswet. Het plan van aanpak is vastgesteld door het DT in januari 2020. Momenteel wordt het plan van aanpak uitgevoerd.

Gebiedsvisie Hart van Nootdorp (brandweerlocatie Nootdorp e.o.)

In februari 2019 heeft de raad ingestemd met de startnotitie voor de gebiedsvisie Hart van Nootdorp. In de startnotitie is een tweedeling in de werkzaamheden gemaakt. Gestart wordt met een Nota van Uitgangspunten die de kaders en ambities schetst voor de uiteindelijke gebiedsvisie. In juni 2020 heeft de raad ingestemd met de Nota van Uitgangspunten. Momenteel wordt de gebiedsvisie samen met de gebruikers en omgeving opgesteld. Naar verwachting wordt de gebiedsvisie in maart 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

Ontwerp Bestemmingsplan Boezem West (117-'19)

Met dit bestemmingsplan wordt het bedrijventerrein Boezem West van een actuele juridische regeling voorzien. De planning van dit bestemmingsplan is afhankelijk van de uitvoering van het Plan van Aanpak toekomstbestendigheid Boezem West (zie programma 2). Met name de ruimtelijke visie waarin het genoemde Plan van Aanpak voorziet, vormt een uitgangspunt voor het bestemmingsplan. De planning voor het bestemmingsplan wordt gemaakt zodra bekend is wanneer deze ruimtelijke visie is afgerond.

Ontwerp Omgevingsvisie

De Omgevingsvisie bevat het strategisch gemeentelijk beleid voor de gehele fysieke leefomgeving tot 2050. Het participatietraject heeft in oktober en november 2020 plaatsgevonden. Een impressie van de resultaten is in januari 2021 in de vorm van een schriftelijk verslag en een presentatie aan de raad aangeboden en wordt

Verbeteren ruimtelijke kwaliteit

23

Activiteit

Resultaat

Toelichting status meegenomen bij het opstellen van het ontwerp. De verwachting is dat het ontwerp van de Omgevingsvisie voor de zomer van 2021 kan worden vastgesteld en dat de participatie rondom het ontwerp eveneens voor de zomer plaats kan vinden. Dit is onderdeel van de begroting 2021.

Vastgestelde Omgevingsvisie

De Omgevingsvisie bevat het strategisch gemeentelijk beleid voor de gehele fysieke leefomgeving tot 2050. Het participatietraject heeft in oktober en november 2020 plaatsgevonden. Een impressie van de resultaten is in januari 2021 in de vorm van een schriftelijk verslag en een presentatie aan de raad aangeboden. De verwachting is dat de Omgevingsvisie in het vierde kwartaal van 2021 aan de raad ter vaststelling zal worden aangeboden.

Voorontwerp Bestemmingsplan Klapwijk (127-'19)

Het bestemmingsplan voor de wijk Klapwijk is ouder dan tien jaar, een reden om het bestemmingsplan te herzien. De wijk kent echter een lage ruimtelijke dynamiek en het herzien van bestemmingsplannen ouder dan tien jaar is niet meer verplicht. Daarom is ervoor gekozen om dit jaar geen (voorontwerp)bestemmingsplan te maken voor Klapwijk, maar prioriteit te geven aan ontwikkelingsgerichte bestemmingsplannen zoals Hart van Nootdorp. De raad is hierover bij de Kadernota reeds geïnformeerd. Bovendien actualiseren we vanaf 2021 de bestemmingsplannen zoveel mogelijk in aansluiting op de Omgevingswet waarbij we leren van de pilot Tolhek. Verwachting is dat het voorontwerp medio 2021 ter besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd.

Voorontwerp Bestemmingsplan Koningshof (127-'19)

Het bestemmingsplan voor de wijk Koningshof is ouder dan tien jaar, een reden om het bestemmingsplan te herzien. De wijk kent echter een lage ruimtelijke dynamiek en het herzien van bestemmingsplannen ouder dan tien jaar is niet meer verplicht. Vanaf 2021 actualiseren we de bestemmingsplannen zoveel mogelijk in aansluiting op de Omgevingswet waarbij we leren van de pilot Tolhek. Verwachting is dat het voorontwerp medio 2021 ter besluitvorming aan de raad kan worden voorgelegd.

Hoofdactiviteit (rol): 2. Regisseren van het woningenaanbod voor doelgroepen In overleg met partners maatregelen (ontwerp) Woonvisie Pijnackeruitwerken gericht op vermindering Nootdorp 2020-2023 krapte in aanbod voor lokale doelgroepen

Het ontwerp van de woonvisie is in februari 2020 door de raad vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe de bestaande woonkwaliteiten behouden en versterkt kunnen worden en welke woningen we richting 2030 nog nodig hebben. In juni 2020 is de woonvisie door de raad vastgesteld.

Lokale prestatieafspraken 2021

In januari 2020 zijn de prestatieafspraken (voor 1 jaar) met de woningcorporaties gemaakt. In de prestatieafspraken maken de corporaties en gemeenten afspraken over o.a. het huurbeleid, de inzet op doorstroming en leefbaarheid. Op 1 juli heeft de gemeente de biedingen van de woningcorporaties ontvangen. Dit jaar is het bod gekoppeld aan de woningmarktafspraken met de regio en de nieuwe woonvisie. De raad heeft de nieuwe (meerjarige) getekende afspraken in december 2020 ontvangen,

Rapportage voortgang en halfjaarlijkse actualisatie ontwikkeling woningbouwvoorraad.

In juni en december 2020 heeft de raad de Infographic Monitor Wonen ontvangen. Met de infographic heeft de raad in een keer zicht op de ontwikkelingen in de woningvoorraad van onze gemeente. Deze factsheet wordt in het vervolg eenmaal per jaar geactualiseerd en ter informatie aan de raad aangeboden.

Regionale prestatieafspraken 2020-2023 De regionale prestatieafspraken zijn verlengd tot 2021, omdat er nog geen nieuwe afspraken zijn gemaakt in de regio. Dit omdat iedere gemeente al stevige lokale prestatieafpraken maakt en omdat er regionaal woningmarktafspraken worden gemaakt over de sociale woningvoorraad (zie actie

24

Activiteit

Uitvoeren besluiten over realisatie sociale huur

Resultaat

Toelichting status Woningmarktafspraken Haaglanden). Afgesproken is om Regionale Samenwerkingsafspraken (RSA) te maken. Die gaan over de volgende thema's: duurzaamheid, doorstroming, woonruimteverdeling en de huisvesting van kwetsbare huurders. De planning is op dit moment nog onduidelijk en wordt in regionaal verband gemaakt.

Woningmarktafspraken regio Haaglanden

In april 2020 is de raad geïnformeerd over de planning en het proces rondom de nieuwe woningmarktafspraken. Met de nieuwe woningmarktafspraken werken de gemeenten in de regio Haaglanden de gemaakte afspraken uit het convenant "Gaten dichten in Haaglanden" verder uit. De gemeente doet samen met de woningcorporaties en huurdersorganisatie een bod aan de regio gericht op het verbeteren van het (sociale)woningaanbod in Haaglanden. De onderbouwing van het bod vloeit voort uit de ambities en uitgangspunten zoals beschreven in de woonvisie. De gezamenlijke biedingen van de gemeenten in Haaglanden hadden in oktober 2020 moeten leiden tot een regio-akkoord. In verband met de Coronacrisis is de regionale planning en daarmee ook de ondertekening verschoven. De ondertekening van het regioakkoord wordt verwacht in juni 2021.

Woonvisie Pijnacker-Nootdorp 2020-2030

De Woonvisie is in juni 2020 door de raad vastgesteld. Hierin staat beschreven hoe de bestaande woonkwaliteiten behouden en versterkt kunnen worden en welke woningen we richting 2030 nog nodig hebben. Daarmee is dit proces afgerond. Inmiddels wordt gewerkt aan de realisatie van de Woonagenda, die tegelijkertijd met de Woonvisie in juni door de raad is besproken.

Afspraken over realisatie sociale Overeenkomstig de Woonvisie Pijnacker-Nootdorp (huur)woningen op de locaties Stanislas maken we bij ieder project afspraken over het I, Tuindershof, De Scheg, Vrijenban II woningbouwprogramma. Voor Tuindershof en de Scheg zijn deze afspraken inmiddels gemaakt. Voor Stanislas I en Vrijenban II zijn nog geen afspraken gemaakt. De verwachting is dat deze begin 2021 kunnen worden afgerond.. Realisatie sociale woningen Gildehof in Nootdorp