Bijlage 1 Evaluatie Uitvoeringsagenda 2019-2023

zaaknummer

1534845

berichtnummer

1417861

onderwerp

Bijlage 1 Evaluatie Uitvoeringsagenda 2019-2023

1.Evaluatie Richtlijnen voor de evaluatie Conform het Hoofdlijnenakkoord 2022-2026 maakt een eindevaluatie aan de hand van heldere en transparante criteria onderdeel uit van een voorstel voor een geactualiseerde cultuurnota. Tevens wordt antwoord gegeven op de vraag welke culturele organisaties, activiteiten en evenementen wel en niet onder het cultuurveld vallen (bijlage 2) De Cultuurnota Verbinden door cultuur is september 2019 vastgesteld door de gemeenteraad en december 2021 tussentijds geëvalueerd, waarover de gemeenteraad geïnformeerd is middels de ‘Tussenrapportage Cultuurnota Pijnacker-Nootdorp Verbinden door cultuur’ (zaaknummer 1299634). De hoofdlijnen, de beleidsdoelstellingen tot 2030 en de bereikte activiteiten zoals in de Cultuurnota opgenomen, gelden als criteria om de evaluatie op te baseren. Deze punten zijn vastgesteld door de gemeenteraad en zijn leidend geweest in de uitvoering van de cultuurnota. Per hoofdlijn zal beschreven worden wat de beleidsdoelstellingen en activiteiten zijn en wat bereikt is.

De bijdragen van kunst en cultuur aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen Het doel vanuit programma 6 collectieve voorzieningen is om te voorzien in vrij toegankelijke voorzieningen die bijdragen aan de ontwikkeling, participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Door hierin te voorzien willen we het volgende bereiken: - Inwoners doen mee in de samenleving, ontwikkelen zich en zetten zich in voor anderen; - Voorzieningen die aansluiten op de mogelijkheden van mensen en die daarmee bijdragen aan het beperken van de toestroom naar individuele ondersteuning; - Financieel beheersbaar sociaal domein, waarin de meest kwetsbare inwoners geholpen kunnen worden. Dit willen we bereiken door: - Te investeren in voorzieningen voor sport en cultuur en faciliteren van sportieve en culturele activiteiten; - Het uitvoeren en monitoren van een actueel Lokaal Gezondheidsbeleid; - Het faciliteren en regisseren preventieve en algemene voorzieningen in het sociaal domein; - Het faciliteren maatschappelijke (netwerk)organisaties die ouders en kinderen/jongeren helpen bij vragen over opvoeden en opgroeien. Vanuit programma 7 individuele voorzieningen is het doel te voorzien in individuele voorzieningen voor inwoners die het (tijdelijk) nodig hebben om deel te kunnen (blijven) nemen aan de samenleving.

Door hierin te voorzien willen het volgende bereiken: - Iedereen kan naar vermogen als volwaardig lid deelnemen aan het maatschappelijk verkeer; - Adequate en passende ondersteuning binnen verantwoorde financiële kaders. Dit willen we bereiken door:

-

Het bieden van laagdrempelige en doelmatige oplossingen voor jongeren, ouderen, gezinnen en inwoners in een kwetsbare positie; Het continueren de maatregelen om de kosten te beheersen en de kwaliteit te borgen.

Naast de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van collectieve en individuele voorzieningen hebben we speerpunten opgenomen in de visie op sociaal domein. - Versterken van de eigen kracht en veerkracht van inwoners; - Verminderen van de bestaansonzekerheid; - Inzetten op een gezonde leefstijl (positieve gezondheid); - Het stimuleren van gelijke kansen; - Wij zijn een inclusieve gemeenschap; - Betaalbaar houden van het sociaal domein. Een recent artikel van Movisie 1 geeft de meerwaarde en het belang van kunst en cultuur kort en bondig weer. “Deelname aan kunst- en cultuuractiviteiten spelen een belangrijke rol in het versterken van de sociale basis. Kunst- en cultuuractiviteiten vergroten de leefbaarheid in wijken. Onderzoek laat zien dat kunst en cultuur een positieve impact hebben op de gezondheid. Deze positieve relatie is zichtbaar over alle zes domeinen van het gezondheidsconcept Positieve Gezondheid2. Door cultuurparticipatie voelen mensen zich fitter, gezonder en vrolijker, hun zelfvertrouwen neemt toe, er is een afname van emotionele eenzaamheid en een gevoel van verbondenheid. Kortom: de verbinding tussen mensen neemt toe, zij ontwikkelen zichzelf en hun (mentale) veerkracht neemt toe. Dat maakt dat kunst en cultuur een onmisbare schakel vormen in het verbinden van mensen. Deze verbondenheid tussen inwoners versterkt de sociale basis”.

Ook onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)3 wijst uit dat cultuurbeoefening van positieve invloed is op sociaal, mentaal en fysiek vlak. Door de domeinen en voorzieningen van cultuur, welzijn, participatie en gezondheid met elkaar te verbinden, kun je dit bereiken. In dit rapport van de WHO uit 2019, waarvoor zij ruim 900 onderzoeken analyseerde, stelde zij het volgende vast: het actief of passief beleven van kunst bevordert de gezondheid en het algehele welbevinden. Samengevat stelt de WHO vast er een positieve relatie tussen kunst en gezondheid te vinden is. Uit het merendeel van alle projecten én wetenschappelijke onderzoeken die in de afgelopen jaren gedaan zijn, blijkt dat meedoen aan kunst en cultuur een rol speelt op een of meerdere van de volgende aspecten: - Neurologische mechanismen en fysieke gesteldheid. Muziek, bewegen en dans stimuleren de hersenen; - Psychologische aspecten en mentaal welbevinden. Cultuurdeelname vergroot veerkracht, zelfvertrouwen en zelfrespect, omgaan met uitdagingen en veranderingen, zingeving, invloed op gedrag en stemming; - Sociale aspecten. Participeren in cultuur bevordert het opbouwen van een sociaal netwerk en het leren kennen van andere perspectieven. De hoofdlijnen zoals opgenomen in de cultuurnota dragen bij aan het bereiken van de gemeentelijke doelstellingen.

Met het investeren in het fijnmazige culturele veld, het ondersteunen van sociaal- culturele activiteiten en verenigingen, het subsidiëren van verschillende culturele organisaties zoals Stichting Bibliotheek Oostland en Stichting CulturA & Zo, het inzichtelijk en toegankelijk maken van cultureel 1

https://www.movisie.nl/artikel/gezond-worden-door-kunst-cultuur

2 https://www.movisie.nl/gezondheid-tools-sociale-professionals 3 https://iris.who.int/handle/10665/329834

pagina 2/17

aanbod voor onze inwoners, van een koor tot balletles tot kunst in de openbare ruimte en het aanbieden van cultuureducatie aan onze jonge inwoners zorgen we ervoor dat onze inwoners zich kunnen blijven ontwikkelen.

Uitwerking van de evaluatie Per hoofdlijn wordt in dit hoofdstuk op basis van de doelstellingen zoals deze vastgelegd zijn in de cultuurnota teruggeblikt op datgene dat bereikt is en welke kansen gezien worden voor de actualisatie van de Cultuurnota. In de Cultuurnota zijn een achttal hoofdlijnen opgenomen, samen met de Cultuurknip, gekoppeld aan de te bereiken doelstellingen: Hoofdlijn Hoofdlijn 1 Uit-agenda

Hoofdlijn 2 Film

Hoofdlijn 3 Meer aanbod voor de jeugd

Hoofdlijn 4 Cultuurhuis

Hoofdlijn 5 Expositieruimte

Doelstellingen - Gezamenlijke uit- agenda - Gezamenlijke promotie van activiteiten - Viering jaarlijkse Open Monumentendag - Profileren filmaanbod - Filmvoorstellingen door samenwerking met culturele organisaties en onderwijs - Voortzetting Cultuurtrein 2021-2024 - Versterking samenwerking Cultuurtrein en culturele veld - In samenwerking met de cultuurcoach, jongerenwerk en jongeren behoeften op het gebied van cultuur onderzoeken - Initiatieven die tot stand komen door samenwerking tussen de cultuurcoach, jongerenwerk, jongeren en het culturele veld - Kijk Kunst in CulturA - Cultuurhistorische educatie in samenwerking met de historische verenigingen en cultuurcoaches - Onderzoek naar podiumfunctie in Pijnacker - Meer oefenruimte - Onderzoek naar optimaal gebruik van accommodaties - Voorwaarden scheppen voor het ontwikkelen van een cultuurhuis in samenwerking met de cultuurcoach - Uitbreiding van het aantal voorstellingen en uitvoeringen - Zicht hebben op de ontwikkeling van expositieruimte en atelierruimte waar gewerkt kan worden - Samenwerking met (lokale) ondernemers - Gebruik van gemeentehuis voor (tijdelijke) expositie

pagina 3/17

Hoofdlijn 6 Kunst in de openbare ruimte

-

Hoofdlijn 7 City marketing en promotie

-

Hoofdlijn 8 Cultuurcoach

-

-

-

Cultuurknip

-

Project kunst in de openbare ruimte in de drie kernen Kunst in de openbare ruimte in de Groenzoom in samenwerking met de gemeente Lansingerland Kunstroute Nootdorp uitbreiden met route door Pijnacker en Delfgauw Overzicht van aanbod voor nieuwe inwoners, bezoekers en ondernemers via website en (voordeel) magazine Uitbreiding van taken en uren van de cultuurcoaches Aanbod van culturele instellingen is (deels) afgestemd op basis van de behoeften van inwoners Bijeenkomst(en) met het culturele veld gericht op samenwerking, afstemming en planning wat betreft culturele activiteiten Gezamenlijke promotie middels uitagenda Aandacht voor cultuurhistorische educatie in samenwerking met de historische verenigingen en cultuurcoaches Samenwerking cultuurcoach en locatiemanager CulturA & Zo Voorwaarden scheppen voor het ontwikkelen van een cultuurhuis Beschikbaar budget voor lokale initiatieven

pagina 4/17

Uitvoer evaluatie In mei 2023 is er samen met het culturele veld teruggeblikt op de realisatie van de hoofdlijnen in de Cultuurnota Verbinden door cultuur. Tijdens de bijeenkomst is de vraag gesteld wat er de afgelopen periode (tussen 2019 en 2023) goed gegaan is op cultuurgebied. Op basis van een wordcloud (in het programma Mentimeter) kwam het volgende naar voren:

Figuur 1 Wordcloud ‘Wat er is er goed gegaan op cultuurgebied?’

Hieruit blijkt dat er al veel bereikt is op cultureel gebied, zoals de Verbeelding, de cultuur instuif, etalagekunst, buitenkunst, het SCC, CulturA & Zo, erfgoed en de cultuurkalender/ uit-agenda genoemd worden. Ook is stilgestaan bij wat er nog beter kan. Hieruit is het volgende naar voren gekomen: Uit onderstaande wordcloud blijkt dat de thema’s zichtbaarheid, samenwerking en aanbod voor jeugd meerdere keren benoemd zijn.

Figuur 2 Wordcloud ‘Wat kan er beter op cultuurgebied?’

pagina 5/17

Uitkomsten evaluatie per hoofdlijn 1.1 Hoofdlijn 1 Uit-agenda

Doelstelling en activiteit vanuit Cultuurnota -

Gezamenlijke uit- agenda Gezamenlijke promotie van activiteiten Viering jaarlijkse Open Monumentendag

1.1.1 Terugblik De Uit-agenda is opgenomen op de website van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp en biedt de mogelijkheid om activiteiten op het gebied van kunst en cultuur voor het voetlicht te brengen. Voor corona werd maandelijks een activiteitenladder in de Telstar geplaatst. Na corona is dit niet opnieuw opgestart omdat het aantal activiteiten op de Uit-agenda ontoereikend was. De meeste activiteiten waren en zijn vanuit CulturA & Zo georganiseerd en zij hebben zelf ook maandelijks een activiteitenladder in de Telstar/Eendracht. Om het aantal activiteiten te vergroten is ervoor gekozen om een breder soort activiteiten op te nemen in de Uit-agenda en tevens een samenwerking aan te gaan met PijnackerNootdorp Cultuur. Het culturele veld kan via de website een activiteit aanmelden, maar vanwege de samenwerking met Pijnacker-Nootdorp Cultuur worden activiteiten ook actief opgehaald en opgenomen in de Uit-agenda. Vanuit het evenementenbeleid worden evenementen ook opgenomen in de Uit-agenda. Op basis van het beleidskader evenementen is er ruimte voor het aanbieden van meerjarenvergunningen voor een duur van maximaal drie jaar, onder verschillende voorwaarden. Dit draagt voor evenementorganisatoren bij in het verminderen van de regeldruk.

Open Monumentendag maakt sinds 2020 onderdeel uit van de Uit-agenda en hier wordt aanvullend expliciet aandacht aan besteed via een themapagina in de Telstar/Eendracht, op de lichtkrant, berichten bij de gemeenteberichtenpagina en via social media. Hiernaast is de monumentenlijst up to date gemaakt en zijn er in iedere kern monumentenroutes te vinden.

1.1.2 Kansen Vanuit de evaluatie is naar voren gekomen dat de Uit-agenda nog meer zichtbaar mag worden. Het is belangrijk om te bekijken op welke manier dit het beste kan. Het opnemen van een aanvullende regel over het aanmelden van activiteiten voor de Uit-agenda in subsidiebeschikkingen wordt tevens als mogelijkheid gezien. Tevens wordt het verbreden van de Uit-agenda, door meer soorten activiteiten zoals vanuit sport, ondernemers en maatschappelijke partners, als optie gezien. Dit zou kunnen bijdragen aan de zichtbaarheid en vindbaarheid omdat het (nog) meer mensen aanspreekt. Ook de Robin Best borden bieden mogelijkheden om cultuur en/of evenementen te promoten en het benutten van ruimte in de lokale media, met doorvertalingen naar de gemeentelijke website en social media om cultuur onder de aandacht te brengen.

1.2 Hoofdlijn 2 Film Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Profileren filmaanbod

pagina 6/17

-

Filmvoorstellingen door samenwerking met culturele organisaties en onderwijs

1.2.1 Terugblik Het filmaanbod wordt gepromoot via de Uit-agenda en daarnaast middels promotionele materialen van een organisatie die de film aanbiedt zoals CulturA & Zo of de SWOP. Met het filmaanbod van CulturA & Zo en het incidentele filmaanbod via bijvoorbeeld de SWOP wordt voldoende voorzien in de behoefte. Het aanbod in CulturA & Zo wordt vormgegeven vanuit de & Zo factor, dus een film met een ervaring. Hiernaast wordt er geregeld ingezet op een film gekoppeld aan een thema zoals bijvoorbeeld rondom de week van het geld of waardering van mantelzorgers. Filmvoorstellingen bij CulturA & Zo worden geregeld vormgegeven in samenwerking met maatschappelijke organisaties zoals de SWOP of SBJ Samen Sterk.

1.2.2 Kansen Film biedt de mogelijkheid om op een toegankelijke en laagdrempelige manier aandacht te vestigen op maatschappelijke thema’s. We zien hierin kansen om maatschappelijke thema’s zoals bijvoorbeeld kansengelijkheid, bestaanszekerheid, gelijke rechten en inclusie door de inzet van film te koppelen aan bijvoorbeeld educatie.

1.3 Hoofdlijn 3 Meer aanbod voor de jeugd Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Voortzetting Cultuurtrein 2021-2024 Versterking samenwerking Cultuurtrein en culturele veld In samenwerking met de cultuurcoach, jongerenwerk en jongeren behoeften op het gebied van cultuur onderzoeken Initiatieven die tot stand komen door samenwerking tussen de cultuurcoach, jongerenwerk, jongeren en het culturele veld Kijk Kunst in CulturA Cultuurhistorische educatie in samenwerking met de historische verenigingen en cultuurcoaches

1.3.1 Terugblik Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) is verlengd van 2021 tot en met 2024, waardoor de scholen binnen onze gemeente gebruik kunnen blijven maken van een divers aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Er is een intentieovereenkomst getekend om CmK voor de periode 2024-2028 te continueren. Vanuit CmK is er tevens een leerlijn ontwikkeld rondom cultureel erfgoed, waarmee leerlingen geïnformeerd en geïnspireerd worden door het erfgoed om hen heen. Naast de inzet van de Cultuurtrein (CmK) zijn er cultuurcoaches die vanuit Team4Talent activiteiten aanbieden op de scholen, de kinderopvang (BSO) en in de wijken. Het basisonderwijs kan tevens jaarlijks gebruik maken van Kijk|Kunst. Met het lesprogramma Kijk|Kunst wordt de wereld van podiumkunst en film naar de leerling toe gebracht. Voorstellingen en filmprojecten vinden plaats op school, bij een school in de buurt of in het lokale (film)theater. Met de organisator van Kijk|Kunst (Kunstgebouw) is afgesproken dat leerlingen uit onze gemeente de ervaring met een theater sinds de opening van CulturA & Zo daar op doen. Hiermee investeren we niet alleen in onze eigen culturele voorzieningen, maar laten we onze leerlingen ook kennis maken met dat wat lokaal

pagina 7/17

is. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur kan sinds 2023 benut worden om deel te nemen aan zowel sport als cultuur. Dit draagt bij aan kansengelijkheid en zorgt ervoor dat kinderen geen keuze hoeven te maken. De samenwerking tussen de cultuurcoördinator van de gemeente, het jongerenwerk en jongeren in onze gemeente is niet in de beoogde hoedanigheid tot stand gekomen. Hierin heeft corona een grote invloed gespeeld. Nadat de invloed verdween, is de prioritering op andere doelstellingen gelegd zoals kunst in de openbare ruimte en erfgoed, gezien de rol van cultuureducatie.

1.3.2 Kansen Voor verenigingen is het lastig om nieuwe jeugd aan te trekken. Het is belangrijk om het rijke aanbod vanuit het culturele verenigingsleven nog beter onder de aandacht te brengen. Een mogelijkheid wordt gezien in de welkomsttas voor nieuwe inwoners. Ook meer verbinding binnen de verschillende cultuuraanbieders wordt als kans gezien. Onze gemeente ondersteunt inwoners die minder financiële middelen hebben via het Jeugdsport en cultuurfonds en het Volwassenen sport en cultuurfonds. Met deze regelingen geven we inwoners van alle leeftijden in onze gemeente de kans om gebruik te maken van kunst en cultuur. Het meer onder de aandacht brengen van deze regelingen en welke mogelijkheden deze regelingen bieden, is een kans om kunst en cultuur ook voor deze doelgroep (nog meer) op de kaart te zetten. Kunst en cultuur levert een belangrijke bijdrage aan het fysieke en mentale welzijn, zoals ook gebleken is uit onder andere het WHO-onderzoek waar op pagina 5 aan gerefereerd wordt. Net als sport kan het deelnemen aan culturele activiteiten niet alleen bijdragen aan de individuele ontwikkeling door het aanleren van nieuwe vaardigheden, maar biedt het ook kansen om anderen te ontmoeten en vanuit andere perspectieven en standpunten in gesprek te gaan en elkaar te leren kennen.

In een tijd waarin de invloed van sociale media op jongeren en eenzaamheid onder jongeren steeds meer aandacht krijgen, kan ook kunst en cultuur hierin een bijdrage leveren. Kunst en cultuur als middel inzetten om op een constructieve, positieve en creatieve manier het gesprek aan te gaan over verschillende perspectieven en standpunten kan ook van positieve invloed zijn als het gaat om de toenemende polarisatie in de maatschappij als geheel. Het belang van een breed aanbod van culturele activiteiten, dat op verschillende manieren onder de aandacht worden gebracht bij kinderen, jongeren en hun ouders, draagt niet alleen bij aan zichtbaarheid, maar ook aan talentontwikkeling. Het is voor kinderen en jongeren van belang om ervaringen op te kunnen doen en om te kunnen ervaren en fouten te mogen maken. Culturele activiteiten kunnen hier een belangrijke bijdrage aan leveren. De huidige CmK periode loopt tot en met 2028. Het is op dit moment nog niet bekend of cultuureducatie voortgezet gaat worden, zij het in de huidige vorm dan wel in een andere vorm. CmK is een heel laagdrempelige vorm van cultuuraanbod voor basisschoolleerlingen waardoor leerlingen, in het kader van onder andere kansengelijkheid, allemaal in aanraking komen met vormen van kunst en cultuur.

CmK is een matchingsregeling waardoor er vanuit het Rijk via het Fonds voor Cultuurparticipatie en het Kunstgebouw als penvoerder middelen richting deelnemende gemeenten gaan. Gezien de grote meerwaarde van cultuureducatie aan kinderen voor onder andere hun ontwikkeling, welzijn, gezondheid en zelfvertrouwen, is het van belang om na te denken hoe wij als gemeente willen omgaan met een eventuele stop na 2028.

pagina 8/17

1.4 Hoofdlijn 4 Cultuurhuis Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Onderzoek naar podiumfunctie in Pijnacker Meer oefenruimte Onderzoek naar optimaal gebruik van accommodaties Voorwaarden scheppen voor het ontwikkelen van een cultuurhuis in samenwerking met de cultuurcoach Uitbreiding van het aantal voorstellingen en uitvoeringen

1.4.1 Terugblik Met het openen van CulturA & Zo in 2019 is een belangrijke stap gezet in het realiseren van een cultuurhuis en het uitbreiden en verbreden van het aanbod op het gebied van cultuur. Het aanvankelijke subsidiebedrag waarmee CulturA & Zo gestart is, is niet voldoende toereikend gebleken. Het concept waarmee in 20219 gestart is, was voor zowel de gemeente als voor Stichting CulturA & Zo nieuw, waardoor van tevoren niet goed ingeschat kon worden wat voor invloed het succesvol uitvoeren van de doelstellingen zou zijn. In april 2024 heeft de gemeenteraad nogmaals ingestemd met een eenmalige toekenning van een aanvullende subsidie voor 2025 (conform de afspraken voor 2024), dat bij de behandeling van de begroting 2025 in november 2024 definitief besloten is. We hebben als gemeente een bemiddelende en deels faciliterende rol gespeeld met betrekking tot het opnieuw huisvesten van de culturele gebruikers van het CJMV-gebouw (Muziekvereniging Haaglanden, Oratoriumkoor Cantando en Muziekschool Rootz). Het onderzoek naar een sociaal cultureel centrum (SCC) in Pijnacker is afgerond, waarbij tevens aandacht besteed is aan het optimaal gebruiken van accommodaties, de behoefte aan meer oefenruimte en de behoefte aan een podiumfunctie in Pijnacker.

Vervolgens is het ontwikkelproces rondom het SCC in Pijnacker opgestart, dat geleid heeft tot een ontwerp en een voorstel om tot de realisatie over te gaan. In het ontwerp van het SCC is rekening gehouden met de behoefte aan repetitie- en lesruimtes voor muziek, dans, beeldende kunst en aan de behoefte om een podiumfunctie te realiseren in Pijnacker door middel van het opnemen van een uitvoeringzaal in het ontwerp. In september 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de realisatie van het SCC. Hiermee is een belangrijke stap gezet voor het ontwikkelen van een locatie in het centrum van Pijnacker waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, inspireren, zich kunnen ontwikkelen, een voorstellingen kunnen bijwonen, wat kunnen drinken of een boek kunnen lenen.

1.4.2 Kansen Bij de behandeling van de begroting 2025 is er een besluit genomen over de structurele verhoging van de subsidie van CulturA & Zo. Deze structurele verhoging biedt CulturA & Zo de mogelijkheid om de manier van werken en het aanbod voor de toekomst te kunnen borgen. De structurele verhoging hangt samen met het vaststellen van kaders voor de inzet en de activiteiten. Deze kaders worden vertaald naar afspraken in het kader van beleidsgestuurde contractfinanciering (BCF) en maken onderdeel uit van de subsidiebeschikking. Met het besluit van de gemeenteraad over de realisatie van het SCC in Pijnacker ontstaat een belangrijke kans om een breed aanbod van sociaal-culturele activiteiten vorm te geven. Het doel is het creëren van een laagdrempelige en toegankelijke plek voor onze inwoners. Op basis van een unaniem aangenomen motie ‘SCC toegankelijk voor iedereen’ is, is het college verzocht om het SCC in de geest van NEN 9120 zo

pagina 9/17

toegankelijk mogelijk te maken. Het SCC moet een gebouw worden dat mensen samenbrengt en ontdekking, ontwikkeling en interactie stimuleert. Maar bovenal een gebouw dat uitnodigt tot ontmoeting en het maken van verbinding. Naast de bibliotheek komt er in het SCC ruimte voor muziek, dans en toneel in de oefenruimtes en een uitvoeringszaal. Ook komen er verschillende leslokalen voor bijvoorbeeld tekenen en schilderen of om te vergaderen. De realisatie biedt de bibliotheek de mogelijkheid om nog zichtbaarder en centraler te zijn. Het SCC draagt bij aan de opwaardering en vergroening van het Raadhuisplein en de Julianalaan. De zorgvuldig op het plein aansluitende geanimeerde gevels dragen bij aan nieuwe levendigheid aan het plein en omgeving. Als “huiskamer van het centrum” zal het SCC een nieuwe impuls geven, zowel economisch als sociaal, aan het centrum als geheel. Dit sluit ook aan bij de behoefte van de ondernemers aan een bruisend en levendig centrum. In de voortgang van de ontwikkeling van het SCC zal er continu afstemming plaatsvinden met de toekomstige gebruikers. Dit zal uiteindelijk gaan leiden tot intentieovereenkomsten en huurovereenkomsten. Voor CulturA & Zo als beoogd exploitant van het SCC zullen dan ook nadere afspraken conform de vastgestelde kaders voor Nootdorp gemaakt worden.

Het concept waarop CulturA & Zo gebaseerd is (Storyhouse in Chester4) en de ontwikkeling van Stichting Bibliotheek Oostland richting community library 5 bieden voor het SCC kansen om nog meer in te zetten op het faciliteren en versterken van gemeenschappen. De community library is een brede maatschappelijke bibliotheek, die mede wordt vormgegeven door de lokale gemeenschap, waar persoonlijke ontwikkeling, ontmoeting en de ontwikkeling van de gemeenschap centraal staan.

1.5 Hoofdlijn 5 Expositieruimte Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Zicht hebben op de ontwikkeling van expositieruimte en atelierruimte waar gewerkt kan worden Samenwerking met (lokale) ondernemers Gebruik van gemeentehuis voor (tijdelijke) expositie

1.5.1 Terugblik Vanuit het culturele veld wordt al vele jaren aangegeven dat er behoefte is aan expositieruimte in onze gemeente. De mogelijkheid tot exposeren heeft zich de afgelopen jaren veelal beperkt tot de jaarlijkse expositie in de raadszaal van het gemeentekantoor tijdens de Verbeelding en bij Buurt & Zo aan de Julianalaan. Eerdere mogelijkheden die in het verleden in bijvoorbeeld Pijnacker Centrum geïnventariseerd zijn om leegstaande winkelpanden te benutten hebben, o.a. vanwege kosten voor het tijdelijke gebruik, tot niets geleid. Met het verwerven van het Rabobankgebouw ten behoeve van de ontwikkeling van het SCC in Pijnacker is er ingezet op het benutten van deze locatie voor tijdelijke expositieruimte. De cultuurcoördinator werkt hierin actief samen met de werkgroep etalagekunst, waarbij er iedere zes weken nieuw werk komt te hangen in de etalages van het gebouw. De mogelijkheden vanuit de expositieruimte in het voormalige Rabobankgebouw en de samenwerking vanuit de werkgroep etalagekunst hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het nieuw leven inblazen van KIP (Kunst in Pijnacker-Nootdorp). De samenwerking met (lokale) ondernemers voor het realiseren van expositiemogelijkheid is vooralsnog niet vormgegeven.

4 5

https://www.storyhouse.com/ https://communitylibrary.probiblio.nl/

pagina 10/17

In het ontwerp van het SCC in Pijnacker is tevens rekening gehouden met de mogelijkheid om (in beperkte mate) beeldende kunst te exposeren en de leslokalen voor beeldende kunst dragen (deels) bij aan de behoefte aan atelierruimte. De mogelijkheden voor het gebruiken van het gemeentehuis voor (tijdelijke) expositie zijn onderzocht. De ruimte bij de balie is hiervoor onvoldoende geschikt, omdat paneelborden teveel zicht ontnemen voor de ambtenaren en het bezoek voor expositie leidt tot drukte en onrust. De ramen zijn niet te benutten vanwege de bestickering. Het openstellen van de raadszaal in het bestuurscentrum (behalve tijdens de Verbeelding) is wel mogelijk op momenten dat de ruimte niet gebruikt wordt, maar heeft gevolgen voor de inzet van personeel en inrichting. Op basis hiervan is duidelijk geworden dat de voordelen niet opwegen tegen de nadelen en openstelling tijdens het Verbeeldingsweekend de mogelijkheid is om te benutten voor expositie.

1.5.2 Kansen De etalagekunst in het Rabobankgebouw biedt kansen, zolang het gebouw geen andere bestemming krijgt of gesloopt wordt. Het besluit van de gemeenteraad over de realisatie van het SCC in Pijnacker biedt kansen voor expositie in het centrum. De projectleider cultuur vanuit het project SCC is hierover in contact met diverse kunstenaars en zal het culturele veld, waaronder ook de kunstenaars, blijven betrekken bij de ontwikkelingen rondom expositie. Tot de opening van het SCC, maar ook daarna blijf de wens om zo breed mogelijk de mogelijkheden te verkennen rondom expositie. Hierbij kan gedacht worden aan verenigingen, maatschappelijke organisaties, huisartsen en horeca.

1.6 Hoofdlijn 6 Kunst in de openbare ruimte Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Project kunst in de openbare ruimte in de drie kernen Kunst in de openbare ruimte in de Groenzoom in samenwerking met de gemeente Lansingerland Kunstroute Nootdorp uitbreiden met route door Pijnacker en Delfgauw

1.6.1 Terugblik De afgelopen jaren is er in iedere kern door middel van een verkiezing met een wisselsokkel ieder jaar een nieuw kunstwerk geplaatst. Het project ‘Ieder jaar een nieuw kunstwerk’ betrok zowel inwoners als een vakjury voor het winnende kunstwerk. De opzet is als positief ervaren, vanwege de brede betrokkenheid en de aandacht die het project en het kunstwerk genereert. Het project vraagt, naast middelen, ook een behoorlijke investering wat betreft de ambtelijke capaciteit. Om deze redenen wordt de manier waarop de verkiezing tot dusver vormgegeven werd, is na een kunstwerk in alle drie de kernen niet gecontinueerd Tijdens de Verbeelding wordt sinds 2020 jaarlijks een beeldenexpositie georganiseerd in het Emmapark. Vanwege de ervaringen rondom het project en feit dat dit twee gemeenten betreft, is ervoor gekozen om geen kunstwerk in de Groenzoom te realiseren. De kunstroute in Nootdorp is uitgebreid naar Pijnacker (Noord en Zuid) en Delfgauw en is te raadplegen via de website van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp.

pagina 11/17

1.6.2 Kansen Kunst in de openbare ruimte is een laagdrempelige manier voor onze inwoners om in aanraking te komen met verschillende vormen van kunst. We willen de mogelijkheden onderzoeken om kunst in de openbare ruimte blijvend een plek te geven, in een wisselend aanbod. Dit kan zijn door de verkiezing zelf verder voort te zetten, maar ook door mogelijkheden te bekijken om de tijdelijke beeldenexpositie in het Emmapark structureel vormgegeven kan worden met wisselende kunst.

1.7 Hoofdlijn 7 Citymarketing en promotie Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Overzicht van aanbod voor nieuwe inwoners, bezoekers en ondernemers via website en magazine

1.7.1 Terugblik De afgelopen jaren is twee keer per jaar het magazine Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp uitgebracht, waarin cultuur in allerlei verschillende varianten, zoals Open Monumentendag, de leerlijn erfgoed van CmK, diverse culturele aanbieders en de jubilea van de Verbeelding, de Dansacker en de Trucker. Het magazine is zowel in print als digitale versie verstrekt en de artikelen gedeeld via social media. Ook in het verzamelnummer wordt cultuur onder de aandacht gebracht. Hiernaast is in samenwerking met city marketing voordeelvouchers ontworpen, die onderdeel uitmaken van het verzamelnummer van het magazine. Dit magazine met de voordeelvouchers, waarin aanbod van onder andere (culturele) ondernemers, sportverenigingen en maatschappelijke- en culturele organisaties, wordt aan nieuwe inwoners aangeboden om hen te informeren en enthousiasmeren over onze gemeente en het aanbod.

1.7.2 Kansen Het Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp magazine is gestopt in de huidige opzet. Dit betekent dat cultuur vanuit citymarketing onder de aandacht kan blijven gebracht via de website natuurlijkpn.nl. De afstemming tussen cultuur en citymarketing blijft bestaan om het aanbod en de activiteiten onder de aandacht te brengen van onze inwoners. Hiernaast is de samenwerking rondom de monumentenborden een mooi voorbeeld van promotie. Dit biedt een kans om in de toekomst alle gemeentelijke monumenten (die nog niet voorzien zijn) te voorzien van een monumentenschildje.

1.8 Hoofdlijn 8 Cultuurcoach Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Uitbreiding van taken en uren van de cultuurcoaches Aanbod van culturele instellingen is (deels) afgestemd op basis van de behoeften van inwoners Bijeenkomst(en) met het culturele veld gericht op samenwerking, afstemming en planning wat betreft culturele activiteiten Gezamenlijke promotie middels uit-agenda Aandacht voor cultuurhistorische educatie in samenwerking met de historische verenigingen en cultuurcoaches Samenwerking cultuurcoach en locatiemanager CulturA & Zo

pagina 12/17

-

Voorwaarden scheppen voor het ontwikkelen van een cultuurhuis

1.8.1 Terugblik Het is belangrijk om bij de terugblik stil te staan bij een belangrijke kanttekening voor de uitvoering van deze hoofdlijn. Bij het opstellen van de Cultuurnota Verbinden door cultuur is er uitgegaan van uitbreiding van de rol van de cultuurcoach vanuit Team4Talent. Dit bleek in de praktijk, onder andere vanwege regels rondom bekostiging en inzet van medewerkers, geen optie. Om die reden is er een cultuurcoördinator aangesteld, in dienst van de gemeente. Vanuit Team4Talent zijn er verschillende cultuurcoaches actief in onze gemeente, zij zijn in dienst van Stichting Bibliotheek Oostland. Als we voor de evaluatie terugblikken op de inzet van de cultuurcoach, zoals deze genoemd wordt in de Cultuurnota, wordt dus niet gedoeld op de cultuurcoaches vanuit Team4Talent, maar op de cultuurcoördinator, in dienst van de gemeente. In 2020 is de cultuurcoördinator begonnen als verbinder voor het culturele veld. De invulling van de functie is uiteindelijk anders vormgegeven dan het idee is was bij de cultuurnota. Dat betekent dat de inzet van cultuurcoördinator niet vormgegeven is binnen de cultuurcoaches van Team4Talent. De start van de cultuurcoördinator viel vrijwel direct samen met de coronapandemie waardoor het land op slot ging. Dit heeft grote invloed gehad op de manier waarop de functie uitgevoerd kon worden.

De cultuurcoördinator heeft een belangrijke rol gespeeld bij de uitvoering van de subsidie vanuit het innovatiefonds cultuur en het informeren van het culturele veld over de ontwikkelingen. Nadat de beperkingen vanwege corona opgeheven waren, kon de cultuurcoördinator veel meer direct aan de slag en gaan verbinden. Ze heeft een belangrijke rol gespeeld en speelt deze nog steeds rol bij de uitvoering van de hoofdlijnen van de cultuurnota en het afstemmen van aanbod tussen de verschillende culturele organisaties. Enkele voorbeelden hiervan zijn het coördineren van de verkiezing voor kunst in de openbare ruimte, de aanvragen van de Cultuurknip, het afstemmen en vormgeven van de Uit-agenda, het bijhouden van de Facebookpagina om het culturele veld te informeren, is een vraagbaak, denkt mee en verbindt partijen aan elkaar, coördineert de Open Monumentendag en heeft de etalagekunst geïnitieerd en voert dit samen met de kunstenaars uit. Hiernaast is de cultuurcoördinator betrokken rondom de subsidierelatie met Stichting Bibliotheek Oostland, Stichting CulturA & Zo en Stichting Omroep Pijnacker-Nootdorp en is ze betrokken bij de ontwikkeling van het SCC in Pijnacker.

Ook heeft ze een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van de monumentenborden, een samenwerking tussen de gemeente, Noitdorpsche Historiën en Historisch Genootschap Oud-Pijnacker, en de (legging van de) stolpersteine.

1.8.2 Kansen De cultuurcoördinator is de spin in het web als het gaat om het uitvoeren van de activiteiten in de cultuurnota en het verbinden van het culturele veld. Vanuit het culturele veld worden kansen gezien om de rol uit te breiden waardoor er meer tijd en inzet is om nog meer te initiëren.

pagina 13/17

1.9 Cultuurknip Doelstelling en activiteiten vanuit Cultuurnota -

Beschikbaar budget voor lokale initiatieven

1.9.1 Terugblik De Cultuurknip kent een vrij lange aanloop als het gaat om de bekendheid. Het feit dat de coronapandemie zijn intrede deed vlak na het vaststellen van de Cultuurnota heeft niet bijgedragen aan de bekendheid en nog minder aan de mogelijkheid tot aanvragen. De cultuurknip heeft laten zijn dat een beperkte subsidie kan bijdragen aan het ontwikkelen en opzetten van nieuwe (kleine) culturele initiatieven. In het onderstaand overzicht zijn de aanvragen per jaar inzichtelijk gemaakt: Tabel 1 Overzicht aanvragen Cultuurknip t/m 30 november 2024

Jaar

Aantal aanvragen 1

Totaalbedrag aangevraagd € 150

Totaalbedrag uitgekeerd € 105

2020 2021

3

€ 1.499,33

€ 1.499,33

2022

1

€ 183

€ 183

2023

7

€ 3.225

€ 3.175

2024 (t/m november)

8

€ 3.900

€ 3.000

1.9.2 Kansen De cultuurknip voorziet in een behoefte en ondersteunt om nieuw (kleine) culturele initiatieven te ontplooien in onze gemeente. Het heeft even geduurd voor het aantal initiatieven toenam, maar na corona blijkt uit het aantal aanvragen dat men de mogelijkheid tot subsidie inmiddels kan vinden. Vanuit het culturele veld is naar voren gekomen dat er behoefte is aan een subsidieregeling zoals het innovatiefonds in de coronatijd. Hierbij gaat het vooral om het kunnen ontplooien van nieuwe initiatieven (activiteiten en evenementen) op cultureel gebied, zonder dat hierbij een belemmerende factor is van 50% die vanuit de organisatie zelf bekostigd moet worden.

pagina 14/17

Conclusie De hoofdlijnen vanuit de cultuurnota zijn tussen 2019 en 2024 uitgevoerd en hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de verdere ontwikkeling van het cultuurbeleid in onze gemeente. Tevens heeft het aanbod van kunst en cultuur bijgedragen aan diverse gemeentelijke doelstellingen als het gaat om bijvoorbeeld eigen regie, ontwikkeling, (positieve) gezondheid, versterken van de sociale basis, tegengaan van eenzaamheid en verbinding. Uit de evaluatie wordt het beeld bevestigd dat er veel bereikt is en laat het kansen zien om het cultuurbeleid nog verder te versterken. Hiernaast blijkt uit de evaluatie dat er enkele zaken anders zijn uitgevoerd of vormgegeven dan vooraf bedacht. Deze zaken hebben geen invloed gehad op de ambities of de doelstellingen en bieden mogelijkheden voor de nieuwe periode van de Uitvoeringsagenda.

De kansen die per hoofdlijn naar voren gekomen zijn, zien er als volgt uit: - Meer zichtbaarheid (van het culturele veld, samenbrengen van het culturele veld, van de Uitagenda); - Tas voor nieuwe inwoners met aanbod vanuit cultuur; - Behoud van CulturA & Zo; - Heroriëntatie op de rol van de cultuurcoördinator; - Realiseren van het SCC in Pijnacker; - Voortzetten cultuurknip, eventueel met een verhoogd maximaal budget; - Vormgeven van expositieruimte in het SCC; - Uitbreiden subsidieregeling of nieuwe regeling voor culturele initiatieven; - Het sociaal domein meer verbinden met cultuur; - Verkiezing van kunst in de openbare ruimte voortzetten in eigen beheer; - Beeldenexpositie in Emmapark; - Blijven uitreiken van de cultuurprijs; - Oefenruimte in de gemeente; - Aandacht voor maatschappelijke thema’s en verschillende culturen. Maatschappelijke thema’s zoals kansengelijkheid, gezondheid, preventie, eenzaamheid, inclusie en polarisatie zijn onderwerpen die van invloed (kunnen) zijn op alle leefgebieden van onze inwoners. In de actualisatie van de cultuurnota zal bekeken worden op welke manier vanuit de doelstellingen op het gebied van kunst en cultuur bijgedragen kan worden aan deze maatschappelijke thema’s. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan Kunst op recept, als mogelijkheid op het gebied van preventie als verbinding tussen sociaal domein en cultuur.

Op pagina 19 is de input vanuit het culturele veld rondom de evaluatie in beeld gebracht door Ronald van der Heide.

pagina 15/17

Evaluatie Uitvoeringsagenda 2019-2023

pagina

17/1