Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek financiële reserves

adres post telefoon

Voorzitter Rekenkamer Pijnacker-Nootdorp dhr. F. van der Linden

e-mail internet

Oranjeplein 1, 2641 EZ Pijnacker Postbus 1, 2640 AA Pijnacker 14 015 info@pijnacker-nootdorp.nl www.pijnacker-nootdorp.nl

Cc: dhr. G. Struik, ambtelijk secretaris van de Rekenkamer

onderwerp nadere informatie verzenddatum zaaknummer briefnummer uw brief van

Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Financiële reserves in Pijnacker-Nootdorp R. Autar 14 januari 2025 1550840 1404074 2 december 2024

uw kenmerk

Geachte heer Van der Linden, Wij danken u hartelijk voor het onderzoek dat u heeft verricht naar het beleid rondom Financiële reserves in de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het onderzoeksrapport ‘Financiële reserves in Pijnacker-Nootdorp’. In het algemeen kunnen wij ons vinden in de aanbevelingen en waarderen we de inzichten die hierin naar voren komen. Wij zien dit als een waardevolle kans om samen verder te bouwen aan verbetering. We gaan graag met de raad en de auditcommissie in gesprek op de wijze waarop we hieraan invulling geven. Daarnaast maken wij graag gebruik van de geboden gelegenheid op het rapport te reageren en gaan, zoals u verzoekt in onze reactie in op uw conclusies en de aanbevelingen. Conclusies Als hoofdconclusie stelt u “dat de raad op dit moment niet voldoende strategisch stuurt op en met reserves.” Graag willen wij de raad aanvullend meegeven dat ons uit uw rapport niet is gebleken wat u precies bedoelt met “onvoldoende” en welke maatregelen dienen te worden ingezet die tot een “voldoende” strategische sturing zouden kunnen leiden. Verder hechten wij eraan uw conclusies in een breder strategisch financieel perspectief te plaatsen.

Het college is van mening dat er meerdere en ook invloedrijkere factoren zijn die het voor de raad lastig, zo niet onmogelijk, maken om een strategische financiële visie te formuleren voor de langere termijn (langer dan de gebruikelijke vier jaar). Factoren die wij bedoelen zijn onder andere: - onzekerheden rond de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds; - ontwikkelingen rond de specifieke uitkeringen (inclusief generieke korting van 10%); - ontwikkelingen rond de financiering van de drie decentralisatie uitkeringen; - al dan niet volledige compensatie van de inflatie in de algemene uitkering; - vervolg herverdeling gemeentefonds (risico voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp van €7,2 mln. op middellange termijn). Hiermee geven wij aan dat het ‘waarom’ van een strategische financiële visie ook door het college wordt erkend, echter invulling van het ‘wat’ en ‘hoe’ zijn onder de hierboven genoemde omstandigheden complexer dan uitsluitend gebaseerd op de inzet van reserves.

pagina

1/4

Daarnaast willen we u erop wijzen dat in zowel de conclusies als aanbevelingen vermenging van definities en onderwerpen zit als het gaat om de Enecomiddelen. Als voorbeeld, bij de eerste conclusie wordt gesteld: “De nota Reserves en Voorzieningen stelt de raad beperkt in staat om te kunnen sturen op reserves” en als toelichting wordt aangegeven: “Voor de stelpost Eneco-gelden zijn geen heldere kaders afgesproken. Deze stelpost is vanaf 2026 volledig ingevuld.” Er is geen relatie tussen de nota Reserves en Voorzieningen en de (uitnutting van de) Eneco-stelpost. Alleen dat de Eneco-stelpost is ontstaan door de inzet van een deel van de Eneco-middelen voor het dekken van afschrijvingslasten. Wij vragen u deze onderwerpen los te behandelen: - Enerzijds de invulling van de Eneco-stelpost, - Anderzijds de methodiek waarbij reserves worden gevormd ter dekking van afschrijvingslasten. Aanbeveling 1 aan de raad Stel als raad – op voorstel van het college – een langetermijnvisie vast voor reserves, en het gebruik hiervan om te sturen op financiën. Actualiseer op basis van deze visie de nota Reserves en Voorzieningen. Reactie Het college onderschrijft de noodzaak (het waarom) om een langetermijnvisie vast te stellen voor de reserves. Het college adviseert de gemeenteraad om deze aanbeveling over te nemen, ondanks de door het college gemaakte kanttekening bij de conclusies.

Een langetermijnvisie kan kaders bieden voor beleidsmatige, financiële en maatschappelijke keuzes die de gemeenteraad maakt voor de inzet van reserves. Een visie zorgt ervoor dat bijvoorbeeld investeringen waarvan de afschrijvingslasten gedekt worden uit een bestemmingsreserve aansluiten bij de strategische doelen van de gemeente. Een positieve advisering over de langetermijnvisie betekent dat de nota Reserves en Voorzieningen, die nu in april 2025 op de raadsagenda staat, verschoven dient te worden naar een later moment. Eerst zal de visie met de gemeenteraad behandeld worden alvorens de nota vast te kunnen stellen. Aanbeveling 2 aan de raad Maak als raad meer gebruik van de auditcommissie, om de informatieachterstand van de raad te verkleinen. Reactie In de aanbeveling wordt aangegeven dat het college aan de lat staat voor het verbeteren van de informatievoorziening en het verkleinen van de informatieachterstand van de raad. Het college doet er naar zijn mening alles aan om de raad volledig en tijdig te informeren over de reserves. Uit het onderzoek blijkt dat de raad toch een ‘informatieachterstand’ ervaart. Het is voor het college essentieel om over mogelijke oplossingen met de raad en auditcommissie in gesprek te gaan teneinde de informatievoorziening richting de raad verder door te ontwikkelen. Aanbeveling 3 aan het college

pagina

2/4

briefnummer

1404074

Ontwikkel als college het overzicht van de wijze waarop herinvesteringen op termijn worden gefinancierd. Reactie Uw aanbeveling om inzichtelijk te maken wanneer herinvesteringen verwacht worden nemen wij over. Het is daarbij van belang om onderscheid te maken tussen dekking van afschrijvingslasten door middel van een bestemmingsreserve en dekking vanuit de lopende exploitatie. Voor beide varianten geldt dat de raad bij herinvesteringen steeds opnieuw een afweging dient te maken met betrekking tot nut, noodzaak en beschikbaarheid van financiële middelen. Aanbeveling 4 aan het college Verbeter als college de informatievoorziening omtrent reserves richting de raad. Reactie Om de informatievoorziening omtrent reserves richting de gemeenteraad te verbeteren kunnen we concrete stappen zetten: 1. Korte termijn (binnen 6 maanden): Per reserve het doel van de reserve, de voeding van de reserve, de wijze waarop de reserve wordt besteed, de looptijd van de reserve, met eventuele start- en einddatum opnemen bij de Kadernota 2026. 2. Lange termijn: In het geval waarin de afschrijvingslasten momenteel gedekt worden uit bestemmingsreserve – inzichtelijk maken op welke wijze de herinvesteringen worden gefinancierd.

Dus: voor alle bestaande bestemmingsreserves “afschrijvingslasten”, op basis van de nieuw vast te stellen visie, inzichtelijk maken of herinvestering middels een nieuwe/ aanvulling van de bestaande reserve passend is óf dat herinvestering via de exploitatie loopt. Dit kan pas gerealiseerd worden nadat de langetermijnvisie is vastgesteld en een financieringsstrategie voor herinvesteringen is ontwikkeld. Wij adviseren de gemeenteraad deze aanbeveling voor het verbeteren van de informatievoorziening omtrent reserves richting de raad over te nemen. We zullen de actie onder punt 1 in de Kadernota 2026 uitwerken en toelichten. De auditcommissie zullen wij hierin betrekken. Hiermee wordt een eerste stap gezet in de uitvoering van deze aanbeveling. Wij gaan ervan uit zo voldoende te zijn ingegaan op uw rapport en de conclusies en aanbevelingen die u daarbij doet en kijken uit naar het gesprek met de gemeenteraad en de auditcommissie over het onderwerp.

Hoogachtend, het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp

pagina

3/4

Björn Lugthart

secretaris

pagina

4/4

burgemeester