Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Energietransitie

adres post telefoon

Voorzitter Rekenkamer Pijnacker-Nootdorp dhr. F. van der Linden

e-mail internet

Oranjeplein 1, 2641 EZ Pijnacker Postbus 1, 2640 AA Pijnacker 14 015 info@pijnacker-nootdorp.nl www.pijnacker-nootdorp.nl

Cc: dhr. J. van der Haas, ambtelijk secretaris van de Rekenkamer

onderwerp nadere informatie verzenddatum zaaknummer briefnummer uw brief van uw kenmerk

Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Energietransitie E. Bulten ​14 mei 2024 1505992 1357563 15 april 2024 1456533

Geachte heer Van der Linden, Wij danken u hartelijk voor het onderzoek dat u heeft verricht naar de Energietransitie in de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het onderzoeksrapport ‘Onderzoek energietransitiebeleid Pijnacker-Nootdorp’. Wij maken graag gebruik van de geboden gelegenheid op het rapport te reageren en gaan zoals u verzoekt in onze reactie in op uw conclusies en de aanbevelingen. Onze reactie hebben wij per aanbeveling opgesteld. Aanbeveling 1 Gebruik eenduidige terminologie om verwarring over de centrale doelstelling te voorkomen. Reactie Wij kunnen ons vinden in deze aanbeveling en adviseren de gemeenteraad om deze aanbeveling dan ook over te nemen. Het klimaatakkoord spreekt van de term CO2-reductie, wij stellen voor dit aan te houden. Aanbeveling 2 Neem ook overige broeikasgassen mee in de monitoring van emissies Reactie Wij sturen nu alleen op CO2–reductie, overige broeikasgassen, waarvan methaan en lachgas de voornaamste zijn, sturen wij niet op. Methaan en lachgas komt voornamelijk vrij uit de veehouderij (mest), rijstteelt, vuilstort en aardgaswinning. Binnen onze gemeente komt dit niet/of nauwelijks voor. Bij ons komt de voornaamste uitstoot van methaan uit het gebruik van Warmte Kracht Koppeling ( WKK’s) binnen de glastuinbouw, lachgas komt nauwelijks voor.

Onze sturing is dat wij aardgasvrij willen zijn om aan de ambitie van CO2-reductie te voldoen. Dat betekent dat er geen ruimte is voor WKK’s op aardgas, de methaan-reductie is daarmee ook geborgd. Wij zien daarom geen toegevoegde waarde om naast CO2-reductie actief op overige broeikasgassen te sturen en raden de gemeenteraad af om deze aanbeveling over te nemen. Aanbeveling 3 Maak inzichtelijk hoe de reeds uitgevoerde en voorgenomen maatregelen bijdragen aan de doelstellingen door CO2-reductie te koppelen aan de maatregelen.

pagina

1/4

Reactie Wij begrijpen deze aanbeveling. Het is echter niet altijd eenvoudig om CO2-reductie te koppelen aan een maatregel. Dat komt mede doordat wij als gemeente niet de mogelijkheden en randvoorwaarden hebben om te kunnen sturen op direct resultaat. Wij zijn niet dwingend maar stimulerend. Wij faciliteren de samenleving in de energietransitie. Het uiteindelijke tempo wordt door de samenleving bepaald. Het koppelen van een resultaat aan een voorgenomen maatregel is wat betreft het college een opeenstapeling van aannames. Als voorbeeld, het college heeft veel energie gestoken in het project Aardgasvrij Klapwijk. Bij een positief resultaat had Klapwijk voor 2027 van het gas afgegaan. Dit is echter niet gelukt door redenen waar het college geen invloed op heeft. Nu het project (tijdelijk) niet doorgaat kunnen wij stellen dat wij een deel van de CO2-reductie niet gehaald hebben. Het gevolg van onze ervaringen in Klapwijk kan wel zijn dat dit leidt tot andere (landelijke) overheidsrandvoorwaarden, waardoor de energietransitie versnelt, met als gevolg een hogere CO2-reductie. Een ander voorbeeld is te geven in het isolatieprogramma, dit is een succes. Veel inwoners nemen maatregelen. Wij zien echter ook dat niet iedere aanvraag het volledig bedrag omvat, daarentegen zien wij dat bij veel aanvragen meer maatregelen genomen worden dan dat gesubsidieerd kan worden.

Wij verwachten dus dat op basis van de huidige subsidieverstrekking meer CO2-reductie gerealiseerd wordt dan dat we op basis van de theorie konden aangeven. Het college is voorstander van om niet te eng de voorgenomen maatregelen te koppelen aan CO2reductie. Dit is te theoretisch. Het college hecht meer waarde aan CO2-reductie te monitoren op basis van gerealiseerde resultaten achteraf. We zien geen toevoegde waarde van deze aanbeveling en raden de gemeenteraad af deze aanbeveling over te nemen Aanbeveling 4 Heb meer aandacht voor de verduurzaming van de verkeerssector door gerichte maatregelen te overwegen. Reactie De ambities voor mobiliteit staan in onze Jaarplannen en Begroting onder programma 3 (mobiliteit). We hebben als gemeente het beleid om het gebruik van de fiets te stimuleren en we hebben de acties opgenomen in het fietsplan Gelukkig op de fiets. Daarnaast stimuleren wij het reizen van het openbaar vervoer in samenwerking met de MRDH. Zo zal in 2030 de frequentie van de E-lijn worden verhoogd, waarbij de metro elke vijf minuten gaat rijden. In onze woongebieden hanteren we het STOP-principe , waarbij we de openbare ruimte inrichting in eerste instantie kijken naar Stappen (voetgangers), vervolgens naar trappen (fietsers), daarna naar OV en als laatste naar personen auto’s, gebruik van de (E-)auto blijft mogelijk.

Daarnaast faciliteren we de elektrische auto door het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte. Het college adviseert de raad om deze aanbeveling niet over te nemen. Aanbeveling 5 Overweeg andere bronnen voor hernieuwbare elektriciteit voor meer balans in energievraag en -aanbod en om het doel voor hernieuwbare elektriciteit te realiseren. Reactie Wij zijn voornemens het Energietransitieplan 2021 te herzien, dit mede in het licht van de recent door de Tweede Kamer vastgestelde Wet Gemeentelijk Instrumentarium Warmte (WGIW) en het daaruit voortvloeiende op te stellen omgevingsprogramma warmte. In het herziene Energietransitieplan (omgevingsprogramma) wordt opnieuw gekeken naar de opwek van hernieuwbare elektriciteit, dit

pagina

2/4

briefnummer

1357563

mede in relatie tot netcongestie. Mocht uit de herziening blijken dat andere bronnen noodzakelijk zijn zullen wij dit aan de raad voorleggen. Aanbeveling 6 Benut de organisatieontwikkeling die de gemeente in de komende jaren ondergaat om naar de benodigde capaciteit voor de energietransitie te kijken. Houd rekening met een verwachte toename in benodigde capaciteit. Reactie De energietransitie vraagt onze aandacht en zal steeds meer een actieve rol vragen van de gemeente om versnelling in de energietransitie te brengen. De energietransitie zal een onderdeel worden van ons reguliere werk en derhalve vraagt dit capaciteit. De organisatie heeft naast de energietransitie verschillende opgaven en taken die capaciteit vragen. Wat de energietransitie voor impact heeft op de formatie wordt daarom in breder verband bekeken. Hier is een apart traject voor gestart, waarin we kijken naar de toekomstbestendigheid van de organisatie. De raad wordt hierin meegenomen. Ten aanzien van de energietransitie zal een deel van de benodigde capaciteit gefinancierd worden vanuit de overheid (CDOKE-gelden), dit is toegezegd tot 2030. Het college ziet dit daarom als structurele middelen. Het college stelt voor om deze aanbeveling niet over te nemen en dit te plaatsen in de bredere opgave.

Aanbeveling 7 Overweeg om een klimaatbegroting op te stellen die inzicht geeft in zowel de uitgaven (in €) als de opbrengsten (verwachte energie- en CO2-reductie) van maatregelen en projecten. Dit kan dienen om de rechtmatigheid en doelmatigheid van uitgaven te onderbouwen en structurele financiering van de energietransitie mogelijk te maken. Reactie Het benodigde budget voor de energietransitie wordt begroot en gerapporteerd in de reguliere P&Ccyclus. Het koppelen aan de verwachte CO2-reductie is niet eenvoudig, zie ook onze reactie op aanbeveling 3. Aanbeveling 8 Stel beleidsindicatoren op waaraan de voortgang van de energietransitie gemeten kan worden. Hieruit wordt duidelijk wat de opgave is waar de gemeente nog voor staat. Presenteer de voortgang op een overzichtelijke manier. Reactie In het Energietransitieplan 2021 staan tussendoelen genoemd voor warmte en elektriciteit. Wij zijn ons ervan bewust dat dit doelen zijn op een hoog abstractieniveau. Elektriciteit en Warmte zijn door de netcongestie problematiek met elkaar verbonden. Wij kunnen dit niet meer los van elkaar zien. Wij overwegen om het verplichte omgevingsprogramma Warmte uit te breiden met elektriciteit en dit programma als opvolger te beschouwen van ons Energietransitieplan. Uw aanbeveling voor het opstellen van beleidsindicatoren nemen wij over en werken wij uit in het omgevingsprogramma Warmte.

Daarin zullen wij de ambities en tussendoelen verder uitwerken. Aanbeveling 9 Overweeg de instelling van een klankbordgroep energietransitie, zodat de communicatie met de raad op een structurele manier en op informele basis kan worden vormgegeven. Zo’n klankbordgroep kan op andere manieren dan via een formele rapportage spreken over de energietransitie.

pagina

3/4

Reactie Indien de raad dit wenst, is het college bereid hier actief invulling aan te geven. Wij gaan ervan uit zo voldoende te zijn ingegaan op uw rapport en de aanbevelingen die u daarbij doet en kijken uit naar het gesprek in de gemeenteraad over het onderwerp. Hoogachtend, het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

4/4

Björn Lugthart burgemeester