Beantwoording beeldvormende vragen CDA, D66, PvdD, PPN, Trots en VVD - Doorontwikkeling afvalbeleid beleidsadvies inzameling GFT en PMD

Memo beantwoording beeldvormende vragen

zaaknummer

1563365

berichtnummer

1417246

aan

Raad

van

College

afschrift datum onderwerp status

4 februari 2025 Beantwoording beeldvormende vragen over doorontwikkeling afvalbeleid beleidsadvies inzameling GFT en PMD Informatief

Door de fracties van CDA, D66, PvdD, PPN, Trots en VVD zijn beeldvormende vragen gesteld over de doorontwikkeling van het afvalbeleid; beleidsadvies GFT en PMD. Hieronder treft u de beantwoording aan. Beeldvormende vragen fractie CDA Er wordt voorgesteld om 'pascontrole in te voeren en [...] bij eengezinswoningen in wijken met ondergrondse containers de inzameling van GFT te wijzigen naar het inzamelen met een minicontainer.' Vraag 1 fractie CDA Hoe zijn inwoners voorafgaand aan deze ophanden beleidswijzigingen geïnformeerd over de mogelijke escalatie van maatregelen, zoals het invoeren van een pasjessysteem én gelijktijdig minicontainers? In hoeverre zijn inwoners gewaarschuwd dat de stijgende kosten (door tegenvallende scheidingsresultaten) deze mogelijke gevolgen kende? Antwoord Om inzicht te krijgen in de meningen van onze inwoners over afvalinzameling is een inwonerspeiling gedaan. In aansluiting hierop zijn voor de inwoners die grondstoffen inzamelen met ondergrondse containers twee dialoogavonden gehouden (15 mei over appartementen en 29 mei over wijken met ondergrondse inzameling) om meer beeld te krijgen van de ervaringen van de ze inwoners en om te bespreken wat mogelijk oorzaken en mogelijk oplossingen zouden kunnen zijn. Deze informatie is meegewogen bij het opstellen van het beleidsadvies.

Vraag 2 fractie CDA Waarom wordt er gekozen om de pascontroles en minicontainers simultaan in te voeren in plaats van deze maatregelen gefaseerd door te voeren? Antwoord Het is niet de bedoeling om de minicontainers voor GFT tegelijk in te voeren met de pascontrole. Het invoeren van pascontrole op de ondergrondse GFT- en PMD-containers is maatregel voor de korte termijn. Deze maatregel kan worden uitgevoerd in 2025. Het invoeren van inzameling met minicontainers bij de eengezinswoningen die nu GFT met ondergrondse containers inzamelen vergt een langer proces. Bij deze wijziging moeten de oude ondergrondse containers worden verwijderd. Om dit tegen zo laag mogelijke kosten te doen, is het efficiënt om dit waar mogelijk te koppelen aan vervangingsonderhoud van de containers. Ook is een zorgvuldig participatieproces van groot belang dat bij het invoeren van de wijziging. Daarom wordt voor deze maatregel voorgesteld eerst een plan te maken, zodat de invoering gebiedsgericht en gefaseerd kan worden uitgewerkt. Dit plan wordt eerst nog voorgelegd ter besluitvorming aan de gemeenteraad.

pagina

1/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Vraag 3 fractie CDA Welke voorbeelden zijn er uit andere gemeenten die een vergelijkbare combinatie van maatregelen (pascontroles en minicontainers) hebben ingevoerd? Wat waren daar de belangrijkste lessen en resultaten? Antwoord Bij het uitwerken van de maatregelen is gekeken naar wat er goed werkt in andere gemeenten. In de gemeenten waar GFT met minicontainers wordt ingezameld is de kwaliteit van de grondstoffen goed. Ook zijn er aanwijzingen dat er met minicontainers meer GFT wordt ingezameld. De ervaringen met het afsluiten van containers met passen zijn verschillend. Dit komt deels ook omdat veel gemeenten ervoor kiezen alle ondergrondse containers met een pas af te sluiten. In het voorstel voor de kwaliteitsverbetering worden alleen GFT- en PMD-containers afgesloten en blijven de restafvalcontainers ook zonder pas toegankelijk. Vraag 4 fractie CDA Over de mogelijkheden om de vervuiler te laten betalen: Is het mogelijk om de afvalstoffenheffing te differentiëren op wijk- of postcodegebied, zodat inwoners in wijken met slecht afvalscheidingsgedrag een hoger tarief betalen ('de vervuiler betaalt')? Welke juridische en praktische belemmeringen spelen hierbij een rol? Antwoord Om de vervuiler te laten betalen is de invoering van een restafvaltarief een goede mogelijkheid die zich in de praktijk heeft bewezen.

Verder kan op basis van bijvoorbeeld het aantal personen in een huishouden het belastingtarief worden gedifferentieerd. Het differentiëren op buurt of postcode leent zich niet voor differentiatie. Vraag 5 fractie CDA Er wordt aangegeven dat pascontroles positieve effecten hadden in pilots, maar niet hoe deze monitoring op langere termijn wordt geborgd. Hoe wordt de effectiviteit van pascontroles op ondergrondse GFT- en PMD-containers structureel gemeten en geëvalueerd? Antwoord Bij de invoering van pascontrole is erin voorzien dat in de eerste zes maanden actief door de inzet van grondstofcoaches wordt bewaakt of de kwaliteit van de containers op orde is. Bij signalen van vervuiling kan daarna gericht met de gebruikers die het betreft worden gecommuniceerd. Op langere termijn kan de kwaliteit worden gemonitord door een jaarlijkse sorteeranalyse van de grondstoffen of het steeksproefsgewijs voortzetten van de controles van de grondstofcoaches. Verder moet de invoering van de pascontrole leiden tot een daling van de afkeurcijfers. Vraag 6 fractie CDA Het document gaat in op de voorgestelde methoden, maar niet op andere opties en waarom die zijn afgevallen.

Welke alternatieve inzamelmethoden voor GFT en PMD zijn overwogen en waarom zijn deze uiteindelijk niet gekozen? Antwoord In de notitie “afwegingskader GFT en PMD” zijn verschillende toepasbare inzamelmethoden in beeld gebracht, waar mogelijk uitgesplitst naar de mogelijkheden voor eengezinswoningen en appartemente n. o Voor PMD zijn scenario’s beschreven voor gescheiden inzameling met ondergrondse containers, met minicontainers (alleen mogelijk bij eengezinswoningen), met een zak aan de paal en nascheiden. o Voor GFT is voor appartementen in beeld gebracht hoe gescheiden inzameling bij appartementen kan worden gestimuleerd en de kwaliteit kan worden geborgd. o Voor de inzameling van GFT is het inzamelen met ondergrondse containers afgezet tegen de inzameling met minicontainers.

pagina

2/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Vraag 7 fractie CDA Het beleid spreekt over loopafstanden en efficiency, maar niet over toegankelijkheid voor kwetsbare groepen. Hoe wordt rekening gehouden met demografische verschillen (zoals ouderen of mensen met een beperking) bij het plaatsen en afbouwen van containers? Antwoord Bij het plannen van nieuwe ondergrondse containers voor OPK en PMD (voor appartementen) in nieuwe bouwlocaties wordt gezocht naar een zo gunstig mogelijke de spreiding zodat de loopafstanden voor de bewoners van de appartementen zo klein mogelijk blijven. Op deze locaties worden ook containers voor restafval voor de hele wijk geplaatst. In de wijk Tuindershof wordt dit principe al toegepast. Ook bij een vervanging van een bestaande ondergrondse containers zal telkens worden beoordeeld of die (op die plek) moet worden vervangen of dat er door herschikking efficiënter kan worden ingezameld. De vastgestelde loopafstanden blijven daarbij wel wens, maar er kan van worden afgeweken om een efficiënte inzameling te bereiken. Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met de (samenstelling van) de bewoners in de wijk. Vraag 8 fractie CDA Het document stelt dat nascheiding nu geen voorkeur heeft, maar geeft geen financiële of milieutechnische scenario-analyse voor de lange termijn.

Wat zijn de verwachte kosten- en milieueffecten als Avalex in de toekomst besluit over te stappen op nascheiding in plaats van bronscheiding? Antwoord De keuze om wel of niet over te gaan op nascheiden van PMD is een keuze die elke (Avalex)gemeente zelf kan maken. Om een zorgvuldige afweging te kunnen maken over de (milieutechnische en financieel) beste inzamelwijze voor PMD in onze gemeente is het van groot belang te weten wat de grondslag is voor de vergoedingen van Verpact vanaf 2026. De verwachting is dat deze informatie op korte termijn beschikbaar komt. Vraag 9 fractie CDA Er is sprake van communicatie via ondergrondse containers, maar er is weinig inzicht in bredere gedragsbeïnvloeding of participatie-initiatieven. Welke concrete stappen worden ondernomen om de betrokkenheid en medewerking van inwoners te verhogen, naast stickers en communicatie? Antwoord Voor onze inwoners die GFT en/of PMD met ondergrondse containers inzamelen, gaat er door de invoering van de pascontrole een verandering optreden. Dit moment is zeer geschikt als aangrijpingspunt om gedragsbeïnvloeding te bereiken en in te spelen op participatie-initiatieven. Hiervoor worden ook grondstofcoaches ingezet. Vraag 10 fractie CDA Als motief voor het invoeren van pascontrole wordt genoemd dat de containers niet meer worden gebruikt door niet-bewoners van complexen.

In hoeverre is uit het onderzoek gebleken dat de afkeur vooral niet-bewoners te verwijten is? Antwoord Door het toepassen van pascontrole kan “sluikstort” worden voorkomen. Bij de beide dialoogavonden is door aanwezige inwoners uit de betreffende wijken aangegeven dit regelmatig te zien. Vraag 11 fractie CDA Daarnaast valt te lezen dat er na invoering van pascontrole mogelijkheden zijn om gebruik (en dus misbruik) te sturen door keuzes (zo nodig per complex) in het toekennen van toegang aan passen (eventueel alleen op aanvraag). Wat wordt hiermee bedoeld?

pagina

3/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Antwoord Bij het invoeren van pascontrole is het uitgangspunt dat alle huishoudens die in die wijk wonen gebruik mogen maken van de containers. Zij krijgen toegang tot alle ondergrondse containers in hun wijk. Hiermee kunnen bewoners in hun wijk flexibel gebruik maken van de beschikbare voorzieningen. Voor de GFT-inzameling bij appartementen kan het (om te zorgen dat de nabij geplaatste container alleen wordt gebruikt door degenen voor wie die is bedoeld) nuttig zijn om die container alleen open te stellen voor een beperkt aantal adressen. Ook in het geval bij controle door grondstofcoaches wordt geconstateerd dat een container vaak vervuild is, kan (indien de groep van gebruikers goed kan worden afgebakend zoals bij een appartementencomplex) worden overwogen die container alleen open te stellen voor een beperkt aantal adressen. Vraag 12 fractie CDA Op 26 februari 2024 is pascontrole ingevoerd, als pilot, op containers voor PMD en GFT. Een van de effecten van de invoering is dat de hoeveelheid aangeboden grondstoffen is afgenomen.

Kan het zijn dat die grondstoffen tussen het restafval terecht is gekomen door de invoer van pascontrole? Kan het college inzage geven in de restafvalinzameling in deze en omliggende wijken na invoering van de pilot? Zo nee, hoe heeft het college vastgesteld dat pascontrole effectief is? Antwoord Het doel van de pilot was om te kijken of pascontrole kan bijdragen aan een betere kwaliteit aan PMD en GFT. Deze controle is effectief gebleken. Het aandeel restafval in de containers voor GFT en PMD is na de invoering van sterk afgenomen. Vraag 13 fractie CDA Ondanks de veronderstelde positieve resultaten van pascontrole, blijkt van de bijna 5% vervuiling de helft uit restafval te bestaan. Maakt pascontrole het ook beter mogelijk om de vervuiler op te sporen? Antwoord Het is ook na de invoering van pascontrole niet mogelijk om vervuiling van grondstoffen door restafval in ondergrondse containers op adresniveau op te sporen. Vraag 14 fractie CDA Is de invoering van een restafvaltarief in dit stadium overwogen? Zo nee, waarom niet? Antwoord De ambitie is om eind 2025 te komen tot een nieuw afvalbeleid met een restafvaltarief. Dit proces is beschreven in de startnotitie. In dit beleidsadvies wordt ingegaan op spoor 2 van de startnotitie.

In deze tussenstap worden (naar aanleiding van de aanbevelingen van de Rekenkamer) voorstellen gedaan om de afkeur van grondstoffen onder controle te brengen voordat een restafvaltarief wordt ingevoerd.

Beeldvormende vragen fractie D66 Vraag 1 fractie D66 In hoofdstuk 3 komt u met een drietal aanbevelingen, nl: 3.1 Aanbevelingen voor de inzameling van GFT in wijken met ondergrondse containers; 3.2 Aanbevelingen voor de inzameling van GFT bij appartementen; 3.3 Aanbevelingen voor de inzameling van PMD. Kunt u per aanbeveling aangeven welk doel u per jaar, smart geformuleerd, wilt bereiken voor de komende 5 jaren. Onze fractie begrijpt dat u de kwaliteit van de afvalinzameling wilt bereiken maar dan vinden wij, als fractie, wat te vrijblijvend. Dus graag per afvalsoort percentages afkeur en euro’s opbrengsten van de gewonnen grondstoffen op basis van het prijsniveau van nu.

pagina

4/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Antwoord In het afwegingskader is geschetst binnen welke bandbreedte voordelen kunnen worden bereikt. In wijken met ondergrondse containers is de afkeur van GFT hoog. Als er in 2023 geen afkeur zou zijn geweest, zou dit een voordeel van € 44.000 hebben opgeleverd en zou per inwoner in die wijken 27 kilo meer GFT zijn ingezameld. Op basis van de sorteeranalyses bij de appartementen wordt ingeschat dat er per inwoner nog zo’n 50 kilo meer aan GFT kan worden gescheiden met een voordeel van € 45.000. In wijken met ondergrondse containers is de afkeur van PMD hoog. Als er in 2023 geen afkeur zou zijn geweest, zou dit een voordeel van € 57.000 hebben opgeleverd en zou per inwoner in die wijken 27 kilo meer GFT zijn ingezameld. Bij de inzameling van PMD met minicontainers wordt per inwoners 32 kilo ingezameld. Als we bij onze inwoners met een ondergrondse container ook 32 kilo schoon PMD zouden kunnen inzamelen, zou dat in beginsel € 114.000 aan extra inzamelvergoeding opleveren. Op basis van de sorteeranalyses bij de appartementen wordt ingeschat dat er per inwoner nog zo’n 50 kilo meer aan GFT kan worden gescheiden met een voordeel van € 45.000. De ambitie is dat er geen afkeur meer is, maar de mate waarin dat kan worden bereikt hangt van veel factoren af. Dat geldt ook voor het doel om per inwoner meer grondstoffen in te zamelen.

Wij houden vast aan de vastgestelde doelen voor het terugdringen van de hoeveelheid restafval naar 100 kg/inwoner. Een verder onderbouwing wordt opgenomen in het nieuw op te stellen afvalbeleid. Vraag 2 fractie D66 In 2025 wordt een plan gemaakt, waarin wordt aangegeven hoe de bestaande ondergrondse GFTcontainers binnen 5 jaar worden afgebouwd, hoe hierbij investeringskosten kunnen worden beperkt door aanpak per buurt of wijk op basis van ouderdom of kwaliteit en hoe het proces van communicatie en participatie wordt ingericht. Waarom is gekozen voor een periode van vijf jaar, zou het sneller kunnen? Stel dat we het in drie jaar doen, hoe ziet dan het kosten- en opbrengstplaatje eruit, ervan uitgaande dat het na drie jaar een succes is en dat de doelstellingen (zie vraag 1) bereikt worden. Antwoord Het invoeren van inzameling met minicontainers bij de eengezinswoningen die nu GFT met ondergrondse containers inzamelen vergt een zorgvuldig proces. Bij deze wijziging moeten de oude containers worden verwijderd. Om dit tegen zo laag mogelijke kosten te doen, is het efficiënt om dit waar mogelijk te koppelen aan vervangingsonderhoud van de containers. Ook is een zorgvuldig participatieproces van groot belang dat bij het invoeren van de wijziging wordt uitgevoerd.

Daarom wordt voor deze maatregel voorgesteld eerst een plan te maken, zodat de invoering gebiedsgericht en gefaseerd kan worden uitgewerkt. Dit plan wordt eerst nog voorgelegd ter besluitvorming aan de gemeenteraad. Vraag 3 fractie D66 Stel dat wij een ideale gemeente zijn qua afvalscheiding, dus 0% afkeur van alle verschillende afvalstromen. Kunt u dan, middels een berekening, aangeven wat dit zou betekenen voor de afvalstoffenheffingen voor onze gemeente en per huishouden. Kunt u die berekening ook maken voor de opbrengsten van de gewonnen grondstoffen op basis van het prijsniveau van nu. Antwoord In het antwoord op vraag is te lezen dat de kosten door afkeur voor GFT op € 44.000 worden geraamd en die van PMD op € 57.000. Als we dit evenredig verdelen over 22.600 huishouden in onze gemeente gaat het om € 4,50 per huishouden. De grootste uitdaging is om de hoeveelheid restafval terug te dringen naar maximaal 100 kg restafval per inwoner. Om deze ambitie te kunnen bereiken is het invoeren van een restafvaltarief nodig. Uit de sorteerproef van het restafval is af te leiden welke grondstoffen er nog is het restafval zitten en waar de voordelen kunnen worden behaald. In het restafval zit: 31% GFT 5% schoon papier

pagina

5/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

-

8% PMD 5% textiel 4% glas

Beeldvormende vragen fractie PvdD Vraag 1 PvdD In het afwegingskader valt te lezen: • In de periode januari-april 2024 bedroeg de afkeur 1% van de GFT in de minicontainers aan huis. De afkeur in de ondergrondse containers was 53%. • In de periode januari-april 2024 bedroeg de afkeur van PMD (verpakkingen van plastic of metaal en drinkkartons) in minicontainers 0%. De afkeur in de ondergrondse containers was 98%. Waarom is ervoor gekozen in het raadsbesluit om voor GFT wel voor te stellen om bij eengezinswoningen in wijken met ondergrondse containers de inzameling van GFT te wijzigen naar het inzamelen met een minicontainer en bij PMD niet (voor - en tegenargumenten in het afwegingskader voor omschakeling naar minicontainers lijken ook hetzelfde te zijn voor GFT en PMD, m.u.v. de nog te maken Verpact afspraken bij PMD)? Antwoord Voor de inzameling van GFT bij eengezinswoningen zien wij twee mogelijkheden, te weten inzamelen met een minicontainer of inzamelen met een ondergrondse container. Hierdoor kan voor GFT op dit moment goed in beeld worden gebracht wat de voordelen en nadelen zijn van deze twee mogelijkheden. Voor de inzameling van PMD zijn naast inzamelen met een minicontainer of inzamelen met een ondergrondse container ook het inzamelen met een zak aan de paal en het nascheiden van PMD uit restafval veel in Nederland gekozen manier van inzamelen.

Verder is op dit moment nog niet bekend wat de grondslag is voor de vergoeding voor het inzamelen van PMD. Om een zorgvuldige afweging te kunnen maken over de (milieutechnische en financieel) beste inzamelwijze voor PMD in onze gemeente is het van groot belang te weten wat de grondslag is voor de vergoedingen van Verpact vanaf 2026. De verwachting is dat deze informatie op korte termijn beschikbaar komt. Vraag 2 PvdD In het raadsbesluit onder planning staat ‘maatregelen PMD-containers niet eerder uitvoeren dan de nieuwe afspraken met Verpact bekend zijn’. Dit klinkt alsof de keuze voor een PMD-scenario (er staan 4 scenario’s in het afwegingskader) nog zou kunnen wijzigingen in 2025 als alle informatie bekend is. Klopt dat? Zo ja, wat zijn de voor- en nadelen van het uitstellen van het PMD-deel van voorliggend besluit 1a totdat alles bekend is? Antwoord Met de maatregel om de kwaliteit van PMD met passen te verbeteren lijkt het op basis van de resultaten in de pilotwijken reëel dat de vervuiling bij inzameling met ondergrondse containers tot circa 25% kan worden teruggedrongen. Het voorstel om pascontrole op PMD-containers aan te brengen anticipeert erop dat in de nieuwe afspraken is voorzien in een hoger vervuilingspercentage of in een reële vergoeding voor afgekeurd PMD. Mocht dit het geval zijn, willen we zodra de nieuwe afspraken met Verpacht de pascontrole gaan invoeren.

Mocht er in de nieuwe afspraken geen adequate oplossing voor de afkeur van PMD uit de ondergrondse containers zijn, wordt in het najaar van 2025 bij het opstellen van nieuw afvalbeleid met een restafvaltarief ook een keuze worden voorgelegd over de toekomstige wijze van inzamelen van PMD. Vraag 3 PvdD Het draagvlak voor de omschakeling naar GFT-minicontainers lijkt laag te zijn onder de inwoners. Wat zijn daarvoor de door inwoners genoemde redenen, los van de algemene weerstand tegen verandering?

pagina

6/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Antwoord Redenen die door tegenstander van inzamelen met minicontainers worden genoemd zijn onder meer het uiterlijk van de minicontainers, het ruimtebeslag van de minicontainers in de tuin, zorgen over stankoverlast van GFT-containers en de toename van brand- en inbraakgevaar. Vraag 4 PvdD Zijn de inzamelroutes voor minicontainers niet gemeentegrens-overschrijdend? Antwoord De routes voor inzameling van minicontainers worden altijd per gemee nte ingepland. Bij de inzameling van minicontainers wordt niet grensoverschrijdend ingezameld. Vraag 5 PvdD In het afwegingskader valt te lezen dat uit de sorteeranalyse van het restafval in ondergrondse containers blijkt dat 38% GFT is. In wijken met inzameling met minicontainers is dat 25%. Wat is hiervoor de onderliggende oorzaak? Antwoord Inwoners met een minicontainer in de tuin kunnen hun keukenafval en tuinafval direct in de minicontainer gooien en daarin bewaren tot de inzameling. Inwoners die hun GFT naar een ondergrondse container brengen moeten hun keukenafval in een bewaarmiddel tijdelijk bewaren om het vervolgens naar de ondergrondse container te kunnen brengen. Dit maakt het scheiden van bijvoorbeeld keukenafval en kleine hoeveelheden tuinafval mogelijk minder gemakkelijk. Vraag 6 PvdD In het beleidsadvies staat (p.

5): ‘Er is ook sprake van hoge afkeur, onder meer door vervuiling door draagmiddelen (door het gebruik van een plastic zak om de GFT) vanwege de afstand van de woning tot de containers.’ Wat is de relatie tussen het gekozen draagmiddel en de afstand tussen woning en container? Antwoord Zowel het keukenafval als het tuinafval moet worden afgevoerd naar de ondergrondse verzamelcontainer. Hiervoor worden regelmatig (ook niet composteerbare) plastic zakken gebruikt. Vraag 7 PvdD Aangezien het raadsbesluit ook vraagt om de Notitie “Doorontwikkeling afvalbeleid; beleidsadvies GFT en PMD” vast te stellen, kunt u de zin op p. 9 ‘Voorgesteld wordt om deze eenmalige maatregelen te financieren uit de stelpost Enecogelden.’ in lijn brenge n met het raadsbesluit en de versiedatum in het kader onder op de voorpagina aanpassen naar ‘8 november 2024’ (ook op het voorblad van het afwegingskader). Antwoord Wij zullen de gevraagde wijzigingen aanbrengen.

Beeldvormende vragen fractie Progressief Pijnacker- Nootdorp Vraag 1 fractie Progressief Pijnacker- Nootdorp Waarom verbetert de kwaliteit van een afvalfractie door het invoeren van pascontrole? Antwoord Door het toepassen van pascontrole kan misbruik door derden worden voorkomen. Verder geven de gehouden pilots aan dat er na het invoeren van de pascontrole minder vervuiling van het PMD en GFT is

pagina

7/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

opgetreden. Aannemelijk is dat de pascontrole de grondstofcontainer ook afschermt voor bewoners die niet gemotiveerd zijn om te scheiden. Verder heeft het gebruik van de pas een signaalfunctie voor de gemotiveerde scheider om goed gedrag te tonen. Vraag 2 fractie Progressief Pijnacker- Nootdorp Wanneer start de gemeente met de communicatie op de containers? Antwoord De communicatie kan naar verwachting uiterlijk in juni 2025 worden aangebracht. Vraag 3 fractie Progressief Pijnacker- Nootdorp Wat levert het afbouwen van het aantal ondergrondse containers op? Antwoord De beheerkosten voor een ondergrondse container bedragen circa € 1500 euro per jaar. Vraag 4 fractie Progressief Pijnacker- Nootdorp Op welke termijn kan er een restafvaltarief worden ingevoerd? Antwoord Door een werkgroep binnen Avalex wordt nu voorbereid dat in Midden -Delfland een restafvaltarief wordt ingevoerd. In het voorstel voor nieuw afvalbeleid later in 2025 zal in beeld worden gebracht welke activiteiten en maatregelen genomen moeten worden om een restafvaltarief in PijnackerNootdorp in te kunnen voeren en welke planning daarbij mogelijk is.

Vraag 5 fractie Progressief Pijnacker- Nootdorp Wat betekent de kanttekening over het mogelijk niet halen van de planning? Kan dat iets concreter gemaakt worden? Welke risico’s kleven aan de vertraging? Antwoord Bij de kanttekeningen worden risico’s in beeld gebracht. Een risico is dat we voor de uitvoering voor veel dingen afhankelijk zijn van Avalex. Ook andere gemeenten willen hun afvalambities snel uitvoeren. Hoewel er geen aanleiding is om vertraging te verwachten, is de beschikbaarheid van voldoende tijd bij Avalex voor de uitvoering van onze ambities wel een reden om hierover een kanttekening op te nemen. Vraag 6 Progressief Pijnacker- Nootdorp Is het gezien de eerdergenoemde kanttekening niet beter om wel al in te zetten op vervolgstappen? Belasten wij op deze manier de organisatie van Avalex niet twee keer? Antwoord Er wordt al ingezet op vervolgstappen. Het nieuwe afvalbeleid met een restafvaltarief wordt eind 2025 aan de raad voorgelegd. Dit neemt niet weg dat ook de korte termijn maatregelen om de kwaliteit van de grondstoffen te borgen eerst ook gedaan moeten worden om te voorkomen dat het effect van een te nemen restafvaltarief gedeeltelijk teniet doet.

Beeldvormende vragen fractie Trots Vraag 1 fractie Trots Kan het college het verschil uitleggen waarom er in Delfgauw 79% van het keukenafval correct wordt gescheiden en in Nootdorp maar 43%? Antwoord Bij de sorteerproef van GFT in september 2024 is een opmerkelijk verschil gemeten in de kwaliteit van

pagina

8/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

het ingezamelde keukenafval. Een sorteerproef is echter ook een momentopname. Het aanbod kan per locatie en periode in het jaar verschillen. We kunnen het verschil tussen Delfgauw en Nootdorp op basis van deze sorteerproef helaas niet verklaren. Vraag 2 fractie Trots Heeft het college gesproken met de actiegroep “Omgekeerde Avalex”? Antwoord Het college heeft nog niet gesproken met de actiegroep over dit voorstel. Om inzicht te krijgen in de meningen van onze inwoners over afvalinzameling is een inwonerspeiling gedaan. In aansluiting hierop zijn voor de inwoners die grondstoffen inzamelen met ondergrondse containers, twee dialoogavonden gehouden om meer beeld te krijgen van de ervaringen van deze inwoners en om te bespreken wat mogelijk oorzaken en mogelijk oplossingen zouden kunnen zijn. Bij de dialoogavond op 29 mei over de wijken met ondergrondse inzameling was ruim de helft van de aanmeldingen vanuit Emerald. Als de raad instemt met het opstellen van een plan voor de invoering van minicontainers voor GFT wordt een participatietraject gestart. Vraag 3 fractie Trots In de inwonerspeiling op bladzijde 12 staat dat maar 6% van de inwoners van Laagbouw 2: ondergrondse containers wil overstappen naar een kliko.

Waarom kiest het college er dan nu toch voor om deze inwoners een kliko te verplichten? Antwoord We willen enerzijds dat we draagvlak onder onze inwoners hebben voor ons afvalbeleid. Anderzijds willen we ook onze milieudoelen halen. GFT heeft met 31% het grootste gewicht in de sorteeranalyse van het restafval. Hierbij is een significant verschil gemeten tussen eengezinswoningen met een minicontainer (25% GFT in het restafval) en eengezinswoningen met ondergrondse containers (39% GFT in het restafval). In de afweging tussen het bereiken van de milieudoelstellingen en de wens van de bewoners om geen minicontainer te hebben, is het voorstel om -alleen voor GFT- inzameling met een minicontainer in te voeren en hiervoor een plan uit te werken. Dit plan wordt eerst nog voorgelegd ter besluitvorming aan de gemeenteraad. We hebben met dit voorstel invulling gegeven aan de aanbeveling van de Rekenkamer om de hoeveelheid afkeur van grondstoffen in de ondergrondse containers onder controle te brengen. De Rekenkamer gaf twee richtingen: (1) binnen de bestaande afvalinzamelstructuur met ondergrondse containers en (2) heroverweging van de afvalinzamelstructuur om deze meer gericht op grondstoffen te maken.

Vraag 4 fractie Trots Kan het college concreet aangeven hoeveel procent er meer gescheiden gaat worden bij het invoeren van een pasjessysteem? Antwoord Dit kan niet in een percentage worden bepaald. De uitkomsten van de pilot geven een duidelijke indicatie dat met de maatregel de kwaliteit significant verbetert en dat de kwaliteit daardoor de goedkeuringseisen nadert. Vraag 5 fractie Trots Wat doen de omliggende gemeenten? Is er gekeken op welke manier zij afval inzamelen en of dit beter werkt dan in onze gemeente? Antwoord Wij zijn in nauw contact met onze omliggende gemeenten. In het bijzonder is er veel contact met de andere Avalex- gemeenten. Elke gemeente kiest het beleid dat het beste past bij de stedelijkheid van de gemeente en de aanwezige inzamelstructuur. Voor ons is bijvoorbeeld het invoeren van een restafvaltarief in Lansingerland en de daarmee bereikte daling van het restafval een aansprekend

pagina

9/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

voorbeeld. Op 1 januari 2023 voerde de gemeente Lansingerland een restafvaltarief in om de hoeveelheid restafval te verlagen. In 2023 is er, in vergelijking met 2022, 3,5 miljoen kilogram minder restafval in Lansingerland. De gemiddelde hoeveelheid restafval per inwoner is gedaald van gemiddeld 168 kilogram per inwoner in 2022, naar gemiddeld 109,5 kilogram per inwoner in 2023. De Koninklijke Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (NVRD) heeft instrumentarium van koplopers- gemeenten inzichtelijk gemaakt. Op 4 april 2023 heeft de NVRD hierover een presentatie aan de gemeenteraad verzorgd.

Vraag 6 fractie Trots Wordt er samen met inwoners gekeken naar de plaatsing van ondergrondse containers? Antwoord Als er (meestal in nieuwbouwlocaties) nieuwe ondergrondse containers moeten worden geplaatst in de openbare ruimte, wordt hiervoor een inspraakprocedure doorlopen. Vraag 7 fractie Trots Kan het college aangeven welke ideeën er vanuit de verslagen van de inwonersbijeenkomsten zijn overgenomen? En welke niet? En waarom? Antwoord Uit de bijeenkomsten zijn onder meer overgenomen de ideeën over (meertalige) communicatie (en met pictogrammen) op de containers, het afsluiten van containers met passen, het verbeteren van service voor GFT voor bewoners van appartementen (verzamelcontainer dichtbij en gratis bakje voor in de keuken) en het loslaten van het principe van “restafval op afstand” bij appartementen met ondergrondse inzameling.

Voorstellen die niet zijn overgenomen gaan onder meer over positieve prikkels als je meer grondstoffen aanbiedt (past niet in insteek restafvaltarief), VVE’s verplichten om inpandig in te zamelen (die ruimte is er in deze complexen binnen niet), vaker containers ledigen en schoonmaken (hoge kosten en inefficiënt inzamelen), aanpassingen doen aan de containerlocaties zoals wijzigen inworpopening, verklemmingsmelder inbouwen, weegmechanisme inbouwen, camera’s plaatsen (technisch niet haalbaar), het invoeren van aparte zakken voor PMD (geen toegevoegde waarde bij inzamelen met

pagina

10/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

ondergrondse containers) en het communiceren op straat/buurt/wijkniveau over de scheidingsresultaten (data zijn op dit niveau helaas niet te genereren). Vraag 8 fractie Trots Verwacht het college meer bijplaatsingen of zwerfafval bij de invoering van het pasjessysteem? Antwoord Omdat de containers voor restafval open blijven, is het risico op meer bijplaatsingen beperkt. Ook bij de uitgevoerde pilots geeft geen aanleiding om toename bijplaatsingen te verwachten. Vraag 9 fractie Trots Wordt het restafval ook gemonitord, zodra er pasjes op GFT en PMD komen? Antwoord Elk jaar wordt de samenstelling van het restafval gemonitord door het uitvoeren van sorteeranalyses. Vraag 10 fractie Trots Is er een mogelijkheid om een korting (of beloning) te geven aan inwoners die wel goed afval scheiden? Antwoord Wij zien voor een dergelijke benadering geen mogelijkheden. Vraag 11 fractie Trots Wat is er concreet in de 10 jaar van Het Nieuwe Inzamelen/ Omgekeerd Inzamelen inwoners gedaan om van 250 kilo restafval te gaan naar 100 kilo? Antwoord Bij de start van het proces om tot nieuw afvalbeleid te komen is een startnotitie opgesteld. In deze startnotie is de ontwikkeling van het beleid en de genomen maatregelen beschreven. In de startnotitie is ook het onderstaande overzicht opgenomen van de geleidelijke afname van de hoeveelheid restafval in de loop van deze periode:

Vraag 12 fractie Trots Op welk moment gaat het college afzien van de 100 kilo restafval per huishouden en richten op de Europese norm voor 65% gescheiden afval in 2035? Antwoord In het voorstel voor het nieuwe afvalbeleid eind 2025 zullen ook de nieuwe normen voor 65% gescheiden afval in 2035 worden verwerkt?

pagina

11/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Beeldvormende vragen fractie VVD Vraag 1 fractie VVD Invoering Pasjessysteem. Worden digitale passen (op de smartphones) straks ondersteund? Zo ja, dan ook specifiek de digitale Avalex pas? Zo nee, wat is er nodig om dit wel te realiseren? Antwoord Het is op dit moment helaas technisch nog niet mogelijk om de paslezer te bedienen met een smartphone. Dit is wel een dringende wens (ook in voorbereiding van de invoering van een restafvaltarief). Avalex heeft dit in onderzoek. Vraag 2 fractie VVD Pascontrole op containers. Welke gebieden worden per pas/inwoner ontsloten? Welke straal wordt hierbij gehanteerd? Antwoord Bij het invoeren van pascontrole is het uitgangspunt dat alle huishoudens die in die wijk wonen gebruik mogen maken van de containers. Zij krijgen toegang tot alle ondergrondse containers in hun wijk. Hiermee kunnen bewoners in hun wijk flexibel gebruik maken van de beschikbare voorzieningen. Voor de GFT-inzameling bij appartementen kan het (om te zorgen dat de nabij geplaatste container alleen wordt gebruikt door degenen voor wie die is bedoeld) nuttig zijn om die container alleen open te stellen voor een beperkt aantal adressen.

Ook in het geval bij controle door grondstofcoaches wordt geconstateerd dat een container vaak vervuild is, kan (indien de groep van gebruikers goed kan worden afgebakend zoals bij een appartementencomplex) worden overwogen die container alleen open te stellen voor een beperkt aantal adressen. Vraag 3 fractie VVD Zie tekst: waar nodig (in samenspraak met de bewoners) bestaande ondergrondse containers om te zetten naar (kleinere, bovengrondse) containers dichterbij, zijn dit de beschreven types in het rapport? Wat voor grootte wordt bedoeld met kleinere bovengrondse containers? Antwoord Voor de inzameling van GFT bij appartementen zijn de volgende inzamelmiddelen beschikbaar: minicontainers van 240 liter met een biodeksel voor inpandige inzameling (of plaatsing op eigen terrein); een cocon in de openbare ruimte met daarin een minicontainer van 240 liter (per 15 huishoudens) een “mini onderlossende bovengrondse container (MOC)” van 820 liter (per 50 appartementen) een ondergrondse container van 3000 liter (per 200 appartementen)

Vraag 4 fractie VVD Wat wil de gemeente aanbieden als draagmiddel? Wat zijn de ervaringen met het de in de proef aangeboden draagmiddel?

pagina

12/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Antwoord Bewoners van appartementen kunnen een open bakje met composteerbare zakken en een gesloten GFT-bakje krijgen om keukenafval in de bewaren en naar de container te brengen. Het aantal verstrekte bakjes is nog laag, maar degenen die er één hebben opgehaald waren wel enthousiast. De mogelijkheid om deze bakjes te kunnen krijgen, wordt ook bij invoeren passen op GFT weer gepromoot. Vraag 5 fractie VVD In welke wijken worden de ondergrondse GFT-containers vervangen door rolcontainers aan huis? Antwoord Het gaat om circa 4900 eengezinswoningen verspreid in de wijken De Venen, Nieuweveen, Tolhek en Emerald. Vraag 6 fractie VVD Hoe denkt het college na invoering van de pascontrole het percentage schoon PMD boven de 85% te krijgen? Antwoord Op basis van de resultaten van de pilot lijkt het haalbaar om de vervuiling in de buurt van de toegestane vervuilingspercentages te krijgen. De controle van de grondstofcoaches en terugkoppeling van de kwaliteit vormt hierbij een belangrijke functie. Vraag 7 fractie VVD Waarom wordt de term GFT niet vervangen door GFE? Antwoord GFT is een begrip waar veel mensen mee bekend zijn. Deze benaming wordt daarom het meest gebruikt. Soms wordt ook GFE gebruikt als wordt gedoeld op alleen keukenafval. Vraag 8 fractie VVD Loopafstand ondergrondse containers.

Wat wordt de maximale loopafstand die togestaan wordt bij de herschikking van de ondergrondse containers? Antwoord Bij vervanging van een bestaande ondergrondse containers zal telkens worden beoordeeld of die (op die plek) moet worden vervangen of dat er door herschikking efficiënter kan worden ingezameld. De vastgestelde loopafstanden blijven daarbij wel wens, maar er kan van worden afgeweken om een efficiënte inzameling te bereiken. Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met de (samenstelling van) de bewoners in de wijk. Vraag 9 fractie VVD Als het verwachte resultaat van 205.000 euro behaald wordt, hoeveel zou dit betekenen voor de afvalstoffenheffing per huishouden? Antwoord De gemeente Pijnacker-Nootdorp telt ongeveer 22.600 huishoudens. Omgerekend is dit 9 euro per huishouden. Vraag 10 fractie VVD Hoe groot moet het werkbudget zijn om ondergrondse containers te vervangen door kleinere bovengrondse containers. Of word hier het bedrag van 60.000 euro bedoeld dat als stelpost is opgenomen in de tabel?

pagina

13/14

Memo beantwoording beeldvormende vragen

Antwoord Om een ondergrondse container te kunnen verwijderen en weer netjes in te richten, is per container ongeveer 3000 euro nodig. Met het werkbudget van 60.000 euro kunnen dus ongeveer 20 ondergrondse containers worden verwijderd. Vraag 11 fractie VVD PMD ondergrondse containers, het afkeurpercentage is onaanvaardbaar geeft u aan! Voorgesteld wordt om deze van en pascontrole te voorzien. Op welke termijn wil het college dit gaan invoeren? Antwoord In de planning is om het invoeren van de pascontrole in 2025 uit te voeren. Verwacht wordt dat de implementatie in het najaar afgerond kan worden. Vraag 12 fractie VVD Om vervuiling van grondstoffen te voorkomen is het wenselijk om in nieuwbouwwijken en bij ontwikkelingen in bestaande wijken te bewaken dat de loopafstand naar de container voor restafval niet groter wordt dan die naar de containers voor PMD en OPK. Waar mogelijk wordt de inzameling op één locatie gecombineerd. Vraag hierover: Was het niet de bedoeling om restafval verder op afstand te zetten dan de andere afvalstoffen, om hiermee het inleveren van gescheiden afstromen te versterken? Kan het college een toelichting hierover geven? Antwoord Bij het Nieuwe Inzamelen worden grondstoffen met minicontainers aan huis ingezameld en restafval op een grotere afstand in een ondergrondse container. Deze zuivere vorm van HNI werkt uitstekend.

De gemeente heeft na de pilot in Emerald besloten om in wijken met ondergrondse containers ook d e grondstoffen met ondergrondse containers in te zamelen. Bij deze uitwerking blijkt (mede op basis van de dialoogavonden) dat minder service op restafval vervuiling in de grondstofcontainers in de hand werkt. Daarom wordt bij appartementen en in ondergrondse wijken niet meer gestreefd naar minder service op restafval.

pagina

14/14