Advies Cultuurplatform

Aan het college van B&W Van: Cultuurplatform Pijnacker-Nootdorp 20 maart 2025 Betreft: de cultuurnota 2025 en de uitvoeringsagenda 2025-2030 Geacht college, In 2019 is de cultuurnota “Verbinden door cultuur” opgesteld. Het cultuurplatform heeft een advies geschreven over de actualisatie van de nota in 2025. Deze nota borduurt voort op het beleid zoals vastgesteld in 2019 en baseert zich mede op de evaluatie in 2023. Het cultuurplatform adviseert om in de uitwerking van de actualisatie en in de uitvoeringsagenda ook actuele maatschappelijke ontwikkelingen te betrekken. Cultuur is een strategisch instrument voor de maatschappelijke opgaven van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Kunst en cultuur zijn bewezen effectief in het versterken van mentaal welzijn, sociale cohesie en inclusie. Inzichten uit vele onderzoeken en het meest recent uit het onderzoek 'Does culture improve affective well-being in everyday life?' (Verboord et al., 2024) onderstrepen het belang van cultuur in het dagelijks leven van inwoners. Thema’s en adviezen voor kunst en cultuur in Pijnacker-Nootdorp 1. Participatie Onderzoek toont aan dat culturele participatie direct bijdraagt aan het dagelijks welzijn: mensen voelen zich gelukkiger en ervaren minder stress. Zowel actieve als passieve deelname aan cultuur bevordert mentaal welzijn, sociale verbinding en inclusie.

Dit geldt voor jong en oud, en voor mensen met diverse achtergronden. Cultuur is daarmee een bewezen effectief instrument voor een gezonde, veerkrachtige gemeenschap. Wij adviseren om kunst en cultuur structureel, zichtbaar en toegankelijk te maken als vast onderdeel van het gemeentelijk beleid. Zo investeert de gemeente in een leefbare, verbonden en toekomstbestendige samenleving. 2. Actuele uitdagingen en de bijdrage van cultuur aan oplossingen Wij signaleren enkele actuele vraagstukken die in de evaluatie van 2023 minder aandacht hebben gekregen, maar die bij de actualisatie van beleid zeker betrokken zouden moeten worden:

•

•

• •

•

Snelle groei en veranderende bevolkingssamenstelling De gemeente groeit snel door nieuwbouw. Nieuwe inwoners voelen vaak minder binding met de gemeenschap, en er is een toename van diversiteit in achtergrond en sociaaleconomische positie. Advies: Zet in op wijkgerichte cultuurprojecten, co-creatie met bewoners waardoor verbinding gestimuleerd wordt. Eenzaamheid en mentale druk bij kwetsbare groepen Eenzaamheid onder ouderen en mentale problemen bij jongeren nemen toe. Advies: Stimuleer creatieve groepsactiviteiten voor ouderen, kunstprojecten voor jongeren en samenwerking met zorg- en welzijnspartners. Gebrek aan sociale en culturele infrastructuur in nieuwe wijken Nieuwe wijken missen ontmoetingsplekken, wat risico’s geeft op segregatie. Advies: Faciliteer tijdelijke culturele projecten en stimuleer kunst in de openbare ruimte. Beperkte toegang tot cultuur voor specifieke groepen Lage inkomens, nieuwkomers en mensen met een beperking vinden vaak moeilijk toegang tot cultuur. Advies: Introduceer een cultuurpas of cultuurkaart, bied laagdrempelige programma’s in buurthuizen en scholen en organiseer culturele projecten gericht op diverse gemeenschappen. Onvoldoende ondersteuning voor lokale cultuurmakers en verenigingen Lokale makers en verenigingen hebben behoefte aan zichtbaarheid en ondersteuning.

•

Advies: Zorg voor praktische ondersteuning, richt een cultuurraad in als platform voor samenwerking en zorg voor verbinding tussen de makers, de programmering en de locaties. Verbinding tussen duurzaamheid en sociale vraagstukken Er is behoefte om inwoners meer te betrekken bij duurzaamheid en energietransitie. Advies: Ontwikkel kunstprojecten rond duurzaamheid en gebruik verhalen en verbeelding om betrokkenheid te vergroten.

3. Ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en trends Naast bestaand beleid en de evaluatie signaleren wij bredere ontwikkelingen in de kunst- en cultuursector. Wij zien de volgende trends: •

Innovatie in de kunst: Technologische invloeden zullen de wijze waarop kunst wordt gecreëerd, aangeboden en afgenomen sterk blijven beïnvloeden. Er is nu al sprake van toenemende digitale en interactieve kunst en van innovatieve presentatievormen.

•

Jongeren betrekken bij cultuur: Jongeren vormen de toekomst van de culturele sector. Het is belangrijk hen te inspireren door meer ruimte te bieden aan experimentele en eigentijdse kunstvormen zoals street art en urban dance. Versterk cultuureducatie, vooral muziekeducatie, binnen en buiten school en betrek jongeren actief bij het vormgeven van culturele evenementen. In een recent artikel van de NOS zijn de zorgen besproken over het niveau van het Nederlandse muziekonderwijs en de stagnerende aanwas van jong muzikaal talent. Bezuinigingen op cultuur leidt tot een verstoorde 'talentketen' en een gebrek aan goed buitenschools muziekonderwijs. Steeds minder Nederlandse studenten worden aangenomen vanwege een te laag niveau. Daarnaast zijn muzieklessen duurder geworden, waardoor ze voor veel mensen onbetaalbaar zijn en de kansengelijkheid in het muziekonderwijs afneemt. Een overweging zou kunnen zijn om als een basisvoorziening leerlingen van muziekscholen tegen een gereduceerd tarief les te geven. Samenwerking tussen kunst en welzijn: Kunst en cultuur spelen een belangrijke rol sin het fundament van welzijn en mentale gezondheid. Door samenwerkingen tussen de culturele sector en zorg- en welzijnsorganisaties te stimuleren, versterken we de maatschappelijke impact. Creatieve expressie helpt bij het verminderen van stress, angst en eenzaamheid.

Kunst vindt zijn weg in zorginstellingen, zoals ziekenhuizen en verpleeghuizen. Zo worden er workshops en creatieve therapieën ontwikkeld ter ondersteuning van mensen met psychische klachten en zijn kunstprojecten ontwikkeld die bijdragen aan gemeenschapszin.

•

Tot slot Het cultuurplatform ziet graag een inzet op een innovatieve, inclusieve en maatschappelijk betrokken culturele sector, door ook in de periode 2025-2030 aandacht te besteden aan c.q. ruimte te bieden aan ontwikkelingen in kunst en cultuur. Door nieuwe samenwerkingsverbanden, nieuwe thema’s en nieuwe manieren van werken creëren we een gemeente waarin kunst en cultuur actueel, toegankelijk en relevant blijven voor iedereen. Met vriendelijke groet, Daan Langendoen Voorzitter van het Cultuurplatform Pijnacker-Nootdorp