Advies auditcommissie Nota financieel beleid

Oranjeplein 1, 2641 EZ Pijnacker Postbus 1, 2640 AA Pijnacker telefoon 14 015 e-mail info@pijnacker-nootdorp.nl internet www.pijnacker-nootdorp.nl adres post

Aan: Gemeenteraad Pijnacker-Nootdorp Kopie: College van B&W Pijnacker-Nootdorp

Advies auditcommissie Nota financieel beleid P.G. Struik verzenddatum 26 november 2025 zaaknummer 1560572 briefnummer 1487540 bijlage Advies Daniëlle Rijnders nota financieel beleid onderwerp

nadere informatie

Geachte raadsleden, Tijdens uw vergaderingen van 4 en 11 december staat de behandeling van de Nota financieel beleid geagendeerd. De auditcommissie heeft deze nota besproken in haar vergadering van 18 november 2025 en wil de raad adviseren naar aanleiding van deze bespreking. Behandeling nota in auditcommissie De aanleiding voor de nota was het rekenkameronderzoek naar financiële reserves. De Rekenkamer Pijnacker-Nootdorp heeft in januari 2025 haar onderzoek gepubliceerd naar het beleid voor financiële reserves van de gemeente. Op 27 maart 2025 heeft de raad de conclusies van het rapport onderschreven en de aanbevelingen overgenomen. De eerste van de aanbevelingen ging over het opstellen van een langetermijnvisie op het gebruik van reserves. De wethouder financiën heeft bij de behandeling van het rekenkamerrapport mondeling aangegeven de visie breder te willen trekken naar een visie op het financiële beleid van de gemeente. Om de raad goed te kunnen adviseren over het onderwerp heeft de auditcommissie in april een training gevolgd over reserves. Vervolgens heeft de auditcommissie dit najaar een externe adviseur gezocht om de inhoud van de visie van eventuele (technische) kanttekeningen te voorzien en een overzicht te geven van andere (financiële) keuzes die gemaakt kunnen worden en de consequenties daarvan. Dit advies is gegeven door Daniëlle Rijnders.

In de vergadering van de auditcommissie van 18 november 2025 heeft Daniëlle Rijnders haar advies toegelicht en is er vervolgens gesproken met de wethouder en ambtelijke ondersteuning. De wethouder gaf hierbij aan dat in de nota zoveel mogelijk is geprobeerd om uitgangspunten vast te leggen die aansluiten op de manier van werken van de afgelopen jaren in de gemeente. Een visie op hoe de gemeente er financieel voor moet staan past volgens hem beter in een akkoord van de raad. Opmerkingen bij de nota De auditcommissie wil op basis van het externe advies en de bespreking in de vergadering een aantal opmerkingen meegeven aan de gemeenteraad: • De raad heeft in maart 2025 de aanbeveling van de rekenkamer overgenomen om een langetermijnvisie op reserves op te stellen. De wethouder heeft aangegeven dit breder op te pakken en een visie op financieel beleid op te stellen. De voorliggende nota is echter geen visie. Tijdens de vergadering van de auditcommissie heeft de wethouder aangegeven dat er vanwege

pagina

1/3

•

•

•

de inhoud van het document voor gekozen is om de titel aan te passen. Met de aanpassing van een visie naar een nota voldoet het document echter niet aan de verwachting van de auditcommissie en de door de raad vastgestelde aanbeveling. De geformuleerde uitgangspunten kunnen in plaats van in deze nota ook verwerkt worden in (een bijlage van) de financiële verordening (punt 1 tot en met 10) en de financiële nota’s (11-21). Een alternatief is om alle uitgangspunten op te nemen in een bijlage bij de financiële verordening. Dit heeft als voordeel dat de punten in één document bij elkaar staan. Hoewel het voorstel geen expliciete visie bevat wordt verschillende keren aangegeven dat de gemeente kiest voor een ‘voorzichtig financieel beleid’ (p. 5 en p. 20). Ook uit de verschillende uitgangspunten blijkt voorzichtigheid. Een voorbeeld is het niet meetellen van bestemmingsreserves met een bufferfunctie voor het weerstandsvermogen (uitgangspunt 19). Het is een politieke keus om voorzichtig financieel beleid te voeren of juist te kiezen voor een meer risicovollere koers. Er lijkt wel een richting gekozen te worden in de nota, maar deze richting wordt niet expliciet gemaakt. Omdat een visie op hoe de gemeente om wil gaan met de financiën veel consequenties heeft voor beleid en uitvoering is het belangrijk dat deze keuze duidelijk door de raad wordt gemaakt.

In de nota is bij een aantal uitgangspunten niet duidelijk welke keuzes er zijn en wat de (financiële) consequenties daarvan zijn. Daardoor is het voor de raad lastig is om een goede afweging te maken. Voorbeelden daarvan zijn (dit is geen uitputtende lijst): o Uitgangspunt 2: Wij hanteren de systematiek van lopende prijzen, en niet de methode van constante prijzen. Bij dit uitgangspunt is onduidelijk wat de financiële consequenties zijn van de beide werkwijzen. o Uitgangspunt 4b: Wij hanteren géén indexatie van toekomstige investeringsbudgetten in onze begroting. Voor de toekomst zal verkend worden of dit uitgangspunt dient te worden aangepast. Bij dit uitgangspunt is onduidelijk wat de financiële consequenties en risico’s zijn van het niet indexeren van investeringen. Uitgangspunt 10 luidt: Integrale afweging van toekenning van middelen voor nieuw beleid vindt plaats bij de behandeling van de Kadernota. Voorstellen die leiden tot structurele lasten zijn voorzien van een structurele financiële dekking. De auditcommissie vindt dit een goed uitgangspunt. Door alle voorstellen met financiële consequenties gelijktijdig te beoordelen kan de raad veel beter een afweging maken tussen politieke prioriteiten. De raad is dan echt aan zet. In de nota wordt echter nog onvoldoende duidelijk gemaakt hoe dit uitgangspunt uitgewerkt wordt in de vergader- en beleidscyclus.

De auditcommissie verwijst naar het ‘raamwerk sturen en verantwoorden’ zoals genoemd in het advies van Daniëlle Rijnders (zie bijlage) voor een goed voorbeeld om dit uitgangspunt door te vertalen naar een nieuwe manier van werken voor de raad.

Advies aan de raad Op basis van de externe advisering en bespreking in de vergadering van de auditcommissie heeft de commissie drie adviezen voor de gemeenteraad. 1. Voorstel terugsturen naar college De auditcommissie adviseert om het voorstel terug te sturen naar het college en opdracht te geven om alsnog een visie op het financieel beleid op te stellen. De auditcommissie is het met de wethouder eens dat dit het beste na de komende verkiezingen gedaan kan worden, gezien de politieke keuzes die ermee samenhangen. De consequenties van het niet vaststellen van de nota zijn beperkt. Veel uitgangspunten sluiten namelijk al aan bij de bestaande manier van werken. Bovendien worden de wijzigingen ten aanzien van beleid rondom reserves in de ‘Nota reserves en voorzieningen 2025-2028’ vastgelegd. De nota terugsturen naar het college kan door het voorstel na de oordeelvormende bespreking op 4 december door te sturen naar de besluitvorming met het advies om het voorstel terug te sturen naar

pagina

2/3

briefnummer

1487540

het college. De gemeenteraad neemt vervolgens een besluit over dit advies tijdens de besluitvormende raadssessie van 11 december bij de vaststelling van de agenda. De auditcommissie geeft dit advies omdat de nota geen duidelijke visie bevat op het financiële beleid van de gemeente en omdat belangrijke politieke keuzes in het voorstel onvoldoende expliciet zijn gemaakt. 2. Opnemen in overdrachtsdocument Daarnaast adviseren wij de raad om in het overdrachtsdocument voor de nieuwe gemeenteraad expliciet aandacht te vragen voor het opstellen van een visie op de financiële koers van de gemeente en daarbij besluiten te nemen over de financiële keuzes die de raad kan maken. Spelregels over informatievoorziening bij raadsvoorstellen met een financiële impact en de wijze van integrale afweging bij de kadernota maken hier nadrukkelijk onderdeel van uit. Bij het opstellen van een akkoord kan de nieuwe raad de informatie uit de (niet vastgestelde) Nota financieel beleid en dit advies met bijlage gebruiken. Ook adviseert de auditcommissie om ervaringen met verschillende financiële visies en werkwijzen bij andere gemeentes op te (laten) halen, zodat het wiel niet opnieuw uitgevonden hoeft te worden. 3.

De auditcommissie als klankbord Door de auditcommissie in een vroeger stadium als klankbord te betrekken bij het opstellen van nieuwe of herziene financiële visies, nota’s, verordeningen, bezuinigingsvoorstellen, enz. kan naar verwachting beter aangesloten worden op de technische wensen van de gemeenteraad ten aanzien van deze documenten. Dit bevordert een efficiënte behandeling en besluitvorming in de raad. De auditcommissie adviseert de raad om het college op te roepen de auditcommissie voortaan meer als klankbord te betrekken. Tot slot De auditcommissie ziet uit naar de behandeling van de nota in de raad. We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, namens de auditcommissie,

Jim Verdegaal Voorzitter auditcommissie

pagina

3/3