Accountantsverslag BakerTilly jaarrekening 2020
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Pijnacker - Nootdorp Boekjaar 2020
30/06/2021
© Baker Tilly
1
Aan de gemeenteraad van de gemeente Pijnacker Nootdorp
ONDERWERP: Accountantsverslag 2020 KENMERK: versie d.d. 30-6-2021
Geachte college en raad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2020 van de gemeente Pijnacker-Nootdorp te controleren. Dit accountantsverslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening van gemeente Pijnacker-Nootdorp. In dit verslag lichten wij toe welke overwegingen plaats hebben gevonden bij de bepaling van de aard, het tijdstip van uitvoering en de diepgang van de werkzaamheden die zijn toegepast bij de uitvoering van de controle van de jaarrekening. Wij zijn voornemens om bij de jaarrekening over boekjaar 2020 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. De bevindingen in dit verslag doen dan ook geen afbreuk aan ons oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. De opgestelde programmarekening legt ons inziens op een duidelijke manier verantwoording af over de ontwikkelingen in het boekjaar. Vanwege de Corona-maatregelen hebben wij afgelopen jaar de controles en werkzaamheden volledig digitaal uitgevoerd. Hierdoor gingen afstemmingen over bevindingen en het proces anders dan gebruikelijk. Wij danken de medewerkers voor de samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons accountantsverslag. Tot het verstrekken van nadere toelichting zijn wij graag bereid.
Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) N.V. Ondertekening in de definitieve versie. drs. S. Turenhout RA Director Audit
2
Inhoudsopgave
Bestuurlijke samenvatting
Opdracht, scope en uitkomsten
Financiële positie
Rechtmatigheid
Overige onderwerpen
Bijlagen
Belangrijkste bevindingen
3
Bestuurlijke samenvatting
1. Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringwaarden
5
1. Bestuurlijke samenvatting Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring op het gebied van getrouwheid en rechtmatigheid te verstrekken bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Pijnacker – Nootdorp. De financiële positie van de gemeente is goed. De verkoop van de Eneco-aandelen in het boekjaar 2020 hebben een belangrijke impact op het saldo van de reserves en de kengetallen van de gemeente. De kengetallen van de gemeente vallen op basis van de VNG-normering in de laagste risicocategorie. De invloed van Covid-19 is zichtbaar in de hele jaarrekening. De directe financiële impact is zichtbaar aan de mutaties in de reserve gevolgen Corona. De indirecte invloed, zoals Tozo, subsidies, jeugdzorg, Wmo en de bedrijfsvoering van de gemeente, is te zien in de rest van de jaarstukken. De opgenomen toelichtingen in de jaarstukken geven een toereikend inzicht in de impact van Corona op de gemeente.
De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.
Inzake de kosten Jeugdwet en de Wmo nieuwe taken steunt de gemeente op verantwoordingen van enerzijds Servicebureau jeugdhulp Haaglanden en anderzijds de Wmo-zorgverleners. Bij de uitvoering van deze controlewerkzaamheden zijn onzekerheden geconstateerd als gevolg van het ontbreken van gecontroleerde productieverantwoordingen. De gemeente heeft in 2020 als gevolg van de Corona-pandemie het proces van Tozo-uitkeringen ingericht. Bij de uitvoering van de Tozo is in 2020 in totaal € 3,2 miljoen verstrekt. Uit onze specifieke controle op de Tozo-regeling zijn enkele formele onrechtmatigheden en onzekerheden met betrekking tot de verantwoording geconstateerd. De geconstateerde afwijkingen zijn in lijn met het landelijke beeld dat wij hierover zien. Deze fouten en onzekerheden zijn een direct uitvloeisel van de hoge druk waaronder de regelgeving en implementatie moest plaatsvinden.
Wij hebben ten aanzien van de financiële rechtmatigheidscontrole op Europese aanbesteden geconstateerd dat er in het boekjaar voor € 1.081.000 betaald is op onrechtmatig aanbestede contracten.
Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 in overeenstemming is met de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Pijnacker-Nootdorp voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. 6
Opdracht Scope en uitkomsten
2. Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: - Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen) - De jaarrekening - Bijlagen Met de opdrachtbevestiging van d.d. 5 oktober 2020 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering van de controleplanning hebben zich een aantal belangrijke wijzigingen voorgedaan, deze zien vooral toe op de uitvoering van de Tozo en de impact van Covid-19. Verslaggevingsrichtlijnen Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de jaarverslaggeving beoordeeld. Uw gemeente heeft gedurende 2020 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen. Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de gemeente.
Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel. Jaarverslag en overige gegevens Wij hebben het jaarverslag en de overige in het financieel verslag opgenomen informatie gelezen en op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen uit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze informatie materiële afwijkingen bevat. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. Tevens bevestigen wij dat het jaarverslag voldoet aan de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. Controleverklaring Wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring te verstrekken bij de jaarrekening 2020 van de gemeente Pijnacker – Nootdorp.
8
2. Opdracht, scope en uitkomsten Overzicht toleranties In ons controleplan hebben wij met de auditcommissie een materialiteit van € 1,6 miljoen opgenomen met een bijbehorende uitvoeringsmaterialiteit van € 1,12 miljoen. Bij de bepaling van deze materialiteit is, als gevolg van de omvang en het incidentele karakter, de ‘Eneco-transactie’ niet meegenomen.
Grondslag
Bedrag
Goedkeuringstolerantie fouten
1% lasten incl. toevoegingen reserves
€ 2.450.000
Goedkeuringstolerantie onzekerheden
3% lasten incl. toevoegingen reserves
€ 7.350.000
5% van de goedkeuringstolerantie
€ 120.000
Rapporteringstolerantie Uitvoeringsmaterialiteit
€ 1.120.000
Op verzoek van het college en in overleg met de auditcommissie is de materialiteit bij afronding van onze controlewerkzaamheden bijgesteld naar 1% van de lasten (en daarmee inclusief de “Eneco-transactie”). Deze materialiteit is in overeenstemming met het door de raad vastgestelde controleprotocol. De bijstelling van de materialiteit zorgt er voor dat de geconstateerde afwijkingen in de controle, zoals toegelicht op pagina 33, worden afgezet tegen de aangepaste materialiteit. Doordat uitvoeringsmaterialiteit voor de controlewerkzaamheden gelijk is gebleven aan de geplande materialiteit is de diepgang van de controle niet aangepast.
9
2. Opdracht, scope en uitkomsten Grondslagen De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek door middel van deelwaarnemingen, beoordeling van de grondslagen van de financiële verslaggeving en van belangrijke schattingen die bij het opmaken van de jaarrekening zijn gehanteerd. Wij hebben met het college de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen en de consistente toepassing daarvan besproken. In dit kader komen tevens zaken aan de orde die een significante invloed hebben op de kwaliteit van de jaarverslaggeving, zoals nieuwe of gewijzigde waarderingsgrondslagen, schattingen, beoordeling onzekerheden en bijzondere transacties. Naar onze mening zijn de door het college gekozen waarderingsgrondslagen aanvaardbaar en consistent toegepast met betrekking tot de significante jaarrekeningposten en bijzondere transacties. In het verslagjaar 2020 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen.
Administratieve Organisatie en Interne Beheersing In het kader van de controle van de jaarrekening 2020 hebben wij onder meer de Administratieve Organisatie en Interne Beheersing (hierna te noemen: AO/IB) beoordeeld. Hierbij is tevens de geautomatiseerde gegevensverwerking betrokken, voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole. Tijdens de uitvoering hebben wij ons gericht op het onderzoeken, beoordelen en toetsen van de AO/IB. Naar aanleiding van de beoordeling van de AO/IB hebben wij een managementletter geschreven welke gericht is aan het college van de gemeente. Deze managementletter hebben wij op 20 januari 2021 2020 besproken met het college en daarna in definitieve vorm uitgebracht. Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de accountantscontrole van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de IT-omgeving opgenomen. U heeft aangegeven hieraan opvolging te willen geven.
10
Financiële positie
3. Financiële positie 3.1 Staat van baten en lasten 3.1 Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2020 volgens de jaarrekening € 176,6 miljoen en heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld: Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000) 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0 2017
2018
2019
2020
Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van € 176,6 miljoen is € 105,5 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 76 miljoen. Per saldo is gedurende 2020 € 87,8 miljoen gedoteerd aan de reserves. Deze dotatie (ten laste van het resultaat) vormt samen met het totaal saldo van baten en lasten (€ 91,5 miljoen voordelig) het gerealiseerde resultaat van € 3,7 miljoen.
3.2 Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 91,5 miljoen positief. Tussentijds is per saldo € 87,8 miljoen aan de reserves gedoteerd waardoor het gerealiseerde resultaat afgerond € 3,7 miljoen positief is. Wij hebben vastgesteld dat aan de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves raadsbesluiten ten grondslag liggen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening wordt vanaf pagina 190 in hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de afwijkingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening. Wij constateren dat het resultaat per programma in belangrijke mate in lijn ligt met de gewijzigde begroting. De opvallendste post is het resultaat op de verkoop van de Eneco-aandelen van € 85 miljoen.
Doordat het verkoopresultaat in de algemene reserve is gestort heeft dit geen direct effect op het gerealiseerde resultaat per einde boekjaar. Andere belangrijke resultaten/ontwikkelingen bestaan uit: - Resultaten op grondexploitaties (inclusief VPB) (€ 2,1 miljoen); - Resultaat op strategisch vastgoed (-/- € 0,6 miljoen); - Hogere ontvangen bouwleges (€ 0,3 miljoen); - Gevolgen Corona (€ 1,5 miljoen) (toevoeging aan reserve). 12
3. Financiële positie 3.1 Staat van baten en lasten 3.3 Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke en regionale benchmark.
3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Als gevolg van de toegenomen algemene reserve is ook het weerstandsvermogen sterk toegenomen. De ratio, die bestaat uit de verhouding tussen de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de geïdentificeerde risico’s en het beschikbare weerstandsvermogen geeft per ultimo 2020 een uitkomst van 10. Het (incidentele) weerstandsvermogen is daarmee als uitstekend geclassificeerd. De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico zijn: • Risico’s als gevolg van de Coronacrisis (Borg- en garantiestellingen, Debiteuren) - (incidenteel) • Risico’s binnen het grondbedrijf (Ackerswoude, Stanislas 1, Oude Leede) – (incidenteel) • Risico als gevolg van een wijziging van de verdeelsleutel gemeentefonds – (structureel)
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven. Hieruit blijkt dat de kengetallen van de gemeente zich positief verhouden ten opzichte van de landelijke en regionale benchmarks. Kengetallen
Pijnacker Nootdorp
Landelijk
Wij constateren dat de gemeente beheersingsmaatregelen heeft genomen om deze risico’s te beheersen. Wij constateren dat de structurele risico’s voor de gemeente zijn toegenomen. In combinatie met de beperkte overschotten in de begroting 2021 adviseren wij om op basis van scenario’s vooraf mogelijkheden voor Zuid-Holland 50.000 – dekking te vinden voor 100.000 inw. geconstateerde (structurele) risico’s.
2020
2019
2020
2019
2020
2019
2020
2019
Netto schuldquote
6%
54%
67%
56%
109%
75%
79%
69%
Netto schuldquote gecorrigeerd
7%
54%
60%
49%
108%
67%
76%
69%
Solvabiliteit
59%
36%
32%
34%
22%
33%
26%
26%
Grondexploitaties
11%
23%
10%
12%
5%
17%
13%
14%
Belastingcapaciteit
129%
116%
105%
103%
109%
107%
103%
100%
Structurele exploitatieruimte
0,3%
0,8%
0%
0%
3,7%
0,9%
0,3%
0,5% 13
Belangrijkste bevindingen
4. Belangrijkste bevindingen Covid-19 Impact Covid-19 voor de gemeente De belangrijkste effecten van de Corona-crisis voor de gemeente zijn nader toegelicht in een afzonderlijke paragraaf. De belangrijkste impact voor de gemeente en voor onze controle is hieronder benoemd: • Uitvoeren Tozo regeling • Lasten Corona en de aanwending van de reserve gevolgen Corona • Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag, grondslagen en jaarrekening • Toelichting gebeurtenissen na balansdatum Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (ToZo) Het kabinet heeft meerdere maatregelen getroffen om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna: Tozo) is één van die maatregelen om specifiek zelfstandige ondernemers, waaronder ZZP’ers, financieel te ondersteunen. De uitvoering van de Tozo is decentraal door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij de gemeente neergelegd. Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. Uw gemeente heeft in 2020 € 3,7 miljoen verantwoord als bate in het kader van de Tozo. Er is in 2020 is een bedrag van € 3,2 miljoen verstrekt aan zelfstandigen.
De Tozo is onder grote tijdsdruk door het Rijk opengesteld en door uw gemeente met grote inspanning in uitvoering gebracht. Met name bij Tozo 1 is er gezien de grote tijdsdruk sprake geweest van beperktere controle-eisen op de aanvraag, dan dat dit geldt voor andere regelingen binnen de bestaande wetten, waaronder de Participatiewet (hierna: PW).
Voor Tozo 1, 2, 3 (en in 2021 ook voor 4) mag vanuit de wetgeving ten behoeve van de beoordeling van de aanvraag in zeer belangrijke mate door de gemeente worden gesteund op de eigen verklaringen van de zelfstandig ondernemer. De nadere instructies vanuit het Rijk aangaande de interne controle en de verantwoording zijn pas begin april 2021 definitief geworden, belangrijk onderdeel van de eisen aan de interne controle is het hebben van beleid aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van de faciliteiten heeft uw gemeente, overeenkomstig aan de gestelde eisen, dit specifieke M&Obeleid geformuleerd voor de Tozo. Wij hebben de opzet, bestaan en werking van dit beleid gecontroleerd. Met dit beleid, dat onder meer bestaat uit een controleplan wordt, naast controles op het aanvraagproces, achteraf vastgesteld dat er geen misbruik is gemaakt. Het belangrijkste onderdeel van dit controleplan is welke signalen van het Inlichtingenbureau worden onderzocht. Via het inlichtingenbureau ontvangt de gemeente (via deze overheidsdienst) gericht signalen over inkomsten van gebruikers van de Tozo. De wetgever staat toe dat de door u geplande controles op signalen van misbruik of oneigenlijk gebruik gedurende 2021 worden opgepakt en de consequenties hiervan in de administratie van 2021 worden verwerkt.
U bent nog niet klaar met het uitzoeken en verwerken van alle signalen voortkomend uit Tozo 1, 2 en 3. Eventuele terugvorderingen zullen worden verwerkt in boekjaar 2021. Bij de controle van de jaarrekening 2021 wordt door ons vastgesteld dat daadwerkelijk het plan is opgevolgd.
15
4. Belangrijkste bevindingen Covid-19 ToZo (vervolg) Uit de controle van de ToZo blijkt dat de identiteit van de aanvrager niet altijd in overeenstemming met de Participatiewet is vastgesteld. Op basis van artikel 17 PW moet de identiteit van de aanvrager worden vastgesteld op basis van een geldig identiteitsbewijs. Uw gemeente heeft de identiteit van één cliënt in onze steekproef echter vastgesteld op basis van een rijbewijs en het DigiD in combinatie met BRP en / of Suwinet. Dit kwalificeert in het kader van onze controle als een formele onrechtmatigheid en is als zodanig opgenomen in het overzicht van fouten en onzekerheden bij de SiSa. Omdat onze waarneming is gedaan in een steekproef hebben wij de omvang van de beschikking geëxtrapoleerd over de hele populatie. Hieruit blijkt een geconstateerde onrechtmatigheid van € 342 duizend. Deze afwijking van weten-regelgeving kwalificeert als formele onrechtmatigheid en wordt om die reden niet meegewogen in ons oordeel.
16
4. Belangrijkste bevindingen Waardering grondexploitaties Algemeen De waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze controleaanpak, vanwege de mate van schattingsonzekerheid. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven. Grafiek ontwikkeling grondexploitaties (x € 1 miljoen) 80.000
2017
60.000
2018 2019
40.000
2020
20.000
Ten opzichte van 31 december 2020 is de boekwaarde van de post grondexploitatie afgenomen met € 20 miljoen. De afname van de boekwaarde per 31 december 2020 is als volgt samen te vatten:
(x € 1.000)
Bruto boekwaarde Verliesvoorziening Netto boekwaarde
2019
(Bruto) Boekwaarde per 1 januari
38.156
44.720
Voorziening per 1 januari
-7.897
-8.526
(Netto) Boekwaarde per 1 januari
30.258
36.194
Investeringen
20.599
14.500
Grondverkopen
-47.928
-26.740
7.419
5.676
878
629
(Netto) Boekwaarde per 31 december
11.226
30.258
Voorziening per 31 december
-7.019
-7.897
(Bruto) Boekwaarde per 31 december
18.245
38.156
Nog te maken kosten
59.380
87.817
Nog te realiseren opbrengsten
82.799
141.221
Verwacht resultaat
12.491
14.398
Tussentijdse winstuitname
0
2020
Winstname
Mutatie voorziening
Uit de bovenstaande ontwikkeling is zichtbaar dat het geïnvesteerd vermogen in de afgelopen jaren sterk is afgenomen. Dit wordt veroorzaakt door gerealiseerde verkopen, hiermee is het risicoprofiel van de gemeente ook afgenomen. De gecumuleerde winstuitname naar rato van de voortgang is onderdeel van de boekwaarde. De totale omvang hiervan is per ultimo 2020 ruim 27 miljoen. Uit uw analyse van de risico’s blijkt dat de omvang van de geïdentificeerde risico’s is afgenomen met € 2,7 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door afname van risico’s in Tuindershof en Pijnacker-Zuid en de bedrijventerreinen Heron en Boezem Oost.
17
4. Belangrijkste bevindingen Waardering grondexploitaties Gehanteerde parameters De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door gemeente Pijnacker-Nootdorp gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. De belangrijkste uitkomsten hiervan kunnen als volgt worden samengevat: Parameter
2020
2019
Kostenstijging
Opbrengstenstijging
Rekenrente
Disconteringsvoet
Programmering
Verkoopprijzen
10-jaarstermijn
nvt
nvt
Legenda status: = evenwichtig = optimistisch = voorzichtig = controleverschil
Kostenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging is 2% (2019: 2%) en ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter evenwichtig. Gezien de prijsontwikkelingen in de markt is het van belang de ontwikkelingen hierin goed te monitoren.
Rekenrente Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,14% (2019: 1,5%). De rekenrente is gebaseerd op de huidige leningenportefeuille van gemeente Pijnacker Nootdorp. Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter evenwichtig. Disconteringsvoet De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd in de berekening van de contante waarde ten behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor negatieve grondexploitaties is door de commissie BBV voor alle gemeenten gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor inflatie binnen de Eurozone (2%). Dit percentage is door de gemeente correct toegepast, waardoor wij deze parameter kwalificeren als evenwichtig. Programmering De programmering van de grondexploitaties wordt actief gemonitord door de gemeente Pijnacker - Nootdorp. De ingerekende programmering ligt in lijn met vorig jaar en is onder andere gebaseerd op interne en externe onderzoeken. Verkoopprijzen De verkoopprijzen voor zowel woningen als bedrijven zijn niet significant gewijzigd. Gedurende 2020 hebben voor zowel woningen als bedrijven verkopen plaatsgevonden waarbij de ingerekende prijs is gerealiseerd.
Opbrengstenstijging Het college rekent met de volgende opbrengstenstijgingen van 2% voor woningen en 0-2% voor bedrijfsruimten. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter evenwichtig. 18
4. Belangrijkste bevindingen Waardering grondexploitaties Ontwikkelingen per project In de onderstaande toelichting zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de grondexploitaties in 2020 nader toegelicht.
Waardering
Toelichting grondexploitatie Ackerswoude
De grondexploitatie Ackerswoude heeft een verwacht negatief resultaat van circa € 6,1 miljoen (contante waarde) en € 6,7 miljoen nominaal. De huidige boekwaarde van het project is circa € 11,7 miljoen. Het project is inmiddels voor circa 85% gereed, de laatste verkopen staan gepland voor de komende twee jaar, waarbij een restant in 2024 zal worden verkocht nadat de bouwwerkzaamheden volledig zijn afgerond. Met betrekking tot de nog geplande verkopen is reeds een koopovereenkomst met de ontwikkelaar aanwezig. De gemeente loopt hierdoor nog slechts beperkt risico met betrekking tot de nog te realiseren opbrengsten. De opbrengsten van de grondexploitatie bestaan daarnaast voor een deel uit een interne levering (€ 0,8 miljoen) van de kavel waarop de school gerealiseerd zal worden. Deze interne levering vindt conform de regelgeving plaats op basis van de boekwaarde van grond. De nog te realiseren kosten van het project bestaan voor circa € 1,2 miljoen uit schattingsposten waarvoor alleen een globale schatting is opgesteld. Wij adviseren u het komende jaar deze schattingsposten nader uit te werken zodat de nog te realiseren kosten beter worden onderbouwd. Tuindershof
De grondexploitatie Tuindershof ziet toe op de realisatie van circa 610 woningen, waarvan 243 woningen sociale woningbouw. Voor alle opbrengsten in de grondexploitatie zijn reeds overeenkomsten gesloten met derden, waarmee het risico voor de gemeente aan de kant van de te realiseren opbrengsten beperkt is. Bij de uitvoering van de controlewerkzaamheden is geconstateerd dat in 2019 een verwerving heeft plaatsgevonden van de grond van ontwikkelaars. In 2020 heeft de betaling hiervan plaatsgevonden. Wij hebben geconstateerd dat de verantwoording van de hiermee samenhangende verwerving, ter grootte van € 6,6 miljoen, onterecht niet in 2019 is verantwoord. Hierdoor zijn de investeringen per ultimo 2019 te laag verantwoord. De transactie heeft geen effect op het resultaat doordat er in 2019 nog geen opbrengsten zijn gerealiseerd. Om die reden is een correctie van de vergelijkende cijfers niet nodig.
19
4. Belangrijkste bevindingen Waardering grondexploitaties Ontwikkelingen per project (vervolg) In de onderstaande toelichting zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de grondexploitaties in 2020 nader toegelicht.
Waardering
Toelichting grondexploitatie
Pijnacker-Zuid - Park van Buijsen Gedurende 2020 is ongeveer de helft van het aantal woningen in het project Park van Buijsen verkocht, hiermee is een opbrengst van € 17,7 miljoen gerealiseerd. De resterende omvang van het project is daardoor sterk afgenomen. Het risico voor de gemeente met betrekking tot de nog te realiseren opbrengsten is daarmee beperkt. Met betrekking tot de nog te maken kosten hebben wij vastgesteld dat deze voor een belangrijk deel gebaseerd zijn op externe ramingen. De kosten zijn als plausibel aangemerkt. In het project is grondvervuiling aanwezig, de aard en omvang hiervan is nog niet onderzocht, waardoor geen betrouwbare schatting kan worden gemaakt van de saneringskosten. Dit betreft een niet te kwantificeren onzekerheid. Deze onzekerheid is in de jaarrekening toereikend toegelicht. Pijnacker-Zuid - Centrumlijn
Het project Centrumlijn betreft een deelproject waarbij 393 woningen worden gerealiseerd in de klassen: sociaal, betaalbaar en middeldure woningen. Dit zal deels bestaan uit hoogbouw en deels uit rijwoningen. In het project dient ook parkeervoorziening te worden gerealiseerd ten behoeve van de P+R voor het nabijgelegen metrostation. De uitgangspunten van de grondexploitatie zijn ten opzichte van voorgaand boekjaar slechts in beperkte mate aanwezig. In het project is, evenals bij Park van Buijsen, grondvervuiling aanwezig, de aard en omvang hiervan is nog niet onderzocht, waardoor geen betrouwbare schatting kan worden gemaakt van de saneringskosten. Dit betreft een niet te kwantificeren onzekerheid. Deze onzekerheid is in de jaarrekening toereikend toegelicht.
Pijnacker-Zuid – Overige deelprojecten De overige deelprojecten van Pijnacker-Zuid zijn nagenoeg volledig afgerond. Bij het deelproject Boszoom moet nog circa € 3,6 miljoen aan kosten worden gerealiseerd. De opbrengsten in deze deelprojecten zijn (nagenoeg) volledig gerealiseerd.
20
4. Belangrijkste bevindingen Waardering grondexploitaties Ontwikkelingen per project (vervolg) In de onderstaande toelichting zijn de belangrijkste ontwikkelingen in de grondexploitaties in 2019 nader toegelicht.
Waardering
Toelichting grondexploitatie Heron
In de grondexploitatie is de gemeente bij de bepaling van de verkoopprijzen van de resterende gronden waarvoor nog geen overeenkomsten zijn gesloten uitgegaan van een taxatierapport uit 2020, hiermee zijn de gehanteerde prijzen toereikend onderbouwd. De bijstelling van de grondexploitatie per ultimo 2020, enerzijds door bijstelling van de lasten, anderzijds door een lagere verwachte verkoopopbrengst zorgt voor een verlaging van het verwachte resultaat. Hierdoor is in 2020 ca € 440.000 van de eerder genomen winst teruggenomen. Boezem-Oost
De ontwikkeling van Boezem-Oost verloopt in 2020 in belangrijke mate in overeenstemming met de eerdere verwachtingen. De nog onverkochte grondprijzen zijn onderbouwd met een taxatierapport uit 2020, dit zorgt voor een positieve bijstelling van de nog te verwachte opbrengsten. In 2020 is een winst op het project genomen van € 1,5 miljoen. Overige projecten (Stanislas / Oude Leede)
Het project Stanislas is per ultmo 2020 niet meer aangemerkt als grondexploitatie. De gemeente is voornemens om de grond te verkopen. Als gevolg hiervan is de grondpositie verantwoord onder de materiële vaste activa. Hart van Nootdorp
In maart 2021 is de grondexploitatie voor Hart van Nootdorp geopend. Deze grondexploitatie heeft een negatief resultaat van circa € 2 miljoen. Doordat de grondexploitatie pas in 2021 is geopend, is hier in de jaarrekening 2020 nog geen rekening gehouden. Wij constateren dat de gemeente als onderdeel van de immateriële vaste activa een bedrag van circa € 0,5 miljoen als voorbereidingskosten geactiveerd. Deze verantwoording is in overeenstemming met het BBV. Als gevolg van de opening van de grondexploitatie in 2021 zullen deze activa moeten worden voorzien. Dit is in overeenstemming met de vastgestelde grondexploitatie.
21
4. Belangrijkste bevindingen Sociaal domein Algemeen De gemeente Pijnacker-Nootdorp voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel
Jeugdwet Wmo PGB’s
Wijze van uitbesteding
Bepaling last boekjaar
Zelfstandig / H10
n.v.t
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Zelfstandig
n.v.t
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Uitvoerder
Sociale verzekeringsbank
Mandatering
De gecontroleerde verantwoording van Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden is ontvangen. Door de accountants van de aangesloten gemeenten is een dossierreview uitgevoerd op de werkzaamheden van de GAD. Wij hebben kennis genomen van de uitkomsten van de dossierreview. In onderstaand overzicht zijn de onzekerheden vanuit de controle op de jeugdzorg opgenomen. Jeugdzorg (* € 1.000)
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Bestedingen niet in verantwoording SbJH Bestedingen SbJH Regionaal transitie arrangement (RTA) zonder goedkeurende verklaring Bestedingen SbJH Landelijk transitie arrangement (LTA) zonder goedkeurende verklaring
Jeugdwet In 2020 is de jeugdwet uitbesteed aan Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden. Zij voeren de inkoop van jeugdzorg uit en controleren de declaraties van zorgverleners. Met betrekking tot de lasten jeugdzorg hebben wij een dataanalyse uitgevoerd op de gedeclareerde en betaalde zorg. Hierbij hebben wij vastgesteld dat circa € 430 duizend aan geleverde zorg was gedeclareerd en betaald boven de afgegeven beschikking. Het college heeft op basis van een nadere analyse besloten om deze zorg alsnog aanvullend te beschikken, waarmee de lasten (alsnog) rechtmatig zijn verantwoord. Wij hebben begrepen dat SbJH per 1 januari 2021 de controle op gefactureerde aantallen heeft verscherpt, waarmee dit risico zou moeten worden gemitigeerd. Wij adviseren de gemeente om het proces van autorisatie van declaraties, dat wordt uitgevoerd door de SbJH, nauwkeurig te monitoren zodat afwijkingen van beschikkingen tijdig worden gesignaleerd.
Totaal onzekerheden
Onzekerheid 626 1.296
266 2.188
22
4. Belangrijkste bevindingen Sociaal domein Wmo De Wmo-verstrekkingen verlopen via de gemeente. Op basis van het door de gemeente opgestelde overzicht van de ontvangen productieverantwoordingen hebben wij een controle uitgevoerd op de gecontroleerde productieverantwoordingen van de zorgverleners. Op basis van de aangeleverde productieverantwoordingen controleren wij de levering van de verantwoorde zorg met betrekking tot Wmo Begeleiding en Wmo Hulp bij huishouden. Uit de controle op de productieverantwoordingen blijken de volgende onzekerheden: Wmo (* € 1.000)
Onzekerheid
(Nog) geen controleverklaring beschikbaar
250
Productieverantwoordingen lager dan betaalde lasten
12
Totaal onzekerheden
262
PGB De uitgaven met betrekking tot het PGB worden uitgevoerd door de SVB. De in het boekjaar verantwoorde lasten met betrekking tot PGB zijn aangesloten met de verantwoording van de SVB. De totale lasten kunnen als volgt worden gespecificeerd: PGB
Onzekerheid
Wet maatschappelijke ondersteuning
211
Jeugdwet
673
Totaal onzekerheden
884
Analyse ten opzichte van eerdere jaren Wij hebben een analyse uitgevoerd van de geconstateerde onzekerheden ten opzichte van vorig jaar. Hieruit blijkt dat de onzekerheid in 2019 is toegenomen van € 2,2 miljoen naar € 3,3 miljoen. Deze stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door vertraging in de oplevering van controleverklaringen bij de productieverantwoordingen van zorgverleners als gevolg van de coronacrisis. De stijging van de onzekerheden is een ontwikkeling die wij bij nagenoeg alle gemeenten in de regio terugzien. Conclusie onzekerheden sociaal domein De geconstateerde onzekerheden met betrekking tot het sociaal domein zijn op basis van vorenstaande opgeteld tot het totale bedrag aan onzekerheden met betrekking tot het sociaal domein: Onzekerheden sociaal domein (* € 1.000)
Onzekerheid
Wmo ZIN
262
Wmo PGB
211
Jeugdwet ZIN
2.188
Jeugdwet PGB
673
Totaal onzekerheden sociaal domein
3.334
Vanwege het ontbreken van zekerheid omtrent de levering bij de PGBuitgaven zijn de volledige lasten als onzeker aangemerkt.
23
Rechtmatigheid
5. Rechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij Begrotingsde begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikel 189, rechtmatigheid 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de Commissie BBV. In de kadernota is opgenomen dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen.
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. In de toelichting op de staat van baten en lasten is Lastenoverschrijding programma Begrotingsafwijking door het college een analyse van de overschrijdingen opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend Areaaluitbreiding en toenemende prijzen zorgen voor Programma Groen en recreatie toegelicht en passen binnen het bestaande beleid of aanvullende lasten onderhoud groen. (totaal € 460.000) worden gecompenseerd door hogere baten binnen Onrechtmatig maar telt niet mee in het oordeel het programma. Het college stelt uw gemeenteraad Programma Veiligheid en Saldo van meerdere beperkte mutaties. voor genoemde overschrijdingen te autoriseren in duurzaamheid (totaal € 82.000) Onrechtmatig en telt niet mee in het oordeel het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2020. Programma Bestuur en Saldo van meerdere beperkte mutaties. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan dienstverlening (totaal € 90.000) Onrechtmatig maar telt niet mee in het oordeel bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid. De overschrijdingen op lastenniveau ten opzichte van de gewijzigde begroting zijn in de tabel opgenomen. 25
5. Rechtmatigheid aanbestedingsrichtlijnen Rechtmatigheid Europese In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2020 is een controle uitgevoerd op de naleving van de (Europese) – Europese aanbestedingsrichtlijnen. Uit de controle van de Europese aanbestedingen blijkt dat er in totaal € 1.081.000 aan facturen zijn betaald op contracten die onterecht niet Europees zijn aanbesteed. aanbesteding Bij de uitvoering van de interne controle was van de geconstateerde onrechtmatigheden reeds € 315.000 geconstateerd. De overige onrechtmatigheden zijn geconstateerd naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden. De aard van de onrechtmatigheden vloeit in belangrijke mate voort uit de complexiteit van aanbestede contracten waarbij, onterecht, een andere dan Europese aanbesteding is gekozen. Als gevolg van de geconstateerde afwijkingen in de rechtmatigheid na uitvoering van de interne controle van de gemeente hebben wij onze werkzaamheden moeten uitbreiden. Deze werkzaamheden bestaan uit een evaluatie van de fouten en een extrapolatie van de geconstateerde fouten over alle uitgevoerde aanbestedingen. Bij deze uitvoering zijn geen nadere afwijkingen geconstateerd.
Rechtmatigheid Kredieten Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de door de gemeenteraad geautoriseerde - Kredieten kredieten. Er is één overschrijding op investeringsniveau geconstateerd ten opzichte van de gevoteerde kredieten. De omvang van de overschrijding is € 36.000. Deze overschrijding is niet door de raad geaccordeerd, derhalve hebben we de onrechtmatigheid meegewogen in ons oordeel.
26
5. Rechtmatigheid financiële beheersingshandelingen Rechtmatigheid Niet Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard vallen buiten de scope van de rechtmatigheidscontrole door de – Overige accountant. De accountant toetst deze handelingen en beslissingen niet inhoudelijk door gegevensgericht onderzoek. Volstaan wordt in dit kader met het beoordelen van het interne systeem van risicoafwegingen. Binnen dit systeem moeten voorwaarden zijn geschapen om risico’s goed te kunnen beoordelen en in de tijd te kunnen volgen. Wij hebben ons een beeld gevormd over de wijze van totstandkoming van de inventarisatie van de risico’s en de getrouwe weergave van de hieruit mogelijk voortvloeiende financiële gevolgen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van het jaarverslag. Misbruik en oneigenlijk gebruik In de externe en interne regelgeving zijn diverse bepalingen opgenomen die erop zijn gericht om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. Uw gemeente heeft de toets op het misbruik en oneigenlijk gebruik neergelegd in interne controleplannen. De uitkomst van deze toets heeft niet geleid tot bevindingen die invloed hebben op de rechtmatigheid van baten en lasten en balansmutaties. Financiering In 2020 heeft uw gemeente geen nieuwe langlopende leningen afgesloten.
Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente Pijnacker – Nootdorp zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening.
27
Overige onderwerpen
6. Overige onderwerpen Fraude en naleving wet- en regelgeving
Kwaliteitsborging
het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken.
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: • Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten; • Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten; • In- en extern kwaliteitsonderzoek; • Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten; • Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel.
Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van NV COS 240/250, de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van weten regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en nietnaleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude. Bevestiging onafhankelijke positie Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.
29
Bijlagen
Bijlage A – SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2021 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout, onzekerheid of formele onrechtmatig heid
Financiële omvang in euro’s
Nummer
Specifieke uitkering
B1
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
N.v.t.
-
C1
Regeling specifieke uitkering Reductie energiegebruik
N.v.t.
-
C30
Specifieke uitkering proeftuinen aardgasvrije wijken 2e ronde
N.v.t.
-
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019 – 2022 (OAB)
N.v.t.
-
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
N.v.t.
-
G2
Gebundelde uitkering op grond van art 69 Participatiewet
N.v.t.
-
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004
N.v.t.
-
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)
Formeel
-
H4
Regeling specifieke uitkering sport
N.v.t.
-
H8
Regeling sportakkoord
N.v.t.
-
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
Toelichting fout/ onzekerheid
Zie nadere toelichting in foutentabel Tozo op volgende pagina.
31
Bijlage A – SiSa-bijlage (vervolg - Tozo) Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2020 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Gezien de impact van Tozo zijn de geconstateerde fouten en onzekerheden in een aparte tabel opgenomen, deze tabel is een nadere toelichting op de tabel op de vorige pagina. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2021 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
-
G4
Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
Fout
-
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
-
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)
N.v.t.
-
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
-
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
-
G4
Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
-
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
-
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet, maar wel identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
-
G4
Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)
N.v.t.
-
Nummer
Specifieke uitkering
G4
Toelichting fout/onzekerheid
Ontbrekende identificatie op basis van geldig identificatiebewijs
32
Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. De geconstateerde fouten ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet gesaldeerd worden. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000)
Getrouwheid
Rechtmatigheid
EU Aanbestedingsrechtmatigheid
-
1.081
Overschrijding investeringskredieten
-
36
Totaal ongecorrigeerde controleverschillen
0
1.117
Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening
-
n.v.t.
Totaal
0
1.117
Getrouwheid
Rechtmatigheid
2.188
2.188
Prestatielevering Wmo
262
262
Prestatielevering PGB
884
884
Totaal onzekerheden
3.334
3.334
Onzekerheden Aard van de controleverschillen (x € 1.000) Prestatielevering Jeugdzorg
33
Bijlage C – Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2020 onderkend: − schattingen en toelichtingen in de jaarrekening; − waardering grondexploitaties; − aanbestedingen; − WNT-bijlage; Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Pijnacker - Nootdorp maken wij gebruik van diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties.
De samenwerking met Pijnacker - Nootdorp en Servicebureau jeugdhulp Haaglanden ten aanzien van het sociaal domein is van significant belang in het kader van de jaarrekeningcontrole. Wij hebben bij de accountants een review uitgevoerd op zijn werkzaamheden.
Inschakeling van interne / externe deskundigen Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen. Verbonden partijen Ten aanzien van de verbonden partijen van gemeente Pijnacker - Nootdorp hebben wij vastgesteld dat: − de (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen; − geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude; − geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd. Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle. Significante schattingsposten De belangrijkste schattingsposten binnen de jaarrekening van gemeente Pijnacker - Nootdorp betreffen: − waardering van uw grondexploitatie; − waardering van uw materiële vaste activa; − waardering van uw vorderingen (waaronder debiteuren); − nauwkeurigheid en volledigheid van de voorzieningen. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant van de gemeenteraad beoordelen wij deze door het college gemaakte schattingen.
Op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden concluderen wij dat de gemaakte schattingen door het college aanvaardbaar zijn.
34
Bijlage D – Onafhankelijkheid Bevestiging van het management Wij hebben het college van burgemeester en wethouders ter confirmatie een schriftelijke bevestiging gevraagd en ontvangen aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij zijn onafhankelijk van gemeente Pijnacker - Nootdorp Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om zijn onafhankelijkheid en die van zijn medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: − voorschriften en procedures omtrent onafhankelijkheid. Deze voorschriften voor professioneel gedrag op het gebied van kwaliteit en onafhankelijkheid zijn opgenomen in de Gedragscode van Baker Tilly. Deze Gedragscode geldt voor iedere medewerker van Baker Tilly en wordt natuurlijk steeds geactualiseerd; − jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners en medewerkers van Baker Tilly en ondersteunende stafdiensten; − cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling, of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten; − intern en extern kwaliteitsonderzoek; − Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten − reviews door externe toetsers die niet bij de opdracht betrokken zijn, ter waarborging van een deugdelijke grondslag/deskundig oordeel; − roulatie van externe accountants op de opdracht.
Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast. 35
Contactgegevens drs. Stefan Turenhout RA Director Audit s.turenhout@bakertilly.nl Yuri van Kesteren Msc Jr. manager audit y.vankesteren@bakertilly.nl
Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Scheveningseweg 80-82 Postbus 85745 2517 KZ Den Haag +31 70 358 90 00
36