Aanbiedingsnota raad - Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder
Tekst van het document
Aanbiedingsnota raad
beeldvorming op
20 november 2025
oordeelvorming op
27 november 2025
besluitvorming op
11 december 2025
invullen organisatie zaaknummer
1615347
berichtnummer
1475006
voorstel over portefeuillehouder behandeld in college
Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder Marieke van Bijnen 14 oktober 2025
domein
Samenleving
besluit
Ja
bijlagen
Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder
pagina
1/5
Aanbiedingsnota raad
Gevraagde beslissing Wij stellen u voor vast te stellen de Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder. Inleiding In de regio Haaglanden werken we samen in de aanpak van huiselijk geweld. De huidige regiovisie loopt eind 2025 af. In bijlage 1 treft u de nieuwe regiovisie voor de periode 2026 en verder aan. Wij vragen u de nieuwe regiovisie vast te stellen. Het betreft hier een besluit op inhoudelijke prioriteiten binnen bestaande financiële kaders. De nieuwe regiovisie heeft geen einddatum vanwege de samenloop met de regiovisie jeugdhulp Haaglanden die in 2027 verschijnt en de landelijke ontwikkelingen rondom Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Elke twee jaar wordt de regiovisie op inhoud en financiën getoetst en eventueel aangepast. Het college en uw raad worden hierover geïnformeerd. Wat willen wij bereiken? Wij willen bereiken dat u de Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder vaststelt, zodat deze per 2026 in werking kan treden. Argumenten 1.1 De huidige regiovisie loopt eind 2025 af. Op grond van de Jeugdwet en de Wmo zijn gemeenten verantwoordelijk voor preventie, ondersteuning en bescherming bij Huiselijk Geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. In de regiovisie slaan de negen gemeenten de handen ineen voor de aanpak hierop.
De regiovisie 2019-2022 is eind 2022 eenmalig verlengd tot en met eind 2025 en daarom toe aan vernieuwing. Per 2026 moet er een nieuwe regiovisie in werking treden die is vastgesteld door alle gemeenteraden van de H9. 1.2 Om binnen de gestelde financiële kaders te blijven is het nodig te prioriteren op de regionale inzet. De uitvoering van de (semi) wettelijke taken (Veilig Thuis, meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, vrouwenopvang, huisverboden en centrum seksueel geweld) komt in 2026 niet in direct gevaar, omdat deze gefinancierd worden uit de Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (DU VO middelen) die de centrumgemeenten ontvangen van de Rijksoverheid. De lopende afspraken met partners over de uitvoering van deze wettelijke taken blijven actief vanuit centrumgemeenten Delft en Den Haag. Het aanbod op preventie en vroegsignalering – twee pijlers uit de huidige regiovisie – wordt georganiseerd en gefaciliteerd door de GGD Haaglanden, team Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA). Dit aanbod wordt gefinancierd via een ’30 cent per inwoner’ regeling met de negen gemeenten. Vanuit GIA is er veel ontwikkeld en georganiseerd op het gebied van preventie en vroegsignalering, gendergerelateerd geweld, ouderenmishandeling (lokale allianties in het bijzonder), schadelijke praktijken of seksueel geweld.
De afgelopen jaren is de 30 cent per inwoner echter niet geïndexeerd, terwijl de kosten wel zijn gestegen. Waar het tekort voorheen werd aangevuld door de gemeente Den Haag, zijn er vanaf 2026 geen mogelijkheden meer daartoe. Dat maakt dat het onhoudbaar is om het huidige aanbod van GIA geheel te kunnen blijven bekostigen. Daarom hebben we in de nieuwe regiovisie scherpe keuzes moeten maken om binnen de gestelde financiële kaders te blijven. Dat heeft geleid tot een prioritering op de inzet van GIA, waarbij de focus ligt op: -
Trainingen en deskundigheidsbevordering op het gebied van de meldcode Opleiden en behouden van aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld Het in stand houden van relevante netwerken, zoals het netwerk seksueel geweld
Gemeenten kunnen zelf, indien gewenst, lokaal middelen beschikbaar stellen om aanvullende inzet bovenop de regionale aanpak te doen.
pagina
2/5
Aanbiedingsnota raad
1.3 Met de nieuwe regiovisie borgen we de bestaande regionale inzet op interventies die we vanaf 2019 zijn gestart. Met de nieuwe regiovisie bouwen we voort op de huidige regiovisie. Er is sprake van borging en versterking van de uitvoering van de afgelopen jaren. We blijven inzetten op de interventies Intensief Casemanagement (ICM), Multidisiciplinaire aanpak (MDA++), Pilot (ex-)partnerstalking en de Plegeraanpak (Den Haag). Ook is focus aangebracht. De regiovisie beperkt zich voornamelijk tot de uitvoer van de wettelijke, regionale taken, gezien de beperkte DU VO middelen. Dit houdt in dat, indien regiogemeenten specifieke ambities hebben, zij hier lokaal middelen voor kunnen vrij maken, bijvoorbeeld in de vorm van een lokale uitvoeringsagenda. 1.4 Om actuele ontwikkelingen een plek te geven, zetten we ook in op nieuwe interventies en breiden we een aantal bestaande interventies uit. De nieuwe regiovisie is opgesteld aan de hand van een drietal speerpunten, namelijk; 1) Preventie & vroegsignalering Hoewel verminderd, wordt er blijvend ingezet op preventie en vroegsignalering van huiselijk geweld, waarbij het werken met de meldcode en het trainen van aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld de voornaamste focus hebben. 2) Duurzaam herstel De aanpakken rondom de pilot (ex-) partnerstalking en de plegeraanpak worden in de regio uitgebreid.
Daarnaast wordt er ingezet op de doorontwikkeling en lokale borging van de ICM werkwijze voor het doorbreken van intergenerationele geweldspatronen. MDA++ als samenwerkingsgremium, waarbij ketenpartners en ervaringsdeskundigen in de aanpak van huiselijk geweld met elkaar aan tafel zitten en snel kunnen anticiperen/adviseren bij signalen van huiselijk geweld, wordt voortgezet. Wel wordt er de komende jaren gekeken naar de wijze van financiering. 3) Samenwerking In de nieuwe regiovisie wordt extra accent gelegd op de verbinding tussen Zorg & Veiligheid en de strafketen, waarbij landelijke ontwikkelingen, zoals het Toekomstscenario en de Hervormingsagenda Jeugd, nauwlettend worden gevolgd. Het belang van een lerend netwerk is essentieel. Zo is er in de nieuwe regiovisie expliciet aandacht voor het voorkomen van femicide en intieme terreur. Er wordt gebruik gemaakt van reviews van fataal geweld en er wordt deskundigheidsbevordering voor lokale teams ontwikkeld in de aanpak stalking, één van de rode vlaggen van femicide. De dóór en vóór de regio ontwikkelde Routekaart naar Veiligheid zal verder worden doorontwikkeld, ook met oog op het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Kanttekeningen 1.1 Voor de nieuwe regiovisie zijn er minder regionale middelen beschikbaar. Daarom zijn er scherpe keuzes gemaakt in waar op ingezet wordt.
Lokale teams vormen een belangrijke basis in de nieuwe regiovisie. In de nieuwe regiovisie is nadrukkelijk aandacht voor het (verder) versterken van de lokale teams in kennis en expertise rondom verschillende thema’s van huiselijk geweld (intieme terreur, voorkomen van femicide, creëren van een plegeraanpak). Indien regiogemeenten, aanvullend op de regiovisie, specifieke ambities hebben, dienen zij hier lokaal middelen voor vrij te maken. 1.2 Momenteel is de realiteit dat de problematiek rondom huiselijk geweld stijgt en veel maatschappelijke aandacht krijgt, terwijl de financiële middelen onder druk staan. Dat geeft spanning tussen willen blijven handelen en de beschikbare middelen en capaciteit.
pagina
3/5
Aanbiedingsnota raad
Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 6. Collectieve voorzieningen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Wmo Jeugdwet Wet tijdelijk huisverbod Wet verplichte meldcode c. Duurzaamheid N.v.t. Wat gaan wij daarvoor doen? We stellen de Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden voor de periode 2026 en verder vast, zodat het per 2026 in uitvoering gebracht kan worden. Wat gaat het kosten? De activiteiten in de regiovisie worden de komende jaren op de volgende wijze gefinancierd: 1. 2.
3.
De centrumgemeenten zetten de DUVO-middelen in voor onder andere het Centrum Seksueel Geweld, de vrouwenopvang en het centrumgemeentelijke deel Veilig Thuis Haaglanden; Alle gemeenten dragen 30 eurocent per inwoner* bij aan preventie en vroegsignalering. Deze bijdrage is de afgelopen jaren niet geïndexeerd, terwijl de kosten wel zijn toegenomen. In het verleden werd de indexatie gedekt door de gemeente Den Haag, maar dit is financieel niet meer haalbaar. Vanaf 2026 wordt de bijdrage wél jaarlijks geïndexeerd. De komende twee jaar is vanuit de DUVO-middelen € 500.000 euro beschikbaar voor de regionale activiteiten gericht op preventie en vroegsignalering, samenwerking en duurzaam herstel.
Over twee jaar vindt een eerste evaluatie van de regiovisie plaats. Dat betekent dat in 2028 opnieuw wordt gekeken naar de financiën en of het beschikbare bedrag nog toereikend is voor de komende jaren. *Voor Pijnacker-Nootdorp zijn deze kosten circa € 18.000 per jaar. "In verbinding" Vanaf november 2024 is door alle regiogemeenten gewerkt aan deze nieuwe regiovisie. In april zijn bestuurders tijdens het Bestuurlijk Overleg Zorg en Veiligheid geïnformeerd over het onderwerp en het proces. Vervolgens hebben er gesprekken plaatsgevonden met de belangrijkste stakeholders. Deze input is tezamen met het regionale advies van de adviesraden sociaal domein H9 uiteindelijk verwerkt in het voorliggend document. Er heeft een informele, regionale raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden waarbij gemeenteraadsleden van alle regiogemeenten zijn geïnformeerd over de regiovisie. Deze bijeenkomst heeft geleid tot een aantal tekstuele aanscherpingen. Vervolg In 2028 vindt een eerste evaluatie plaats waarbij wordt gekeken naar proces, inhoud en financiën. U ontvangt dan een voortgangsrapportage. Daarbij wordt de verbinding gelegd met de landelijke ontwikkelingen en regionale resultaten van de proeftuin Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Ook wordt gezocht naar samenhang met de nieuwe regiovisie Jeugdhulp Haaglanden die dan beschikbaar is.
pagina
4/5
Aanbiedingsnota raad
a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. b. Evaluatie Z ie kopje vervolg. c. Communicatie en participatie Na vaststelling van de regiovisie worden de betrokken netwerkpartners geïnformeerd. De regionale Adviesraad Sociaal Domein H9 wordt geïnformeerd over de reactie van de gemeenten op het advies. Samenvatting in begrijpelijke taal In de regio Haaglanden werken de negen gemeenten samen in de aanpak van huiselijk geweld. Deze aanpak is vormgegeven in een regiovisie. De huidige regiovisie loopt eind 2025 af. Per 1 januari 2026 moet er een nieuwe regiovisie in werking treden met daarin een koers voor de komende jaren. Het college van burgemeester en wethouders van Pijnacker-Nootdorp,
Annelies Kroeskamp secretaris
pagina
5/5
Björn Lugthart burgemeester