Aanbiedingsnota raad re-integratieverordening Participatiewet 2023

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1424053

berichtnummer

1297814

voorstel over

Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Pijnacker-Nootdorp 2023

portefeuillehouder

Marieke van Bijnen

behandeld in college

15 augustus 2023

afdeling

​beleid

besluit

Ja

bijlagen

1. 2. 3. 4. 5.

pagina

1/7

​Besluit raad re-integratieverordening Participatiewet gemeente Pijnacker-Nootdorp 2023; Overzicht herkomst artikelen Advies adviesraad sociaal domein re-integratieverordening 2023 Brief reactie college op het Advies adviesraad sociaal domein re-integratieverordening 2023 Overzicht onderwerpen regionale harmonisatie Breed Offensief

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor vast te stellen de Re-integratieverordening Participatiewet Pijnacker-Nootdorp 2023. Inleiding Ons college draagt zorg voor het ondersteunen van inwoners bij het verkrijgen van reguliere arbeid en biedt daarbij voorzieningen aan om dit mogelijk te maken. Op grond van artikel 8a van de Participatiewet stelt uw raad bij verordening regels ten aanzien van deze gemeentelijke reintegratietaak. De voorliggende re-integratieverordening vervangt de Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Pijnacker-Nootdorp 2021. Aanleiding De eerste aanleiding voor aanpassing van de re-integratieverordening betreft het wetsvoorstel Breed Offensief. Breed Offensief Het Breed Offensief is een agenda om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. In het Breed Offensief heeft het kabinet in samenspraak met werkgevers, gemeenten, ervaringsdeskundigen en uitvoerders een aantal maatregelen uitgewerkt. Het doel van deze maatregelen is dat:  het voor werkgevers makkelijker wordt om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen;  mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd aan het werk gaan;  werk voor mensen met een arbeidsbeperking aantrekkelijker wordt;  werkgevers en werkzoekenden elkaar makkelijker kunnen vinden.

Deze maatregelen zijn hard nodig: in 2018 werd door het kabinet geconstateerd dat ongeveer de helft van de mensen met een arbeidsbeperking geen werk had en dat slechts 1 op de 10 werkgevers iemand met een arbeidsbeperking in dienst had. Dit terwijl we gezamenlijk streven naar een inclusieve samenleving waarin mensen zo veel mogelijk kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt, met ondersteuning op maat. Het wetsvoorstel Breed Offensief kent een lange aanlooptijd. Al in 2018 besloot de staatssecretaris tot een actieagenda. Een aantal maatregelen uit de oorspronkelijke actieagenda zijn in de afgelopen jaren al ingevoerd. Denk hierbij aan de harmonisatie van de individuele studietoeslag (zie AI maart 2022: zaak 1317086), het verhogen van de leeftijdsgrens bij het toepassen van de kostendelersnorm, de vrijlating van inkomen voor mensen met een arbeidsbeperking, de invoering van het preferente werkproces loonkostensubsidie en de doorbetaling van loonkostensubsidie bij ziekte van een werknemer. Voor de overige maatregelen is het wetsvoorstel Breed Offensief op 29 november 2022 door de Eerste Kamer aanvaard. Het wetsvoorstel is per 1 juli 2023 in werking is getreden.

Het bevat maatregelen om:  de loonkostensubsidie voor werkgevers makkelijker te maken;  hulp op maat aan te vragen voor de werknemer;  meer duidelijkheid te schetsen over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken;  het voor jongeren met een arbeidsbeperking mogelijk te maken dat een aanvraag voor een bijstandsuitkering meteen wordt behandeld en dat zij arbeidsondersteuning krijgen. De maatregelen uit het wetsvoorstel Breed Offensief zijn vooral bedoeld voor inwoners met een arbeidsbeperking. In de praktijk zien we echter dat overgrote deel van het bijstandsbestand bestaat uit inwoners met een met een (zeer) grote afstand tot de arbeidsmarkt. Omdat we ook willen dat het voor werkgevers makkelijker wordt om deze groep inwoners aan te nemen, én dat het voor deze inwoners aantrekkelijker wordt om aan het werk te gaan, bestaat de wens voor een aantal lokale innovaties. Dit vormt daarmee de tweede aanleiding voor aanpassing van de re-integratieverordening. Het gaat om de volgende innovaties:

pagina

2/7

Aanbiedingsnota raad

Uitstroom- en doorstroompremie

Werk- en maatschappelijk fittrajecten Persoonsgebonden reintegratiebudget Inzet jobcoach voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt

Dit betreft een financiële stimulans om een dienstbetrekking te aanvaarden en is bedoeld voor een zachtere landing (voorkomen van de zogenaamde armoedeval). Dit is tevens een maatregel uit het actieplan bestaanszekerheid welke de raad in januari 2023 heeft vastgesteld. Deze trajecten passen bij de behoeften vanuit de doelgroep. Hiermee wordt vooruitgelopen op de aanbesteding van reintegratievoorzieningen welke eind 2023 wordt afgerond. Hiermee ontstaat meer invloed voor een inwoner bij het eigenstandig vormgeven van hun re-integratietraject. We zien in de praktijk dat personen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en statushouders veelal meer dan de gebruikelijke begeleiding nodig hebben bij het verkrijgen of behouden van een dienstbetrekking. Een jobcoach kan hen ondersteunen een dienstbetrekking te verkrijgen en/of te behouden. Dit is aanvullend op de jobcoach die al beschikbaar is voor mensen met een arbeidsbeperking.

Aanscherping verordeningsplicht De Participatiewet is per 1 juli 2023 als gevolg van het wetsvoorstel Breed Offensief op diverse onderdelen gewijzigd. Zo bevat de gewijzigde Participatiewet een aangescherpte verordeningsplicht. Verder komt er een expliciet aanvraagrecht voor persoonlijke ondersteuning op maat, gecombineerd met een onderzoeksplicht voor de gemeente. Ook wordt het woonplaatsbeginsel aan de Participatiewet toegevoegd bij verhuizing van de werknemer naar een andere gemeente aan wie loonkostensubsidie wordt verstrekt. Gemeenten moeten daarom voor 1 juli 2023 hun re-integratieverordening aanpassen, zodat deze aansluit bij de nieuwe Participatiewet. Samengevat gaat het om de volgende wijzigingen: 1. De verordening moet explicieter vermelden welk gevarieerd aanbod voor ondersteuning beschikbaar is. Uitgangspunt is dat het aanbod alle vormen van persoonlijke ondersteuning bevat; 2. De verordening moet beschrijven onder welke voorwaarden iemand tijdelijk kan gaan werken op een proefplaats, met behoud van uitkering en onder welke voorwaarden iemand voor een verlenging van twee naar maximaal zes maanden in aanmerking komt; 3. De verordening moet regels bevatten over de duur, intensiteit en kwaliteitseisen van de persoonlijke ondersteuning (jobcoaching of interne werkbegeleider); 4.

De verordening moet regels bevatten over de wijze van verstrekking van op werk gerichte voorzieningen of aanbodversterkende voorzieningen (zoals intermediaire voorzieningen, werkplekaanpassingen en vervoersvoorzieningen). Overigens geven wij u mee dat het merendeel van de maatregelen/ voorzieningen niet nieuw is. Het gaat hierbij om maatregelen/ voorzieningen die (regionaal) al beschikbaar zijn in de uitvoering en worden toegepast. Het betreft in deze gevallen om het concretiseren/ formaliseren van de bestaande uitvoeringspraktijk. Regionale harmonisatie Bij de dienstverlening aan werkgevers werkt onze gemeente samen in de arbeidsmarktregio ZuidHolland Centraal. Dit doen wij samen met de gemeenten Zoetermeer, Lansingerland, LeidschendamVoorburg, Voorschoten en Wassenaar, het UWV, werkbedrijf De Binnenbaan, mbo Rijnland, SBB, FNV, CNV en VNO-NCW.

pagina

3/7

Aanbiedingsnota raad

Onze arbeidsmarktregio beschikt over één gezamenlijk publiek werkgeversservicepunt https://wspzhc.nl/. Binnen onze arbeidsmarktregio is een geharmoniseerde verzameling van instrumenten (regionale toolbox) beschikbaar die kunnen worden ingezet om plaatsingen van werkzoekenden bij werkgevers te bevorderen https://instrumentengids-dennis.nl/instrumenten/. De VNG publiceerde in maart 2023 een nieuwe modelverordening waarin bovenstaande wijzigingen zijn verwerkt. De afgelopen periode is aan de hand van de modelverordening een inventarisatie gemaakt van alle noodzakelijke wijzigingen rondom Breed Offensief. Uit deze inventarisatie bleek dat bij diverse wijzigingen regionale harmonisatie wenselijk en/of noodzakelijk is. Hiermee behouden we herkenbare regionale maatregelen voor werknemers, werkgevers en accountmanagers. Dit onder andere vanwege de uniformiteit van dienstverlening voor werkgevers. Een regionale werkgroep is aan de slag gegaan met deze regionale harmonisatie. Daarbij is zoveel als mogelijk aangesloten bij de bestaande instrumentengids Dennis en de modelverordening van de VNG.

De regionale werkgroep adviseert om de re-integratieverordeningen van gemeenten in de regio ZHC te harmoniseren op de volgende onderdelen:  Duur van een proefplaatsing  Voorwaarden voor een proefplaatsing;  Mogelijkheid om proefplaatsing te combineren met forfaitaire loonkostensubsidie;  De termijn voor het vaststellen van de loonwaarde;  De voorwaarden voor persoonlijke ondersteuning en overige voorzieningen;  De termijn voor het aanvragen van persoonlijke ondersteuning;  De wijze waarop jobcoaching kan worden verstrekt;  Het toepassingsgebied van jobcoaching;  De kwaliteitseisen voor een jobcoach;  De voorwaarden voor jobcoaching;  De voorwaarden voor het verlenen van een subsidie voor de inzet van een interne werkbegeleider. In bijlage 5 is een overzicht opgenomen van de onderwerpen waarbij regionale harmonisatie van toepassing is en de bijbehorende motivatie. Eén onderwerp willen we expliciet uitlichten. Dit gaat over de duur van een proefplaatsing. Hier wijken we als regio af van landelijke richtlijnen. De re-integratieverordening moet beschrijven onder welke voorwaarden iemand, met behoud van uitkering, twee maanden kan gaan werken op een proefplaats, en onder welke voorwaarden iemand voor een verlenging van twee naar maximaal zes maanden in aanmerking komt. Regionaal wordt geadviseerd om een proefplaats niet te verlengen naar maximaal zes maanden.

De argumenten hiervoor zijn:  We willen de werknemer beschermen (het is onwenselijk om inwoners langdurig onbetaalde werkzaamheden te laten verrichten);  Er zijn voldoende andere mogelijkheden voor de werkgever, zoals de loonkostensubsidie naar loonwaarde of de forfaitaire loonkostensubsidie;  Ziekte kan geen reden zijn om te verlengen (die dagen tellen namelijk niet mee voor de twee maanden);  Ook zijn er geen praktijkvoorbeelden beschikbaar waarin dit aan de orde zou zijn;  Een dergelijke proefperiode demotiveert inwoners om aan de slag te gaan. Doelgroepen De voorliggende re-integratieverordening is voor de volgende vier doelgroepen (inwoners en/of hun werkgevers) geschreven:

pagina

1.

Personen die behoren tot de doelgroep

2.

Personen die behoren tot de doelgroep loonkostensubsidie

4/7

Dit zijn in principe alle inwoners die begeleiding nodig hebben bij het vinden van een baan. Dit zijn inwoners met een arbeidsbeperking waardoor zij met een voltijdbaan niet in staat zijn

Aanbiedingsnota raad

3.

Personen die behoren tot de doelgroep beschut werk

4.

Uitkeringsgerechtigden

het wettelijk minimumloon te verdienen. Dit zijn inwoners als benoemd in doelgroep 2 maar uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie hebben. Dit zijn inwoners met een Participatiewet uitkering, IOAW- of IOAZ-uitkering.

Wijzigingen De voorliggende re-integratieverordening is zowel op inhoud als in volgorde gewijzigd ten opzichte van de huidige re-integratieverordening. Hierdoor is het opstellen van een zogenaamde ‘was-wordt’ niet mogelijk. De verordening is als volgt opgebouwd: 1. 2. 3.

Nieuwe artikelen vanuit het wetsvoorstel Breed Offensief Nieuwe artikelen vanuit lokale innovaties Artikelen die zijn overgenomen uit de re-integratieverordening 2021 (zonder rechtsgevolgen - al dan niet met tekstuele verduidelijkingen)

In bijlage 2 is een overzicht opgenomen waaruit per artikel de herkomst blijkt. Waar nodig voorzien van een toelichting. Wat willen we bereiken? We willen de re-integratieverordening in overeenstemming brengen met het wetsvoorstel Breed Offensief en de (naar aanleiding hiervan) aangescherpte verordeningsplicht in de Participatiewet. Daarnaast willen we een aantal lokale innovaties doorvoeren. Hiermee willen we dat het voor werkgevers makkelijker wordt om ook inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen, én dat het voor deze mensen aantrekkelijk wordt om aan het werk te gaan. Argumenten De re-integratieverordening bevat een compleet pakket aan voorzieningen om inwoners te ondersteunen bij het verkrijgen en/of behouden van een dienstbetrekking. Of waar werken (nog) niet mogelijk is, met andere een andere zinvolle dagbesteding. De aanpassing van de re-integratieverordening past binnen het Plan van aanpak ‘Werken, werken aan en meedoen’ uit 2019. Dit plan van aanpak is nog steeds actueel. We zijn nog dagelijks bezig met de uitvoering van het plan van aanpak. In 2022 hebben we het bijstandsvolume 2022 zien toenemen. De belangrijkste oorzaken zien we in de versnelling van de taakstelling huisvesting statushouders en de groei van de gemeente.

Hierdoor worden we, in tegenstelling tot de voorgaande jaren, vanaf 2023 geconfronteerd met een tekort op het bijstandsbudget (BUIG). Het belang van een doelmatige reintegratieverordening en een breed pakket aan voorzieningen is hiermee toegenomen. Kanttekeningen Gemeenten moesten voor 1 juli 2023 hun re-integratieverordening aanpassen, zodat deze aansluit bij het wetsvoorstel Breed Offensief. De VNG publiceerde echter pas in maart 2023 een modelverordening en een bijbehorende handreiking. Hierdoor, en omdat wij onderdelen van de re-integratieverordening regionaal willen harmoniseren bleek dit niet realistisch. Vaststelling van de re-integratieverordening door de raad in september 2023 heeft marginale gevolgen voor de implementatie van de maatregelen uit het wetsvoorstel Breed Offensief. In de praktijk worden deze maatregelen al toegepast. Regionaal is onze organisatie koploper waar het gaat om dienstverlening aan inwoners met een arbeidsbeperking en hun (aspirant) werkgevers. De lokale innovaties treden per 1 oktober 2023 in werking. Hiervoor bestaat geen verordeningsplicht, maar een lokale wens waarmee we het bestaande aanbod kwalitatief uit willen breiden.

pagina

5/7

Aanbiedingsnota raad

Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 7. Individuele voorzieningen b. Welke beleidskaders zijn van belang?  De Participatiewet  Het wetsvoorstel Breed Offensief c. Duurzaamheid Met de voorzieningen uit de re-integratieverordening 2023 ondersteunen en begeleiden wij inwoners naar een duurzame positie op de arbeidsmarkt. Of waar werken (nog) niet mogelijk is, met andere zinvolle maatschappelijk nuttige activiteiten. Dit bevordert de zelfredzaamheid en maakt dat inwoners positie krijgen in de samenleving. Onderzoek wijst uit dat werken, ook als dit (nog) niet betaald is, de gezondheidsbeleving en het welbevinden verbetert. Wat gaan wij daarvoor doen? Na vaststelling van de re-integratieverordening 2023 implementeren we de nieuwe onderdelen. Vervolgens worden de beleidsregels re-integratie Participatiewet Pijnaker-Nootdorp in overeenstemming gebracht met de nieuwe re-integratieverordening. We verwachten uw raad hierover in Q4 te informeren. Met de informatienota uit augustus 2023 (zaak: 1448806) bent u geïnformeerd over het verwachte tekort op het bijstandsbudget (BUIG).

Parallel aan de implementatie van de re-integratieverordening wordt onderzocht op welke wijze het verwachte tekort op BUIG (als kostenbeheersingsmaatregelen) bij de doorontwikkeling van het interventieplan ‘Grip op het sociaal domein’ kan worden betrokken, én wat hiervoor nodig is. De inzet hierbij is niet om de koers volledig om te gooien, maar op basis van een analyse te bepalen waar onze invloed zit, aan welke knoppen we kunnen draaien, wat we missen en waar we moeten intensiveren. In oktober 2023 wordt aan uw raad een presentatie verzorgt over de eindevaluatie van het interventieplan ‘Grip op het sociaal domein’ Pijnacker-Nootdorp. Hierin wordt ook stil gestaan bij de doorontwikkeling van het thema kostenbeheersing. Wat gaat het kosten? De financiële gevolgen voor de inzet van de jobcoach (artikel 29 van de re-integratieverordening) bedraagt € 85.000 per jaar. De financiële gevolgen voor de uitbetaling van de uitstroom- en doorstroompremie (artikel 12 van de re-integratieverordening) worden geraamd op € 27.000 per jaar. Deze raming is gebaseerd op de uitstroom in 2022. De financiële gevolgen van de Re-integratieverordening worden budgetneutraal verwerkt. "In verbinding" ​De Re-integratieverordening Participatiewet Pijnacker-Nootdorp 2023 is ter advisering aan de adviesraad sociaal domein (ASD) voorgelegd. Op 20 juli 2023 is een positief advies ontvangen.

Dit advies luidt kort samengevat: De ASD spreekt haar waardering uit voor de uitgebreide schriftelijke toelichting bij de verordening. Het onderstreept dat de verordening een gedegen document is met heldere omschrijvingen van rechten en plichten, alsmede het gehele instrumentarium aan in te zetten maatregelen en voorzieningen. In het advies benadrukken zij de volgende punten:  Positief om (her)intreden op de arbeidsmarkt makkelijker en kansrijker te maken.  Belangrijk om regelingen zoveel mogelijk te harmoniseren in de arbeidsmarktregio.  Het is goed dat de gemeente gericht inzet op de toegankelijkheid van werk voor mensen met een handicap.

pagina

6/7

Aanbiedingsnota raad



Houd oog voor de vaak complexe problematiek waarmee cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te maken kunnen hebben.

Daarnaast bevat het advies een vraag over de wachtlijst beschut werk. Deze vraag is inmiddels beantwoord: het aantal beschut werkplekken is toereikend voor de vraag. Er wordt daarom geen wachtlijst gehanteerd. Het volledige advies en de reactie van ons college op dit advies, treft u aan in de bijlage 3 en 4. Vervolg a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. Na vaststelling van de reintegratieverordening worden de nieuwe onderdelen direct geïmplementeerd. b. Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt geëvalueerd bij de aangekondigde herziening van de Participatiewet. De beoogde inwerkingtreding is thans 1 januari 2025. Hierbij zullen nieuwe verordeningen moeten worden vastgesteld. Logischerwijs is dit het moment waarop het gebruik en de effectiviteit van de voorzieningen wordt beoordeeld. c. Communicatie Over de Re-integratieverordening Participatiewet Pijnacker-Nootdorp 2023 en de wijzigingen ten opzichte van de oude verordening wordt zowel lokaal als regionaal gecommuniceerd met de medewerkers die met de uitvoering belast zijn. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

7/7

Björn Lugthart burgemeester