Aanbiedingsnota raad ontwerp beleid pré-mantelzorgwoningen

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1566064

berichtnummer

1419718

voorstel over

Ontwerp beleid pré-mantelzorgwoningen

portefeuillehouder

Bart van Straten en Frank van Kuppeveld

behandeld in college

8 april 2025

domein

​Fysieke leefomgeving

besluit

Ja

bijlagen

​-Ontwerp beleid pré-mantelzorgwoningen -Besluit raad

pagina

1/4

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor het ontwerp beleid voor pré-mantelzorgwoningen Pijnacker-Nootdorp vast te stellen en vrij te geven voor zienswijzen Inleiding In 2023 heeft uw raad de woonzorgvisie van Pijnacker-Nootdorp vastgesteld. In deze visie is onder andere opgenomen om beleid te maken voor pré-mantelzorgwoningen. Met het voorliggende ontwerp wordt invulling gegeven aan deze actie uit de Woonzorgvisie. Meer mogelijk door beleid voor pré-mantelzorgwoningen Het rijk heeft bepaald dat onder voorwaarden een mantelzorgwoning vergunningsvrij is. Eén van de voorwaarden is dat uit een indicatie moet blijken dat er een bestaande behoefte is aan mantelzorg. Er moet dus eerst noodzaak zijn voor mantelzorg en dan pas kan een mantelzorgwoning worden gerealiseerd. Met het voorliggende ontwerp beleid krijgen inwoners de mogelijkheid om te anticiperen op de toekomstige zorgvraag. Pré-mantelzorgwoningen zijn woningen waar een inwoner al kan in gaan wonen voordat de mantelzorg nodig is. Een pré-mantelzorgwoning is dus vooruitlopend op de zorgvraag. Daarmee geeft dit ontwerp beleid meer mogelijkheden voor inwoners die voor elkaar willen (gaan) zorgen. Waarom wordt dit voorgesteld? Het mogelijk maken van pré-mantelzorgwoningen is in lijn met doelstellingen in zowel het sociaal als het fysiek domein.

Door maatschappelijke ontwikkelingen zoals vergrijzing, personeelstekorten in de zorg en oplopende kosten staat de ondersteuning en de zorg voor inwoners onder druk. Ook sluiten niet alle woningen in de gemeente aan bij de toenemende zorgvraag. Met het mogelijk maken van prémantelzorgwoningen wil de gemeente Pijnacker-Nootdorp inwoners die voor elkaar willen zorgen ondersteunen. Door voorwaarden te verbinden aan de pré-mantelzorgwoningen wordt ook geborgd dat het woon- en klimaat voor de omgeving niet onevenredig wordt aangetast. Een tijdelijke voorziening voor maximaal 15 jaar Een van de voorwaarden die opgenomen is in het ontwerp beleid is dat een pré-mantelzorgwoning een tijdelijk bouwwerk is en hierdoor altijd tijdelijk van aard. Een tijdelijk bouwwerk mag altijd maximaal 15 jaar staan, dit is in lijn met de wettelijke mogelijkheden. In Pijnacker-Nootdorp wordt de prémantelzorgwoning verleend voor 10 jaar. Wanneer in die 10 jaar een mantelzorgsituatie ontstaat is de woning vergunningsvrij. Wanneer binnen de 10 jaar geen mantelzorgsituatie ontstaat kan een verlenging aangevraagd worden voor maximaal 5 jaar. Wanneer een mantelzorgsituatie ontstaat die aan de regels voldoet voor de vergunningsvrije mantelzorg stopt de tijdelijke voorziening. De prémantelzorgwoning gaat dan over in een vergunningsvrije mantelzorgwoning.

Het voorspellen van de mantelzorgbehoefte blijft beperkt op lange termijn. Om die reden is er voor een termijn van 10 jaar gekozen en niet voor een termijn van 15 jaar. Deze werkwijze sluit aan bij het beleid van andere gemeenten. De termijn van 10 jaar laat tevens ruimte voor een eventuele postmantelzorgwoning van 5 jaar te verlenen Wat willen wij bereiken? Met het ontwerp beleid pré-mantelzorgwoningen willen wij bereiken dat inwoners de mogelijkheid hebben om vooruitlopend op de zorgvraag al passend te gaan wonen. Daarnaast stimuleert dit beleid inwoners om voor elkaar te zorgen en kan het de zorg verlichten. Argumenten 1.1 Hiermee komen we een afspraak in de woonzorgvisie na In de woonzorgvisie is opgenomen dat er mogelijk uitgangspunten voor pré-mantelzorgbeleid opgesteld worden. Met dit ontwerp beleid voor pré-mantelzorgwoningen Pijnacker-Nootdorp worden er uitgangspunten opgesteld. 1.2 Pré-mantelzorgwoningen zorgt voor efficiënter gebruik van woningvoorraad

pagina

2/4

Aanbiedingsnota raad

Doordat zorgontvanger en zorgverlener bij elkaar op het zelfde perceel wonen wordt er efficiënter met de woningvoorraad omgegaan. Zo kunnen bijvoorbeeld de zorgontvangers in de pré-mantelzorgwoning wonen en de zorgverleners in de hoofdwoning en op die manier komt de woning van de zorgontvanger vrij voor anderen. 1.3 Pré-mantelzorgbeleid past bij de visie van het sociaal domein In de visie op het sociale domein van Pijnacker-Nootdorp wordt toegelicht dat mantelzorgers erg belangrijk zijn en dat de gemeente zich wilt in blijven zetten om de mantelzorgers te ondersteunen. Door pré-mantelzorgwoningen wordt het geven van mantelzorg makkelijker voor de mantelzorger, de zorgontvanger woont tenslotte dichtbij zorgverlener. 1.4 Kan bijdragen aan het verminderen van de druk op de zorg en mantelzorgers De verwachting is dat het tekort van werknemers in de zorg in 2031 oploopt naar 135.000 werknemers. Daarnaast is er een afname in de leeftijdscategorie 40-60. Dit is vaak de doelgroep die mantelzorggevers zijn. Door in te zetten op pré-mantelzorgwoningen kan de mantelzorg makkelijker gegeven worden en kan het zorgen voor grotere bereidheid om voor elkaar te zorgen. Daarnaast kan er langer thuis gewoond worden door de hulp van mantelzorg. Dit verlicht de zorg.

Kanttekeningen 1.1 Er zullen scenario’s ontstaan die niet binnen dit beleid vallen Een beleid opstellen voor alle mogelijke scenario’s is niet haalbaar. Er zullen scenario’s ontstaan die niet binnen dit beleid vallen. Echter zal het aantal ouderen de aankomende jaren toenemen, terwijl het aantal mensen dat (mantel)zorg kan verlenen niet toeneemt. Het is belangrijk om op deze trend in te spelen met dit beleid. Er zullen dus specifieke scenario’s zijn die niet in het beleid vallen, voorbeelden zijn bijvoorbeeld wanneer het termijn van de omgevingsvergunning is vervallen maar de mantelzorgsituatie nog niet is ingegaan. Voor zulke specifieke scenario’s kan de hardheidsclausule ingezet worden. We vinden de voordelen en kansen die dit beleid biedt zwaarder wegen dan dit risico. 1.2 De parkeerdruk in een buurt kan toenemen wanneer er meer pré-mantelzorgwoningen komen Doordat er een extra huishouden kan komen per perceel kan de parkeerdruk toenemen in een straat, deze druk zal alleen maar toenemen wanneer er meer pré-mantelzorgwoningen in een straat komen. Daarom wordt geadviseerd om hier in de nota parkeernormen een aparte norm voor op te nemen. 1.3 Niet op bedrijventerreinen of in de glastuinbouwgebieden In het ontwerp van dit beleid is opgenomen dat bij bedrijfswoningen geen medewerking wordt verleend aan het realiseren van pré-mantelzorgwoningen.

Dat is gedaan omdat op bedrijventerreinen en in de glastuinbouwgebieden de ruimte om te ondernemen centraal staat. Op de bedrijventerreinen wordt ook bij burgerwoningen geen medewerking verleend aan een pré-mantelzorgwoning. Om te borgen dat in een pré-mantelzorgwoning sprake is van een goed woon- en leefklimaat, moet voldoende afstand worden gehouden tot bedrijvigheid. Dat gaat (vaak) ten koste van de ruimte om te ondernemen. Dat kan betekenen dat gedurende periode van pré-mantelzorg, daarop volgend mantelzorg en eventueel post-mantelzorg bedrijven zich moeten aanpassen of niet kunnen vestigen. In dit beleid wordt meer gewicht toegekend aan de ruimte om te ondernemen ten opzichte van een pré-mantelzorgwoning bij bedrijfswoningen. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 1. Ruimte en Wonen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Woonzorgvisie Pijnacker-Nootdorp 2023-2030 Visie sociaal domein

pagina

3/4

Aanbiedingsnota raad

c. Duurzaamheid n.v.t. Wat gaan wij daarvoor doen? Na vaststelling van “het ontwerp beleid voor pré-mantelzorgwoningen Pijnacker-Nootdorp” wordt deze op de gebruikelijke wijze gepubliceerd en treedt het beleid in werking nadat de zienwijzen periode is afgelopen, zienswijzen zijn beoordeeld en de raad het document heeft vastgesteld. Wat gaat het kosten? Er zijn geen aanvullende financiële middelen nodig "In verbinding" Het ontwerp beleid pré-mantelzorgwoningen Pijnacker-Nootdorp is gepresenteerd in de adviesraad sociaal domein. De leden hebben op deze presentatie feedback gegeven en dit is meegenomen bij de definitieve versie. Daarnaast zijn verschillende afdelingen betrokken bij het maken van dit beleid. Vervolg a. Planning Na besluitvorming door uw raad worden het ontwerp gedurende een periode van zes weken ter inzage gelegd in juni en juli 2025. De verwachting is dat het voorstel tot vaststelling in oktober of november 2025 aan u kan worden aangeboden. b. Evaluatie Na 2 jaar wordt dit beleid geëvalueerd. Bij deze evaluatie wordt gekeken naar hoeveel vergunningen zijn aangevraagd, hoeveel zijn verleend of geweigerd en of er om andere redenen aanleiding is om dit beleid te herzien. Deze monitoring zal via de actieve informatieplicht aan de raad worden aangeboden. Eventuele aanpassingen van het beleid zullen ter besluitvorming worden aangeboden aan de raad. c.

Communicatie en participatie Het ontwerp van beide documenten wordt bekend gemaakt op de gebruikelijke wijze door middel van een publicatie in het Gemeenteblad. Samenvatting in begrijpelijke taal Een pré-mantelzorgwoning is een tijdelijke woning die bij een bestaande woning kan worden gebouwd, bijvoorbeeld in de achtertuin. Iemand die ouder is dan 75 jaar of iemand die binnen 10 jaar mantelzorg nodig heeft, mag daar dan gaan wonen. De gemeente heeft een concept beleid voor prémantelzorgwoningen opgesteld. Daarin staat wanneer de gemeente een vergunning zal verlenen voor zo’n tijdelijke woning. De gemeente maakt dit mogelijk zodat inwoners die voor elkaar willen zorgen dat al eerder kunnen doen. Een voorbeeld is dat opa en oma in de tuin gaan wonen. Dan wonen ze dichtbij en is het gemakkelijker om voor ze te zorgen als ze ouder of ziek worden. Een pré-mantelzorgwoning is altijd voor een periode van maximaal 15 jaar. U kunt uw mening over dit concept geven bij de gemeente. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

4/4

Björn Lugthart burgemeester