Aanbiedingsnota raad - Inkoopstrategie doorontwikkeling regionale jeugdhulp 2027

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1577459

berichtnummer

1430908

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Inkoopstrategie doorontwikkeling regionale jeugdhulp 2027 Marieke van Bijnen 6 mei 2025

afdeling

​Samenleving

besluit

Ja

bijlagen

Inkoopstrategie doorontwikkeling regionale jeugdhulp 2027 Inkoopstrategie bijlage 1 bekostigingsvormen Inkoopstrategie bijlage 2 inkoopvormen Raadsbesluit Inkoopstrategie Advies Adviesraad sociaal domein Collegereactie op advies Adviesraad sociaal domein

pagina

1/7

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. de Inkoopstrategie doorontwikkeling regionale jeugdhulp 2027 vast te stellen en daarmee in te stemmen met de in de inkoopstrategie geformuleerde kaders: a. de jeugdhulp inrichten aan de hand van vijf segmenten: - Jeugdhulp met verblijf - Hoog specialistische GGZ - Dagbesteding/dagbehandeling - Onderwijs - jeugdhulp - Veel voorkomende jeugdhulp b. de genoemde inhoudelijke afbakening en doelstellingen per segment vast te stellen; c. focus te leggen op strategisch partnerschap met de jeugdhulpaanbieders vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid en gedeelde visie; d. ervaringsdeskundigheid prominent bij het vormgeven van jeugdhulp te betrekken; e. flexibiliteit in de contracten te brengen om de gewenste ontwikkeling en innovatie gedurende de looptijd in de contracten te kunnen verwerken; f. de rol van de lokale teams/toegang per gemeente te bestendigen (conform het Richtinggevend kader Stevige Lokale Teams); g. hiermee het kader vast te stellen voor het afsluiten van de contracten voor de regionale jeugdhulp per 1 januari 2027, dat verdiepend wordt beschreven in de inkoopstrategie ontwikkeling regionale jeugdhulp 2027 (bijlage); h. bij dit alles liefdevolle jeugdhulp als leidend uitgangspunt te nemen. Inleiding De regionale inkoopstrategie dient als kader voor de invulling van het gezamenlijke inkoopproces.

Deze nieuwe inkoopstrategie leidt tot nieuwe contractafspraken met jeugdhulpaanbieders per 1 januari 2027. De huidige contracten lopen af op 31 december 2026. Met de doorontwikkeling van het stelsel creëren we de voorwaarden om de jeugdhulp beter te organiseren. Niet alle kinderen krijgen op dit moment de hulp waaraan zij behoefte hebben. De regio Haaglanden staat voor dat ieder kind de liefdevolle hulp krijgt die het kind nodig heeft. Inmiddels maakt één op de zeven jongeren in de regio Haaglanden gebruik van een vorm van jeugdhulp. Ook is de intensiteit van de jeugdhulp toegenomen: jeugdigen maken steeds langer en intensiever gebruik van de beschikbare hulp. De noodzaak om dit tij te keren is groot, gegeven de alsmaar toenemende kosten en de behoefte om daar structurele en fundamentele verandering in aan te brengen. De oplossing voor de grote vraag naar jeugdhulp ligt voor een belangrijk deel in systemen buiten de jeugdzorg: in het gezin, op school, en in de samenleving. Om de jeugdhulp in de toekomst betaalbaar én beschikbaar te houden voor degenen die het echt nodig hebben, is inzet nodig om de verbinding met de andere domeinen te versterken en om de inrichting van de jeugdhulp in de regio te herzien. Wat willen wij bereiken? We willen dat jeugdhulp op een liefdevolle, verantwoorde en kosteneffectieve manier wordt georganiseerd. Argumenten 1.1.

Deze nieuwe inkoopstrategie leidt tot nieuwe contractafspraken met jeugdhulpaanbieders per 1 januari 2027. De huidige contracten lopen af op 31 december 2026. De contracten voor de regionale jeugdhulp lopen per eind 2026 af en om die reden hebben we in Haaglanden een nieuwe Inkoopstrategie. Dit dient als kader voor het afsluiten van de contracten voor de regionale jeugdhulp per 1 januari 2027. Hiermee creëren we de randvoorwaarden om jeugdhulp op een liefdevolle, verantwoorde en kosteneffectieve manier te organiseren. Deze inkoopstrategie stimuleert een fundamentele inhoudelijke verbetering door:  de jeugdhulp in te richten aan de hand van segmenten;

pagina

2/7

Aanbiedingsnota raad

    

voor iedere segment een concrete inhoudelijke opgave te formuleren; de inkoopvorm en financieringsvorm te kiezen die het best past bij de opgave van het segment; hier stevig opdrachtgeverschap aan te koppelen en te sturen vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen gemeenten en aanbieders; flexibiliteit in contracten te brengen om gewenste ontwikkeling en innovatie gedurende de looptijd in de contracten te kunnen verwerken; ervaringsdeskundigheid bij het vormgeven van jeugdhulp te betrekken.

1.2. In deze inkoopstrategie wordt de jeugdhulp ingericht aan de hand van segmenten om daarmee gerichter te kunnen sturen op inhoudelijke en financiële opgaven Met een inkoopstrategie organiseren we het systeem. Dit vormt de randvoorwaarden voor het leveren van de juiste zorg. Daarbij beseffen we dat dit altijd met en voor de inwoners moet gebeuren. Met de doorontwikkeling van het stelsel creëren we de voorwaarden om de jeugdhulp beter te organiseren. Het daadwerkelijk goed werkend krijgen van dit nieuwe stelsel vraagt een lange adem. Daarom worden contracten afgesloten voor de duur van minimaal 6 jaar. Daarbij is er ook flexibiliteit in de contracten. Dit zorgt ervoor dat we kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen en samen met jeugdhulpaanbieders de jeugdhulp verder ontwikkelen. Dit past bij onze eigen lokale werkwijze, waarbij we werkende weg en vanuit de praktijk doen wat nodig is. In de tabel op pagina 10 en 11 van de Inkoopstrategie 1 zijn deze vijf segmenten gedefinieerd. 1.3. Binnen de inkoopstrategie zijn en blijven de gemeentelijke lokale teams verantwoordelijk voor de toegang tot jeugdhulp De lokale teams (en andere wettelijk verwijzers) zijn verantwoordelijk voor de toegang tot jeugdhulp maar geven ook zelf lichte hulpverlening en voeren regie en monitoring van resultaten. In maart 2024 is het Richtinggevend kader Stevige Lokale Teams verschenen.

In deze handreiking is in beeld gebracht wat gemeenten moeten doen - onder andere vanuit de Hervormingsagenda en het toekomstscenario Kinden Gezinsbescherming - om stevige lokale teams en een goede toegang te realiseren. De nieuwe inrichting van het regionale jeugdhulpstelsel vraagt om een stevige invulling van de gemeentelijke lokale teams. Sterker nog: de gemeentelijke lokale teams spelen een essentiële, voorwaardenscheppende rol voor het welslagen van de doorontwikkeling van het regionale jeugdhulpstelsel. Het gaat hierbij om stevige regievoering op de samenhang tussen de segmenten en de verbinding met de aanpalende domeinen. Daarbij is voor de inrichting van het segment jeugdhulp met Verblijf een centraal plaatsingspunt essentieel voor (over)zicht op de beschikbaarheid en effectieve benutting van de capaciteit. Gegeven de verschillende manieren waarop de 9 gemeenten de lokale teams hebben ingericht is er behoefte aan een inkoop die voldoende flexibiliteit biedt voor aanbieders, gemeenten en GI’s om de samenwerking per gemeente vorm te geven. 1.4. De adviesraad Sociaal Domein heeft een positief advies afgegeven. Het betreft een gezamenlijk advies van de Adviesraden Sociaal Domein uit de regio Haaglanden (H9). Als gezamenlijke adviesraden waarderen ze de vroege betrokkenheid in dit proces. Ze geven aan dat dit bijdraagt bij vertrouwen in een constructieve samenwerking.

Ze erkennen de urgentie en het momentum om de jeugdzorg te verbeteren en hebben een aantal punten meegeven ter overweging voor verdere verbeteringen. Een aantal punten worden meegenomen in de verdere uitwerking en doorontwikkeling van het zorglandschap. We bedanken de Adviesraad Sociaal Domein voor de betrokkenheid, inzet en hun advies. Hun advies en onze reactie daarop bij als bijlage bij dit voorstel gevoegd. Kanttekeningen De doorontwikkeling van de regionale jeugdhulp brengt risico’s met zich mee. Belangrijke risico’s zijn: 1.1 De nieuwe bekostigingsvormen kunnen leiden tot onbedoelde en ongewenste prikkels bij aanbieders waardoor de financiële taakstelling onvoldoende kan worden gerealiseerd. Op dit moment wordt alle regionale jeugdhulp in Haaglanden inspanningsgericht bekostigd. Als per

pagina

3/7

Aanbiedingsnota raad

1 januari 2027 meerdere bekostigingsvormen voor verschillende segmenten worden gebruikt – inspanningsgericht i.c.m. taakgericht – dan kan dat invloed hebben op enerzijds de inhoudelijke sturing, bijvoorbeeld dat het lastig voor het lokaal team (ons kernteam) is om dan regie te houden op een jeugdige als er gebruik wordt gemaakt van meerdere segmenten. Anderzijds kan het verschillend bekostigen van de segmenten invloed hebben op de financiën. Bij de toepassing van taakgerichte bekostiging is het komen tot een verdeelsleutel van de kosten die recht doet aan de verschillen in gebruik en omvang tussen de gemeenten, een belangrijk aandachtspunt. 1.2 De afbakening in segmenten kan leiden tot nieuwe schotten tussen zorgvormen. Op dit moment hebben we geen segmenten tussen verschillende zorgvormen. Mocht dat straks wel zo zijn dan zou dat invloed kunnen hebben op kinderen en ouders als er gebruik van twee of meer segmenten wordt gemaakt in het jeugdhulptraject. Bijvoorbeeld dat door de segmenten de verschillende typen jeugdhulp niet goed op elkaar aansluiten en er vertraging kan ontstaan in bieden van passende jeugdhulp. 1.3 De druk op het inleveren van lokale ruimte kan toenemen. Het kernteam doet het nu goed (staat ook goed bekend regionaal).

Mogelijk verandert de type bekostiging voor één of meer segmenten waardoor er afspraken moeten worden gemaakt over de toegang naar jeugdhulp in segmenten, de rol van het lokale team hierbinnen en de regie op de jeugdige vanuit het lokale team. We kijken dan hoe we vanuit het lokaal team optimaal inhoudelijk regie kunnen houden op de hulp die het kind/de jeugdige krijgt om onze visie voort te zetten. Deze en andere risico’s worden in kaart gebracht, geanalyseerd en beheerst via een risicomanagementprogramma en zijn een belangrijk sturingsinstrument voor de projectorganisatie. Op het moment dat colleges en gemeenteraden worden betrokken en geïnformeerd over volgende stappen, wordt het risicomanagement hierin meegenomen. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 7. Individuele voorzieningen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Jeugdwet c. Duurzaamheid De regionale inkoop wordt via de Inkoopstrategie duurzaam georganiseerd, omdat we langdurige contracten (6 jaar) aangaan met jeugdhulpaanbieders en ons realiseren dat het goed werkend krijgen van dit nieuwe stelsel een lange adem kent. Wat gaan wij daarvoor doen? Wij geven binnen de kaders zoals vastgesteld door de raad het komende jaar invulling aan de ontwikkeling, door voor ieder segment de volgende onderdelen concrete keuzes te maken: - Contractvorm: contractduur en inkoopvorm.

Bijvoorbeeld herziening van bestaande contracten of hernieuwde inkoop door inschrijving op nieuwe contracten. - Bekostigingsvorm: differentiëren in financieringssystematiek aansluitend bij het segment. Bijvoorbeeld door inspanningsgerichte bekostiging of taakgerichte bekostiging. In de voorliggende inkoopstrategie worden daarvoor voorlopige richtingen genoemd. Dit vraagt nog uitwerking voordat definitieve keuzes per segment kunnen worden gemaakt. Om voor ieder segment de nieuwe contracten tijdig af te sluiten, doorlopen we verschillende stappen voor contracten die via een herziening kunnen worden afgesloten, of contracten die middels een nieuwe inkoopprocedure kunnen worden afgesloten. Mogelijk vraagt deze veranderopgave twee herzieningen. In dat geval zal een nieuwe planning worden opgesteld, waarbij de nieuwe contracten op 1 juli 2026 gereed zijn voor ingang op 1 januari 2027.

pagina

4/7

Aanbiedingsnota raad

De planning daarvoor is op hoofdlijn als volgt. a)

Genomen en te nemen stappen inkoopstrategie:

Tijd Actie Najaar 2024 Marktconsultaties aanbieders BOJ 14 november 2024 Uitgangspunten segmenten vastgesteld Januari – maart 2025 Informele werksessies gemeenteraden (2x) Juni 2025 College- en raadsbesluiten vaststellen inkoopstrategie b) Te nemen stappen inkoop nieuwe contracten (onder voorbehoud): Tijd Najaar 2025 Januari 2026 Februari -mei 2026 Juni 2026 Juli – december 2026 1 januari 2027 c)

Actie Consultatie aanbieders Collegebesluiten inkoopdocumenten Aanbestedingsfase Gunning Voorbereiding start Start opdracht, verander- en transformatiejaren

Te nemen stappen herziening overeenkomsten (onder voorbehoud):

Tijd Najaar 2025 Januari 2026 Februari 2026 Maart - juni 2026 1 juli 2026 1 januari 2027

Actie Consultatie aanbieders per segment Presentatie tekst herzieningen aan de zorgaanbieders Behandeling ingekomen reacties aanbieders Publicatie overeenkomsten en (eventuele) toelatingsprocedure andere aanbieders Nieuwe contracten gereed voor ingang op 1 januari 2027 Start opdracht, verander- en transformatiejaren

Na vaststelling van de inkoopstrategie wordt de raad geïnformeerd over en betrokken bij de belangrijkste vervolgstappen. Wat gaat het kosten? In de informatienota van 11 februari 2025 (1557341/1411371) is de gemeenteraad geïnformeerd over de kosten. Binnen de huidige structuur is er onvoldoende capaciteit en (deels) expertise beschikbaar. Om die reden is een nieuwe regionale projectorganisatie ingericht. Voor dit project is een begroting opgesteld (in totaal € 2,9 miljoen). De begrote bijdrage die onze gemeente levert bedraagt € 68.326,- in 2025 en € 68.326,- in 2026. Hiervoor is geen dekking binnen de bestaande budgetten voor jeugdhulp. Vanwege het incidentele karakter van deze kosten is een onttrekking uit de bestemmingsreserve sociaal domein het aangewezen dekkingsmiddel voor deze kosten. Bij de Voorjaarsnota 2025 leggen wij de gemeenteraad deze onttrekking uit de bestemmingsreserve ter besluitvorming voor. Ten aanzien van de financiële paragraaf van de Inkoopstrategie 2027 geldt het onderstaande. In juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd inclusief financiële afspraken vastgesteld. De Hervormingsagenda Jeugd kent een besparingsopgave oplopend tot € 1 mld. Voor de regio Haaglanden telt dit op tot circa € 50 mln. De besparingsopgaven en maatregelen zijn een regionale en lokale verantwoordelijkheid.

In het interventieplan Sociaal domein (geagendeerd in de raadscyclus van mei 2025) zijn de maatregelen

pagina

5/7

Aanbiedingsnota raad

voorgesteld die invullen geven aan de lokale verantwoordelijkheid. De regionale besparingsopgaven tellen op tot € 25 mln. Voorliggende voorstel over de inkoopstrategie draagt bij aan het realiseren van deze regionale opgave. Gezien de omvang van de transformatieopdracht zal het niet mogelijk zijn om de volledige besparingsopgaven direct in de eerste jaren van de nieuwe contractperiode te starten. In onderstaande tabel is dit weergegeven:

In januari 2025 heeft een deskundigencommissie, commissie Van Ark, het rapport 'Groeipijn' (zie: Groeipijn - advies Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd | Rapport | Rijksoverheid.nl) uitgebracht met hierin een zwaarwegend advies over de invulling van de Hervormingsagenda en de financiële consequenties daarvan. Het Rijk moet nog reageren op dit rapport en de consequenties voor de budgetten van de jeugdhulp. Het kabinet heeft op 17 april in de voorjaarsnota de nieuwe plannen bekend gemaakt. Voor 2025 tot en met 2027 komt in totaal circa € 3 miljard cumulatief beschikbaar voor jeugdzorg en gemeenten. Met dit geld krijgen gemeenten meer ruimte om hun taken uit te voeren en inwoners beter te ondersteunen. Maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd worden versterkt op inhoud en beheersbaarheid en vanaf 2028 worden aanvullende maatregelen uitgewerkt. Hierover worden met gemeenten afspraken gemaakt. Het is de verwachting dat in de meicirculaire duidelijk wordt wat de financiële impact is van de gemaakte afspraken op landelijk niveau voor onze gemeente. Wij informeren de gemeenteraad in een separate informatienota over de inhoud van de, nog te ontvangen, meicirculaire. We zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om deze opgave te realiseren, waarover we de komende maanden met elkaar in gesprek blijven.

Bij de toepassing van taakgerichte bekostiging (zie hoofdstuk 4 van de inkoopstrategie) is het komen tot een verdeelsleutel van de kosten die recht doet aan verschillen in gebruik en omvang tussen de gemeenten, een belangrijk aandachtspunt. "In verbinding" Bij de totstandkoming van deze inkoopstrategie zijn verkennende gesprekken gevoerd in de vorm van ontwikkeltafels, marktconsultaties, informele raadssessies en andere gesprekken. De inkoopstrategie is gebaseerd op input van jeugdhulpaanbieders, diverse samenwerkingspartners (bijvoorbeeld onderwijsbesturen) en gemeenteraden. Het perspectief van inwoners is door de adviesraden sociaal domein en clientvertegenwoordigers (jongerenplatform Jong doet mee! en de regionale ouderraad) ingewonnen. Vervolg a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is de planning weergegeven onder het kopje ‘wat gaan we ervoor doen?’. b. Evaluatie Het (bij)sturen op het behalen van de inhoudelijke doelstellingen doen we door de KPI’s gezamenlijk (gemeenten (waaronder ook de uitvoering), jeugdhulpaanbieders en gebruikers van hulp) te duiden, op basis waarvan een goed onderbouwd oordeel wordt gevormd hoe bij te sturen. Zie meer informatie hierover in hoofdstuk 6 ‘Monitoring als hulpmiddel bij het bereiken van de doelstellingen’ van de Inkoopstrategie 2027. c.

Communicatie en participatie De contracten voor de regionale jeugdhulp lopen per eind 2026 af en om die reden hebben we in Haaglanden een nieuwe Inkoopstrategie. Dit dient als kader voor het afsluiten van de contracten voor

pagina

6/7

Aanbiedingsnota raad

de regionale jeugdhulp per 1 januari 2027. Hiermee creëren we de randvoorwaarden om jeugdhulp op een liefdevolle, verantwoorde en kosteneffectieve manier te organiseren. -

Externe communicatie, zoals richting aanbieders gaat via Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (regionale projectorganisatie). Interne communicatie zoals richting ons lokale kernteam is en wordt met regelmaat gedaan via overleg uitvoering-beleid en/of andere overleggen die we hiervoor inplannen.

Het college van burgemeester en wethouders van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

7/7

Frank van Kuppeveld burgemeester (plv.)