Aanbiedingsnota raad Gebiedsgericht omgevingsprogramma De Boezem

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1446961

berichtnummer

1297596

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Gebiedsgericht omgevingsprogramma De Boezem ​Bart van Straten ​15-08-2023

afdeling

​Beleid

besluit

Ja

bijlagen

​1. Ontwerp Gebiedsgericht Omgevingsprogramma De Boezem

pagina

1/6

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. het ontwerp van het ‘Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma de Boezem’ vast te stellen en; 2. het ontwerp van het ‘Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma de Boezem’ vrij te geven voor zienswijzen en ter inzage te leggen. Inleiding De gemeente en het bestuur van De Boezem hebben als gezamenlijk doel te zorgen voor een bedrijvenpark dat, onder invloed van alle ontwikkelingen, goed blijft functioneren en in kwaliteit verbetert. We willen ervoor zorgen dat De Boezem een toekomstbestendige en aantrekkelijke vestigingsplek is en blijft (Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp). Om dit te bereiken, stellen we als uitwerking van de Omgevingsvisie, een visie voor de Boezem vast met maatregelen op middellange en lange termijn voor een toekomstbestendig bedrijventerrein. Een nieuw instrument: het Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma Ter voorbereiding op de Omgevingswet is in juni 2021 gestart met het opstellen van een Gebiedsgericht Omgevingsprogramma voor de Boezem. Dit is een instrument binnen de Omgevingswet die vanaf 1 januari 2024 van kracht is. In de Omgevingswet wordt het ruimtelijke beleid van de gemeente vastgelegd in de Omgevingsvisie. Hier zijn gemeente breed de ambities voor alle aspecten van de fysieke leefomgeving voor de lange termijn opgenomen. Van fysieke veiligheid tot gezondheid en van mobiliteit tot het economisch vestigingsklimaat.

Met het Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma brengen we alle ambities van verschillende thema's samen en laten we zien hoe deze elkaar beïnvloeden in een specifiek gebied, in dit geval De Boezem. Dit programma gaat dus verder dan alleen de economische functie en kijkt ook naar de ruimtelijke en maatschappelijke waarde van het bedrijventerrein voor de gemeente. Bovendien vormt dit Omgevingsprogramma de basis voor het Omgevingsplan, dat het nieuwe bestemmingsplan wordt onder de Omgevingswet. Het Omgevingsprogramma voor de Boezem is voor ons een pilot (gestart in juni 2021) binnen de Omgevingswet. Dit betekent dat we werken combineren met het opdoen van ervaring met dit instrument ter voorbereiding op de opstelling van toekomstige Omgevingsprogramma's. Met de huidige kennis en afspraken zouden er andere keuzes zijn gemaakt in het proces voor de opstelling. De pilot heeft voorgelopen op het gemeentelijk participatiebeleid (juni, 2023) en gemaakte afspraken over de opstelling van Omgevingsprogramma's (Nota Sturing Fysieke Leefomgeving, September 2022). Er is daardoor voor dit Omgevingsprogramma geen kaderstellende notitie vastgesteld. Het Omgevingsprogramma is opgesteld in de geest van deze documenten, maar volgt deze niet letterlijk. Opstellen van het Omgevingsprogramma Het opstellen van het (ontwerp) Omgevingsprogramma voor De Boezem is in vier stappen uitgevoerd.

Gestart is met een analyse van het gebied. De huidige situatie, beleidskaders en relevante trends en ontwikkelingen zijn in beeld gebracht. De analyse is vervolgens gebruikt voor het formuleren van de visie voor De Boezem (het toekomstprofiel). Inventarisatie van mogelijk manieren om de visie te realiseren (in menukaarten) is vervolgens gebruikt als input voor het maken van keuzes in de strategie en acties voor een toekomstbestendige Boezem. Uitvoering van de stappen is niet lineair verlopen. Het is een dynamisch proces geweest waarbij stappen door elkaar hebben plaatsgevonden en waarbij de uitkomsten van een stap ook invloed hebben gehad op voorgaande stappen. In het hele proces is participatie een fundamenteel onderdeel geweest, met als doel om draagvlak en eigenaarschap bij betrokken partijen te creëren. Belanghebbenden zijn betrokken bij het bepalen van de inhoud van het Omgevingsprogramma. Een belangrijke partner bij het opstellen van het programma is het parkbestuur van De Boezem. Zij hebben als vertegenwoordiging van de ondernemers in alle stappen en op de details meegedacht over de inhoud van het programma. Daarnaast is ook regelmatig met de

pagina

2/6

Aanbiedingsnota raad

ondernemers zelf gesproken. Hiervoor zijn avonden op De Boezem georganiseerd om de ideeën van ondernemers op te halen en om tussenresultaten van stappen te toetsen. Opbouw van het Omgevingsprogramma Het Omgevingsprogramma is als volgt opgebouwd. De eerste hoofdstukken (1 tot en met 3) bevatten de analyse met daarin aandacht voor het beleidskader, de ruimtelijke en economische kenmerken en trends en ontwikkelingen. In hoofdstuk 4 is de visie voor De Boezem beschreven. Het toekomstprofiel en de vier pijlers voor De Boezem laten de gewenste ontwikkelrichting en benodigde focus zien. Het daaropvolgende hoofdstuk (hoofdstuk 5) beschrijft de strategie en acties die nodig zijn om de visie te realiseren. Het Omgevingsprogramma wordt afgesloten met de wijze waarop we acties en resultaten gaan monitoren en evalueren (hoofdstuk 6). Wat willen wij bereiken? Dit voorstel heeft twee doelen. Ten eerste stellen we u voor om het ontwerp van het ‘Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma de Boezem’ vast te stellen. Daarmee geeft u aan inhoudelijk achter deze visie te staan en dat u graag aan de samenleving, eigenaren en gebruikers van het bedrijventerrein en overige belanghebbenden vraagt of het ontwerp voldoet aan de verwachting en een goede basis vormt voor een toekomstbestendige Boezem.

De tweede doelstelling die we met dit voorstel hebben is dat u het ontwerp van het ‘Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma de Boezem’ vrijgeeft voor inspraak. Dit is de manier waarop we aan de samenleving willen vragen of het ontwerp voldoet aan de verwachtingen en een goede basis vormt voor een toekomstbestendige Boezem. Argumenten 1.1 Het Programma geeft uitvoering de ambities uit de Omgevingsvisie In de Omgevingsvisie zijn onze ambities voor de fysieke leefomgeving, en dus ook de bedrijventerreinen, beschreven. De Omgevingsvisie gaat over alle verschillende aspecten van de leefomgeving. Van fysieke veiligheid tot gezondheid en van mobiliteit tot het economisch vestigingsklimaat. In de Omgevingsvisie zijn de ambities voor de fysieke leefomgeving uitgewerkt in vier ontwikkelingslijnen. In alle ontwikkelingslijnen zijn ambities opgenomen die relevant zijn voor De Boezem, met een nadruk op de ontwikkelingslijn voor een aantrekkelijk economisch vestigingsklimaat. In deze ontwikkelingslijn ligt de focus op de volgende drie ambities:  Vitale bedrijven, complementair aan de regio  Een gezonde arbeidsmarkt en voldoende regionale werkgelegenheid  Duurzaam en circulair ondernemen Het Omgevingsprogramma laat zien hoe we invulling geven aan deze doelen op de Boezem.

1.2 Met het Omgevingsprogramma geven we op een integrale manier richting aan toekomstige ontwikkelingen op de Boezem Het Gebiedsgericht Omgevingsprogramma stelt ons in staat om verschillende aspecten van een bedrijventerrein in samenhang aan te pakken. Het gaat verder dan enkel economische aspecten en neemt ook ruimtelijke, maatschappelijke en duurzaamheidsaspecten mee. Hierdoor kunnen beleidsmaatregelen beter op elkaar worden afgestemd en ontstaat een integrale benadering. Uitsnede uit het toekomstprofiel De Boezem is in de toekomst een terrein wat zich heeft doorontwikkeld tot een groen en duurzaam maakterrein waar bedrijven zich willen vestigen en werknemers met plezier werken. De beschikbare ruimte wordt efficiënt benut waardoor de werkgelegenheid op het terrein is toegenomen. De kwaliteit van het terrein is sterk verbeterd. Onder meer door het toevoegen van groen en het creëren van een klimaatadaptieve inrichting is er een aantrekkelijke werk- en leefomgeving ontstaan. Voor nieuwe ontwikkelingen is het toekomstprofiel leidend, De Boezem groeit daardoor geleidelijk in de richting van het gewenste toekomstbeeld. Om het toekomstprofiel te realiseren zijn vier doelstellingen

pagina

3/6

Aanbiedingsnota raad

bepaald. Deze doelstellingen noemen we de pijlers voor een toekomstbestendige Boezem. De vier pijlers zijn: (1) Een prettige werkomgeving, (2) Een fijne verblijfsplaats, (3) Een goede en duurzame bereikbaarheid, (4) Een klimaatneutraal bedrijvenpark. Met deze pijlers ligt de focus op de grootste opgaven voor De Boezem en krijgen alle thema’s een plek. De pijlers omvatten ieder een breed scala aan thema’s, hierdoor kijken we op een integrale manier naar ontwikkelingen op het bedrijvenpark. Onderwerpen binnen de pijlers zijn verbonden met elkaar en versterken elkaar. 1.3 Revitalisering van de Boezem (west) is nodig Voor Boezem West is aandacht nodig om op niveau te kunnen blijven functioneren. Op dit moment zijn lichte ingrepen in de openbare ruimte (denk bijvoorbeeld aan het toevoegen van groen) voldoende om de kwaliteit van de locatie te verbeteren en beter aan te sluiten op de behoefte. Door deze revitalisering voorkomen we dat de kwaliteit verder achteruitgaat en er in de toekomst grootschalige en kostbare ingrepen nodig zijn om het bedrijvenpark goed te laten functioneren. We zorgen hiervoor door in te zetten op vier sporen: (1) De basis op orde, (2) Samen aan de slag, (3) Ontwikkelingen aanjagen, (4) Kansen benutten. Deze sporen zijn in het programma uitgezet in tijd; de routekaart voor een toekomstbestendige Boezem.

De routekaart is verder uitgewerkt in actieplannen voor de vier pijlers van De Boezem. De actieplannen bevatten maatregelen voor verschillende (interne en externe) stakeholders. 2.1 Participatie heeft geleid tot draagvlak en gedeeld eigenaarschap voor het Omgevingsprogramma Het intensieve participatieproces heeft geleid tot draagvlak bij zowel het parkbestuur van de Boezem als de ondernemers op het bedrijventerrein voor het Omgevingsprogramma voor de Boezem. Het participatieproces heeft een open en transparante dialoog mogelijk gemaakt, waarin betrokken partijen de gelegenheid hebben gehad (en krijgen) om hun ideeën en suggesties naar voren te brengen. De actieve betrokkenheid van met name het parkbestuur heeft ervoor gezorgd dat zij zich eigenaar voelen van de plannen en beleidsmaatregelen die zijn voorgesteld. Het resultaat is een Omgevingsprogramma dat aansluit bij de behoeften, belangen en zorgen van stakeholders en waarvoor zij ook verantwoordelijkheid voelen in de uitvoering. Het participatieproces heeft er ook voor gezorgd dat er wederzijds begrip is ontstaan tussen de verschillende belanghebbenden. Het parkbestuur en de ondernemers begrijpen nu beter de complexiteit van de besluitvorming en de uitdagingen waar de gemeente voor staat. Omgekeerd hebben wij een dieper inzicht gekregen in de specifieke behoeften en wensen van het parkbestuur en de ondernemers.

Dit heeft niet alleen geleid tot een breed gedragen Omgevingsprogramma, maar ook tot een versterking van de samenwerkingsverbanden tussen de gemeente en het parkbestuur. Dit heeft de basis gelegd voor een constructieve en gezamenlijke aanpak van toekomstige uitdagingen en ontwikkelingen op het bedrijventerrein. 2.2 Draagvlak voor het Omgevingsprogramma verder versterken We blijven werken aan een breed gedragen Gebiedsgericht Omgevingsprogramma voor de Boezem. We leggen hiermee een basis voor de uitvoering van het programma. Hoe breder de herkenning van de ambities en doelstellingen, hoe meer kansen op (gezamenlijke) realisatie. Het vrijgeven van het ontwerp Omgevingsprogramma de Boezem voor inspraak biedt belanghebbenden in en buiten De Boezem (nogmaals) de mogelijkheid om input en feedback te geven voordat het programma definitief wordt vastgesteld.

pagina

4/6

Aanbiedingsnota raad

Kanttekeningen 1.1 Het proces voor opstelling en vaststelling van het Omgevingsprogramma de Boezem wijkt af van de Nota ‘Sturing fysieke leefomgeving’ Tijdens de start met de pilot Omgevingsprogramma de Boezem waren er nog geen afspraken over het proces voor de opstelling van Omgevingsprogramma’s zoals die later zijn vastgelegd in de Nota ‘Sturing fysieke leefomgeving’. Dit betekent dat er als startpunt voor het Omgevingsprogramma geen kaderstellende notitie is vastgesteld door uw raad. Door het ontbreken van deze kaderstellende rol van de raad voor het Omgevingsprogramma voor de Boezem leggen we het ontwerp Omgevingsprogramma de Boezem nu aan u voor. Hiermee bieden wij u de mogelijkheid om alsnog in te stemmen met (de inhoud van) het ontwerp Omgevingsprogramma. Nadat uw raad het programma heeft vastgesteld en het programma is vrijgegeven voor inspraak, zal het college het Omgevingsprogramma, overeenkomstig de ‘Nota Sturing Fysieke Leefomgeving’, definitief vaststellen. Alle volgende Omgevingsprogramma’s volgen de stappen die in de nota zijn vastgelegd. 1.2 Een toekomstbestendige Boezem is een opgave voor de lange termijn We realiseren ons dat het terrein zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld, op sommige vlakken in een richting die niet volledig aansluit op deze visie. Ontwikkelingen die passen binnen de oude ontwikkelingsrichting respecteren we.

Dit betekent dat we niet actief aan de slag gaan met bijvoorbeeld de verplaatsing van bedrijven die beter passen op een andere plek. Voor nieuwe ontwikkelingen is het toekomstprofiel leidend, De Boezem groeit daardoor geleidelijk in de richting van het gewenste toekomstbeeld. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 2. Economie en glastuinbouw b. Welke beleidskaders zijn van belang? De belangrijkste strategische documenten zijn: 1. Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050 ‘Verbonden met elkaar’ 2. Economische visie Pijnacker-Nootdorp 2025 c. Duurzaamheid Het onderwerp duurzaamheid is een integraal onderdeel van het Omgevingsprogramma voor de Boezem en heeft daardoor in zowel de visie als maatregelen een prominente plek. Wat gaan wij daarvoor doen? 1. Nadat uw raad het ontwerp heeft vrijgegeven voor inspraak, ligt het ontwerp zes weken ter inzage. 2. Belanghebbenden kunnen deze periode zienswijzen indienen. 3. Ingediende zienswijzen worden beantwoorden en waar nodig verwerkt in het omgevingsprogramma. 4. Het college zal vervolgens, in lijn met de Nota ‘Sturing fysieke leefomgeving’ het programma vaststellen en uw raad hierover actief informeren. Wat gaat het kosten? De kosten voor het verwerken tot een definitief Omgevingsprogramma, de participatie en communicatie komen ten laste van de reguliere budgetten voor beleidsontwikkeling.

Extra financiële middelen zijn op dit moment niet nodig. Voor de uitvoering van de maatregelen opgenomen in het Omgevingsprogramma is een voorlopige indicatie van de kosten opgenomen. De daadwerkelijke kosten worden bij het definitieve Omgevingsprogramma vastgesteld en meegewogen bij de kadernota 2024.

pagina

5/6

Aanbiedingsnota raad

"In verbinding" Gedurende het hele proces zijn interne stakeholders, ondernemers, parkbestuur en externe organisaties betrokken en in de gelegenheid gesteld om mee te denken. Bijlage A uit het Ontwerp Gebiedsgericht Omgevingsprogramma De Boezem geeft een overzicht van het participatieproces. Vervolg a. Planning Nadat u het Ontwerp van het Gebiedsgerichte Omgevingsprogramma De Boezem heeft vrijgegeven voor inspraak start een periode van zes weken waarin zienswijzen op het Ontwerp kunnen worden gegeven. Hierna volgt een periode waarin eventuele zienswijzen worden beantwoord en verwerkt. Vervolgens stellen wij het Omgevingsprogramma (gewijzigd) vast. U wordt hier actief over geïnformeerd. De financiële gevolgen van het Omgevingsprogramma worden afgewogen bij de Kadernota 2024. b. Evaluatie Het Omgevingsprogramma voor de Boezem is een pilot met het instrument Omgevingsprogramma binnen de Omgevingswet. De opstelling van het Omgevingsprogramma is dan ook nadrukkelijk gericht op het leren werken met dit nieuwe instrument. Na vaststelling van het programma worden het proces en de resultaten dan ook geëvalueerd, zodat we ervaringen kunnen meenemen bij de opstelling van volgende Omgevingsprogramma’s. Daarnaast is een Omgevingsprogramma onderdeel van de beleidscyclus. Dat betekent dat er een monitoring- en evaluatie (M&E) systematiek is.

De M&E is input richting Omgevingsvisie en andere Omgevingsprogramma’s. Ook is dit de basis voor toekomstige evaluatie of beëindiging van een Omgevingsprogramma. Het M&E-proces is opgenomen in hoofdstuk 6 van het Omgevingsprogramma. c. Communicatie De gemeenteraad stelt het Ontwerp Omgevingsprogramma De Boezem vast en geeft deze vrij voor inspraak. Het college van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

6/6

Björn Lugthart burgemeester