Aanbiedingsnota raad Cultuurnota 2026

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1627979

berichtnummer

1489972

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Cultuurnota 2026 Hanneke van de Gevel 9 december 2025

domein

Samenleving

besluit

Ja

bijlagen

pagina

1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 9) 10)

1/6

Rapportage vragenlijst inwoners – Invior (2132704) Rapportage Culturele Doelgroepen Pijnacker-Nootdorp – Kunstgebouw en R2Research (2132705) Toelichting Culturele Doelgroepenmodel (2132706) Overzicht Landelijke ontwikkelingen in kunst (2132707) Analyse bevolking gemeente Pijnacker-Nootdorp (2132708) Benchmark gemeentelijke uitgaven cultuur 2023 (2135776) Participatieverslag Rapportage vragenlijst culturele partners en stakeholders via DenkMee Cultuurnota 2026 Uitvoeringsagenda Cultuurnota 2026-2030

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor de Cultuurnota 2026 en daarmee de visie, de ambitie en de strategische thema’s voor kunst en cultuur in Pijnacker-Nootdorp vast te stellen. Inleiding De Cultuurnota 2026 vormt het nieuwe beleidskader voor kunst en cultuur in de gemeente PijnackerNootdorp. De aanleiding ligt in de door de gemeenteraad aangenomen motie Verfijning Cultuurnota (juni 2025), waarin werd gevraagd om een nieuwe nota met een heldere visie en ambitie tot 2030. De gemeenteraad gaf aan, dat de vernieuwde Cultuurnota niet alleen een actualisatie zou zijn van de nota Verbinden door Cultuur (2019), maar ook een doorontwikkeling naar een toekomstgericht beleid waarin maatschappelijke impact, participatie en samenhang centraal staan. Op basis van de besluitvormende notitie Visie en Ambitie Cultuurnota 2026-2030 (oktober 2025) is de Cultuurnota 2026 opgebouwd. Onze gemeente is een sterk groeiende gemeente met inmiddels meer dan 58.000 inwoners, die in toenemende mate behoefte hebben aan ruimte voor ontmoeting, expressie en betekenisvolle vrijetijdsbesteding. De samenleving is meer divers geworden, de jeugdpopulatie groot en de behoefte aan verbinding tussen mensen groeit. In deze context wordt cultuur nadrukkelijk gezien als een publieke waarde en ook als middel om maatschappelijke doelen te realiseren: van inclusie tot mentale gezondheid.

De Cultuurnota 2026 bouwt voort op het fundament van de eerdere cultuurnota’s, speelt in op nieuwe omstandigheden en zet met zeven strategische thema’s een stevige basis neer voor een samenhangend, toegankelijk en toekomstbestendig cultuurbeleid. Hiermee laten we zien hoe onze visie en ambitie gestalte krijgen, met aandacht voor de maatschappelijke impact in onze gemeente en de prominente rol voor de culturele centra. Zoals aangegeven worden met deze nota de visie en ambitie verder uitgewerkt in de volgende zeven strategische thema’s: 1. Toegankelijkheid, inclusie en diversiteit 2. Cultuureducatie en talentonwikkeling 3. Versterking culturele infrastructuur 4. Zichtbaarheid en participatie 5. Samenwerking, verbinding en impact 6. Cultureel erfgoed en identiteit 7. Eigen kracht, impact en ondernemerschap Deze strategische thema’s zijn verder als volgt uitgewerkt: - Landelijke ontwikkelingen - Lokaal onderzoek - Doelstellingen - Ontwikkelstrategie En die uitwerking leidt vervolgens tot de Uitvoeringsagenda 2026-2030, waarin de visie, ambitie en de strategische thema’s concreet zijn uitgewerkt, inclusief een financieel kader. We hebben het Cultuurplatform om advies gevraagd. Wij leveren het advies en onze reactie daarop, voor de behandeling van de Cultuurnota 2026 bij uw raad aan.

Wat willen wij bereiken? Met de Cultuurnota 2026 willen we bereiken dat de basis voor een sterke culturele toekomst voor Pijnacker-Nootdorp verder wordt versterkt, omdat cultuur een essentieel onderdeel is van onze samenleving. Cultuur brengt inwoners bij elkaar, schept begrip tussen generaties en achtergronden en

pagina

2/6

Aanbiedingsnota raad

draagt bij aan de identiteit van onze gemeente. Cultuur prikkelt de verbeelding, stimuleert creativiteit en biedt ruimte voor reflectie en persoonlijke groei. Het is een motor voor ontmoeting en een fundament onder een gezonde, betrokken en veerkrachtige gemeenschap. Cultuur is een publieke waarde met intrinsieke betekenis, maar ook met sociale en economische impact. De Cultuurnota sluit daarom ook goed aan op de doelen die we in de Visie op het sociaal domein ‘Samen gereed voor de toekomst‘ hebben gesteld. Daarmee willen we een sterke sociale basis in onze gemeente stimuleren, waarbij we ontmoeting faciliteren, wijken en buurten versterken; samenwerking en (buurt)initiatieven stimuleren en vrijwilligers ondersteunen. Argumenten 1.1 Hiermee geeft u aan cultuur nadrukkelijk te zien als een publieke waarde als middel om maatschappelijke doelen te realiseren. De Cultuurnota 2026 legt een stevige basis voor een samenhangend, toegankelijk en toekomstbestendig cultuurbeleid. Hiermee willen we een sterke sociale basis in onze gemeente stimuleren, waarbij we ontmoeting faciliteren, wijken en buurten versterken; samenwerking en (buurt)initiatieven stimuleren en vrijwilligers ondersteunen. Kunst en cultuur zijn sterk verbonden met het sociaal domein en de doelen van onze Visie op het sociaal domein ‘Samen gereed voor de toekomst’.

De Cultuurnota 2026 levert daarmee een aanzienlijke bijdrage aan de doelen die we in de Visie op het sociaal domein hebben gesteld. 1.2 Hiermee geeft u een vervolg aan de Besluitvormende notitie visie en ambitie Cultuurnota Pijnacker-Nootdorp 2026-2030, die in oktober 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. De besluitvormende notitie is een inhoudelijk en procesmatig richtinggevend kader, waarmee nu de Cultuurnota 2026 een logisch vervolg is. In de Cultuurnota 2026 zijn de strategische thema’s waarop het cultuurbeleid zich de komende jaren moet richten verder uitgewerkt naar concrete doelstellingen, inclusief indicatoren om de voortgang te monitoren, een financieel kader waarin wordt toegelicht hoe de doelstellingen worden bekostigd, inzicht in welke culturele organisaties, activiteiten en evenementen per strategisch thema binnen ons cultuurbeleid vallen en zijn de resultaten van het participatietraject verwerkt. 1.3 De Cultuurnota 2026 is door middel van een uitgebreid participatietraject tot stand gekomen. We hebben een uitgebreid participatieproces doorlopen om tot de Cultuurnota 2026 te komen.

Na eerdere betrokkenheid van het culturele veld bij de evaluatie van de vorige nota, hebben we de volgende instrumenten ingezet: - Enquête voor inwoners (TIP-Burgerpanel en Invior) - Analyse Culturele Doelgroepenmodel (Kunstgebouw) - Vragenlijst culturele partners (DenkMee) - Twee participatiebijeenkomsten in CulturA & Zo Kanttekeningen 1.1 Op dit moment wordt de bibliotheekwet uit 2015 gewijzigd, maar het is nog onduidelijk wanneer de nieuwe wet ingaat en wat dit voor onze gemeente en de bibliotheek concreet gaat betekenen. De grootste wijziging is dat de huidige ‘bevorderingstaak’ wordt omgezet naar een plicht voor gemeenten en provincies. De toegang tot de openbare bibliotheek wordt hiermee voor alle inwoners gegarandeerd. Als onderdeel van de zorgplicht dienen gemeenten een meerjarenplan voor bibliotheekbeleid op te stellen in samenwerking met de bibliotheekorganisatie. De nieuwe wet is op dit moment nog in ontwikkeling. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 6. Collectieve voorzieningen

pagina

3/6

Aanbiedingsnota raad

b. Welke beleidskaders zijn van belang? Visie sociaal domein ‘Samen gereed voor de toekomst’ Besluitvormende notitie visie en ambitie Cultuurnota Pijnacker-Nootdorp 2026-2030 Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 2050 c. Duurzaamheid n.v.t. Wat gaan wij daarvoor doen? Na positieve besluitvorming door uw gemeenteraad, gaan wij samen met het culturele veld aan de slag met de Uitvoeringsagenda 2026-2030. De doelstellingen en indicatoren gaan we verwerken in een monitor, waarbij we die gegevens betrekken bij de actualisatie van de uitvoeringsagenda eens in de twee jaar. Wat gaat het kosten? De financiële paragraaf geeft inzicht in de middelen die beschikbaar zijn binnen het bestaande cultuurbudget van de Programmabegroting 2026-2029, waarbij rekening is gehouden met: - De Brede Regeling Combinatiefuncties die loopt tot en met 2026. Het is nog onduidelijk of de regeling wordt verlengd. - Het vervallen van de decentralisatie uitkeringen en SPUK in 2027. Hier komt mogelijk de nieuwe Bibliotheekwet voor in de plaats, maar het is nog onduidelijk of en welke middelen daarbij worden uitgekeerd door het Rijk. - De bekostiging voor de Cultuurtrein tot en met 2028. - De opening van het nieuwe SCC in 2028.

Strategisch thema Cultuurnota 2026 Versterken culturele infrastructuur Subsidie culturele organisaties Decentralisatie uitkeringen en SPUK Stimulering kunsten, exposities en presentaties Cultuureducatie en talentontwikkeling Cultuurtrein Combinatiefunctionarissen Cultuur Talentontwikkeling en jongerenprojecten Zichtbaarheid en participatie Subsidie media organisatie Marketing en promotie Cultureel erfgoed en identiteit Open Monumentendag Subsidieverordening gemeentelijke monumenten Samenwerking, verbinding en impact Netwerk- en kennisbijeenkomsten Toegankelijkheid, inclusie en diversiteit Diversiteit en inclusie Eigen kracht, impact en ondernemerschap Matching programma’s en projecten Algemeen Cultuurcoördinator Werkbudget Cultuurplatform Cultuurprijs

pagina

4/6

2026

2027

2028

2029

€1.645.499 € 1.404.875 € 225.624 € 15.000

€ 1.536.645 € 1.521.645 € 15.000

€ 1.886.520 € 1.871.520 € 15.000

€ 1.886.520 € 1.871.520 € 15.000

€ 210.500 € 63.000 € 122.500 € 25.000 € 53.793 € 38.793 € 15.000 € 49.000 € 3.000 € 46.000

€ 88.000 € 63.000 € 25.000 € 53.793 € 38.793 € 15.000 € 49.000 € 3.000 € 46.000

€ 88.000 € 63.000 € 25.000 € 53.793 € 38.793 € 15.000 € 49.000 € 3.000 € 46.000

€ 25.000 € 25.000 € 53.793 € 38.793 € 15.000 € 49.000 € 3.000 € 46.000

€ 5.000 € 5.000 € 4.000 € 4.000 € 10.000 € 10.000 € 170.000 € 36.000 € 1.600 € 400

€ 5.000 € 5.000 € 4.000 € 4.000 € 10.000 € 10.000 € 170.000 € 36.000 € 1.600 € 400

€ 5.000 € 5.000 € 4.000 € 4.000 € 10.000 € 10.000 € 170.000 € 36.000 € 1.600 € 400

€ 5.000 € 5.000 € 4.000 € 4.000 € 10.000 € 10.000 € 170.000 € 36.000 € 1.600 € 400

Aanbiedingsnota raad

Subsidieregeling Cultuurknip Subsidieregeling voor activiteiten en evenementen van vrijwilligersorganisaties

€ 5.000 € 127.000

€ 5.000 € 127.000

€ 5.000 € 127.000

€ 5.000 € 127.000

De bedragen in het schema hierboven zijn momenteel beschikbaar in de Programmabegroting 20262029. In 2026 onderzoeken we of we binnen de bestaande budgetten een nieuwe subsidieregeling culturele projecten kunnen ontwikkelen om het culturele veld de ondersteunen. In de tweede helft van 2026 informeren wij uw raad daar verder over. De ambities in de Cultuurnota 2026 zijn richtinggevend voor de komende jaren, maar we realiseren ons dat we voor financiële uitdagingen staan. Financiële ondersteuning is daarom niet vanzelfsprekend. We stimuleren mede-eigenaarschap en gedeelde verantwoordelijkheid binnen het culturele veld, hetgeen onder andere blijkt uit cofinanciering door regionale, landelijke en private partners. Naast bovengenoemde budgetten kennen we minimaregelingen, die zowel voor jeugd als voor volwassenen deelname aan sport en cultuur stimuleren. Die hebben we niet in deze tabel opgenomen. "In verbinding" In het participatietraject voor de ontwikkeling van deze nota hebben we een breed onderzoekstraject uitgevoerd naar de staat van kunst en cultuur. We hebben een uitgebreid participatieproces doorlopen om tot de Cultuurnota 2026 te komen.

Na eerdere betrokkenheid van het culturele veld bij de evaluatie van de vorige nota, hebben we de volgende instrumenten ingezet: - Enquête voor inwoners (TIP-Burgerpanel en Invior) - Analyse Culturele Doelgroepenmodel (Kunstgebouw) - Vragenlijst culturele partners (DenkMee) - Twee participatiebijeenkomsten in CulturA & Zo Deze onderzoeken vormen de basis onder de Cultuurnota 2026. Alle volledige onderzoeksrapporten zijn beschikbaar als bijlage bij deze nota. De uitkomsten zijn verwerkt in de strategische thema’s in hoofdstuk 7 van de nota. Daarnaast is het Cultuurplatform om advies gevraagd. Het participatieverslag treft u in de bijlage aan. We hebben het Cultuurplatform om advies gevraagd. Wij leveren het advies en onze reactie daarop, voor de behandeling van de Cultuurnota 2026 bij de gemeenteraad aan. Vervolg a. Planning De uitvoering gaat plaatsvinden in de periode 2026-2030, waarbij we de agenda eind 2027 actualiseren. Belangrijk is dat Cultuurnota 2026 niet doet alsof alles tegelijk kan. De gemeente heeft beperkte capaciteit en opereert in financieel onzekere jaren. We kunnen niet alles oplossen of uitvoeren, maar we kunnen wel zorgen dat initiatieven de ruimte krijgen, dat er duidelijkheid is over wat wel en niet kan, en dat de cultuursector niet alleen staat in de groei die nodig is. We kiezen voor focus, voor slimme samenwerking en voor het versterken van wat werkt.

We gebruiken de energie die al in de gemeenschap aanwezig is en bouwen daar stap voor stap op voort. b. Evaluatie De uitvoering van de Cultuurnota 2026 wordt gemonitord en eens in de twee jaar geactualiseerd. c. Communicatie en participatie Samenvatting in begrijpelijke taal: De Cultuurnota 2026 vormt de basis voor kunst en cultuur in de gemeente Pijnacker-Nootdorp. In dit document is opgenomen waar de gemeente- op het onderwerp cultuur- voor staat en waar we samen

pagina

5/6

Aanbiedingsnota raad

naartoe willen. De inhoud lijkt misschien stevig, maar de boodschap is positief en uitnodigend: cultuur moet dichtbij zijn, voor iedereen toegankelijk, herkenbaar in het dagelijks leven en een belangrijk onderdeel van onze gemeenschap. De nota geeft een duidelijke richting. Het is geen losse verzameling ideeën, maar een plan dat de komende jaren houvast biedt. De zeven strategische thema’s geven structuur. Ze gaan onder andere over toegankelijkheid, talentontwikkeling, gebouwen en plekken voor cultuur, erfgoed, zichtbaarheid en cultureel ondernemerschap. Deze thema’s vormen een stevig kader waar partners hun eigen plannen in kunnen uitwerken. De gemeente zorgt voor samenhang en legt de basis, maar de echte kracht komt van de mensen en organisaties die dagelijks met cultuur bezig zijn. Met de Uitvoeringsagenda 2026-2030 gaan we vaker en duidelijker communiceren over culturele activiteiten in de gemeente. We delen successen, verhalen uit de sector, informatie over regelingen en mogelijkheden, en kansen om mee te doen of zelf iets te starten. Dit helpt om meer publiek te bereiken, de waardering voor de culturele sector te vergroten, gezamenlijke promotie beter te organiseren, activiteiten op elkaar af te stemmen en een lokaal netwerk van partners op te bouwen. Ook komt er meer aandacht voor een UIT-agenda en promotie in lokale media.

Het college van burgemeester en wethouders van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

6/6

Björn Lugthart burgemeester