Aanbiedingsbrief raad - Vaststellen woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025

Aanbiedingsnota raad

beeldvorming op oordeelvorming op besluitvorming op

invullen organisatie zaaknummer

1576367

berichtnummer

1430337

voorstel over portefeuillehouder behandeld in college

Vaststellen woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025 inclusief Frank van Kuppeveld 8 april 2025

afdeling

​Fysieke Leefomgeving, team ruimtelijk beleid

besluit

Ja

bijlagen

1.

2.

3. 4. 5.

pagina

1/7

Ingediende zienswijzen 1.1.

Zienswijze 1

1.2.

Zienswijze 2

1.3.

Zienswijze 3

1.4.

Zienswijze 4

1.5.

Zienswijze 5

1.6.

Zienswijze 6

1.7.

Zienswijze 7

1.8.

Zienswijze 8

Ingediende zienswijzen (geanonimiseerd) 2.1.

Zienswijze 1 (geanonimiseerd)

2.2.

Zienswijze 2 (geanonimiseerd)

2.3.

Zienswijze 3 (geanonimiseerd)

2.4.

Zienswijze 4 (geanonimiseerd)

2.5.

Zienswijze 5 (geanonimiseerd)

2.6.

Zienswijze 6 (geanonimiseerd)

2.7.

Zienswijze 7 (geanonimiseerd)

2.8. Zienswijze 8 (geanonimiseerd) Nota van beantwoording zienswijzen woonwagen- en standplaatsenbeleid Nota van beantwoording zienswijzen woonwagen- en standplaatsenbeleid (geanonimiseerd) Woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025

Aanbiedingsnota raad

6. 7. 8.

pagina

2/7

Woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025 (was-wordt) 2e herziening Huisvestingsverordening Pijnacker-Nootdorp 2023 Raadsbesluit vaststelling woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025 inclusief huisvestingsverordening

Aanbiedingsnota raad

Gevraagde beslissing Wij stellen u voor: 1. ​De Nota van Beantwoording zienswijzen vast te stellen; 2. De beleidsnota Woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025 gewijzigd vast te stellen; 3. De tweede herziening van de Huisvestingsverordening Pijnacker-Nootdorp 2023 gewijzigd vast te stellen. Inleiding In 1999 is de Woonwagenwet ingetrokken. De uitzonderingspositie van woonwagenbewoners op de woningmarkt is daarmee verdwenen en gemeenten werden verantwoordelijk voor het woonwagenbeleid. Dat heeft er in de praktijk toe geleid dat het aantal plekken af is genomen. Vrijkomende standplaatsen of woonwagens werden niet meer opnieuw verhuurd, maar opgeheven. In 2018 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een nieuw landelijk beleidskader opgesteld. Hoewel de verantwoordelijkheid bij de gemeente blijft, geeft het beleidskader handvatten en uitgangspunten voor het opstellen of actualiseren van gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid. Dit beleidskader is als bouwsteen gebruikt bij de voorliggende beleidsnota en de herziening van de huisvestingsverordening. Waarom woonwagen- en standplaatsenbeleid? In 2018 heeft het College voor de rechten van de mens uitgesproken dat het huisvestingsbeleid in Pijnacker-Nootdorp woonwagenbewoners geen reëel zicht geeft om te wonen volgens zijn of haar cultuur.

Belangrijk argument hierbij was het feit dat er geen sociale huurstandplaatsen zijn binnen onze gemeente. Eventueel leegkomende standplaatsen aan de Klapwijkseweg worden niet opnieuw verhuurd en alle andere woonwagens in Pijnacker-Nootdorp zijn in particulier bezit. In een recente uitspraak van de rechtbank in Den Haag wordt een reëel zicht op een woning (ofwel de kans op een sociale woonwagenplaats) gelijkgesteld aan de wachttijd voor een grondgebonden sociale huurwoning. De wachttijd voor een dergelijke sociale huurwoning is onze gemeente 8 jaar en 11 maanden (2024). Met dit beleid wordt enerzijds duidelijk hoe onze gemeente het zicht op een standplaats wil vergroten en worden regels vastgesteld over de wijze waarop standplaatsen worden toegewezen. Woonwagens en standplaatsen in Pijnacker-Nootdorp In Pijnacker-Nootdorp zijn twee woonwagenlocaties. Aan de Vliehors in Nootdorp staan 14 woonwagens. Deze zijn allemaal particulier bezit. Aan de Klapwijkseweg in Pijnacker staan 2 woonwagens. Deze worden beheerd door de gemeente en verhuurd tegen een sociale huurprijs. Eén van deze woonwagens wordt op dit moment verhuurd via AdHoc. Deze woonwagen is recent vrijgekomen. Aangezien Pijnacker-Nootdorp geen woonwagen- en standplaatsenbeleid heeft, kan deze plek niet worden toegewezen. Sinds de realisatie van de Vliehors in 2011 zijn er geen woonwagens of standplaatsen meer bij gekomen.

Hoe groot is de behoefte aan woonwagens en standplaatsen? Overeenkomstig het landelijk beleidskader hebben we een inventarisatie gedaan van de behoefte. Daarvoor hebben we gebruik gemaakt van regionale gegevens, onze lokale lijst met geïnteresseerden en een oproep via Facebook. Uiteindelijk zijn er 25 individuele gesprekken gevoerd. Dit heeft leidt tot een lijst van 36 woonwagenbewoners die zich straks mogelijk gaan aanmelden voor de wachtlijst (zie bijlage 1 bij het woonwagen- en standplaatsenbeleid). Niet alle geïnteresseerden wonen in onze gemeente of hebben een binding met onze gemeente. Hoe willen we het aantal woonwagens en standplaatsen uitbreiden? De ruimte is schaars. We kunnen dan ook niet direct nieuwe woonwagens of standplaatsen realiseren. We zetten in op het toevoegen van minimaal drie kleinschalige locaties op de korte en middellange termijn. Het onderzoek naar de mogelijkheden om de locatie aan de Klapwijkseweg te herinrichten is inmiddels gestart. Daarbij kijken we naar het optimaal benutten van de ruimte, terwijl er ook sprake moet zijn van een goed woon- en leefklimaat. Met name geluid is daarbij een aandachtspunt. Op de

pagina

3/7

Aanbiedingsnota raad

middellange termijn willen we bij grotere ontwikkelingen, zoals Dwarskade en Overgauw, ruimte zoeken om kleinschalige locaties toe te voegen. Dat wordt meegenomen bij de gebiedsvisie voor Dwarskade en staat in de ambitienotitie voor Overgauw. Hoe willen we woonwagens en standplaatsen toewijzen? Uitgangspunt is dat standplaatszoekende voldoet aan het afstammingsbeginsel. Gezien de schaarste aan woonwagens en standplaatsen in Pijnacker-Nootdorp en het belang van het wonen in familieverband als onderdeel van de woonwagencultuur, staat in het woonwagen- en standplaatsenbeleid dat we, bij de toewijzing van woonwagens en standplaatsen, voorrang geven aan inwonende kinderen en familie van hoofdbewoners op de woonwagenlocatie waar een standplaats vrijkomt. Ook wordt rekening gehouden met eventuele maatschappelijke of economische binding. Om dit mogelijk te maken wordt het register van standplaatszoekenden (de wachtlijst) opgedeeld in een tiental categorieën. Deze categorieën dragen bij aan het faciliteren van het wonen in familieverband en de binding met de woonwagenbewoners van Pijnacker-Nootdorp. Wat willen wij bereiken? Met dit voorstel willen we verschillende doelen bereiken. Ten eerste willen we, overeenkomstig het landelijk beleidskader, invulling geven aan onze rol in de huisvesting van woonwagenbewoners.

Dat doen we door de beleidsnota Woonwagen- en standplaatsenbeleid Pijnacker-Nootdorp 2025 vast te stellen. Ten tweede willen we duidelijkheid bieden aan de geïnteresseerden voor een woonwagen of standplaats. Dit staat in hoofdstuk 3 van de beleidsnota over de toewijzing van nieuwe of vrijkomende woonwagens of standplaatsen. Ten derde willen we het juridisch goed en duidelijk vastleggen. Daarom wordt, naast de beleidsnota, ook de Huisvestingsverordening Pijnacker-Nootdorp 2023 herzien. Ten vierde willen we duidelijk maken wat onze inzet is voor het uitbreiden van het aantal plekken in onze gemeente. Dat staat in de beleidsnota. Het vijfde doel dat we met dit voorstel willen bereiken is dat het voor zowel de woonwagenbewoners, de brede samenleving van Pijnacker-Nootdorp als de regio duidelijk is hoe we als gemeente invulling willen geven aan de huisvestingsvraag van deze doelgroep. Tenslotte willen we de indieners van een zienswijze informeren over de reactie van de gemeente op hun zienswijze en hen in de gelegenheid stellen, wanneer zij daar behoefte aan hebben, een mondeling toelichting te geven aan de raad. Argumenten 1.1 De indieners van zienswijze een antwoord geven op hun bijdrage In de Nota van beantwoording zijn de acht ingediende zienswijzen samengevat en van een antwoord voorzien.

Per zienswijze staat of en op welke punten die leidt tot een wijziging in de beleidsnota en/of de huisvestingsverordening. Hiermee krijgen de indieners van zienswijze een duidelijk antwoord op hun bijdrage. Ook kunnen zij op basis hiervan een mondelinge toelichting geven aan de raad. 2.1 Woonwagen- en standplaatsenbeleid voldoet aan landelijk beleidskader Het voorliggende beleidskader en de herziening van de huisvestingsverordening vormt gezamenlijk het lokale woonwagen- en standplaatsenbeleid. Bij het opstellen is het landelijk beleidskader het uitgangspunt geweest. Tevens is gebruik gemaakt van de wegwijzer gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid van de VNG. Met dit voorstel wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van woonwagenbewoners. 2.2 In lijn met de Omgevingsvisie en Woonvisie Ons bestaande beleid vormt het kader voor het ontwerp van het woonwagen- en standplaatsenbeleid. In onze Omgevingsvisie staat dat we streven naar een meer evenwichtige woningvoorraad. Dat doen we door het afronden van bestaande locaties en tot 2050 is er nog ruimte voor vier transformatiegebieden. We willen het goede woon- en leefklimaat behouden en versterken. De fysieke leefomgeving faciliteert en stimuleert de eigen kracht van inwoners en het omzien naar elkaar. Dat hebben we vertaald naar het voorliggende beleid.

Daarin is terug te zien dat we het aanbod willen uitbreiden om ook voor deze doelgroep een meer evenwichtige woningvoorraad te realiseren. Aan de locaties stellen we wel eisen.

pagina

4/7

Aanbiedingsnota raad

Kleinschalige locaties die onderdeel uitmaken van de buurt en gemeenschap in de wijk zijn dan ook het doel. Een belangrijke ambitie uit de Woonvisie 2020-2030 is dat de kansen op een lokale wooncarrière zo groot mogelijk zijn. Voor kinderen die opgroeien in een woonwagen is de kans op een eigen standplaats in de gemeente beperkt. Deze groep is daarom gedwongen om lang te blijven inwonen, te verhuizen buiten de gemeente, of te verhuizen naar een “normale” woning. Er zijn geen sociale huurwoonwagens in onze gemeente. We hebben de ambitie om de kans om een standplaats en/of woonwagen met een sociale huur te huren, te verhogen. 2.3 Duidelijkheid voor de geïnteresseerden Pijnacker-Nootdorp heeft geen lokale wachtlijst en geen toewijzigingsbeleid. Wel is er een lijst met geïnteresseerden bijgehouden. Deze lijst is geactualiseerd in het kader van de Woonvisie PijnackerNootdorp in 2020, regionaal afgestemd en aangevuld met het lokale behoeftenonderzoek dat in 2024 is uitgevoerd. Deze geïnteresseerden willen vooral graag weten wanneer wij het aanbod gaan uitbreiden en op welke wijze nieuwe (of vrijkomende) plekken dan worden toegewezen. Met het voorliggende beleid en de herziening van de Huisvestingsverordening bieden we die duidelijkheid. 2.4 en 3.1 zienswijzen aanleiding voor gewijzigde vaststelling De ingediende zienswijzen zijn gevarieerd.

Verschillende zienswijzen bevatten complimenten aan het gemeentebestuur. De woonwagenbewoners en belangenorganisaties zijn blij met het beleid, de toewijzingscriteria en de voornemens tot uitbreiding. In enkele zienswijzen staan ook voorstellen tot aanpassing. Naar aanleiding van de zienswijzen wordt het begrip spijtoptant gewijzigd en wordt voorgesteld om een nieuwe categorie toe te voegen aan de voorrangsbepalingen. Daarmee kan nog beter tegemoet gekomen worden aan de wens om in familieverband te leven. 3.2 Lokale verantwoordelijkheid, maar regionaal afgestemd Pijnacker-Nootdorp werkt samen met de acht andere Haaglandengemeenten in de Bestuurlijke Tafel Wonen. De Huisvestingsverordening wordt voor een belangrijk deel regionaal opgesteld. Het hoofdstuk over standplaatsen (hoofdstuk 6) vult iedere gemeente zelf in. We zien daarin dus ook verschillen tussen de gemeenten. De voorgestelde teksten van hoofdstuk 6 zijn waar mogelijk in overeenstemming met regiogemeenten zoals Leidschendam-Voorburg, Delft en Midden-Delfland. Waar nodig is dit aangevuld op basis van de lokale situatie. Het advies uit het landelijk beleidskader is om het behoeftenonderzoek regionaal te doen. Met het opheffen van het Stadsgewest Haagladen in 2015 is ook de regionale wachtlijst vervallen.

De gemeenten in de regio Haaglanden hebben de inschrijvingen op de wachtlijst in beeld gebracht en met elkaar gedeeld. Uiteraard zijn hierbij de regels omtrent privacy in acht genomen. Het eerste beeld laat zien dat er bijna 400 aanmeldingen zijn, waarvan er ongeveer 260 uniek zijn. Dit eerste beeld wordt nader uitgewerkt in het kader van de regionale Woonzorgvisie. De regionale woonzorgvisie wordt dit jaar opgesteld en de planning is om deze volgend jaar vast te stellen. Kanttekeningen 1.1, 2.1 en 3.1 Niet aan alle zienswijzen wordt tegemoet gekomen De behoefte aan standplaatsen is groot. Er is een landelijk tekort aan standplaatsen. Dat betekent dat mensen lang moeten wachten. In diverse zienswijzen wordt daarom een dringende oproep gedaan om snel te handelen en/of mensen voorrang te geven. Niet iedereen kan als eerste aan de beurt zijn voor een standplaats of woonwagen. Mede gelet op de regionale en landelijke schaarste aan standplaatsen is dat voor sommigen een grote teleurstelling. Zeker omdat ze al lang zoeken naar en vragen om een standplaats. Hoewel we met dit beleid zowel de achterstand in willen lopen als op lange termijn de behoefte aan standplaatsen mee willen nemen bij toekomstige ontwikkelingen, is dat voor nu niet direct een oplossing voor iedereen die graag een standplaats zou willen.

pagina

5/7

Aanbiedingsnota raad

2.2 Nog geen concrete locaties beschikbaar We verkennen momenteel de mogelijkheid om op de bestaande locatie aan de Klapwijkseweg beter te benutten. Wellicht kan dit op korte termijn leiden tot uitbreiding van het aanbod en dan in eerste instantie uitbreiding in de sociale huursector. Daar is het tekort het grootst. Randvoorwaarde is dat er sprake moet zijn van een goed woon- en leefklimaat. Ook bij de grotere ontwikkelingen zoals Dwarskade en Overgauw verkennen we de mogelijkheid voor kleinschalige woonwagenlocaties. Vanwege de verwachtte toekomstige vraag willen we niet gelijk alle plekken uitgeven. Zo blijft er op lange termijn ruimte voor het blijvend wonen in familieverband. 2.3 Uit locatieonderzoek moet financiële haalbaarheid blijken Onderdeel van een locatieonderzoek is het verkennen van de financiële haalbaarheid. De ruimte is schaars en de vraag is groter dan het aanbod. Grondprijzen zijn dan ook hoog en een woonwagen neemt in verhouding veel ruimte in beslag. Een standplaats heeft een oppervlakte ongeveer 240 tot 260 m². Dat betekent dat het niet alleen lastig is om een plek te vinden, maar ook dat de kosten hoog zijn. Bij sociale huur geldt dit nog meer. De financiële haalbaarheid moet per locatie worden onderzocht. Indien daarvoor financiële middelen nodig zijn, dan zal dit apart ter besluitvorming aan het college en de raad worden aangeboden.

2.4 Niet voor iedere geïnteresseerde een woonwagen of standplaats Hoewel we voornemens zijn het aanbod uit te breiden, zal dat er naar verwachting niet toe leiden dat er voor iedere geïnteresseerde een woonwagen of standplaats is in Pijnacker-Nootdorp. Onze inzet is om de kans om binnen een redelijke termijn een woonwagen of standplaats te vergroten. Daarbij is het wonen in familieverband een belangrijk uitgangspunt. Gezien het landelijke en regionale tekort geven we bij de toewijzing van standplaatsen voorrang aan inwonende kinderen en familie van hoofdbewoners op de woonwagenlocatie waar een plek vrijkomt. Daarnaast houden we rekening met maatschappelijke of economische binding met onze gemeente. Standplaatszoekenden zonder binding kunnen zich wel inschrijven maar voor hen kunnen we de kans op een plek niet beperken tot een redelijke termijn. Beleidskaders a. Binnen welk programma past het voorgestelde besluit? Programma 1. Ruimte en Wonen b. Welke beleidskaders zijn van belang? Omgevingsvisie Pijnacker-Nootdorp 20250: verbonden met elkaar Woonvisie Pijnacker-Nootdorp 2020-2030 Huisvestingsverordening Pijnacker-Nootdorp 2023 c. Duurzaamheid Bij de mogelijke toekomstige ontwikkeling van locaties wordt rekening gehouden met duurzaamheidsaspecten zoals de energielabels van de woonwagens, de inrichting van het openbaar gebied en de ruimte voor flora en fauna.

Wat gaan wij daarvoor doen? Nadat de raad het beleid en de herziening van de huisvestingsverordening heeft vastgesteld, zal dit worden gepubliceerd. De stukken treden dan in werking. Parallel daaraan wordt het locatieonderzoek naar de Klapwijkseweg uitgevoerd en wordt de wens voor twee woonwagenlocaties meegenomen in de gebiedsontwikkelingen Dwarskade en Overgauw. Wat gaat het kosten? Aan het opstellen van dit beleid zijn geen kosten verbonden.

pagina

6/7

Aanbiedingsnota raad

"In verbinding" In de voorbereiding van dit voorstel is afgestemd met de acht andere Haaglandengemeenten over de behoefte en de teksten voor de Huisvestingsverordening. In het kader van de regionale Woonzorgvisie vindt verdere afstemming over deze doelgroep af. Daarnaast is het besproken met de woningbouwcorporaties en opgenomen in de prestatieafspraken. Tijdens de termijn van ter inzage legging is een bijeenkomst van de klankbordgroep georganiseerd. De klankbordgroep bestaat uit zeven leden die geïnteresseerd zijn in een plek in onze gemeente. Vervolg a. Planning Voor de uitvoering van dit voorstel is geen planning noodzakelijk. b. Evaluatie De uitvoering van dit voorstel wordt niet geëvalueerd. c. Communicatie en participatie De indieners van zienswijzen worden geïnformeerd op het moment dat het college de stukken naar de raad stuurt. Dat wordt per mail gedaan. Na de vaststelling worden de stukken gepubliceerd. Ook zal de website worden aangepast zodat het beleid en de regels gemakkelijk terug te vinden zijn. De participatie heeft plaatsgevonden op het niveau van meedenken. De klankbordgroep is een evenwichtige vertegenwoordiging van de doelgroep. Daarnaast benaderen we de bredere doelgroep door te communiceren via Facebook. Dit medium wordt door de woonwagenbewoners intensief gebruikt. Samenvatting in begrijpelijke taal In Pijnacker-Nootdorp zijn twee woonwagenlocaties.

Er zijn echter veel meer woonwagenbewoners die graag in een woonwagen in onze gemeente willen wonen. Het is belangrijk dat woonwagenbewoners hier kunnen wonen en leven volgens hun eigen culturele identiteit. Dat heeft het Europees Hof van de Rechten van de Mens bepaald. De kans om een woonwagen of standplaats te vinden in PijnackerNootdorp is te klein. In het beleid staat hoe de gemeente meer woonwagenlocaties wil vinden. Ook staat erin hoe iemand zich in moet schrijven en in welke volgorde woonwagens of standplaatsen worden toegewezen. Het college van burgemeester en wethouders van Pijnacker-Nootdorp,

Annelies Kroeskamp secretaris

pagina

7/7

Björn Lugthart burgemeester