CConstaterende datPijnacker-Nootdorp
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-06-26 Beantwoording beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 en Kadernota 2026

Raad Oordeelvorming 3 juli 2025, gemeente Pijnacker-NootdorpBij agendapunt: Beeldvormende vragen16.033 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

88 Eerlijk Alternatief 32

Op pagina 32 wordt bij de nog niet door te voeren maatregelen het afbouwen van de subsidie SBJ Samen sterk genoemd. Waarom Wij willen hier benadrukken dat de afbouw van de subsidie aan SBJ Samen Sterk is opgenomen op de lijst van maatregelen is er specifiek voor deze subsidie gekozen om deze zo te korten? waarvan wordt voorgesteld om deze NIET door te voeren. De mogelijke afbouw van deze subsidie is hier genoemd om in Worden voor degenen waarbij dit beleid ten goede komt beeld te brengen wat dit aan besparing oplevert. Het is op dit moment niet opportuun om inhoudelijk in te gaan op de alternatieven voorgesteld om eenzaamheid te voorkomen? mogelijke effecten van de afbouw van deze subsidie.

De totalen van de "niet door te voeren maatregelen" tellen op tot ca. € 1,5 miljoen in 2028 en ca. € 2 miljoen in 2029. De gepresenteerde begrotingssaldi tellen echter op tot ca. € 3,5 miljoen in 2028 en ca. € 4,5 miljoen in 2029.

89

90

CDA

CDA

Gezien de landelijke onzekerheden (zoals maatregelen/ compensaties vanuit het Rijk) en de BBV-mogelijkheid om een deel van de algemene reserve in te zetten om te komen tot een sluitend exploitatieresultaat acht het college zeer ingrijpende maatregelen te voorbarig. Bij zeer ingrijpende maatregelen kan gedacht worden aan drastische lastenverzwaring of het niet uitvoeren van grote investeringen in de openbare ruimte (schrappen van een groot deel van de investeringsplanning). Het maatregelenpakket zoals voorgelegd wordt ingeschat als 'met acceptabele impact'.

4

In hoeverre zijn de “niet door te voeren maatregelen” waarnaar wordt verwezen toereikend om de tekorten in 2028 en 2029 adequaat op te vangen?

4

De indicaties voor de demping van het ravijn én compensatie voor De indicaties voor de demping van het ravijn en de compensatie voor jeugd zijn indicatieve doorrekeningen van de jeugd van het Rijk vermindert de tekorten voor 2028 en 2029 tot - Voorjaarsnota van het Rijk, gebaseerd op het aandeel dat voor onze gemeente verwacht mag worden. Deze zijn ter 3.000 en -3.500 (x € 1.000). Zijn deze saldi o.b.v. scenario 2 informatie benoemd, maar maken geen deel uit de van de gepresenteerde begrotingssaldi of een pakket aan doorgerekend? Zo nee, op basis waarvan komt u op deze kostenbeheersingsmaatregelen. De raad wordt via de actieve informatieplicht seperaat geinformeerd over de effecten van bedragen? de meicirculaire op de financiële ramingen van onze gemeente.

Pagina 16 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

91

92

93

94

95

CDA

CDA

CDA

CDA

CDA

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

5

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties was voornemens om per 1 januari 2027 een volgende stap te zetten met betrekking tot het ingroeipad van het nieuwe verdeelmodel van het gemeentefonds. Dit heeft vanaf 2027 behoorlijke financiële consequenties voor Pijnacker-Nootdorp (€ 800.000 Het gebruik maken van de OZB-ruimte voor het dempen van het herverdeeleffect is een (politieke) keuze. Zolang de minder uit het gemeentefonds in 2027, oplopend tot € 2,5 miljoen indexering van de OZB niet aan banden wordt gelegd is dat een mogelijkheid. De impact van deze maatregel is in de in 2029 en uiteindelijk € 7,4 miljoen in 2035). In hoeverre kan de kadernota P.5 (en presentatie P.17) geschetst. Het college gaat op basis van dit overzicht uit van maximaal ca € 4 mln extra OZB-ruimte, zoals geschetst, de negatieve consequenties van het ruimte. De mate van verwerking is een politieke keuze; ter illustratie is de impact van een procent geschetst en het voorstel nieuwe verdeelmodel dempen? van het college is voor 2027 3% toe te passen.

6

(a): enige dat meegegeven kan worden is het voornemen van de minister. De kans is zeer aannemelijk dat dit onderwerp De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft controversieel wordt verklaard. Gezien de voornemens rondom herverdeling, aanpassing verevening en dit voornemen blijkt aangekondigd de stijging van de OZB aan banden te willen leggen. dat het ministerie/ het Rijk aandacht heeft voor de financiering van gemeenten. (a) Hoe reëel acht u de kans dat de (inmiddels demissionaire) (b): dit is sterk afhankelijk van de uitwerking van dit voornemen en niet te voorspellen. Mogelijk risico voor de gemeente minister dit gaat doorvoeren en (2) wat is de verwachte omvang Pijnacker-Nootdorp is het niet of beperkt gebruik kunnen maken van de bestaande OZB-ruimte op basis van de gehanteerde van de beperking? tarieven in het gemeentefonds.

6

Het college verwacht, op basis van het bestaande beleid, aanzienlijk oplopende (structurele) kosten per jaar voor het beheer van de openbare ruimte. (a) Wat is de insteek van het college ten aanzien van de (beeld)kwaliteit? (b) Waarom wordt de raad niet reeds bij het vaststellen van de Kadernota, maar pas bij de begroting geïnformeerd over de ambities van het college en de a: Het college hanteert de vastgestelde beeldkwaliteit b: We hebben de tijd nodig om u een compleet beeld te geven over de budgettaire consequenties? kosten in relatie tot de beeldkwaliteit.

9

Upgrade kantoorpand. In 2026 wordt de lange termijn huisvestingsvisie voor de gemeentelijke organisatie opgesteld. Als dekking hiervoor wordt in 2025 € 233.000 ten laste van het begrotingssaldo gebracht en daarnaast is voor deze projecten een onttrekking aan de bestemmingsreserve Bedrijfsvoering van € 175.400 gedaan. Gezien de omvang van laatstgenoemde reserve: waarom is niet het gehele bedrag ten laste van deze bestemmingsreserve gebracht? Zie beantwoording vraag 2

10

Er wordt dit jaar in regionaal verband gewerkt aan een woonzorgvisie als sluitstuk van het volkshuisvestelijk programma voor de regio. Kunt u aangeven wanneer deze is afgerond en naar de raden wordt gestuurd? De regionale woonzorgvisie wordt naar verwachting volgend jaar afgerond en zal dan ook aan de raad worden toegezonden.

Pagina 17 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

96

97

98

99

CDA

CDA

CDA

CDA

100 CDA

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college Voor dit omgevingsprogramma heeft uw raad gekozen voor een nadere uitwerking van scenario twee van de kaders voor wonen in de glastuinbouw.

10

Het college verwacht in 2026 het omgevingsprogramma “Herstructurering en innovatie glastuinbouw” aan te kunnen bieden aan de raad. Welke rol heeft de gemeenteraad nog in de vaststelling hiervan?

10

Voor Pijnacker Centrum is een samenwerkingsovereenkomsten getekend gericht op het stimuleren van bruisende vitale centra. Welke ambities zijn er met deze samenwerkingsovereenkomst gesteld?

11

Onder Programma 3 (duurzaam veilig (her)inrichten en stimuleren verkeersveilig gedrag) valt te lezen dat er in 2024 veel (bewoners)meldingen over verkeersveiligheid zijn behandeld. (a) Over hoeveel meldingen gaat het hier? (b) Kan daarbij onderscheid worden gemaakt tussen “aantoonbaar noodzakelijk” (a) In 2024 zijn op het gemeentelijk meldsysteem ongeveer 700 meldingen over verkeers(onveilige) situatie binnengekomen. (waar maatregelen zijn getroffen) en waar niet? Kan het college (b) Afhankelijk van het type melding worden noodzakelijk maatregelen op verschillende manieren opgepakt, bijvoorbeeld dit overzicht met de raad delen? (c) Het college geeft aan dat herstel bestrating of verkeersborden. Soms is er meer nodig en moet de situatie aangepast worden ten laste van het budget structurele inzet (voor verkeersveiligheid) wordt meegenomen bij kleine verkeersmaatrelgen (niet zijnde projecten). Dit was in 2024 € 50.000 waarmee de volgende problemen zijn aangepakt: de actualisatie van het beheerplan wegen. Dit beheerplan loopt verkeersoverlast laad- en losstraten Parade, valbescherming voetgangers bij brug Goudenregensingel en aanleg ontbrekend tot en met 2025. Waarom heeft het college in de Kadernota voor voetpad langs druk fietspad tussen N470 en Torenvalkweide.

2026 niet alvast rekening gehouden met structurele (c) Het budget voor kleine verkeersmaatregelen is onderdeel van het beheerplan wegen. Voor 2026 en verder wordt dit inzet/actualisatie? opgenomen in het nieuwe beheerplan wegen 2026-2029. Op bladzijde 22 van de Kadernota leest u hoe wij hier mee omgaan.

11

In het kader van de laadvisie en de aankomende concessie voor de plaatsing van laadpalen, is een plankaart met meer dan 500 nieuwe locaties opgesteld voor de periode 2026-2030. Gelet op de netcongestie in de regio: (a) in hoeverre is het haalbaar/realistisch om in de periode 2026-2030 meer dan 500 nieuwe locaties te realiseren? (b) Betreft het hier sec publieke laadinfrastructuur?

12

Het renoveren van de Hoven wordt niet uitgevoerd. (a) Welk bedrag is gemoeid met het renoveren van de Hoven? (b) Waarom A: €160.000 is deze renovatie ook niet eenmalig gedekt uit de voorziening B: de voorziening is niet toereikend om zowel het onderhoud als het renoveren van de Hoven te dekken groen? (c) Waarom is gekozen om het niet uit te voeren in plaats C: We onderzoeken het of renoveren van de Hoven opgenomen kan worden in het nieuwe beheerplan openbaar groen 2026. van uitstel? (d) In hoeverre is de kostenstijging als gevolg van de D: de kostenstijging wordt deels veroorzaakt door areaaluitbreiding. We maken dit in 2026 inzichtelijk in het nieuwe areaaluitbreiding verantwoordelijk voor kostenstijging voor beheerplan openbaar groen. openbaar groen?

Bij deze uitwerking komen onder meer regelingen voor omzetting en uitplaatsing van woningen aan de orde die aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. De overeenkomst richt op de gezamenlijk inzet om de aantrekkelijkheid van het centrum te verbeteren, het verstevigen van de concurrentiepositie en de samenwerking tussen ondernemers (onderling), vastgoed en gemeenten te verbeteren. Stakeholders zetten hiervoor gezamenlijk centrummanagement in.

(a) Het net in Pijnacker-Nootdorp staat onder druk, vooral voor grootverbruikers. Stedin vergroot de capaciteit vanaf eind 2026. Voor snelladers blijft netcongestie een risico. Kleinverbruikers, zoals publieke en particuliere laadpalen, kunnen meestal nog worden aangesloten. Slim laden en samenwerking met netbeheerders zijn belangrijke onderwerpen in de nieuwe concessie. (b) Op grond van de huidige prognoses zijn tot en met 2030 zeker 500 publieke laadpalen nodig (= 1000 oplaadpunten). Daarbij is uitgegaan dat bewoners met eigen parkeerplaats een eigen laadvoorziening gebruiken.

Pagina 18 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

101 CDA

102 CDA

103 CDA

104 CDA

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

13

De evaluatie van het beleidskader Wijken die werken is on hold De beleidskaders die zijn benoemd in paragraaf 5.4 van de visie op het sociaal domein: de sociale basis en de kracht van gezet in afwachting van de uitkomst van gesprekken in het kader wijken, zijn nog actueel. Wel bestaat de wens om per kern een wijk-opgavegerichte aanpak te ontwikkelen die ervoor zorgt van de Toekomstbestendige gemeentefinanciën. (a) Waarom is de dat we behoeften, wensen, doelen en prioriteiten op alle niveaus (uitvoerend, tactisch en strategisch) bij elkaar kunnen evaluatie niet opgenomen bij de maatregelen in het kader van brengen. Belangrijke pijlers hierbij zijn sociaal domein, fysieke leefomgeving, economie en veiligheid. Daar is op dit moment toekomstbestendige gemeentefinanciën? (b) En om welk bedrag echter geen capaciteit en budget voor. Er is geen juridische of wettelijke plicht, waardoor we de lokale invulling van het gaat het hier? instrument wijkgericht werken hebben uitgesteld en naar verwachting in 2026 oppakken

13

In de begroting 2025 was het opstellen van een nieuw gemeentelijk rioleringsplan 2026-2029 opgenomen. Het college stelt voor te kiezen om het rioleringsplan op te nemen in het in 2026 op te stellen Omgevingprogramma Klimaatbestendige gemeente. Gelet op het feit dat het college stelt dat ‘het hierdoor mogelijk is om kosten voor klimaatadapatie deels onder te brengen in de rioolheffing’: (a) welke budgettaire consequenties De budgettaire consequenties van het Omgevingsprogramma klimaatbestendige gemeente zijn niet bekend en zullen pas hangen hiermee samen? (b) Wat zijn de veronderstelde gevolgen bekend worden nadat een ambitieniveau is bepaald. De gevolgen voor de rioolheffing zullen ook pas daarna bekend worden. voor de rioolheffing? (c) In hoeverre is hier sprake van een Het vaststellen van het Omgevingsprogramma Klimaatbestendige gemeente is een bevoegdheid van het college. De raad zal collegebevoegdheid? nauw betrokken worden bij het Omgevingsprogramma en bij de eventuele financiele gevolgen hiervan.

14

Het voorstel om de evaluatie uit te stellen hangt niet alleen van de specifieke casus af en ook niet van één medewerker. We beoordelen de geplande onderwerpen op hun urgentie en de mogelijheid voor uitstel. Doel hiervan is om de druk op de organistaie te verminderen en andere belangrijke onderwerpen die urgent zijn onverminderd te prioriteren. Het uitvoeren Er wordt voorgesteld om de evaluatie van het participatiebeleid van de evaluatie raakt niet aan één persoon, maar een groot deel van de organisatie en uw raad. Om die reden is het uit te stellen naar 2027. Gelet op de ontwikkelingen rondom uitbesteden van de evaluatie niet noodzakelijk. Ons participatiebeleid is nog geen twee jaar in uitvoering en voldoet nog in participatie: (a) is het mogelijk om de evaluatie uit te besteden ruime mate terwijl wij ervaringen hiermee uitbreiden. Daarnaast kunnen wij ons voorstellen dat mocht er een politieke met als doel dat de nieuwe gemeenteraad deze halverwege 2026 discussie nodig zijn over de ambities voor het participatiebeleid, dan is het ook om die reden logischer dat die discussie al kan behandelen? Zo nee, waarom niet? plaatsvindt na de verkiezingen in 2026.

14

Het college stelt voor om de Nota Parkeernormen niet meer in 2025 aan de gemeenteraad ter vaststelling aan te bieden, maar om, na de vaststelling van de Parkeervisie (gepland voor september 2025), eerst een nulmeting op te stellen, waarna gestart wordt met de Nota Parkeernormen. Wanneer kan de raad Er is op dit moment geen budget om een parkeerdrukmeting ('de nulmeting') uit te voeren. Bij het komende Beheerplan verwachten dat de Nota Parkeernormen dan aan de Wegen wordt u hiervoor een dekkingsvoorstel (zie blz. 22 van de kadernota) voorgelegd. Afhankelijk van de beschikbaarheid gemeenteraad ter vaststelling wordt aangeboden? van dekking, kan in 2027 een concept- Nota Parkeernormen worden opgesteld.

Pagina 19 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

105 CDA

106 CDA

107 CDA

108 CDA

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

16/17

De verwachte percentages voor prijsindexering zijn voor het eerstvolgende begrotingsjaar meer realistisch dan die in de jaren erna. Meerjarig rekening houden met geschatte prijsindexpercentages houdt in dat de aannames voor prijsstijgingen die worden verwerkt aan zowel de budgetkant als bij de inkomsten uit het gemeentefonds naar de toekomst toe steeds Het college stelt dat, ter voorkoming van een te negatief onzekerder worden. Dit kan een onnodig groot beslag leggen op het meerjaren begrotingssaldo en omdat er een discrepantie meerjarenperspectief, overwogen is om de budgetten niet langer bestaat tussen de verwachte toekomstige indexpercentages en dat wat daarvoor in het gemeentefonds gecompenseerd meerjarig te indexeren maar jaarlijks slechts voor één jaar mee te wordt. Daarmee groeit het gat tussen begrote inkomsten en uitgaven waardoor is overwogen om over te gaan op de laten groeien met de indexering. Kan het college nader duiden, methode om slechts incidenteel de budgetten mee te laten groeien en niet langer structureel. Op dat moment is de waar mogelijk aan de hand van een cijfermatig voorbeeld, gemeente echter volledig overgeleverd aan de toepassing van de compensatie voor loon- en prijsstijging die op dat moment waarom deze wijziging leidt tot een realistischer door de gemeentefondsbeheerders wordt toegekend.

Daarom is ervoor gekozen om de methode van de minste onzekerheid meerjarenperspectief? de voorkeur te geven en onze begroting te blijven opstellen met meerjarig geïndexeerde prijzen.

19

Voor het groenonderhoud zijn de bestaande middelen ontoereikend, waardoor er voor 2025 een beroep wordt gedaan op de voorziening. Ook zijn er aanvullende middelen nodig voor de uitbreiding van Pijnacker-West. (a) Waarom wordt er niet ook voor 2026 een beroep wordt gedaan op deze voorziening? (b) Gelet op het structurele karakter van het onderhoud: waarom wordt dit niet meegenomen in het totaaloverzicht t.a.v. A: de voorziening geeft onvoldoende financiële ruimte in 2026 en verder voor deze werkzaamheden. onderhoud? B: de structurele gevolgen nemen we mee in het nieuwe beheerplan openbaar groen in 2026.

19/23

De (financiële) reeks voor het ganzenbeheer (€ 99.000 structureel) start in 2027 en wordt afgewogen bij Kadernota 2026. De benodigde middelen voor de uitvoering van het ganzenbeheerplan zijn voor 2025 en 2026 opgenomen in de tabel op p. 7 Op pag. 23 staat dat er vanaf 2026 structureel middelen nodig zijn . Deze middelen worden gedekt uit de Eneco stelpost. De benodigde middelen vanaf 2027 zijn opgenomen in de tabel op p. voor de uitvoering van het beheerplan. Waarom start de 19 (uitwerking collegebesluiten en actualisatie budgetten). financiële reeks pas in 2027, terwijl de uitvoering in 2026 start?

23

In de periode tussen de voorjaarsnota en de behandeling van de begroting 2026 wil het college met de raad in gesprek over de Het lopende beheerplan groen blijven we hanteren totdat het nieuwe beheerplan openbaar groen is vastgesteld. De planning beeldkwaliteit, het onderhoudsniveau en de ambities binnen het is om dit nieuwe beheerplan in 2026 af te ronden. Doordat de meeste onderhoudscontracten nog doorlopen verwachten we openbaar groen in relatie tot de kosten als onderdeel van het in het lopende beheerplan voor het resterende jaar geen achteruitgang in het onderhoudsniveau en geen andere stijgingen in opstellen van het beheerplan groen. Hoe verhoudt dit zich tot het de onderhoudskosten. lopende beheerplan openbaar groen (2023-2026)?

Pagina 20 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

109 CDA

110 CDA

111 CDA

112 CDA

113 CDA

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

21/25

In 2027 loopt de overeenkomst tussen de gemeente en de eigenaar van ’t Hofland formeel af. De resultaten van het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van sportzaal Koningshof (Het Baken) verwacht het college medio 2025, waarna de resultaten verwerkt worden in een toekomstplan voor de (a) We wachten eerst de resultaten van het onderzoek naar het toekomstperspectief van sportzaal Koningshof af. Het is op sportzaal. (a) In hoeverre ziet het college mogelijkheden om hier dit moment te vroeg om uitspraken te doen over de mogelijkheden om door te pakken met een gebiedsontwikkeling door te pakken met een gebiedsontwikkeling Oranjelaan? (b) In Oranjelaan. dit licht: welke rol heeft de raad bij de evt. verlening van de (b) Over een eventuele verlenging van de overeenkomst tussen de gemeente en de eigenaar van 't Hofland vinden overeenkomst tussen de gemeente en ’t Hofland? momenteel gesprekken plaats. Wanneer er meer duidelijkheid is wordt de gemeenteraad geïnformeerd.

25

Er is (op dit moment) voldoende vraag naar padel om de voorgenomen realisaties in Pijnacker-Nootdorp verder uit te werken. Hoe lang verwacht het college dat deze uitwerking gaat duren?

25

In 2024 heeft een inventarisatie van ontmoetingsplekken voor de jeugd plaatsgevonden. Eerder, bij de begrotingsbehandeling van oktober jl., was de verwachting dat de raad deze inventarisatie in het eerste kwartaal van 2025 zou ontvangen. (a) Kunt u deze inventarisatie van ontmoetingsplekken voor de jeugd per omgaande met de gemeenteraad delen? Het college streeft ernaar om dit jaar nog vier jongerenontmoetingsplekken in de openbare ruimte te realiseren. ‘De hiervoor benodigde financiële (a) De inventarisatie van de Jongerenontmoetingsplekken heeft geleid tot een overzicht in de 'Kaartviewer' van de gemeente. middelen worden gedekt uit bestaande budgetten voor preventief Dit overzicht is opgenomen in de informatienota over de jongerenontmoetingsplekken, die recent met de raad is gedeeld jeugdbeleid. Voor 2025 en 2026 wordt voorgesteld de kosten te (zaak 1567479, bericht 1434342). (b en c) Voor 2025 wordt eenmalig € 5.000 gevraagd voor het dekken uit de Eneco-stelpost’, zo valt te lezen. (b) Als de financiële participatietraject om de locaties en het ontwerp van de vier ontmoetingsplekken te bepalen. Vanaf 2026 bedragen de middelen al worden gedekt uit bestaande budgetten (preventief jaarlijkse kosten voor afschrijving en onderhoud van de ontmoetingsplekken € 10.000.

Voorgesteld is om de kosten voor jeugdbeleid), waarom wordt dan tegelijkertijd voorgesteld om 2025 (€ 5.000) en 2026 (€ 10.000) te dekken uit de Eneco-stelpost en vanaf 2027 (€ 10.000) uit het bestaande budget voor voor 2025 kosten te dekken uit de Eneco-stelpost? (c) preventief jeugdbeleid.

7 en 53

Voor Jongerenontmoetingsplekken wordt van de Eneco-middelen in 2025 € 5.000 en in 2026 € 10.000 ingezet en uit de Investeringsplanning € 60.000 (2025). (a) Wat wordt hiervoor (a) Zie het antwoord op vraag 111 hierboven). (b) Uit de inventarisatie is gebleken dat er meer behoefte is aan gedaan? (b) In hoeverre voldoet dit aan de behoefte die uit de ontmoetingsplekken voor jongeren in de buitenruimte. Voor meer informatie over de jongerenontmoetingsplekken inventarisatie is gekomen? verwijzen wij naar de informatienota die over dit onderwerp met de raad is gedeeld (zaak 1567479, bericht 1434342).

26

Voor de uitvoering van het koersplan (ODH) zijn structureel extra Het college heeft de afweging gemaakt dat er vooralsnog geen middelen beschikbaar zijn voor het uitvoeren van het financiële middelen nodig. De hiermee gemoeide middelen zijn Koersplan. Nadat duidelijk is over de beschikbaarheid van middelen bij andere gemeenten zal gezamenlijk met de ODH vooralsnog niet opgenomen in de Kadernota. Waarom niet? onderzocht worden wat dit betekent voor de uitvoering van de taken door de ODH.

Er lopen op dit moment meerdere initiatieven die verschillen in voortgang. Elke uitwerking heeft zijn eigen dynamiek, waarbij rekening gehouden moet worden met diverse procedures en wet- en regelgeving, zoals (o.a.) de Omgevingswet. Wij kunnen geen inschatting maken van de tijd die initiatiefnemers nodig hebben voor de uitwerking.

Pagina 21 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

114 CDA

115 CDA

116 CDA

117 CDA

118 CDA

119 VVD

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

29

De beeldkwaliteit (t.a.v. straatreinigen) zal moeten worden Onder het kopje Toekomstbestendige gemeentefinancien is in de Kadernota de maatregel OZB opbrengst genoemd. bijgesteld om binnen de bestaande middelen te blijven, zo valt te Om € 271.000 extra OZB-opbrengst te verkrijgen is een additionele stijging nodig van of ca. 2,91% bij de 'OZB woningen' of lezen. Hoeveel zou de OZB (verder) moeten stijgen om het huidige van ca. 6,3 % bij de 'OZB-niet-woningen. tekort van ca. € 271.000 per jaar dicht te kunnen lopen? Zie ook het antwoord bij vraag 124.

31

Het college stelt voor het budget voor de website, magazine en vouchers in het kader van Natuurlijk Pijnacker-Nootdorp (citymarketing) te versoberen en terug te brengen tot € 17.000. Welke resterende toegevoegde waarde heeft deze afgeschaalde vorm van citymarketing?

Zie de beantwoording bij vraag 76.

31

Het college stelt voor te stoppen met het beheer van bewaakte fietsenstallingen. Wanneer er in 2026 geen bewaakte fietsenstallingen meer zijn rond de ov-stations: is het college voornemens om te monitoren of dit leidt tot een stijging van het aantal fietsendiefstallen? Zo nee, waarom niet?

Eind 2023 is de bewaakte fietsenstalling bij metrostation Pijnacker-Zuid opgeheven. We hebben geen signalen dat er sinds die tijd sprake is van een substantiële stijging van het aantal fietsendiefstallen in dit gebied. Om die reden zien wij geen aanleiding tot monitoring.

35

Per 1 januari 2025 beschikt de gemeente over een vermogen van 50.226 (x € 1.000), (groten)deels opgebouwd door positieve resultaten over voorgaande boekjaren. In hoeverre kunnen deze middelen door een volgende gemeenteraad gericht worden ingezet ter investering in het publieke domein?

41

Welke kosten worden gedekt uit bestemmingsreserve lagere rente langlopende leningen o/g en hoe is de relatie hiervan met de risico’s van een lagere rente, zal geschetst bij het (negatieve) rentebeeld?

5

Kan het college aangeven welk financieel effect er voor 2026 ontstaat door de recent toegestuurde mei circulaire? Graag ook in De financiële gevolgen van de meicirculaire voor de gemeente Pijnacker-Nootdorp volgt, vóór de behandeling van de euro’s voor zover mogelijk kadernota in de raad, middels een separate informatienota.

Structurele lasten mogen niet worden gedekt vanuit de algemene reserve. Een uitzondering is het vormen een bestemmingsreserve voor het dekken van afschrijvingslasten van investeringen. Daarnaast geldt de BBV-regel met betrekking tot het inzetten van de algemene reserve voor exploitatietekorten. Deze is onder bepaalde voorwaarden gemaximeerd tot 10% van de algemene reserve.

Uit deze post worden de rentelasten gedekt van nog lopende oudere leningen t.w.v.€ 107 mln (stand 31-12-2024 €55 mln) die conform het t.t.t. vastgestelde aflossingsschema worden afgelost. Naar aanleiding van het door de raad op 25 maart 2021 vastgestelde Investerings- en financieringsplan 2020-2025 is besloten de in de toekomst te betalen rente op oude leningen in één keer t.l.v. de algemene reserve te bengen in de genoemde bestemmingsreserve. Deze keuze is gemaakt als alternatief voor het vervroegd aflossen van deze leningen tegen hoge boeterentes.

Pagina 22 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

120 VVD

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

11

Ja. Er zijn twee budgetten van belang. 1) Het budget voor uitvoeren van kleine verkeersmaatregelen van € 50.000 is snel uitgeput vanwege de hoge kosten per maatregel. Met een structurele verhoging naar € 100.000 kunnen we op meer locaties kleine maatregelen treffen en verkeersonveilige situaties aanpakken, onder andere op basis van urgente bewonersmeldingen voor de verkeersveiligheid. 2) Voor grotere maatregelen is een afweging door college en raad nodig. Hiervoor zijn onderzoeken, ontwerpen en Zou een structureel (hoger) budget voor onvoorziene kostenramingen vereist, die worden bekostigd uit het budget Verkeerszaken. Door de verlaging van dit budget naar € 20.000 verkeersmaatregelen of onderzoek daarnaar, behulpzaam zijn bij in 2025 is dat echter niet meer mogelijk. Zelfs reguliere verkeersveiligheidscampagnes en essentiële monitoringssoftware en het verder vergroten van de verkeersveiligheid? Zo ja, welk data kunnen hier niet meer volledig uit worden gefinancierd. Met een aanvullend structureel budget van € 75.000 kunnen we budget is dan noodzakelijk? jaarlijks circa drie verkeersmaatregelen onderzoeken en uitwerken.

121 VVD

14

122 VVD

29

Beantwoording college

Graag een toelichting waarom het college voorstelt deze keuzes te maken bij het deprioriteren van werkzaamheden. Zeker waar die juist geld en inzet zouden kunnen besparen. Voorbeeld: evaluatie van het participatiebeleid en de uitvoering visie op het sociaal domein. Als uit de evaluatie of de visie zou komen dat het Bij het opstellen van deze herprioritering is gekeken naar of het technisch/juridisch kon, waarna een afweging is gemaakt minder arbeidsintensief of goedkoper zou kunnen, dan wil je dat langs de balans tussen ambtelijke capacitteit, beschikbare middelen en bestuurlijke haalbaarheid van opgave. toch eerder ipv later weten? Ten aanzien van het voorbeeld omtrent het participatiebeleid verwijzen wij u naar ons antwoord op vraag 103. Dat er een verlaging van de beeldkwaliteit zal plaatsvinden. Dit resulteert bijvoorbeeld in meer onkruid en zwerfvuil in de Wat betekent “het bijstellen van de beeldkwaliteit” concreet? openbare ruimte. Zie ook het antwoord bij vraag 17.

123 VVD

31

124 VVD

31

Het college stelt voor 5% te besparen op advies en diensten derden, mede omdat daarop structureel sprake is van onderuitputting. Hoe hoog is die onderuitputting en zou een hoger besparingspercentage dan 5% mogelijk zijn? Welk bedrag word ontvangen door de OZB in 2026 met 3% extra te verhogen?

32

Waarom is de generieke korting van 5% op subsidies in dit stadium geen deel van het pakket toekomstbestendige gemeentefinanciën?

39

De Omgevingswet vraagt van onze organisatie dat we op een nieuwe manier gaan werken. Niet alleen met meer kennis van de wet, maar ook met een andere houding. We gaan van “nee, tenzij” naar “ja, mits”. Daarom helpen we de teams in het fysieke domein met speciale trainingen. In deze trainingen leren zij beter samenwerken en denken vanuit de bedoeling van de Omgevingswet. Het geld gebruiken we voor: Waar wordt de 200.000 euro voor team- en loopbaancoaching uit •Teamcoaching: om teams te begeleiden in hun ontwikkeling. de bestemmingsreserve ‘Implementatie Omgevingswet’ precies •Scholing: om medewerkers extra kennis te laten opdoen over juridische regels en ruimtelijke ordening. voor ingezet? Zo zorgen we ervoor dat onze medewerkers steeds meer voorbereid zijn op het werken met de nieuwe wet.

125 VVD

126 VVD

Adviezen en diensten derden zijn versnipperd op diverse plekken in de begroting opgenomen. Door deze integraal te beoordelen is de verwachting dat ca. 5% structureel bespaard kan worden. Indien een hoger percentage wordt toegepast zal periodiek geprioriteerd moeten worden in (uitstelbare/ afstelbare) adviezen en/ of onderzoeken. 3% OZB vertegenwoordigt een waarde van ca. € 279.000 voor woningen en € 129.000 voor niet-woningen. Dit betreft een raming op basis van de begroting 2025. Zie ook pag. 30 van de Kadernota 2026. Het gaat hier om een verkenning, die met name bedoeld is om een beeld te schetsen van de mogelijke opbrengst bij het doorvoeren van deze korting van 5%.

Pagina 23 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college In de afgelopen jaren zijn in samenwerking met WUR drie maal per jaar thematische innovatie- bijeenkomsten (onder meer energie/LED, circulaire glastuinbouw, digitalisering, security) georganiseerd. Tijdens deze ondernemersbijeenkomsten is door de WUR kennis en expertise gedeeld over de genoemde onderwerpen.

127 Christenunie-SGP 21

Ambassadeursschap Gemeente voor Wageningen Universiteit Research. Zijn er concrete voorbeelden van diensten van de WUR Verder worden beschikbare diensten ingezet bij het in ontwikkeling zijnde omgevingsprogramma ‘herstructurering & die de gemeente heeft ontvangen innovatie glastuinbouw’. Vooralsnog vallen deze kosten binnen de reguliere werkzaamheden van de ambtelijke organisatie. Daarnaast worden bij het verlenen van de noodzakelijke (concept) vergunningen legeskosten in rekening gebracht bij de initiatiefnemers. Voor wat betreft het commerciële initiatief kan worden gemeld dat de kosten voor de ambtelijke inzet worden terugverdiend bij de uitgifte van de gemeentelijke grond bij het doorlopen van een openbare selectie. Bij het bepalen van het ontwerp van de jongerenontmoetingsplekken wordt rekening gehouden met het gebruik door de jongeren.

130 Christenunie-SGP 31

Onderzoek padelvoorzieningen. Zijn de kosten voor het behoefte onderzoek te verhalen op de partijen die de voorzieningen gaan realiseren? Jongerenontmoetingsplekken. Worden deze plekken “hufterproof” gerealiseerd? Verhoging toeristenbelasting. Is hierover contact geweest met Hotel vd Valk?

131 Christenunie-SGP 31

Rotterdampas Kunnen de doelgroepen die nu gebruik maken van De Rotterdampas is voor iedereen beschikbaar; het verschil zit in de prijs. Lagere tarieven zijn gebaseerd op inkomen (laagde pas nader worden gespecificeerd? en middentarief). Kinderen en jongeren uit gezinnen met een standaardtarief komen ook in aanmerking voor korting.

128 Christenunie-SGP 24 129 Christenunie-SGP 25

Nee, hierover is nog geen conctact geweest met Hotel Van der Valk.

132 Progressief PN

10

133 Progressief PN

11

Heeft het besluit om in de regio Haaglanden geen regionale woonvisie op te stellen, ook een effect op de afstemming met betrekking tot behoefte aan woonwagenstandplaatsen? Aanvullend budget nodig voor het oppakken van urgente meldingen verkeersveiligheid?

11 en 12

In 2025 is het areaal openbaar groen aanzienlijk gegroeid, dit leidt tot hogere kosten voor beheer van het groen. Aangezien de tekorten nu eenmalig worden gedekt uit de voorziening groen en We hebben via de agendacommissie een aanbod gedaan voor een presentatie aan de raad met een toelichting over de renovatie van De Hoven wordt uitgesteld, hoe borgt het college gewenste beeldkwaliteit in relatie tot de beschikbare budgetten voor het openbaar groen en de verharding. Daarna doen we structurele dekking voor toekomstig onderhoud zodat kwaliteit en u een voorstel voor de structurele dekking in relatie tot de beeldkwaliteit. Dit volgt dan bij de Programmabegroting 2026. biodiversiteit op peil blijven in onze gemeente?

134 Progressief PN

135 Progressief PN

13

Waarom is de evaluatie van het beleidskader Wijken Die Werken on hold gezet?

Nee, dat heeft geen effect op regionale afstemming over woonwagenstandplaatsen. Over woonwagenstandplaatsen wordt in regionaal verband gesproken door een werkgroep die onderdeel is van de regionale woonzorgvisie. Zie het antwoord bij vraag 120

De beleidskaders die zijn benoemd in paragraaf 5.4 van de visie op het sociaal domein: de sociale basis en de kracht van wijken, zijn nog actueel. Wel bestaat de wens om per kern een wijk-opgavegerichte aanpak te ontwikkelen die ervoor zorgt dat we behoeften, wensen, doelen en prioriteiten op alle niveaus (uitvoerend, tactisch en strategisch) bij elkaar kunnen brengen. Belangrijke pijlers hierbij zijn sociaal domein, fysieke leefomgeving, economie en veiligheid. Daar is op dit moment echter geen capaciteit en budget voor. Er is geen juridische of wettelijke plicht, waardoor we de lokale invulling van het instrument wijkgericht werken hebben uitgesteld en naar verwachting in 2026 oppakken.

Pagina 24 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

136 Progressief PN

137 Progressief PN

138 Progressief PN

139 Progressief PN

140 Progressief PN

141 Progressief PN

142 Progressief PN

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

20

Ruimte voor ruimte regeling: op welk moment wordt ervoor gekozen om deze stimuleringsregeling te beëindigen en de verantwoordelijkheid om hun bedrijf verantwoord te beëindigen bij de ondernemers gelegd?

We zijn niet voornemens om de regeling ruimte voor ruimte te beëindigen. Als gemeente faciliteren we deze regeling. Het initiatief en risico ligt bij de eigenaar. Deze regeling stelt initiatiefnemers in het buitengebied in staat om (voormalige) bedrijfsbebouwing in de vorm van bijvoorbeeld kassen en bedrijfsgebouwen op een haalbare manier te slopen. Daarvoor in de plaats komen dan één of enkele compensatiewoningen. Het grootste deel van de gronden wordt echter toegevoegd aan het groene buitengebied en krijgt een onbebouwde bestemming. Daarmee draagt de uitvoering van deze regeling op verschillende manieren bij aan het buitengebied: er komen minder (zware) vervoersbewegingen, het verhard oppervlak neemt af, de kansen voor biodiversiteit vergroten, de ruimtelijke kwaliteit verbetert en er zijn minder mogelijkheden voor ondermijning door de sloop van de bebouwing.

22

Renovatie Emmastraat: budget gaat naar Nieuwkoopseweg. Daarna is er dus geen dekking meer voor renovatie Emmastraat? Op welke manier wordt de renovatie Emmastraat dan wel gedekt en wanneer wordt deze uitgevoerd?

Technisch gezien kan zowel de bovengrondse als de ondergrondse infrastructuur waaronder riolering, kabels en leidingen nog minimaal 5 jaar mee. Daarom verwerken we de renovatie van de Emmastraat in het nieuwe beheerplan wegen dat is voorzien voor na 2029. Bij het opstellen een beheerplan wordt rekening gehouden met de jaarlijkse door de gemeenteraad beschikbaar gestelde investeringsbudgetten. Op basis van prioriteit en capaciteit wordt jaarlijks bekeken welke investeringen in dat jaar gedaan worden.

23

“Bij de aanbesteding van diverse onderwijshuisvestingsprojecten ervaren wij dat de berekende budgetten op basis van VNG normering niet altijd toereikend zijn.” Worden hier extra reserveringen voor getroffen?

Bij de onderwijshuisvestingsprojecten die nu in uitvoering zijn, zijn de investeringsbudgetten aangepast op basis van reële inschattingen naar aanleiding van de marktverkenningen en/of aanbestedingen.

24

Tot in ieder geval 2028 kunnen we gebruik maken van de SPUK-regeling. Er is nog geen duidelijkheid over een eventuele overheveling van deze SPUK naar de algemene uitkering en hoe de 10% efficiency korting wordt verwerkt.We kunnen “Het is aan de gemeente, of en hoe we verder willen en hoe dit vooralsnog doorgaan met ons beleid laaggeletterdheid, waarbij het Taalhuis Pijnacker-Nootdorp zich vooral richt op besteed gaat worden. Verder gaat de wijziging mogelijk ook informeel taalonderwijs (ontmoetingen, spreekuren, taalmaatjes, taalcafe’s en dergelijke) en Nl Training (taalaanbieder) zich gepaard met een zogenaamde efficiencykorting waardoor minder vooral richt op mensen die een formele niveauverhoging willen behalen. Deze mensen zijn vooral mensen die werken of naar geld beschikbaar is.” Is al duidelijk op welke wijze wij de aanpak werk zoeken. laaggeletterdheid willen voortzetten, en is er al meer duidelijkheid over de effecten van een efficiencykorting?

24

Is voor de padelvoorzieningen al een (voorlopige) planning voor de realisatie? Op welke wijze wordt de raad betrokken?

Er lopen op dit moment meerdere initiatieven die verschillen in voortgang. Elke uitwerking heeft zijn eigen dynamiek, waarbij rekening gehouden moet worden met diverse procedures en wet- en regelgeving, zoals (o.a.) de Omgevingswet. Wij kunnen geen inschatting maken van de tijd die initiatiefnemers nodig hebben voor de uitwerking.

25

Jongerenontmoetingsplekken: is bij de inventarisatie ook de doelgroep zelf betrokken geweest? Zijn de vier te realiseren ontmoetingsplekken bestaande plekken die worden gerenoveerd of nieuwe plekken?

Bij de inventarisatie is gro-up / jeugd- en jongerenwerk en politiek betrokken geweest, zij hebben de mening van de jongeren ingebracht. De vier te realiseren ontmoetingsplekken betreffen nieuwe plekken, waarbij we de jongeren actief betrekken. Verder verwijzen wij naar de informatienota over de ontmoetingsplekken die onlangs met de raad is gedeeld (zaak 1567479, bericht 1434342).

25

Hoe verhoudt de vertraging van de invoering van de Participatiewet zich met het vormgeven van de Lokale Inclusie Agenda.

We geven vorm aan de Lokale Inclusie Agenda binnen de kaders van de startnotitie en de vigerende wet- en regelgeving en zien daarin geen belemmeringen.

Pagina 25 van 26

Overzicht beeldvormende vragen Voorjaarsnota 2025 - Kadernota 2026 Op basis van de VJN25-KN26

Nr. Fractie

143 Progressief PN

144 Progressief PN

145 Progressief PN

146 Progressief PN

147 Progressief PN

pagina VJN/KN

Vraag raadsfractie

Beantwoording college

29

De financiële opgave is bepaald door de keuze voor scenario 2. De bijbehorende lijst met maatregelen is vervolgens tot stand gekomen mede op advies van de ambtelijke organisatie. De thema’s toeristen-/ forensenbelasting (ai-nota 1534192) en hondenbelasting (Motie M.2024.07) waren reeds besloten zoekrichtingen, evenals de kaderbrief Gemeenschappelijke Regelingen. Daarnaast gold als vertrekpunt de Nullijn Sociaal Domein (drie decentralisaties). De gebruiker betaalt en streven Toekomstbestendige gemeentefinanciën: op welke wijze is de lijst naar betere kostendekkendheid waren voor het college belangrijke uitgangspunten bij het samenstellen van de lijst, evenals van maatregelen tot stand gekomen? Welke criteria zorgen een balans tussen inzet op uitgaven en inkomsten. Daarbij ziet het college OZB als een middel om de korting herverdeling ervoor dat een maatregel wel of niet op de lijst terecht komen? Gemeentefonds (zoveel mogelijk) op te lossen.

29

Kan het college een overzicht geven van alle niet-wettelijke taken Kort gezegd worden alle niet wettelijke taken gevormd door de bestuurlijke ambities uit het Hoofdlijnakkoord. Een en wat het niet meer uitvoeren van deze taken zou opleveren? zogeheten IV3-analyse, uitgevoerd door BMC laat zien dat onze begroting 16% financiele beleidsruimte laat.

30

Welk onbenut maatschappelijk vastgoed hebben wij in onze gemeente?

Op dit moment worden De Keet in Delfgauw en de voormalige kinderopvanglocatie aan de Goudenregensingel 27 in Pijnackervia ad Hoc verhuurd. Verder komt er de komende jaren, door bijvoorbeeld de bouw van nieuwe kindcentra, maatschappelijk vastgoed vrij. Bijvoorbeeld aan de Sytwinde in Nootdorp en de Goudenregensingel in Pijnacker.

30

Gaan de beheerkosten niet weer omhoog indien wij wederom strategische vastgoed kopen?

Ja, wanneer we strategische aankopen doen die niet (direct) in een grondexploitatie worden opgenomen dan leidt dat tot beheerkosten. De verwachting is echter dat we in de toekomst minder strategische aankopen zullen doen. In de afgelopen jaren is een aantal aankopen gedaan voor de toekomstige grondexploitaties Oranjepark en Dwarskade. Deze percelen worden dit jaar ingebracht in de te openen grondexploitaties. De beheerskosten komen vanaf dat moment ten laste van die grondexploitaties.

31

Rotterdampas: heeft deze maatregel alleen effect op de lage inkomens? Kunnen inwoners nog wel deelnemen aan de Rotterdampas als onze gemeente niet meer deelneemt?

Het blijft nog steeds mogelijk voor alle inwoners om de Rotterdampas aan te schaffen. Het enige verschil met de huidige situatie is dat voor iedereen dan het standaardtarief geldt, ongeacht inkomen of leeftijd. 3% OZB vertegenwoordigt een waarde van ca. € 279.000 voor woningen en € 129.000 voor niet-woningen (1% is dus ca. € 93.000 resp. € 43.000). Dit betreft een raming op basis van de begroting 2025.

148 Progressief PN

149 Progressief PN

150 Progressief PN

151 Progressief PN

31

Wat is het effect op de inkomsten OZB per % indexatie? Heeft een hoger percentage OZB ook effect op de algemene uitkering en zo Het percentage OZB heeft GEEN effect op de algemene uitkering. De waarde van objecten (WOZ) heeft invloed op de ja, welk? Blz 33: algemene uitkering (en de OZB).

33

Het college hanteert een consequente lijn, mede in het licht van het zijn van een betrouwbare overheid. Daarnaast is het een Wat is de overweging om de herinvoering van de hondenbelasting landelijke trend om hondenbelasting af te schaffen, nog 113 van de 342 gemeenten heft in 2025 voor deze belasting. niet voor te stellen? Herinvoeren zou tegen deze landelijk trend ingaan.

33

Stopzetten kleine verkeersmaatregelen: “slechts een deel kan uitgevoerd worden met het budget” dus schrappen we het hele budget? Graag toelichting.

Dit is een mogelijke maatregel in het kader van toekomstbestendige gemeentefinanciën. Het is aan de raad om een besluit te nemen over dit voorstel.

Algemeen

Er is vorig jaar een motie aangenomen (meegestuurd met deze vragen) om bij alle bezuinigingsvoorstellen aan te geven wat het effect is op de inwoners met de laagste inkomens. Kan dit alsnog toegevoegd worden?

De voorgestelde maatregelen hebben weinig tot geen effect voor de laagste inkomens. Alleen de Rotterdampas raakt de lagere inkomens direct. Dit is/ wordt ook in de kadernota toegelicht: "Hierdoor kunnen onze inwoners met een lager inkomen geen Rotterdampas meer kopen tegen gereduceerd tarief, maar betalen zij bij aanschaf/ verlenging het standaardtarief van €65."

Pagina 26 van 26

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15732942/1