2. Ontwerpbegroting 2023 Avalex
Tekst van het document
Ontwerpbegroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 Avalex
Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding
1 2 3
Profiel Avalex
3
Uitgangspunten begroting
3
Ontwikkelingen
3
Meest recente ontwikkelingen marktprijzen
3
Rapportages
4
Uitvoeringsinformatie
4
Mogelijke besparingen DVO per gemeente
6
Overzicht structurele en incidentele verschillen
7
2. Programma Avalex
10
Wat willen we bereiken
10
Beleidsindicatoren
10
Wat gaan we daarvoor doen
10
2.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
15
3. Financieel overzicht
19
Baten en lasten
19
Financiële positie
20
Meerjarenraming 2023 – 2026
21
Basis voor de dekkingsmiddelen
21
Bijdrage per gemeente
21
Investeringen
23
4. Verwerkingskosten 5. Meerjarenraming 2023-2026 Bijlage 1: Interne kaderbrief Avalex 2023 Bijlage 2: Scenario’s Bijlage 3: Tarievenblad Bijlage 4: EMU-saldo Bijlage 5: IV-3 tabel
24 25 28 32 34 35 36
versie 12 april 2022
1
Voorwoord Voor u ligt de ontwerpbegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 van Avalex. De ontwerpbegroting en de meerjarenraming geven inzicht in de financiële positie en het overzicht van de baten en lasten van Avalex over 2023 en de jaren 2024 t/m 2026. De opzet van de ontwerpbegroting ligt in lijn met het Avalex programma ‘huishoudelijk afval’ 2023-2027 met daarin de kerntaken van Avalex en met de voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Conform afspraken in de gemeenschappelijke regeling wordt deze ontwerpbegroting in april aangeboden aan het bestuur en daarna naar de gemeenteraden gestuurd voor zienswijzen. In de definitieve begroting worden deze zienswijzen van de gemeenten waar mogelijk verwerkt. Voor de ontwerpbegroting 2023 is een interne kaderbrief vanuit Avalex opgesteld waarin de uitgangspunten voor de begroting zijn opgenomen. Deze interne kaderbrief is gebaseerd op de Kaderbrief begroting 2023 gemeenschappelijke regelingen d.d. 30 november 2021 van de gemeenten in de regio Haaglanden. De doelstellingen in de ontwerpbegroting sluiten aan bij de ambities van de gemeenten, zoals opgenomen in het landelijke uitvoeringsprogramma ‘VANG Huishoudelijk afval’. Deze zijn gericht op afvalreductie en verbetering van de afvalscheiding.
Om te anticiperen op de nieuwe raadsperiode heeft Avalex ervoor gekozen om deze doelstellingen beleidsneutraal en op een hoog abstractieniveau op te stellen. Dit biedt het nieuwe bestuur ruimte om hier nog nader invulling aan te geven. De financiële onderbouwing in de ontwerpbegroting is, nog meer dan voorgaande jaren gericht, op de bewustwording van gemeenten op hun (beleids- en opdrachtgevende) invloed op de kosten van Avalex. Daartoe werkt Avalex meerdere financiële scenario’s uit voor de gemeenten om de effecten te laten zien, hoe de begroting Avalex er had uitgezien als de VANG-doelstellingen door de gemeenten al (voor een belangrijk deel) gerealiseerd zouden zijn. Daarnaast anticipeert deze begroting op de fluctuerende grondstof-/afvalprijzen op de wereldmarkt. Deze markt blijft in beweging. Dit is een continuering van het beeld dat Avalex vorig jaar ook in het meerjarenperspectief had opgenomen. Voor het totaalbeeld zijn in deze begroting niet alleen de afvalkosten opgenomen, maar wordt ook kennisgeving gedaan van de verwachte grondstoffenopbrengsten. Een wijziging ten opzichte van de opzet van de voorgaande begrotingen is dat voor de komende jaren ook de opbrengsten van alle ingezamelde grondstoffen via Avalex gaan lopen.
Ook de verwachte vergoedingen voor het ingezamelde PMD en matrassen (alle vergoedingen vanuit de uitgebreide producten verantwoordelijkheid) ziet u nu terug in de begroting. Met de kosten en de opbrengsten in een begroting is daarmee de begroting Avalex beter in balans gekomen. De begroting die voor u ligt is in lijn met de meerjarenbegroting die vorig jaar is afgegeven. Ondanks alle schommelingen afgelopen jaren rond corona en prijzen, is het goed om te zien dat het eerder afgegeven beeld nog staat.
versie 12 april 2022
2
1. Inleiding Het eerste deel van de begroting geeft u inzicht in het profiel van de organisatie, ontwikkelingen die er spelen, de algemene uitvoeringsinformatie waar de begroting op gebaseerd is en de doelstellingen die Avalex met haar programma nastreeft.
Profiel Avalex De colleges van de gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar hebben de uitvoering van de wettelijke reinigingstaken van huishoudelijk afval op grond van de Wet Milieubeheer bij Avalex belegd. Avalex heeft de rechtsvorm van een bedrijfsvoeringsorganisatie zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen. De taken en verantwoordelijkheden van Avalex zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke regeling Avalex 2018.
Uitgangspunten begroting De uitgangspunten van deze ontwerpbegroting zijn verwoord in de interne kaderbrief Avalex 2023 die als bijlage 1 is opgenomen. Hierin is opgenomen dat de ontwerpbegroting gebaseerd is op de afgenomen producten en diensten zoals in de DVO’s voor 2022 zijn afgesproken. De DVO’s voor 2023 waren bij het opstellen van deze begroting nog niet bekend. De tonnages zijn gebaseerd op de realisatie van 2021 minus de ambitie van de gemeenten zelf rond de reductie van restafval. In bijlage 2 is ook een drietal scenario’s uitgewerkt, zoals besproken in de bestuursvergadering van 18 februari 2022. Het gaat om drie varianten voor reductie restafval per gemeente, aanpassing openingstijden milieustraten en in de zomer minder grofvuil ophalen. Deze scenario’s geven een beeld van de financiële consequenties om zodoende een weloverwogen keuze te maken bij het opstellen van nieuw beleid en de gezamenlijke keuzes van de Avalex opdrachtgevers.
Ontwikkelingen Marktontwikkeling grondstofprijzen De markt voor het verwerken van afvalstoffen/grondstoffen blijft net als het voorgaande jaar in beweging. Algemeen beeld is dat zowel de kosten voor het verwerken en verbranden van het huishoudelijk afval als de opbrengsten voor grondstoffen toenemen. Deze trends zijn verwerkt in deze begroting. Uitgebreide producentenverantwoordelijkheid Met de introductie van producentenverantwoordelijkheid wordt de verantwoordelijkheid voor de logistiek en de financiering van het afvalbeheer bij de producenten van de betrokken producten gelegd. Deze wetgeving brengt een verschuiving van verantwoordelijkheden met zich mee. Van oudsher zijn de gemeenten verantwoordelijk voor afvalbeheer. In de nieuwe situatie zijn producenten verantwoordelijk geworden voor de financiering van de inzameling en verwerking van afgedankte producten, die voorheen voor rekening van gemeenten is uitgevoerd. Producentenverantwoordelijkheid is al wettelijk vastgelegd voor een aantal producten, waaronder elektronica, batterijen en kunststofverpakkingen. De producenten kunnen de daadwerkelijke uitvoering laten doen door de gemeenten, die hiervoor dan een passende vergoeding moeten ontvangen. In deze begroting worden deze vergoedingen meegenomen voor zover van toepassing.
De stromen waarvoor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid wordt ingezet neemt de komende jaren steeds verder toe, te denken valt aan textiel en matrassen met ingang van 2022 en 2023. Start dienstverlening HVC Vanaf 2022 is de samenwerking met HVC voor de verwerking van grof-, GFT- en restafval gestart. Deze kosten en tarieven (op basis van tarief 2022) zijn meegenomen in deze begroting. Door de samenwerking met HVC is vanaf 1 januari 2022 ook het product nascheiding PMD opgenomen in de Producten Diensten Catalogus (PDC) van Avalex.
Meest recente ontwikkelingen marktprijzen Vanwege de economische effecten van de coronapandemie en de internationale ontwikkelingen tussen Rusland en Oekraïne wordt ook Avalex geconfronteerd met significante prijsstijgingen in 2022 en mogelijk ook met invloed op 2023. Daarbij is de beschikbaarheid en leverzekerheid door toenemende schaarste van grondstoffen gedaald. Dit heeft invloed op de investeringen en kosten van Avalex.
versie 12 april 2022
3
De stijgingen van de marktprijzen en tekorten van grondstoffen hebben effect op een aantal kapitaalgoederen dat Avalex nodig heeft voor de uitvoering van inzameling. Hierbij enkele voorbeelden: Tekort aan staal Hierdoor stijgt de metaalprijs. Dit heeft impact op de aanschafprijs van ondergrondse containers die hierdoor recent aanzienlijk is gestegen en kan zelfs ook invloed hebben op de al dan niet levering van ondergrondse containers. Stijgende energieprijzen Hierdoor stijgen de brandstofprijzen en de energiekosten van Avalex zelf, maar ook de transportkosten van materialen en het afval/grondstoffen door leveranciers van Avalex. De dienstverlening is een op een gekoppeld aan het gebruik van voertuigen en nu nog aan gebruik van diesel. Avalex gebruikt ongeveer 800.000 liter diesel op jaarbasis. De inschatting van het effect voor 2022 (eind maart 2022) is in orde van grootte van een extra stijging van kosten van €300.000 op jaarbasis. Brandstofprijzen variëren van dag tot dag. De uitputting kan uiteindelijk een groot verschil hebben met de huidige inschatting. Ook de leveranciers van Avalex gaan deze hogere transportkosten doorberekenen. Nijpende beschikbaarheid van grondstoffen en materialen Hierdoor komen leveranciers van ICT-middelen en bijvoorbeeld bedrijfskleding in de problemen, qua levering en prijs.
Zij komen nu in gesprek terug op, de soms zelfs recent, afgesloten contracten en prijzen. Het Avalex wagenpark De impact op het Avalex-wagenpark die voorzien wordt, is beperkt omdat we werken met een leasecontract en er komende twee jaar relatief minder behoefte is aan vernieuwing van voertuigen. Continuïteit dienstverlening De dienstverlening ondervindt begin 2022 nog geen hinder van deze ontwikkelingen. Later in 2022 kan dit wel aanzienlijke gevolgen hebben voor de uitputting van budgetten. De ontwikkelingen rond ondergrondse containers hebben nu al wel mogelijk gevolgen voor de realisatie van het project HNI. Niet alleen omdat dit mogelijk vraagt om keuzes rond het aantal nog te plaatsen containers maar wellicht ook zelfs omdat de containers niet meer geleverd kunnen worden. Onbekend is hoe de prijzen en de beschikbaarheid van materialen zich in 2022 en verder zullen ontwikkelen. In de begroting voor 2023 is conform afspraken uitgegaan van de richtlijnen voor de inflatiecorrectie zoals opgenomen in de kaderbrief 2023 voor gemeenschappelijke regelingen van 2,3 %. Keerzijde van de beschreven stijging van grondstofprijzen en de impact op de kosten voor Avalex is dat mogelijk ook de opbrengsten van de ingezamelde grondstoffen naar de toekomst toe ook verder zullen stijgen. Iets wat voor de gemeenten een positief financieel effect heeft.
Rapportages Drie keer per jaar informeert Avalex het bestuur over de voortgang van de realisatie van de begroting. In deze rapportages worden ook de prognoses voor dat jaar meegenomen. Dit gebeurt in de bestuursrapportages (april en augustus) en in de jaarstukken. Daarnaast ontvangen de opdrachtgevers met dezelfde frequentie een uitgebreide opdrachtgeversrapportage over de voortgang van de dienstverleningsovereenkomsten (DVO).
Uitvoeringsinformatie In onderstaand overzicht is een kernoverzicht opgenomen met daarin de belangrijke kengetallen.
versie 12 april 2022
4
Realisatie 2019
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Prognose 2022
Prognose 2023
Sociale en fysieke structuur Huisaansluitingen Delft
58.700
58.900
58.500
59.300
60.200
Huisaansluitingen Leidschendam-Voorburg
36.400
36.700
36.700
36.900
37.000
Huisaansluitingen Rijsw ijk
26.200
26.500
26.800
27.600
28.000
Huisaansluitingen Pijnacker-Nootdorp
21.100
21.500
21.700
22.000
22.200
Huisaansluitingen Wassenaar
11.500
11.500
12.100
12.200
12.200
Huisaansluitingen Midden-Delfland
7.800
7.800
7.900
8.000
8.100
Totaal aantal huisaansluitingen
161.700
162.900
163.700
166.000
167.700
Totaal aantal inw oners
332.000
335.500
337.300
341.100
344.300
198.600
208.597
217.922
220.226
223.226
3.900
4.438
4.674
5.024
5.024
Papier
13.555
14.340
14.317
13.555
15.053
Textiel
985
993
997
985
1.260
Glas
6.511
7.385
7.463
6.511
7.796
GFT
21.329
23.184
23.449
21.329
27.085
Inzam elvoorzieningen Aantal minicontainers Aantal verzamelcontainers (onderlossend) Inzam eling (tonnages)
PMD
2.539
3.491
4.150
2.539
5.246
Totaal ingezam elde grondstoffen
44.919
49.393
50.376
44.919
56.440
fijn huishoudelijk restafval
68.888
73.433
69.631
62.000
63.568
Aantal kg fijn huishoudelijk restafval per inw oner
207 kg
219 kg
206 kg
182 kg
185 kg
Tabel 1.1: Meerjaren uitvoeringsinformatie In bovenstaande tabel is te zien dat het aantal huishoudens in de Avalex gemeenten licht stijgt, vooral Rijswijk en Delft groeien gestaag. Daarnaast zien we dat het aantal inzamelmiddelen de laatste jaren mede door meer scheidingsmogelijkheden en HNI behoorlijk is toegenomen. Deze trend zal zich in 2022 en 2023 nog voortzetten. De kosten voor de inzamelvoorzieningen nemen hierdoor ook toe in deze begroting. Het landelijke programma VANG-Huishoudelijk afval beslaat de periode van 2015-2025. De ambitie was om in 2020 100 kilo restafval per inwoner te realiseren en dat 75% van het afval wordt gescheiden. De Avalex-gemeenten zitten daar nu in 2023 nog ver boven. Hier zal de komende jaren hard aan gewerkt moeten gaan worden. Voor deze begroting hebben we de gemeenten gevraagd wat hun ambitie is het de vermindering van het aantal kilo restafval. Dit is het eerste begrotingsjaar dat we per gemeenten verschillende ambities opnemen. Hieronder de ambitie ten opzichte van de realisatie van 2021 per gemeente voor 2023: Delft Leidschendam-Voorburg Rijswijk Pijnacker-Nootdorp Wassenaar Midden-Delfland
5% afname 15% afname 5% afname 5,5% afname 17% afname 10% afname
Avalex-breed betekent dit een afname van 9%. Kosten per huishouden In onderstaande tabel is te zien dat afval ophalen en verwerken per huishouden komend jaar € 14 duurder wordt ten opzichte van de prognose 2022. Dit is voor € 8 te wijten aan de stijging van de verwerkingskosten, die door Avalex niet of nauwelijks te beïnvloeden valt. De eigen kosten Avalex, met name de kosten direct gerelateerd aan het primaire proces (directe personeelskosten, mobiliteit, etc.), stijgen met € 7.
versie 12 april 2022
5
Huisaansluitingen (x 1.000) Verwerkingskosten Kosten per huisaansluiting
Kosten Avalex Kosten per huisaansluiting
Totale Kosten per huisaansluiting
Realisatie 2021
Begroting 2021
Prognose 2022
Begroting 2023
164
166
166
168
11.368
10.057
11.557
13.031
69
61
70
78
31.035
30.883
31.032
32.499
190
186
187
194
259
247
257
271
Tabel 1.2: Kosten per huisaansluiting
Onderstaande tabel laat de verwerkingskosten over 2023 per gemeente zien. Deze kosten zijn direct gerelateerd aan de hoeveelheid afval wat per huishouden wordt aangeboden. Deze tabel laat alleen de verwerkingskosten zien. De opbrengsten zijn weergegeven in tabel 3.16. verwerkingskosten 2023
huisaansluitingen 2023
kosten per huisaansluiting
Delft
3.815
60.200
63
Leidschendam-Voorburg
2.937
37.000
79
Midden-Delfland
651
8.100
80
Pijnacker-Nootdorp
2.052
22.200
92
Rijswijk
2.357
28.000
84
Wassenaar
1.219
12.200
100
Totaal
13.031
167.700
78
Tabel 1.3: Verwerkingskosten 2023 per gemeente, per huisaansluiting
Mogelijke besparingen DVO per gemeente Ten tijde van het opstellen van de begroting lopen de DVO gesprekken tussen Avalex en de gemeenten voor de Dienstverleningsovereenkomsten 2023. Dit is het moment dat de gemeenten kunnen aangeven welke dienstverlening en welk dienstverleningsniveau men wil afnemen voor het komende begrotingsjaar. Deze uitkomsten zijn niet verwerkt in de voorliggende begroting. Aan de gemeente als opdrachtgever is het om hier eigen beleidskeuzes in te maken. Aan Avalex is het om de effecten transparant in beeld te brengen voor de gemeenten en na besluitvorming haar dienstverlening hierop aan te passen. Dit zijn voorbeelden uit de praktijk van een of meerdere Avalex-gemeenten die mogelijk ook interessant zijn voor de andere gemeenten om door te gaan voeren gezien de positieve financiële effecten. In het overzicht is te zien dat Midden-Delfland al het meeste aan de verschillende knoppen heeft gedraaid. Voorbeelden van maatregelen ten behoeve van de DVO 2023 Inzameling restafval 1 x 3 weken in plaats van 1 x 2 weken. Inzameling GFT 8 maanden 1 x 2 weken en 4 maanden 1x 4 weken (winter). Op dit moment wordt dit in Midden-Delfland al op deze manier gedaan. Inzameling Wit-en Bruingoed en metalen aan huis stoppen (geldt voor totaal Avalex-werkgebied nog als optie). Inzameling van deze stroom zal dan alleen via de milieustraten verlopen.
Stoppen met extra zomerinzameling GFT (geldt nog voor Rijswijk en Leidschendam-Voorburg. Termijn voor het ophalen van grofvuil verlengen, zodat inwoners eerder naar de milieustraat gaan.
versie 12 april 2022
6
-
Termijn voor het ophalen van illegaal gedumpt afval verlengen, zodat er minder ad hoc gereden hoeft te worden. De ondergrondse containers zonder passysteem openen; dit scheelt een data-abonnement per container en we zien verschillen in het aantal pasaanvragen (momenteel werkt toegangscontrole alleen nog in een deel van Delft en in heel Rijswijk).
De vervuiler betaalt - Betalen voor het halen van grofvuil invoeren. Is reeds ingevoerd in Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar. Verschillende varianten zijn hierin mogelijk, van het betalen voor halen voor al het grofvuil tot het invoeren van een mogelijke variant om bijvoorbeeld 3x per jaar gratis op te halen en daarna de inwoner te laten betalen. Besparing per variant nog nader te bepalen. - Hoog frequente bezoekers van de milieustraten laten betalen. Bijvoorbeeld bij meer dan 100 of 500 kilo op jaarbasis of na x aantal bezoeken per jaar. Dit voorkomt mogelijk ook oneigenlijk gebruik van de milieustraten door bedrijfjes. Besparing per variant nog nader te bepalen. Extra scenario’s Hiernaast zijn in bijlage 2 nog drie scenario’s kort weergegeven met de financiële impact hierbij, zoals: Minder restafval, scenario VANG-norm en scenario als er 25% minder restafval verwerkt hoeft te worden en er daarmee naar verwachting ook meer opbrengsten zijn van de grondstoffen. Het gaat hierbij nadrukkelijk om een indicatie van de impact van deze reductie. Naast de besparingen zijn er mogelijk ook investeringen nodig om de reductie te bewerkstelligen en er kunnen naar de toekomst toe nog veel zaken wijzigen (opbrengsten grondstoffen, belastingen, etc.).
Vermindering openingstijden/dagen/locatie milieustraten; Verminderen van ophaalroutes grof huishoudelijk afval, bijvoorbeeld in de zomervakantie.
Overzicht structurele en incidentele verschillen Vergelijking ontwerpbegroting 2023 t.o.v. meerjarenraming 2023 vanuit de begroting van 2022 Begroting 2022
Begroting 2023
MJB 2023 Begroting 2022
Begroting 2023 vs MJB 2023
% afwijking
Taakveld 7.3 Afval Bijdrage gemeente
40.499
41.479
42.531
-1052,2
-2,5%
Bijdrage Projecten
749
750
761
-10,6
-1,4%
Opbrengst grondstoffen Overige opbrengsten
656 686
2.502 799
572 697
1930,8 101,9
337,8% 14,6%
Totaal opbrengsten
42.590
45.530
44.560
969,9
2,2%
10.901
10.529
11.549
-1020,0
-8,8%
656
2.502
572
1930,8
337,8%
Verwerkingskosten
-9.803
-11.195
-10.338
-856,8
8,3%
Afvalstoffenbelasting
-1.754
-1.836
-1.782
-54,0
3,0%
-
-
-
0,0
Taakveld
Omschrijving
Taakveld 7.3 Afval Totaal bemiddeling afval en grondstoffen gemeenten Door te berekenen aan gemeenten Aan gemeenten af te dragen opbrengst grondstoffen
Totaal opbrengsten en kosten afval & grondstoffen Taakveld 7.3 Afval Inzamelvoorziening Directe personeelskosten Milieustraten
Taakveld 0.4 Overhead
6.359
6.584
-224,8
12.634
12.443
191,3
-3,4% 1,5%
342
401
343
57,2
16,7%
Overlaad
553
637
550
86,7
15,8%
Mobiliteit
4.603
4.554
4.682
-127,9
-2,7%
Verwerking en Belastingen
11.557
13.031
12.120
911
7,5%
Totaal directe kosten
34.944
37.616
36.723
893,4
2,4%
Bedrijfsvoering
6.600
6.828
6.770
57,9
0,9%
Totaal overhead kosten
6.600
6.828
6.770
57,9 0,0
0,9%
1.046
1.085
1.067
18,6
1,7%
-
-
42.590
45.530
44.560
969,9
2,2%
-
-
-
0,0
0,0%
Taakveld 7.3 Afval Projecten Taakveld 0.9 VPB Vennootschapsbelasting Totale kosten Resultaat
Bedrag * €
5.761 12.127
1.000
versie 12 april 2022
7
De bijdrage van de gemeente is in de begroting voor 2023 in vergelijking met de meerjarenraming van 2023 in de begroting 2022 met ruim € 1.050.000,- gedaald (2,5%). Dit wordt veroorzaakt doordat we dit jaar de opbrengsten voor PMD-vergoeding brongescheiden PMD hebben meegenomen in de begroting van Avalex. Deze viel voorheen buiten de begroting van Avalex omdat deze rechtstreeks per gemeente werd uitgekeerd. Als we deze bijdrage buiten beschouwing laten, dan is de bijdrage van de gemeente nagenoeg conform de meerjarenraming van 2023.
versie 12 april 2022
8
Onderstaand per categorie de stijging/daling van de ontwerpbegroting 2023 in vergelijking met de begroting van 2022.
1
2
3 4
5
6
7
8
9
10
11
Oorzaken
Structureel/ Incidenteel
Stijging/daling
Opbrengst grondstoffen Papier, prijsstijging van € 60,- (2023 € 70,- t.o.v. MJB 2023 en begroting 2022 € 10) PMD, vergoeding van ruim € 1.000.000 in eerste instantie naar Avalex i.p.v. een rechtstreekse vergoeding richting gemeenten. Verwerking en Belasting GFT, prijsstijging van € 2,- (2023 € 74 t.o.v. 2022 € 72 MJB 2023) Grof huishoudelijk afval, 1.500 ton meer resulterend in € 270K meer aan verwerkingskosten Restafval, prijsstijging van € 2,- en meer hoeveelheid (2,5%) Afvalstoffenbelasting (+€ 55K) i.v.m. meer tonnages restafval Impact verhoogde afkeur grondstoffen (€ 75K) Stijgende hoeveelheid gewicht i.v.m. corona/thuiswerken Directe personeelskosten Indexatie inhuurkrachten o.a. i.r.t. minimale CAO-uurtarief van €14
Structureel
340% stijging opbrengst € 1.930.000
Structureel
7,5% stijging kosten € 910.000
Bedrijfsvoering Hogere energiekosten, stijging gasprijs per m3 Stijging kapitaalslasten ten aanzien van huisvesting i.v.m. verbouwing van het pand in DH in jaar 2022 Dalende personeelslasten als gevolg van automatisering van bepaalde processen binnen bedrijfsvoering Inzamelvoorziening Stijgende onderhoudskosten per stuk i.v.m. stijgende staalprijzen. De totale onderhoud en ICT gerelateerde kosten zijn echter lager uitgekomen als gevolg van lager aantal geraamde plaatsingen in 2022 ten aanzien van uitrol HNI Overlaadstation Update dotatie voorziening meerjarenonderhoudsplan na herziening. Hogere onderhoudskosten van de bootcontainers ten aanzien van de alsmaar stijgende staalprijzen Milieustraten Update dotatie voorziening meerjarenonderhoudsplan na herziening Hogere onderhoudskosten van de afzetcontainers ten aanzien van de alsmaar stijgende staalprijzen Mobiliteit Hogere brandstofkosten i.v.m.
alsmaar stijgende brandstofprijzen (€ 350.000) Lagere leasekosten (€ 450.000) Overige opbrengsten Stijging van de tarieven ten aanzien van de inname op de milieustraten en stijging van het aantal bezoekers op de milieustraten ten opzichte van de voorspelling in de meerjarenraming 2023 Bijdrage projecten Opbrengst uitrol HNI Opbrengst overige gemeente specifieke projecten Projecten Innovatiebudget inzake optimaliseren het primair proces Verdere uitrol HNI Campagnes ten behoeve van kwaliteit van grondstoffen
Structureel
1,0 % stijging kosten € 60.000
Structureel
3,4% daling kosten € 225.000
Structureel
16% stijging kosten € 90.000
Structureel
17% stijging kosten € 57.000
Structureel
2,7 % daling Kosten € 130.000
Structureel
14,6% stijging Opbrengst € 100.000,-
Structureel
Nagenoeg gelijk aan meerjarenraming 2023
Structureel
Nagenoeg gelijk aan meerjarenraming 2023
1,5 % stijging Kosten € 190.000
versie 12 april 2022
9
2. Programma Avalex In het programma ‘huishoudelijk afval’ 2023-2027 wordt beschreven wat Avalex wil bereiken, welke activiteiten hiertoe gedaan worden en tegen welke kosten. De beleidsindicator geeft aan wat de voortgang is op dit gebied. Deze komen voort uit de (wettelijke) taken van Avalex. GR Avalex 2018 art. 9: Taken Avalex kan ten behoeve van de colleges taken uitvoeren, of doen uitvoeren op het gebied van het gemeentelijke afvalbeleid, die voortvloeien uit de Wet milieubeheer. Dit omvat ten minste de volgende taken: 1. 2. 3. 4.
de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen zoals GFT, PMD, papier, glas, textiel en restfractie; onderhoud en beheer van milieustraten; onderhoud en beheer van inzamelmiddelen; zorg dragen dat het ingezamelde huishoudelijke afval wordt verwerkt.
Wat willen we bereiken Met dit programma wil Avalex het volgende maatschappelijk effect bereiken: Avalex beoogt het doeltreffend en doelmatig uitvoeren van de inzameltaken van huishoudelijk afval van de deelnemende Avalex-gemeenten en het laten verwerken hiervan, voortkomend uit of samenhangend met taken op het gebied van het gemeentelijke afvalbeleid, die voortvloeien uit de Wet milieubeheer en zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke regeling Avalex 2018 (GR). Avalex ondersteunt daarbij als partner de Avalex-gemeenten in het realiseren van hun de VANG-doelstellingen in het kader van het landelijk afvalplan (LAP3) in de transitie naar een circulaire economie. In aanvulling op de wettelijke kerntaken uit de GR, ondersteunt Avalex haar opdrachtgevers bij het maken van gemeentelijke afval-/grondstoffenbeleidskeuzes en adviseert de gemeenten en haar inwoners op het gebied van afvalmanagement.
Beleidsindicatoren Vanaf het begrotingsjaar 2018 lichten de gemeenschappelijke regelingen de effecten van beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de begroting en de jaarrekening. Het landelijk toepassen van bepaalde beleidsindicatoren stelt gemeenten beter in staat een vergelijking te maken tussen de gemeenschappelijke regelingen. Met betrekking tot huishoudelijk afval wordt landelijk de beleidsindicator van het VANG-programma Huishoudelijk afval gehanteerd: Beleidsindicator
Norm
Omvang huishoudelijk restafval kg/inwoner per jaar
100kg 75%
Scheidingspercentage huishoudelijk afval Tabel 2.1: Beleidsindicatoren
Wat gaan we daarvoor doen Om de gemeenten te ondersteunen bij het realiseren van de VANG-doelstellingen voert Avalex haar kerntaken en aanvullende dienstverlening uit, zoals omschreven in de GR en uitgewerkt in de PDC en per gemeente vastgelegd in een DVO. Hieronder verwoord in ‘deelprogramma’s’.
versie 12 april 2022
10
Deelprogramma 1: Inzamelen huishoudelijk afval Het deelprogramma Inzameling van huishoudelijk afval behelst de inzameling van al het huishoudelijk afval in de gemeenten Delft, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar volgens de DVO.
Wat willen we bereiken? Taak
Met dit deelprogramma wordt invulling gegeven aan de kerntaak, zoals omschreven in de GR: het inzamelen van huishoudelijk afval.
Doel
Uitvoeren kerntaak: Efficiënt en milieubewust uitvoering geven aan de inzameling van huishoudelijk afval, met benodigde infrastructuur en uitrusting. (waaronder de kerntaken van Avalex: beheer inzamelmiddelen en laten verwerken afval-/grondstofstromen) Aanvullend op deze kerntaak: - Verdere optimalisering en mechanisering van de huishoudelijke afvalinzameling - Adviseren gemeentelijk afval-/grondstoffenbeleid vanwege invulling ambitie VANG-doelstellingen - Communicatie met inwoners
Prestatiemeting
-
Werkelijke kosten versus begroting Aantal + kwaliteit ingezamelde tonnen per soort afval/grondstof Aantal ingezette uren personeel en materieel Ontwikkeling onderlinge verhouding diverse soorten afval (scheidingspercentage) Kostenontwikkeling per soort dienst/product PDC Aantal meldingen/klachten
Wat gaan we daarvoor doen? De primaire kerntaak van Avalex bestaat uit het inzamelen van het huishoudelijk restafval en grondstoffen van inwoners, in opdracht van de deelnemende Avalex-gemeenten. Dit gebeurt via huis-aan-huis-inzameling (legen containers en ophalen grof huishoudelijk afval) en het lossen van verzamelcontainers. Daarnaast kunnen inwoners grof huishoudelijk afval brengen naar één van de vier milieustraten van Avalex. Het inzamelen van huishoudelijk afval via huis-aan-huis inzameling, via het inzamelen op de milieustraten of op afspraak, zoals omschreven staat in de PDC: Product/dienst Inzamelen GFT Inzamelen restafval Inzamelen restafval / nascheiding Inzamelen papier en karton Inzamelen PMD Inzamelen glas Inzamelen textiel Inzamelen KCA Inzameling grof huishoudelijk afval op afspraak
Aanvullend op kerntaak Beleidsvoorbereiding Projecten Communicatie naar inwoners: afhandelen meldingen voorlichting afvalscheiding informeren veranderingen in de dienstverlening
versie 12 april 2022
11
Wat gaat het kosten? Dit is het eerste jaar dat we het percentage van de reductie van restafval per gemeente hebben laten bepalen. Hieronder staan de percentages die de gemeenten hebben opgegeven. Begroting 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
Delft
5%
5%
5%
5%
Leidschendam-Voorburg
15%
8%
8%
8%
Rijswijk
5%
5%
5%
5%
Pijnacker-Nootdorp
6%
5%
5%
5%
Wassenaar
17%
8%
8%
8%
Midden-Delfland
10%
5%
5%
5%
Totaal
9%
6%
6%
6%
Tabel 2.2: % reductie fijn restafval per gemeente per jaar
Begroting 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
Delft
3.130.000
3.140.000
3.120.000
3.120.000
Leidschendam-Voorburg
2.280.000
2.290.000
2.260.000
2.240.000
Rijswijk
2.010.000
2.020.000
2.000.000
1.990.000
Pijnacker-Nootdorp
1.470.000
1.520.000
1.520.000
1.530.000
Wassenaar
950.000
970.000
960.000
950.000
Midden-Delfland
410.000
440.000
450.000
460.000
10.250.000
10.380.000
10.310.000
10.290.000
Totaal
Tabel 2.3: Totale verwerkingskosten inclusief afvalstoffenbelasting per gemeente (bedragen in €)
KOSTEN Kosten restafval t/m 100 kg per inwoner: Personeel en materieel (transport en onderhoud containers) Overslag Verwerkingskosten/belasting Kosten Bewonerscommunicatie Kosten restafval vanaf 100 kg per inwoner: Personeel en materieel (transport en onderhoud containers) Overslag Verwerkingskosten/belasting Kosten Bewonerscommunicatie Kosten inzameling opbrengststromen (grondstoffen) Personeel en materieel (transport en onderhoud containers) Verwerkingskosten ingezameld restafval Verwerkingsopbrengsten ingezamelde grondstoffen Kosten Bewonerscommunicatie Grof huishoudelijk afval op afspraak (ophalen) Personeel en materieel Kosten Bewonerscommunicatie Opbrengsten ingezamelde grondstoffen Projecten
versie 12 april 2022
12
INVESTERINGEN Investeringen zijn voorzien in: Mini-containers Verdere uitbreiding van het primaire ICT-systeem Investeringen als gevolg van beleidswijzigingen Avalex-gemeenten Voorts is de reductie van kosten/investeringen te voorzien in: verdere inzet van ondergrondse containers
RISICO’S Deelname aan het verkeer / schades Scheidingsgedrag inwoners Avalex-gemeenten blijft achter bij prognoses Aanvullende (wettelijke) eisen op het gebied gezondheid en milieu Wijzigingen in algemene plaatselijke (afvalstof)verordeningen Stilstand en onderbezettingsverliezen door afnemende vraag van de Avalex-gemeenten Investeringen in onrendabel materiaal en materieel
Deelprogramma 2: Milieustraten Het deelprogramma Milieustraten behelst het onderhoud en beheer van de milieustraten, evenals de inname van grof huishoudelijk afval via de milieustraten. Binnen het Avalex gebied zijn vier milieustraten waar alle inwoners hun grof huishoudelijk afval kunnen aanbieden, te weten in Delft, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk en Wassenaar. De milieustraten van Delft en Rijswijk zijn eigendom van Avalex. De overige milieustraatlocaties zijn eigendom van de betreffende gemeente. Avalex doet het beheer en onderhoud van alle milieustraten in de Avalex-gemeenten.
Wat willen we bereiken? Taak
Met dit deelprogramma wordt invulling gegeven aan de kerntaak, zoals omschreven in de GR: Het onderhouden en beheren van een locatie waar inwoners van de Avalex-gemeenten hun grof huishoudelijk afval kunnen brengen, evenals het medegebruik hiervan door de gemeente Voorschoten.
Doel
Beheer en onderhoud van de milieustraten vindt plaats conform de afspraken in de DVO en het hiertoe opgestelde meerjarenonderhoudsplan 2020-2029 Avalex.
Prestatiemeting
Voor het beoordelen van de bereikte resultaten zijn de volgende prestatiefactoren van belang: Werkelijke kosten versus begroting Aantal + kwaliteit ingezamelde tonnen per soort afval/grondstof Aantal ingezette uren personeel en materieel Ontwikkeling onderlinge verhouding diverse soorten afval Kostenontwikkeling per soort product/dienst PDC
Wat gaan we daarvoor doen? Product Het onderhouden en beheren van de milieustraten, zoals omschreven staat in de DVO en het meerjarenonderhoudsplan Avalex 2020-2029 Inname grof huishoudelijk afval via milieustraten
Wat gaat het kosten? KOSTEN Milieustraat Kosten personeel en materieel Kapitaallasten Huurbetalingen Onderhoudskosten Verwerkingskosten/-opbrengsten Opbrengsten pinbetalingen
versie 12 april 2022
13
INVESTERINGEN
n.v.t.
RISICO’S Risico’s worden met name voorzien in de mate waarin de (Avalex-)gemeenten gebruik blijven maken van de milieustraten. Daarnaast kunnen mogelijke beleidswijzigingen impact hebben op de locatie en het gebruik van de milieustraten.
Deelprogramma 3: Aanvullende diensten en overhead Het deelprogramma Aanvullende diensten en overhead omvat de inzet van materieel, mensen en deskundigheid ten behoeve van opdrachten met een nogal divers karakter.
Wat willen we bereiken? Taak
In dit deelprogramma zullen de wijzigingen op de betreffende DVO in het lopende boekjaar uitgevoerd worden. Bij gebleken succes zullen deze activiteiten in de PDC van het daaropvolgende jaar opgenomen worden.
Doel
Met dit deelprogramma wil Avalex het volgende bereiken: Ondersteunen van de gemeenten, bij behoefte aan specifieke competenties Ondersteunen van het primaire proces Verlaging van kosten door: o Aanvullende omzet o Verhogen productiviteit, effectiviteit en efficiency Voor het beoordelen van de bereikte resultaten zijn de volgende prestatiefactoren van belang: Werkelijke kosten versus begroting Aantal + kwaliteit ingezamelde tonnen per soort afval/grondstof Aantal ingezette uren personeel en materieel Kostenontwikkeling per soort product/dienst PDC
Prestatiemeting
Wat gaan we daarvoor doen? Product Projecten in opdracht van gemeenten gezamenlijk of per gemeente
Wat gaat het kosten? KOSTEN Overheadkosten Projectkosten Advieskosten Onderzoekskosten, waaronder benchmark
INVESTERINGEN Huisvesting
Er is een principeakkoord op de nieuwbouw van de hal en de annexen in Delft in 2023. Hiervoor is een investering van € 6 miljoen geraamd. RISICO’S Prijsverhogingen door duurdere grondstoffen
versie 12 april 2022
14
Bedrag heffing vennootschapsbelasting De Belastingdienst is van mening dat diensten die voor derden plaatsvinden en de opslag en/of overslag van die afvalstromen die opbrengsten opleveren, belast zijn. Avalex heeft als standpunt dat geen belasting op deze stromen behoeft te worden afgedragen omdat huishoudelijk afval een wettelijke taak is en deze is vrijgesteld. Ten aanzien van de verkoop van grondstoffen is op landelijk niveau met de Belastingdienst onderhandeld inzake een generieke afspraak. Deze luidt dat na het sluiten van een vaststellingsovereenkomst, 1% van de opbrengst van grondstoffen wordt aangemerkt als belastbare winst voor de Vennootschapsbelasting. Jaarlijks wordt een vaststellingsovereenkomst afgesloten waarin deze afspraak wordt vastgelegd. Voor de Avalex-gemeenten gaat dit jaarlijks om een bedrag dat lager is dan € 10.000.
Bedrag onvoorzien In de begroting 2023 is de post onvoorzien net als in alle voorgaande jaren op nul gezet.
2.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin niet verwachte (financiële) risico’s kunnen worden opgevangen. Het is het vermogen dat benodigd is om calamiteiten en (andere) eenmalige tegenvallers op te vangen zonder dat het enige invloed heeft op de continuering van het bestaande beleid en de organisatie. Bij het vaststellen van het weerstandsvermogen wordt de weerstandscapaciteit afgezet tegen de risico’s die Avalex loopt. De weerstandscapaciteit is de som van de middelen en mogelijkheden om niet begrote, onverwachte en substantiële kosten te dekken. De afgelopen jaren werden diverse financiële uitvoeringsrisico’s benoemd, waarvan na analyse bleek dat ze of niet plaatvonden of dat ze konden worden opgevangen in de lopende begroting. Dit vinden we aanvaardbare bedrijfsrisico’s. Begin 2022 is onder begeleiding van Deloitte een risico-inventarisatie uitgevoerd. Naast het risico van stijgende marktprijzen en schaarste van grondstoffen zoals beschreven in 1.4 zijn de volgende risico’s geprioriteerd.
Top 5 risico’s 1. 2. 3. 4. 5.
Het risico dat er onvoldoende mensen beschikbaar zijn met de juiste competenties, doordat Avalex niet als een aantrekkelijke werkgever wordt gezien in een tijd van krapte op de arbeidsmarkt. Het risico op beperkte kennisborging: er zijn veel kwetsbare functies, waar maar één persoon de functie uitvoert. Er kan bijvoorbeeld een direct probleem ontstaan wanneer iemand tijdelijk afwezig is. Het risico dat deelnemende gemeentes steeds meer maatwerk wensen, waardoor efficiëntie verloren gaat en de kosten stijgen. Het risico dat uitgebreide producentenverantwoordelijkheid leidt tot suboptimale verwerkingsstromen door veel verschillende stromen met lage volumes. Het risico dat er onvoldoende erkenning bij politieke opdrachtgevers is m.b.t. de duurzaamheidsdoelstellingen en de investeringen die dat vraagt vanuit de gemeente.
De verschillende risico’s vragen om verschillende beheersmaatregelen. Voor de risico’s die direct gerelateerd zijn aan de arbeidsmarktontwikkelingen en personeel wordt op korte termijn ingezet op actualisatie van de arbeidsmarktstrategie maar ook het strategisch personeelsplan. Ook wordt hiervoor de samenwerking gezocht met collega publieke inzamelaars en private partijen om met name risico 2 te beheersen. Voor risico 3 wordt nu gewerkt met de gezamenlijke opdrachtgevers aan een gezamenlijk uitvoeringskader voor het nieuwe beleid om optimaal in te kunnen zetten op de voordelen van samenwerking ook bij de wens tot maatwerk. Risico 4 is een landelijke ontwikkeling waarvoor samengewerkt wordt met name met de branchevereniging NVRD. En als beheersmaatregel voor risico 5 ziet Avalex voor zichzelf de rol van het geven van goede informatievoorziening over de doelstellingen, informatievoorziening over de prestaties ten opzichte van deze doelstellingen en advisering richting de gemeenten. Avalex is onlosmakelijk verbonden met de gemeenten en hierdoor is het lastig om de risico’s geheel los van elkaar te zien. Bijvoorbeeld het niet halen van duurzaamheidsdoelstellingen is vooral een risico van de gemeenten en hierbij heeft Avalex een ondersteunende, adviserende rol. Het risicoprofiel van Avalex is hiermee beperkt.
In de gemeentebegrotingen is het risico van kostenstijging inzameling en verwerking huishoudelijk afval opgenomen en de garantstellingen, zoals voor Avalex.
versie 12 april 2022
15
Belangrijkste financiële risico voor Avalex is het niet kunnen voldoen aan haar verplichtingen. Om de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen wordt uitgegaan van de lopende uitgaven voor drie maanden, drie keer 1,5 miljoen, totaal € 4,5 miljoen. Weerstandscapaciteit Naast het risicoprofiel, is de weerstandscapaciteit het tweede element van het weerstandsvermogen. Onder de noemer weerstandscapaciteit wordt in deze verstaan de beschikbare weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit twee componenten: 1. Reserves 2. Bezuinigingsmogelijkheden Ad 1. Van de reserves vormt de algemene reserve het direct vrij besteedbare deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s. De algemene reserves bij Avalex zijn € 4,5 miljoen. Ad 2. Van de structurele uitgaven van Avalex is ongeveer 40% gebaseerd op langdurige contracten en verplichtingen. Op kortlopende verplichtingen kan indien noodzakelijk bezuinigd worden. Daarnaast heeft Avalex nog een voorziening groot onderhoud. Hierop kan in het uiterste geval ook bezuinigd worden. Dit geeft echter wel risico’s op de iets langere termijn. Zonder een kwantitatieve berekening op te stellen kan worden geconcludeerd dat het weerstandsvermogen meer dan voldoende is om de risico’s op te vangen. Het weerstandsvermogen ligt rond de 1.
Voor Avalex is het van belang om te kijken naar de solvabiliteit in verband met het aantrekken van vreemd vermogen. De solvabiliteit ligt tussen de 10% en 20%.
Kengetallen Avalex heeft eind 2021 een eigen vermogen van € 6,3 miljoen. Dit bedrag is inclusief de bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat van 2021. Door het bestuur wordt bij het vaststellen van de jaarrekening de verdeling van het resultaat van 2021 bepaald. Kengetallen
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Netto schuldquote
82%
94%
104%
105%
106%
106%
Solvabiliteit
13%
13%
11%
11%
11%
10%
Structurele exploitatieruimte
0%
0%
0%
0%
0%
0%
Tabel 2.4: Kengetallen meerjarig De uitkomst van één individueel kengetal zegt niet zo veel over de financiële positie van Avalex. Daarom is het raadzaam de kengetallen in samenhang te zien. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de GR Avalex ten opzichte van de eigen middelen en geeft hiermee een indicatie van de druk van de rentelasten op de exploitatie en de aflossing op de kasstroom. De ratio loopt de komende jaren behoorlijk op als gevolg van een toenemende schuld wegens de geplande investeringen. De solvabiliteitsratio van een organisatie geeft inzicht in de mate waarin een organisatie al haar verplichtingen kan voldoen en welke risico’s de vreemd vermogensverschaffers daarbij lopen. De ratio ligt tussen de 11% en 13%. Voor een gemeenschappelijke regeling is het een goed uitgangspunt om het rond de 10% te houden in combinatie met een weerstandsratio van 1,0. Een hoger percentage is niet noodzakelijk. De structurele exploitatieruimte lag in 2021 dicht tegen de 0% en blijft de komende jaren 0% omdat Avalex geen winstdoelstelling heeft.
Financiering Avalex heeft vreemd vermogen aangetrokken bij BNG-bank (vaste activa gefinancierd). Er worden geen leningen verstrekt via deelnemende gemeenten. De reeds aangetrokken leningen zijn aangegaan om de uitvoering van de
versie 12 april 2022
16
taken van Avalex te kunnen waarborgen. Rente van leningen wordt toegerekend aan de directe- en indirecte kapitaalgoederen. Rente
2023
2024
2025
2026
Direct toegerekende rente
330
350
360
310
Indirect toegerekende rente Totaal
60
53
53
44
391
403
413
354
Tabel 2.5: Rentekosten meerjarig x € 1.000 Geldverstrekker
Looptijd
BNG
2003-2033
2.500.000
5%
833.334
Lineair
BNG
2004-2024
3.500.000
5%
175.000
Lineair
BNG
2005-2025
1.400.000
4%
140.000
Lineair
BNG
2012-2032
7.000.000
3%
3.150.000
Lineair
BNG
2016-2026
10.000.000
1%
3.000.000
Lineair
BNG
2020-2035
20.000.000
-1%
16.000.003
Lineair
BNG
2021-2035
6.500.000
0%
5.571.429
Lineair
Nieuwe lening 2022
Meerjarig
8.500.000
1%
6.800.000
Lineair
Nieuwe lening 2023
Meerjarig
12.500.000
1%
12.500.000
Lineair
Nieuwe lening 2024
Meerjarig
6.500.000
1%
-
Lineair
Nieuwe lening 2025
Meerjarig
6.500.000
1%
-
Lineair
Totaal
Hoofdsom
84.900.000
Rente Saldo ultimo 2023 Aflossingsvorm
48.169.766
Tabel 2.6: Leningenportefeuille meerjarig De leningenportefeuille wordt periodiek besproken in het treasuryberaad. Deze bestaat uit het directielid Bedrijfsvoering, hoofd financiële administratie en een treasurymedewerker van de gemeente Delft. Het treasuryberaad rapporteert en adviseert de directie en het bestuur over het beheer van de leningenportefeuille. De nieuwe lening in 2022 betreft naast de reguliere investeringen in containers ook € 2 miljoen voor de verbouwing van het pand in Den Haag. De nieuwe lening in 2023 betreft voor € 6 miljoen de nieuwbouw van de hal en de annexen in Delft.
Verbonden partijen Avalex BV Avalex BV is een besloten vennootschap waarvan de aandelen voor 100% in handen zijn van de Gemeenschappelijke Regeling. Het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap bedraagt € 90.000, verdeeld over 90.000 gewone aandelen van elk € 1,- groot. De onderneming is gestart op 16 april 2010. De bedrijfsactiviteiten zijn statutair beschreven als het “inzamelen, bewerken en verwerken van bedrijfsafval en het verrichten van holdingactiviteiten”. De onderneming is opgericht met als doel om de activiteiten van Avalex op het gebied van bedrijfsafval in onder te brengen, om zodoende meer juridische scheiding aan te brengen tussen de ‘publiekrechtelijke’ taak van de inzameling van huishoudelijk afval en de meer ‘commerciële’ taak van inzameling van afval uit bedrijven. Vanwege het afstoten van bedrijfsafval per december 2015 zou de Besloten Vennootschap worden geliquideerd. Dit heeft echter geen doorgang gekregen onder andere omdat de BV in een nieuwe governancestructuur mogelijk nog wenselijk zou kunnen zijn.
HVC Vanaf medio 2021 heeft Avalex er een verbonden partij bij: Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC). De kerntaken van HVC zijn grondstoffenmanagement en opwekking en levering van duurzame energie. Bovendien ondersteunt HVC haar aandeelhouders bij het in kaart brengen van maatregelen voor lokale verduurzaming. HVC is actief in Nederland en binnen Nederland de grootste niet-commerciële afvalinzamelaar. Met Avalex erbij heeft HVC 48 aandeelhoudende gemeenten en 8 waterschappen uit Noord-Holland, Zuid-Holland, Flevoland en Friesland.
versie 12 april 2022
17
Vanaf 1 januari 2022 wordt het restafval, GFT en het grof huishoudelijk afval van de Avalex-gemeenten door HVC verwerkt. Avalex is medio 2021 toegetreden als aandeelhouder bij HVC door over te gaan tot het aanschaffen van de aandelen. De nominale waarde van het aandeel is € 45,45. Dit is tevens de aanschafwaarde voor Avalex. Bestuurlijke vertegenwoordiging vindt plaats in de Algemene vergadering voor aandeelhouders. De gemeenten staan garant via Avalex volgens een jaarlijks vooraf vastgestelde verhouding van de aandelenverdeling over de gemeenten. De uitkering van de bijbehorende garantstellingsprovisie gaat buiten begroting van Avalex om naar de Avalex-gemeenten. Deze zullen de garantstelling in de gemeentelijke begrotingen bij de risicoparagraaf moeten opnemen. Om binnen de begroting Avalex meer inzicht en balans te krijgen in de kosten en opbrengsten op het afvaldossier, wordt de financiële stroom van de garantstellingsprovisie HVC niet rekenkundig, maar wel tekstueel opgenomen in deze programmabegroting. In onderstaande tabel is de verwachte garantstellingsprovisie HVC weergegeven van 2022 als indicatie voor het mogelijke bedrag in 2023. De verdeling over de gemeenten en het daarbij horende percentage is bestuurlijk vastgesteld voor 2022.
De stand van de door de aandeelhouders A gegarandeerde leningen per eind 2021 bedraagt € 589.158.000 (voorlopige opgave, vooruitlopend op definitieve cijfers jaarrekening 2021). Hiervan wordt in 2022 aan de gezamenlijke aandeelhouders A op de gebruikelijke wijze 1% als garantstellingsprovisie uitgekeerd (= € 5.891.580). Avalex houdt 440 aandelen A van de 3.347 aandelen A die op dit moment zijn geplaatst. Aantal aandelen per gemeente 135
%
Garantstellingsprovisie per gemeente, uitgedrukt in EURO
30,68
237.635
Leidschendam-Voorburg
102
23,18
179.546
Midden-Delfland
21
4,77
36.965
Pijnacker-Nootdorp
70
15,91
123.218
Rijswijk
78
17,73
137.300
Wassenaar
34
7,73
59.849
440
100
774.513
Gemeente Delft
Totaal
Tabel 2.7: Verwachte garantstellingsprovisie 2022 HVC
versie 12 april 2022
18
3. Financieel overzicht Baten en lasten De begroting van Avalex is een financiële vertaling van haar beleid, strategie, projecten en uitvoering van de primaire processen. In onderstaande tabel wordt de begroting van 2023 getoond. Taakveld
Om schrijving
7.3 Afval
Bijdrage gemeente Bijdrage Projecten Opbrengst grondstoffen
7.3 Afval
DVO 2022
OB 2023
38.645
39.305
40.499
41.073
41.479
348
0
749
749
750
2.488
987
656
656
2.502
971
648
686
686
799
42.452
40.940
42.590
43.164
45.530
Door te berekenen aan gemeenten
8.878
9.070
10.901
11.058
10.529
Aan gemeenten af te dragen opbrengst grondstoffen
2.488
987
656
656
2.502
Verw erkingskosten
-9.418
-8.465
-9.803
-9.916
-11.195
Afvalstoffenbelasting
-1.948
-1.592
-1.754
-1.798
-1.836
-
-
-
-
-
Totaal bem iddeling afval en grondstoffen gem eenten
Inzamelvoorziening
6.355
6.342
5.762
5.868
6.360
Directe personeelskosten
11.571
11.452
12.127
12.355
12.634
340
389
342
342
401
Overlaad
641
476
553
553
637
Mobiliteit
4.147
4.663
4.603
4.689
4.554
Verw erking en Belastingen
11.368
10.057
11.557
11.714
13.031
Totaal directe kosten
34.422
33.379
34.944
35.521
37.616
7.076
6.615
6.600
6.600
6.828
7.076
6.615
6.600
6.600
6.828
876
946
1.046
1.043
1.085
42.374
40.940
42.590
43.164
45.530
Resultaat voor belasting
79
-
-
-
-
Vennootschapsbelasting
29
-
-
-
-
Resultaat na belasting
49
-
-
-
-
0.4 Overhead Bedrijfsvoering Totaal overhead kosten Projecten
Totale kosten
0.9 VPB
OB 2022
Totaal opbrengsten
Milieustraten
7.3 Afval
OB 2021
Overige opbrengsten
Totaal opbrengsten en kosten afval & grondstoffen 7.3 Afval
Realisatie 2021
Tabel 3.1: Baten en lasten (x €1.000)
versie 12 april 2022
19
De begrote bijdrage gemeenten in deze begroting is € 400K hoger dan de DVO 2022. Enerzijds is sprake van hogere kosten, deze worden echter grotendeels gecompenseerd door hogere opbrengsten. Beide ontwikkelingen worden als volgt verklaard: De totale kosten voor de ontwerpbegroting 2023 zijn € 2,4 miljoen hoger dan de DVO van 2022. Dit komt hoofdzakelijk door: • € 1,3 miljoen meer kosten voor de verwerking en belasting hoofdzakelijk veroorzaakt door GFT (meer aanbod en hogere verwerkingsprijs), grofvuil (hoger tarief +€ 29 en meer gewicht) en restafval (hoger tarief + € 2). • € 0,5 miljoen meer kosten inzamelvoorziening. In 2023 zal het containerpark in relatie tot HNI uitgebreid worden in vergelijk met 2022 (hoeveelheidsverschil). Tevens is de prijs hoger uitgevallen veroorzaakt door alsmaar stijgende staalprijzen. • € 0,3 miljoen hogere directe personeelskosten. Indexatie, stijgende prijzen inhuur uitzendkrachten. • € 0,2 miljoen extra bedrijfsvoeringskosten veroorzaakt door hogere energiekosten en hogere huisvesting i.v.m. renovatie pand Den Haag (investering € 2 miljoen resulterend in stijgende kapitaalslasten). • € 0,1 miljoen; stijgende kosten milieustraat en overlaad veroorzaakt door de update van het meerjarenonderhoudsplan. Totale opbrengsten van de ontwerpbegroting 2023 zijn € 2,4 miljoen hoger dan de DVO van 2022.
Dit komt hoofdzakelijk door: • € 1,9 miljoen; meer opbrengst grondstoffen veroorzaakt door stijgende prijs papier (€ 900K, € 70 in begroting 2023 versus € 10 per ton in de DVO 2022) en vergoeding brongescheiden PMD. PMD is in de begroting van 2023 opgenomen in de boeken van Avalex (verwachting € 200,- per ton). In de DVO 2022 was dit niet opgenomen. Voorheen kreeg de gemeente vanuit Nedvang rechtstreeks de vergoeding waardoor het buiten de boekhouding van Avalex viel. • € 0,1 miljoen; hogere opbrengsten milieustraten door enerzijds meer ingeschatte bezoeken in vergelijking met 2022 en anderzijds stijgende verwerkingsprijzen.
Financiële positie Aan de hand van de begroting van 2023 zijn de gevolgen op de financiële positie verwerkt. Dit resulteert in onderstaande geprognotiseerde begin- en eindbalans. Activa Vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa
31-12-2022 31-12-2023 47.119 38
54.495 38
Totaal vaste activa
47.157
54.533
Vlottende activa Rentetypische looptijd kort Vorderingen openbare lichamen Overige vorderingen Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa
1.732 880 55 30 57 2.754
2.527 900 209 30 67 3.733
49.911
58.266
Totaal activa
Passiva Vaste passiva Eigen vermogen Resultaat lopend boekjaar Bestemmingsreserve Voorzieningen Rentetypische looptijd lang Totaal vaste passiva
31-12-2022 31-12-2023 4.594 1.708 806 39.996 47.104
4.594 1.708 654 48.170 55.126
Vlottende passiva Overige schulden Overlopende passiva
2.281 526
2.486 654
Totaal vlottende passiva
2.807
3.140
49.911
58.266
Totaal passiva
Tabel 3.2: Verkorte balans (x €1.000) De vaste activa bestaan voor het overgrote deel uit materiele vaste activa die zaken betreffen als grond en terreinen, gebouwen, inzamelvoorzieningen, voertuigen, machines en installaties. De vlottende activa bestaan uit de rijksschatkist, vorderingen op openbare lichamen en overige vorderingen (debiteuren).
versie 12 april 2022
20
De vaste passiva betreft het eigen vermogen, verschillende reserves, de voorziening van het meerjarenonderhoudsplan en de langlopende leningen. De vlottende passiva betreft kort vreemd vermogen, schulden aan openbare lichamen en overige schulden (crediteuren).
Meerjarenraming 2023 – 2026 De meerjarenraming toont een doorkijk voor de financiële vertaling van het beleid van Avalex. De belangrijkste grondslagen inzake de meerjarenraming wordt toegelicht in de kaderbrief, welke is bijgevoegd in de bijlage 1. De komende paragrafen tonen verschillende elementen die de ontwikkeling van Avalex weergeven op het gebied van de opbrengsten, de bijdrage per gemeente, investeringen en verwerkingskosten. De totale meerjarenraming en effecten op de financiële positie worden in hoofdstuk 5 weergeven.
Basis voor de dekkingsmiddelen De inkomsten van Avalex worden gevormd door DVO bijdragen van de gemeenten, opbrengsten van de vermarkting van grondstoffen en de pinopbrengsten van de milieustraten. Avalex ontvangt geen lokale heffingen, algemene uitkeringen, dividend of andere derde stromen.
Taakveld
Om schrijving
OB 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
7.3 Afval
Bijdrage gemeente
41.479
42.428
43.035
43.465
Bijdrage projecten
750
767
785
803
Opbrengst grondstoffen
2.502
2.558
2.591
2.608
Overige opbrengsten
799
817
836
856
Totaal opbrengsten
45.530
46.570
47.247
47.732
Tabel 3.3: Totale opbrengsten (x €1.000) De bijdrage van de gemeenten vertoont een stijging voor de komende jaren. Dit wordt voornamelijk verklaard door reguliere kostenindexaties en een verwachting van de stijging in verwerkingskosten en de daling van de opbrengsten grondstoffen. De overige opbrengststromen blijven naar verwachting redelijk constant.
Bijdrage per gemeente Begroting Avalex De begroting is opgesteld door Avalex op basis van de uitgangspunten zoals in de kaderbrief staan toegelicht (zie bijlage 1). Deze begroting bevat alle kosten en opbrengsten en dienen als uitgangspunt voor het berekenen van de tarieven per dienst. Deze tarieven worden gebruikt voor het bepalen van de hoogte van de DVO.
Afname diensten De gemeenten bepalen in samenspraak met Avalex welke basis- en aanvullende diensten worden afgenomen. Per dienst worden ook de bijbehorende frequenties en andere volumes bepaald. Conform de berekende tarieven in de ontwerpbegroting wordt de afname van diensten vertaald naar een DVO bijdrage. Dit proces zal in de loop van 2022 plaatsvinden voor de afname per gemeente van 2023.
versie 12 april 2022
21
Opbouw kostprijsmodel In onderstaande tabel wordt per proces aangegeven uit welke middelen het is opgebouwd en welke onderliggende kostencomponenten en rekeneenheden er zijn. Processen
Middelen
Kostencomponenten
Rekeneenheid
Directe personeelskosten Mobiliteitskosten Kosten inzamelvoorziening
Route Route Aantal containers
Inzamelen afval en grondstoffen
Personeel Voertuigen Inzamelvoorziening
Inname afval en grondstoffen
Milieustraat
Ondersteunende kosten
Aantal bezoekers
Overslag afval en grondstoffen
Overlaadstation
Ondersteunende kosten
Tonnen restafval
Verwerken afval en grondstoffen
Tonnen inzameling en inname
Ondersteunende kosten
Tonnen algemeen
Ondersteuning/overhead
Personeel Huisvesting ICT
Opslag bedrijfsvoering
Opslagpercentage
Tabel 3.4: Opbouw kostprijsmodel
Bijdrage per gemeente Aangezien de keuze per gemeente voor 2023 nog niet is gemaakt, wordt de bijdrage per gemeente in deze begroting verdeeld naar rato op basis van de getekende DVO’s 2022. De daadwerkelijke vaststelling van de DVO 2023 vindt in de loop van 2022 plaats. Gem eenten
DVO 2022
OB 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
Delft
11.802
11.918
12.176
12.330
12.473
Leidschendam-Voorburg
9.315
9.407
9.610
9.732
9.844
Rijsw ijk
7.401
7.474
7.636
7.732
7.822
Pijnacker-Nootdorp
6.679
6.745
6.891
6.978
7.059
Wassenaar
3.846
3.884
3.968
4.018
4.064
Midden-Delfland
2.030
2.050
2.095
2.121
2.146
Totaal
41.073
41.479
42.376
42.910
43.407
Tabel 3.5: Bijdrage gemeenten (x €1.000)
versie 12 april 2022
22
In onderstaande tabel is de bijdrage per gemeente gesplitst weergegeven naar opbrengsten en kosten. Hierbij is zoveel mogelijk direct toegewezen aan de gemeentes. De nog te alloceren kosten en opbrengsten zijn voor dit overzicht naar rato van de getekende DVO’s 2022 verdeeld naar de gemeenten. Bijdrage gem eenten
Opbrengsten
Kosten
nog te pinopbrengst Opbrengsten grondstoffen alloceren MS totaal opbrengsten
verw erkings kosten
overlaad station
nog te alloceren kosten
milieu straten
Kosten Totaal
Delft
11.918
606
136
269
1.012
3.815
208
89
8.818
12.931
Leidschendam-Voorburg
9.407
615
103
212
930
2.937
137
67
7.195
10.337
Midden-Delfland
2.050
234
23
46
304
651
25
15
1.662
2.354
Pijnacker-Nootdorp
6.745
489
132
152
773
2.052
94
86
5.287
7.518
Rijsw ijk
7.474
305
114
169
588
2.357
124
74
5.507
8.062
Wassenaar
3.884
252
104
88
444
1.219
49
68
2.992
4.328
41.479
2.502
612
937
4.051
13.031
637
401
31.461
45.530
Voorschoten
Totaal
Tabel 3.6: Bijdrage gemeenten gedetailleerd (x €1.000)
Investeringen Deze begroting bevat alle investeringen die gepland staan voor 2023 en meerjarig. De feitelijke ten uitvoering brenging van investeringen wordt, daar waar het geen reguliere vervangen betreft, voorgelegd aan het bestuur. In 2023 worden naar verwachting de volgende type investeringen uitgevoerd. • De investeringen in gebouwen betreffen de nieuwbouw van de annexen in Delft. • Onder de overige materiële vaste activa vallen hoofdzakelijk de reguliere investeringen ten behoeve van het vervangen van inzamelmiddelen.
Meerjarig investeringsprogramma Type investering Grond en terreinen Gebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
Realisatie 2021 85
OB 2021
OB 2022
50 101
2.050 110
6.051 100
52 102
53 105
54 107
276
101
320
100
102
105
107
3.414 3.775
3.372 3.624
5.492 7.972
4.730 10.981
4.839 5.095
5.086 5.349
5.104 5.372
OB 2023 MJB 2024 MJB 2025
MJB 2026
Tabel 3.7: Investeringen meerjarig gecomprimeerd (bedragen x € 1.000)
versie 12 april 2022
23
4. Verwerkingskosten Avalex verzorgt de inzameling en inname van diverse afval- en grondstofstromen voor de inwoners van haar gemeenten. Vervolgens worden de tonnen afgegeven bij de verwerkers. De kosten op opbrengsten per afval- en grondstofstroom zijn afhankelijk van de wereldprijzen van grondstoffen. Hoewel deze stromen en afrekeningen via Avalex lopen, heeft Avalex hier zelf weinig tot geen invloed op. In onderstaande tabel staan de huidige prognoses van de tarieven van de verwerkingskosten. Stroom Asbest Autobanden personen Bouw en Sloop Dakafval Drukhouders Snoei afval Gips Kunststof Hout A/B Hout C Kadavers KCA Veegzand Schoon puin GFT Restafval Grof Huishoudelijk Afval Vlakglas Matrassen nat Matrassen droog Piepschuim Tapijt Wit-en bruingoed Metalen Textiel Glas Wit Glas Bont Papier Plastic / Metaal / Drankkarton
Realisatie 2020 90 211 118 188 2.651 32 100 72 48 81 400 176 62 7 53 75 135 0 135 450
-92 -139 -47 -29 -13 -62 87
Realisatie 2021 115 211 124 225 3.127 34 103 137 47 82 400 193 64 7 58 77 145 0 295 450 0 133 -93 -254 -46 -28 -12 -132 0
Begroting 2022
Begroting 2023
120 242 125 235 2.652 38 110 211 66 85 400 195 72 8 68 95 150 0 550 550 0
125 249 150 275 3.127 39 125 140 65 90 400 200 70 8 74 97 179 0 179 315 0 137 -93 -100 -50 -20 -10 -70 -200
-98 -120 -150 -20 -5 -15 0
MJB 2024 130 255 155 285 3.127 40 130 143 65 90 400 205 73 9 83 99 183 0 183 315 0 142 -93 -100 -50 -20 -10 -70 -180
MJB 2025
MJB 2026
135 260 160 295 3.127 41 135 146 65 90 400 210 75 9 84 101 187 0 187 315 0 147 -93 -100 -50 -20 -10 -70 -162
140 265 165 305 3.127 42 140 149 65 90 400 215 78 10 86 103 191 0 191 315 0 152 -93 -100 -50 -20 -10 -70 -146
Tabel 4.1: Tarieven afvalstromen (bedragen in € per ton)
versie 12 april 2022
24
5. Meerjarenraming 2023-2026 Realisatie OB 2021 OB 2022 2021 38.645 39.305 40.499 348 0 749 2.488 987 656 971 648 686 42.452 40.940 42.590
Taakveld
Om schrijving
7.3 Afval
Bijdrage gemeente Bijdrage Projecten Opbrengst grondstoffen Overige opbrengsten Totaal opbrengsten
7.3 Afval
Totaal bem iddeling afval en grondstoffen gem eenten Door te berekenen aan gemeenten 8.878 Aan gemeenten af te dragen 2.488 opbrengst grondstoffen Verw erkingskosten -97.418 Afvalstoffenbelasting -1.948 Totaal opbrengsten en kosten afval & grondstoffen
7.3 Afval
9.070
10.901
DVO OB 2023 2022 41.073 41.479 749 750 656 2.502 686 799 48.164 45.530
MJB 2024 42.428 767 2.558 817 46.570
MJB 2025 43.035 785 2.591 836 47.247
MJB 2026 43.465 803 2.608 856 47.732
11.058
10.658
10.597
10.589
10.529
987
656
656
2.502
2.558
2.591
2.608
-8.465 -1.592
-9.803 -1.754
-9.916 -1.798
-11.195 -1.836
-11.446 -1.770
-11.481 -1.707
-11.551 -1.646
-
-
-
-
-
-
-
Inzamelvoorziening Directe personeelskosten Milieustraten Overlaad Mobiliteit Verw erking en Belastingen Totaal directe kosten
6.355 11.571 340 641 4.147 11.368 34.422
6.342 11.452 389 476 4.663 10.057 33.379
5.762 12.127 342 553 4.603 11.557 34.944
5.868 12.355 342 553 4.689 11.714 35.521
6.359 12.634 401 637 4.554 13.031 37.616
6.677 12.710 405 847 4.663 13.216 38.518
7.028 12.786 405 845 4.776 13.188 39.028
7.316 12.863 404 842 4.874 13.197 39.496
0.4 Overhead Bedrijfsvoering Totaal overhead kosten