Schriftelijke beantwoording vragen - TO Kadernota op 20-06-2024

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN KADERNOTA 2025: Wat is het daadwerkelijke verloop van de algemene reserve in de jaren 2020-2023? Saldo algemene reserve 1-1-2020 € 3.779.960 1-1-2021 € 1.970.173 1-1-2022 € 3.559.443 1-1-2023 € 6.712.091 1-1-2024 € 13.561.264 Met welke percentage zijn de waarderingssubsidies in 2023 en 2024 geïndexeerd? De waarderingssubsidies zijn in 2023 en 2024 respectievelijk met 10% en 3,8% geïndexeerd. Dit op basis van het consumptieprijsindexcijfer (alle bestedingen). Wat zijn de belangrijkste strategieën om de mentale gezondheid van inwoners te verbeteren in 2025? In de basis investeren we in de ontwikkeling van krachtige gemeenschappen, omdat de stabiliteit daarin het beste vangnet is wanneer iemand zich psychisch kwetsbaar voelt. Daarnaast zetten we vanuit onze gemeentelijke verantwoordelijkheid in op het beschikbaar hebben van maatschappelijk werk, gespecialiseerde zorg (Wmo), samenwerking met partners t.a.v. suïcidepreventie, samenwerking met ggz-organisaties in het programma Grip op Onbegrip. Ook hebben we lokale initiatieven die bijvoorbeeld inloopvoorzieningen bieden, laagdrempelig en dichtbij, waarbij inwoners terecht kunnen om in gesprek te gaan over mentale gezondheid. Hoe meten we de effectiviteit van onze interventies op het gebied van mentale gezondheid? Dit verschilt per interventie.

We hebben vanuit de ggd-monitor zicht op geluksgevoel, veerkracht, risico op psychische klachten, stress. Daar waar er een subsidie of een bekostigingsrelaties vanuit de gemeente is met partijen, hebben we zicht op afname en het bereiken van vooraf gestelde doelen. Specifieke projecten monitoren en evalueren we aan de hand van vooraf gestelde doelstellingen. Welke rol kunnen scholen, werkgevers en andere lokale organisaties spelen in het bevorderen van zelfredzaamheid en gezondheid? Werkgevers, scholen en andere partijen kunnen vanuit betrokkenheid naar leerlingen, inwoners en werknemers zelf initiatieven en interventies inzetten op het gebied van zelfredzaamheid en gezondheid. Daar waar we elkaar kunnen versterken, werken we samen. Een voorbeeld hiervan is het thema mentale gezondheid van jongeren in Peel en Maas. Hiertoe heeft de gemeente onderzoek gedaan en animaties ontwikkeld die scholen kunnen gebruiken om dit thema bespreekbaar te maken in de klas. Welke maatregelen kunnen we nemen om de financiële druk op zorgaanbieders te verlichten zonder concessies te doen aan de kwaliteit van zorg? We zullen de wijze van indexatie van de tarieven opnieuw bezien, mede op grond van nieuwe landelijke standaarden. Verder worden de tarieven voor de diverse producten bij de nieuwe aanbesteding opnieuw bepaald aan de hand van een (onafhankelijk) tarievenonderzoek.

Daarnaast blijven we werken aan vermindering van administratieve lasten. Hoe gaan we om met mogelijke budgettekorten als het Rijk de aanpassing van de tarieven niet compenseert? Als het rijk niet alle meerkosten gaat compenseren zullen we die uit eigen middelen moeten betalen. Dat zullen we bij toekomstige Kadernota’s en Begrotingen exacter kunnen bepalen en dan ook aangeven hoe de dekking van die kosten er uit ziet. Welke samenwerkingsmogelijkheden met andere gemeenten of regio’s kunnen bijdragen aan kostenefficiëntie in het sociaal domein? We werken al op diverse onderdelen samen in de regio (zowel Noord- als Midden Limburg) zoals ook in de Hervormingsagenda is aangegeven. Dat betreft met name de meer specialistische (en duurdere) vormen van zorg. Die samenwerking zullen we komende tijd door ontwikkelen om middelen zo effectief als mogelijk in te zetten.

Wat zijn de specifieke uitdagingen die we voorzien bij het beheersen van de jeugdzorguitgaven? De verwachte stijging van de tarieven in combinatie met de onzekerheid over de rijkscompensatie is een belangrijke uitdaging. Verder zien we in de hervormingsagenda een uitdaging. Veel van de maatregelen uit de hervormingsagenda zijn bij ons al ingevoerd en zullen die niet snel tot een afname van kosten leiden. De samenhang tussen de regionale aanbestedingen en de lokale inzet van bijv. Hendig is ook een punt van aandacht waar we aan werken in de komende tijd. Hoe kunnen we realistischere verwachtingen stellen en communiceren rondom de hervormingsagenda voor jeugdzorg In de monitoring rondom van de Hervormingsagenda wordt duidelijk welke effecten ontstaan en bij de duiding ervan zullen we communiceren wat er in onze regio en gemeente wel of niet realistisch is. In financieel opzicht zijn we zeer terughoudend met het opnemen van verwachte/taakstellende lagere kosten. In de kadernota is een bedrag opgenomen voor majeure projecten die als separaat voorstel naar de raad komen. Kan het college een overzicht geven welke projecten hiermee worden bedoeld en om welke bedragen het hierbij gaat? Stelpost majeure projecten 2024 Beschikbaar budget cf. begroting

2025

2026

2027

2028

750.000

950.000 1.150.000 1.350.000 1.550.000

Piuspark Tijdelijke huisvesting Omnibus Voorbereidingskrediet Buurtcollege Sporthal De Heuf (aanschaf) Sporthal De Heuf (verbouwing) Herontwikkeling deelgebied postkantoor - Raadhuisplein Voorbereidingskrediet Sporthal Maasbree

0 54.000 88.000 0 0 0 0

76.500 54.000 88.000 77.500 177.500 113.750 21.125

153.000 54.000 88.000 77.500 177.500 113.750 21.125

153.000 54.000 88.000 77.500 177.500 113.750 21.125

153.000 53.000 88.000 77.500 177.500 113.750 21.125

Inhuizing OBS De School in BS De Violier Verplaatsing Molen Kessel Huisvesting Buurtcollege Noodlokalen Voorbereidingskrediet KC De Kemp Ingezet t.l.v. stelpost

0 0 89.000 0 231.000

32.000 27.000 26.000 0 693.375

32.000 27.000 0 0 743.875

32.000 27.000 0 0 743.875

32.000 27.000 0 16.250 759.125

519.000

256.625

406.125

606.125

790.875

Ingezet t.b.v. project:

Resteert als beschikbaar toekomstige projecten:

Pag. 5, 3e alinea: Graag zouden we een totaal overzicht willen ontvangen van de stand van zaken van de verschillende dorpsvisies. Alle dorpen van Peel en Maas maken daarom al vanaf 2010 op eigen initiatief periodiek eigen Dorpsontwikkelingsvisies. Sommigen al vanaf 2001. Een proces dat niet door de gemeente wordt geïnitieerd maar geheel past in de logica van de kernen. In deze visies wordt door de inwoners de eigen toekomstvisie van het dorp opgetekend. In het visieproces wordt afgestemd waar de accenten in het dorp de komende jaren zullen liggen. De visies zijn een leidraad voor de inwoners om te zien waarin zij hun energie in willen en kunnen steken en zorgt voor de verbinding en samenhang tussen alle initiatieven in de gemeenschap. Daar komt geen gemeente aan te pas. Bij alle partijen is in de loop van de jaren deze werkwijze geheel geïnternaliseerd en stimuleert heel natuurlijk de zo verlangde sociale cohesie! De activiteiten en projecten uit de visies vallen te verdelen over 4 types: Communicatieve route naar vitale gemeenschappen

A, idee

Type 2: Dorp eigenaar ,

C, uitvoering D, evaluatie

visie dorp

Type 1: Dorp eigenaar

B, voorbereiding

Type 3: Gemeente eigenaar

kaders gemeente

Gemeente ondersteunt

interactief

Type 4: Gemeente eigenaar 1

De plannen van de gemeenschappen zijn leidend in het handelen van de gemeente waar mogelijk. Dit laatste wordt uiteraard bepaald door de kaders van de gemeente. We maken met elkaar afspraken wie voor welk onderdeel van deze plannen verantwoordelijk is. Dit kan zijn dat de gemeenschappen zelf zorg dragen voor de exploitatie van de gemeenschapshuizen maar draagt de gemeente de verantwoordelijkheid voor de veiligheid en het onderhoud van de wegen. We geven elkaar het vertrouwen dat we willen leren. In dit licht spreken we elkaar aan wanneer het niet gaat zoals we zouden willen. We vinden het als gemeente belangrijk dat mensen de ruimte nemen om zelf vorm te geven aan de leefbaarheid van hun omgeving. Dit betekent dat de gemeente ruimte laat aan de inwoners om zelf ideeën te vormen over de kwaliteit van hun eigen woon- en leefomgeving op fysiek, sociaal en mentaal vlak.

Overzicht Kernen, per juni 2024 *DOV = Dorpsontwikkelingsvisie *DO = Dorpsoverleg Kern Baarlo

Status DOV Laatste DOV in 2020; projecten / onderdelen in voorbereiding en/of uitvoering.

Beringe

Laatste DOV dateert van 2010/2011.

Egchel

Proces DOV in 2016/2017; DO heeft inmiddels uitvoering gegeven aan veel activiteiten DOV 2014 (behandeling 2015). Projecten grotendeels in uitvoering gebracht.

Grashoek

Helden

Kessel

Kessel-Eik

DOV 2014/2015; projecten in uitvoering of gerealiseerd Toekomstbeeld Centrum 2018-2020 Castellum 2035: Juli 2024

Laatste DOV dateert van 2020. Nu uitvoering aan deelprojecten / onderdelen.

Opmerking Een aantal (fysieke) vraagstukken en opgaven vragen van gemeente een rol. Dit heeft o.a. geleid tot gebiedsvisie de Kazing (2021-2022), en vervolgens een ruimtelijke ontwikkelingsvisie (2023-2024), met aandacht voor huisvesting onderwijs en sport, inzicht in accommodatiebehoefte verenigingen, ontwikkeling centrum, verkeer. Reactie van het college op de laatste visie, dateert van april 2024, en is inclusief actielijst en planning. Op verschillende onderdelen (o.a. verenigen, communicatie, welzijn en omzien naar elkaar, wonen) heeft Beringe de afgelopen jaren aan visievorming en toekomstdenken gedaan. Dit is niet via een overkoepelende dorpsvisie vormgegeven. Wel bewaakt Dorpscoöperatie Steingood daarbij de samenhang op onderwerpen en zorgt er voor dat alle inwoners uitgenodigd worden voor inbreng. Zowel op thema als bij overkoepelende dorpsbijeenkomsten over totaal. DO heeft de afgelopen periode een aantal nieuwe mensen geworven. Nieuwe groep bezint zich op de eigen rol en positie. We volgen hun proces. Sinds 2021 is er een nieuwe Dorpscommissie (Laeve Graashook), die het stokje van het oude Dorpsoverleg heeft overgenomen. Deze groep is sinds 2021 actief en heeft bij opstart op actieve wijze uitvraag gedaan bij inwoners welke thema’s en onderwerpen belangrijk zijn in het dorp. Dit heeft op onderdelen (o.a.

samenwerking verenigingen, wonen, communicatie) geleid tot hernieuwde energie. Vooralsnog kiest Grashoek er voor om energie te richten op de belangrijke thema’s en de samenhang daar tussen te bewaken via dorpscommissie en dorpsbijeenkomsten. We volgen hun proces. Afgelopen jaren is veel aandacht uitgegaan naar fysieke zaken, gerelateerd aan het toekomstbeeld van het centrum. Aantal onderdelen gaan nu richting realisatie. Een groep Kesselnaren heeft in 2023-2024 gewerkt aan een nieuwe visie van en voor Kessel, onder de werktitel Castellum 2035. De visie wordt in juli 2024 aangeboden aan het college, waarna behandeling in Q3 2024 zal plaatsvinden. Naar aanleiding van DOV is, door gemeente en dorp gewerkt aan een Masterplan (2023), dat de focus heeft op verkrijgen van duidelijkheid en perspectief op een aantal ruimtelijke vraagstukken.

Kern Koningslust

Status DOV Laatste DOV is begin 2024 aangeboden aan college en is momenteel in behandeling.

Maasbree

Laatste DOV 2016/2017 Toekomstvisie Centrum Maasbree 2022 (Versterken, Verbinden, Vergroenen) Nu uitvoering aan deelprojecten / onderdelen. Laatste DOV dateert van 2012/2013.

Meijel

Panningen

Opmerking Samen met dorp is gesorteerd op eigenaarschap. Op verschillende onderdelen van de visie kan Koningslust eigenstandig door met ontwikkelingen. Goede afstemming met DO hierover. Toekomstvisie Centrum komt voort uit DOV 2016/2017 en richt zich met name op fysieke zaken.

DO heeft vanaf 2012 via een unieke netwerkstructuur en branding (Peelgeluk) veel mensen gebonden aan ontwikkelingen in de gemeenschap. In 2023/2024 heeft Meijel aandacht gehad voor evaluatie van eigen netwerkstructuur. Eén van de aandachtspunten die daar uit naar voren komt, is behoefte aan hernieuwde samenhangende visie. We volgen het proces. Panningen kent (nog) geen dorpsoverleg of soortgelijk platform. De afgelopen jaren zijn er, o.a. via gesprekstafels georganiseerd door Vorkmeer, mogelijkheden geweest voor inwoners om met en over de eigen gemeenschap te spreken. Afhankelijk van de agenda sluiten verschillende lokale initiatiefgroepen (Pius Park, Stichting Bevordering Welzijn Inwoners Panningen) aan bij gezamenlijk dorpsoverleg.

Pag. 8,nr 5: Op welke grote investeringen in openbare ruimte worden hiermee bedoeld? Dat betreft met name investeringen in wegen, riolering en openbare ruimte die komende jaren verwacht worden. De prijzen zijn in de afgelopen fors verhoogd en het budget is alleen maar incidenteel aangepast. Omdat de prijsstijgingen natuurlijk een structureel karakter hebben wordt nu voorgesteld de ruimte voor kapitaallasten ook structureel te verhogen. Pag. 12, nr 17: Is er een totaaloverzicht met de planning voor de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed, en zouden we deze mogen ontvangen? Behoort het zwembad hier ook bij nu dit weer terug is genomen door de gemeente? We werken momenteel aan een projectaanpak. Daarbij wordt een lijst opgesteld van vastgoed dat mogelijk verduurzaamd wordt. Als de projectaanpak in concept is stemmen we deze bestuurlijk af. Op dat moment kan er een lijst van te verduurzamen vastgoed aangeleverd worden. Pag. 13, nr. 6: Wordt de inpassing Giel Peetershof hierbij ook meegenomen? Nee, dit zijn losstaande projecten. Het gaat hier alleen om het verkeersveilig herinrichten van de Jacobusstraat Pag. 13, nr.

7: Waarom is het onderhoud van de wegkanten niet structureel in de begroting opgenomen en wordt dit vooraf afgestemd met omwonenden en bedrijven? Afgelopen maanden heeft het extreem natte weer ervoor gezorgd dat veel wegkanten in het buitengebied stuk zijn gereden. Dit resulteert in verzakte grasstenen, gaten in de berm en stuk gereden asfaltranden. Dit leidt tot gevaarlijke situaties en schades aan voertuigen. Om de wegkanten direct te kunnen herstellen is er in de 1e bijstellingsrapportage een eerste investering opgevoerd van €500.000. In deze kadernota wordt een investering van €1.000.000 opgevoerd voor 2025. De komende jaren worden aanvullende investeringen gevraagd om deze problematiek (projectmatig)

verder op te lossen. Nadat de +/- 55 km wegkanten zijn gerenoveerd moet het onderhoud structureel in de begroting zijn/worden opgenomen. De werkzaamheden worden voorafgaand en tijdens de werkzaamheden goed afgestemd met alle aanliggende bewoners en bedrijven. Pag. 14, nr. 9: Hoe en wat gaat er verbeterd worden aan de Evacuatieroute? De evacuatieroute wordt zo aangepast dat bedrijven en bewoners meer tijd krijgen om veilig te kunnen evacueren bij hoog water van de Maas. Concreet betekent dit dat een aantal wegvakken worden verhoogd zodat het totaal langer toegankelijk is. Pag. 14, nr. 15: Hoeveel woningen in de gemeente hebben nog een IBA, willen we deze alsnog aansluiten op het drukriool, en zo ja op welke termijn? Op dit moment zijn er 115 IBA’s in de gemeente. Deze installaties zijn in de afgelopen jaren in samenwerking met Waterschapbedrijf Limburg en Waterschap Limburg gerenoveerd en worden door WBL onderhouden en gemonitord op correct functioneren. Aansluiten op drukriool gebeurt enkel wanneer dit doelmatig is. Pag. 15, nr. 16: Word bij Wadi’s en buffers aanpassen ook gebruik gemaakt van ondergrondse bufferblokken voor water infiltratie? Ja, waar doelmatig worden aanvullende systemen gebruik om ook ondergronds aanvullende berging en infiltratie te realiseren.

Denk hierbij aan diepte-infiltratie of infiltratiesystemen onder de buffers (ondergrondse buffers en infiltratie riolering). Pag. 15, nr. 18: Welke tractiemiddelen moeten worden vervangen? Het betreft de reguliere vervanging van de gesloten bussen, pickups caddy’s die door de wijkmedewerkers worden gebruikt in hun dagelijkse werk Pag. 17, nr.1: Wordt er ook iets gedaan aan gedragsbeïnvloeding van de verkeersdeelnemers. Wij dragen bij aan verkeerseducatie onder diverse doelgroepen, in samenwerking met alle Limburgse gemeenten en de Provincie Limburg. Dit wordt provincie breed gecoördineerd vanuit het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Limburg (ROVL).Verkeerseducatie in het basis- en voortgezet onderwijs wordt voortgezet onder de noemer “Verkeersactieve School” waarbij diverse vormen van verkeerseducatie wordt aangeboden en verzorgd op scholen. Daarnaast wordt onder de noemer “doelgroepenaanpak” verkeerseducatie en gedragsinterventies voor specifieke doelgroepen opgestart. De doelgroepen zijn jongeren (18 t/m 24 jaar), volwassenen (25 t/m 59 jaar) en ouderen (60 jaar en ouder). Het specifieke aanbod gedragsbeïnvloeding voor deze doelgroepen bestaat uit de thema’s afleiding in het verkeer, rijden onder invloed van alcohol en/of drugs, kwetsbare oudere verkeersdeelnemers op de (elektrische)fiets en snelheid. Pag. 17, nr.

1: Wat wordt bedoeld met “ regionale richtlijn nieuwe weginrichting” en valt deze onder de CROW? We zijn als gezamenlijke wegbeheerders in onze regio op diverse vlakken bezig om de verkeersveiligheid te verbeteren. Gemeenten richten hun wegen zo veilig mogelijk in om de weginrichting aan te passen volgens recente richtlijnen van het CROW om zo de verkeersveiligheid te verbeteren. Samen met het ROVL werken we daarnaast aan een gedragsgerichte aanpak voor de diverse doelgroepen. De “regionale richtlijn nieuwe weginrichting” is een regionaal project waarbij wij samenwerken in de behoefte om specifieke onderwerpen uit te diepen zoals landelijke ontwikkelingen rond GOW 30/60. Waarin wij als samenwerkende gemeenten kennis ontwikkelen/delen en een gezamenlijke koers te bepalen op deze thema’s en hier gezamenlijk een onderzoek/verkenning op te laten uitvoeren, dit draagt bij aan een uniforme weginrichting en verbetering van verkeersveiligheid. Pag. 17, nr. 2: Wat is het doel wat de gemeente hiervoor stelt en kunnen de resultaten hiervan gedeeld worden met de gemeenteraad? We voldoen hiermee o.a. met wat ook al in de begroting 2024 is opgenomen (5.3: De dienstverlening blijft in ontwikkeling, waarbij steeds getoetst wordt aan de interne en externe ontwikkelingen en de behoefte van de klant).

Met deze onderzoeken krijgen we Real time informatie over klanttevredenheid op zoveel mogelijk onderdelen van onze dienstverlening zodat er direct bijgestuurd kan worden mocht dat nodig zijn. De resultaten kunnen uiteraard regelmatig inzichtelijk worden gemaakt voor de gemeenteraad.

Pag. 18, nr. 6 Welke projecten Regio Deal zijn er hier al van bekend? Voor de nieuwe regiodeal zijn nu nog geen projecten bekend. Hoeveel tijdelijke woningen zijn er in 2023 gerealiseerd in Peel en Maas en op welke plekken? Dat betreft de volgende aantallen en locaties: - De 18 tijdelijke woningen voor de Oekraïense vluchtelingen in Beringe. - De 13 tijdelijke woningen in de Fontein in Helden zijn opgeleverd. - Verlenging vergunning tijdelijke woningen Irenehof (20 appartementen) - We hadden ongeveer 40 premantelzorgwoningen. - Voor mantelzorgwoningen is het lastig een aantal te noemen aangezien die vergunningsvrij gebouwd mogen worden.