CDA - Algemene beschouwingen begroting 2024

Voorzitter, Nog maar twee maanden geleden hebben we in deze raad de Kadernota 2024 vastgesteld en vandaag gaan we alweer de begroting van 2024 bespreken. Deze begroting laat zien dat de financiële vooruitzichten van de gemeente Peel en Maas positief zijn. We zijn dan ook tevreden dat er de komende jaren ruimte blijft om de algemene reserve aan te vullen. Wij blijven het als CDA belangrijk vinden om een buffer te hebben voor de toekomst en tevens te kunnen blijven investeren in onze elf dorpen. Zoals we twee maanden geleden ook zeiden, zijn we blij dat het college net als het CDA volop blijft inzetten op het goede leven. Zowel voor de individuele inwoners als voor verenigingen. Denk aan investeringen gezonde gemeenschappen, veilig opgroeien, duurzame leefomgeving, et cetera. Iedereen moet kunnen meedoen. Het voorstel dat voorligt kan op goedkeuring van onze fractie rekenen. U bent van onze fractie gewend dat we naast goed- of afkeuring van een voorstel ook enkele signalen meekrijgt. Ik zal enkele zorgen en signalen vanuit de samenleving de revue laten passeren. Op de eerste plaats eenzaamheid. We blijven hier aandacht voor vragen. Is het een onderwerp dat primair bij de gemeente ligt? Nee, dat zeker niet. De gemeente heeft wel een taak, maar ook de samenleving als geheel heeft een rol om er te zijn voor elkaar.

Beschouw dit dus maar meer als een oproep aan alle inwoners van Peel en Maas om naar elkaar om te kijken. Daarnaast blijven we ons zorgen maken over de mentale gezondheid van inwoners en in het bijzonder van jongeren. We krijgen steeds weer nieuwe signalen dat met name bij onze jongeren de mentale gezondheid achteruit gaat door allerlei oorzaken. Dan het dossier woningbouw. We zijn blij met alle goede stappen die het college zet. Er zit echt schot in de zaak, echter voelt niet iedereen dat die een woning zoekt. Wij snappen dat het nooit snel genoeg kan gaan, want als je een woning zoekt, wil je hem liever gisteren dan vandaag hebben gevonden. Toch blijven wij van mening dat het college goede voortgang boekt. Twee maanden geleden namen we als fractie nog het initiatief om het college meer ruimte te geven voor de aankoop van strategische grondaankopen. Het college kan nu tot een bedrag van 750.000,- euro aankopen, zonder dat de raad hier aan te pas hoeft te komen. Een belangrijke stap. We vertrouwen op het

college dat zij indien nodig een verdere versnelling en verbetering weet aan te brengen en indien zij iets extra’s nodig heeft, zij de raad hiervoor weet te vinden. Voorzitter, We krijgen ook steeds meer signalen van onze inwoners dat zij zich zorgen maken over de steeds verdere digitalisering. Steeds minder wordt op papier gecommuniceerd. Ook voor de gemeente is het een uitdaging om het gemeentenieuws op een passende wijze bij onze inwoners te krijgen. Met het wegvallen van de HALLO wordt dit alsmaar moeilijker. We moeten er voor waken dat we niet afglijden naar een ‘Zoek het zelf maar uit-samenleving’. Digitaal biedt veel kansen, maar voor veel mensen, en dan met name ouderen, is het nog steeds een onneembare hobbel. Dan de economie en het ondernemersklimaat. We zien en horen dat steeds meer ondernemers in de horeca het moeilijk hebben. Producten worden simpelweg zo duur, dat het voor veel mensen onbetaalbaar wordt om nog een biertje op het terras te drinken. In brede zin geldt dit natuurlijk ook voor veel andere branches. Sommige beroepen en sectoren worden half of geheel weggevaagd en dat niet zelden door Haags beleid. Vaak gaat dit gepaard met een soort ongepaste schaamte over het feit dat we zo goed en efficiënt kunnen produceren in dit land en dat we daar brede welvaart van ervaren. Althans, de meesten.

Is die productie dan helemaal schoon? Nee, we leven natuurlijk niet in sprookjesland. Uiteindelijk gaan we wel toe naar een schonere wijze van produceren en leven, maar de dat kost tijd. Die tijd moeten het bedrijfsleven krijgen. Maar in plaats daarvan worden sectoren en bedrijven onder druk gezet en is het steeds vaker niet meer interessant om in Nederland of Europa te blijven. Weg productie, weg omzet, weg werkgelegenheid, weg welvaart. Alsof produceren en economische vooruitgang ineens niet meer belangrijk zijn. Sommige partijen, ook in deze raad, vinden groei en economie vieze woorden. Dat zouden we maar niet meer moeten willen. Voorzitter, dan heb ik nieuws voor deze partijen. Groei in de volle breedte, dus ook economisch, is en blijft cruciaal om het goede leven te behouden. Minder groei, minder productie en minder bedrijfsleven leidt tot minder welvaart en welzijn. Voorzitter, Op een gegeven moment is er een point of no return. Dan zijn er teveel boeren en tuinders gestopt om een HAS, Yuverta, Brightlands Campus, loonwerkbedrijven en innovatieve maakbedrijven in de regio in de benen te houden. Dan is energie zo zwaar belast dat er geen staal-, auto- en chemieproductie meer plaatsvindt. Dan zijn een biefstukje en biertje zo duur geworden, dat de terrassen leeg blijven.

Dan is het ondernemersklimaat zó onaantrekkelijk gemaakt, dat we van een exportland naar een importland zijn gegaan. Het cynisme, waarmee dit zich allemaal lijkt te voltrekken, baart ons grote zorgen.

Voorzitter, Van een heidemosje kunnen we niet eten. Willen we voor nu en later brood op de plank blijven houden, hebben we ondernemers in de volle breedte keihard nodig. Want als we niks meer maken, kunnen we ook niks verkopen en geen geld verdienen, waarmee we de zorg, onderwijs, veiligheid, infrastructuur en alles waar we in dit land zo aan zijn gewend kunnen betalen. Het is de hoogste tijd dat dit besef neerdaalt in Den Haag en Brussel, voordat het echt te laat is. Voorzitter, Ter afsluiting danken wij het college en ambtelijke organisatie voor het opstellen van deze begroting en het goede werk wat zijn doen in het algemeen belang van onze inwoners.