5. PvdA/GroenLinks - Beschouwing Kadernota 2026

Beschouwing op de kadernota 2026 ‘Voor u ligt de laatste kadernota van de laatste bestuursperiode. Een periode waarin we met Lef en Vertrouwen hebben gebouwd aan een duurzaam, divers en zelfsturend Peel en Maas.’ Dat is de openingszin van deze kadernota. Laten we eens kijken, wat daar nu echt van klopt. Wat is nou echt de oogst van de bijna 4 jaar die dit College aan het stuur zat? Welk lef hebben College en de coalitiepartijen nu echt getoond op het terrein van bijvoorbeeld de duurzaamheid? Zeker, we zijn druk bezig met de loskoppeling van riool en hemelwater. We hebben in nieuwe plannen wadi’s aangelegd om het water de ruimte te geven. De Kwistbeek is weer meanderend op weg naar de Maas. Prima. Maar: wat hebben we nou echt gedaan in het buitengebied? De toestand in de wereld heeft de problematiek een beetje naar de achtergrond verdrongen, maar de problemen daar zijn nog levensgroot: stikstof, stoppende agrariërs, de spuitzones in verband met landbouwgif, dierenwelzijn enzovoort. Terwijl er stallen worden afgebroken van ondernemers met inzet van gemeenschapsgeld, komen er nog steeds nieuwe stallen bij. Wie kan dit nog volgen? Op het gebied van landbouwgif verschuilt het College zich telkens achter Rijks- en Europees beleid.

Maar daar waar we zelf kunnen bepalen of we landbouwgif willen toestaan, zoals op de Pachtgronden weigert het College dit, om het belang van de ondernemer veilig te stellen. Dat dit particulier belang, de gezondheid van omwonenden schaadt en een bedreiging vormt voor planten en dieren, telt blijkbaar minder zwaar. Gerechtelijke uitspraken gaan inmiddels uit van een spuitzone van 50 meter. Aangezien veel woningen direct grenzen aan landbouwgrond worden deze spuitzones helaas lang niet altijd in acht genomen. PvdA/GroenLinks stelt dan ook voor om tussen woonwijken en landbouwgronden groenstroken aan te gaan leggen zowel op particuliere als op gemeentegrond waardoor er natuurlijke buffers ontstaan. Bovendien zouden wij graag zien dat er in onze gemeente een verbod komt voor extreem veel pesticiden verbruikende teelt zoals bv de lelieteelt en de de teelt van pioenrozen. Graag horen wij van de andere partijen hoe zij hierover denken. Het zelfde patroon geldt ook het nitraat in bodem en water. Het College wacht rustig af en kijkt weg. Alle mooie woorden over versterken van de biodiversiteit ten spijt. Veel LEF is hier niet te bespeuren. Ook onze omgevingsplannen zijn niet meer actueel. De MER-commissie laat duidelijk weten, dat bij de uitbreiding van I.V. in Egchel het College zich beroept op oude plannen en roept op tot aanpassing naar de inzichten van nu. En dat klopt.

Wij zetten nog steeds geen stip op de horizon, er is nog teveel ad-hoc beleid. Of het nu gaat om de zich snel uitbreidende paardenhouderijen, of nieuwe ontwikkelingen in de glastuinbouw, alles wordt apart bezien samen met ondernemers, zonder de inbreng van burgers, terwijl we juist dringend een integraal beleid nodig hebben. Novex de Peel is ook zo’n voorbeeld van een halfslachtige houding: landelijk veel aandacht, maar is in onze gemeente nauwelijks onderwerp van gesprek. In 2022 is afgesproken dat we snel met een nieuwe Omgevingsvisie 2.0 zouden moeten komen; we zijn nu 3 jaar verder…

En wat is het product van al die LEF en dat Vertrouwen op het gebied van Wonen? Jongeren en ouderen in onze gemeente kunnen nog steeds geen betaalbare woning vinden en de wachtlijst voor statushouders loopt snel op. De enige remedie is meer en betaalbaarder wonen. De PvdA/GroenLinks fractie vindt dat in grotere projecten het aantal sociale huurwoningen woningen opgetrokken zal moeten worden tot 40% van het totaal, om de huidige achterstand van 26% in te lopen. Dit, omdat de bevolkingsontwikkeling hierom vraagt: het aantal eenpersoons-huishoudens groeit immers snel. We horen graag wat de overige partijen hiervan denken. Het College roemt de 1000 woningen die in de afgelopen jaren zijn gebouwd en dat klopt, maar in 2024 zijn er maar 82 gerealiseerd. Hoe denkt het College woningen voor verwachte 50.000 inwoners te gaan realiseren? En hoe gaan we dit qua infrastructuur aanpakken, rekening houdend met klimaat en leefbaarheid? In samenspraak met andere partijen uit de Raad ligt er inmiddels een aangepaste kaderstelling ruimte en een vijftal moties met daarin een sterkere woningbouwambitie en voorstellen om de woningbouw te versnellen, procedures te versnellen, een sterkere regie van de gemeente en het efficiënter inzetten van de ambtelijke capaciteit.

We willen na de zomer overleggen met de andere fracties om de vruchtbaar gebleken samenwerking inzake woningbouw voort te zetten met een initiatiefvoorstel vanuit de raad om aanvullend op het ingestelde woonfonds nog andere instrumenten te ontwikkelen om woningen betaalbaar te maken voor mensen met een kleine portemonnee. Bovendien stellen wij voor om de grondprijs voor woningbouwcorporaties te verlagen en dit te betalen met geld uit het onlangs nog aangevulde woonfonds. Hoe staan College en de overige partijen hiertegenover? Tot onze verrassing zien we dat het College in de kadernota opeens een grotere ambitie aan de dag legt en zich actiever op wil gaan stellen om meer woningbouw te realiseren. We zullen maar zeggen dat het College wakker is geschud door de voorstellen van de Raadsfracties en de werkgroepen die het woonmanifest hebben opgesteld en eindelijk tot actie overgaat. Soms is er blijkbaar een duwtje nodig om LEF te tonen… Voorzitter, wat we echt nog missen in deze kadernota, is Cultuur. Wanneer gaan we een visie ontwikkelen op waar we naar toe willen op cultureel gebied? En welk beleid maken we dan? Het erfgoedbeleid is dan wel vastgelegd, maar een definitieve lijst is er nog altijd niet.

Hoe gaan we om met het stimuleren van beeldende kunst, theater, muziek? Waar willen we naar toe? Natuurlijk; fanfare, carnaval, de schutterij zijn allemaal levendige voorbeelden van vitale volkscultuur, maar is er nog meer dan dat en vitale gemeenschappen gedijen ook bij die andere kunstvormen. Baarlo geeft al blijk van actieve kunstbeoefening, wat gaan we in de andere kernen doen om jongeren en ouderen hiermee in contact te brengen en te laten deelnemen? Ik neem toch aan, dat hier niet alleen zelfsturing het toverwoord is? Hier zou wat nieuwe LEF wel helpend zijn.. Wat vinden College en de overige partijen daarvan? Niettemin, voorzitter, zijn er ook zaken waar we heel tevreden over zijn. Zo omarmen wij het project ‘iedereen doet mee’ over de invulling van het participatiebeleid, de omzetting en ontvlechting van de huidige NLW en de opbouw van Hal 9. En ook het andere project: Hendig, dat in het dagelijks leven van mensen laat zien, dat ondersteuning en hulpverlening beter en simpeler kunnen. Het sleutelwoord hier is: vertrouwen in de professional. Dat principe zouden we meer moeten omarmen, zoals in de thuiszorg en wijkverpleging. Vertrouwen en dicht bij de mensen zelf om wie het gaat, in plaats van tijdschrijven vanwege de efficiëntie en de kosten.

Ook het huisvesten van asielzoekers is eindelijk gerealiseerd. De huisvesting is, hoewel ver van de kernen, prima. De kinderen gaan inmiddels naar school en inmiddels komt de integratie via sportverenigingen en werk langzaam op gang. Mocht de vraag naar verlenging van de noodopvang volgend jaar komen, dan zullen wij hier zeker mee instemmen. Hoe denken de andere partijen hierover? Voorzitter, mijn fractie laat u hier zien dat het aan Vertrouwen -vooral in zichzelf- het College en de coalitie niet ontbroken heeft. Wat betreft LEF, is er wat PvdA/GroenLinks betreft nog een hele wereld te winnen. Financieel kunnen we nog een potje breken, al is voorzichtigheid geboden, zo blijkt uit de financiële pagina’s. Voor die heldere doorkijk in de financiën, danken wij de organisatie.

.