4. PvdA/GroenLinks - Beschouwing Begroting 2026

Beschouwing op de begroting 2026

Deze laatste begroting van het College toont opnieuw dat dit College vooral goed is in het op de winkel passen, maar niet het lef toont dat vereist is om vernieuwingen en verbeteringen in het beleid tot stand te brengen. Dat is jammer. Peel en Maas beroept zich vaak op haar ‘uitzonderlijkheid’ en voortreffelijkheid, maar hier gaat de ‘wet op de remmende voorsprong’ toch echt op. Veel dingen gaan goed, of nog goed. Zo slagen we erin om de voorzieningen nog redelijk op peil te houden en zitten we er financieel nog veilig bij. Echter, belangrijke zaken als de transitie van het buitengebied (onze kernwaarde Duurzaamheid) stagneert, ons uithangbord Zelfsturing is aan herijking toe en loopt wat accommodaties betreft tegen haar grenzen aan en voor wat Diversiteit aangaat: als extreem-rechts hier in de gemeente ruim 41% van alle stemmen haalt, vraagt onze fractie zich af of Diversiteit hier slechts een beperkte, lokale betekenis heeft. Niet alles kunnen we in de schoenen schuiven van het College; het rijksbeleid staat voor wat het stikstofbeleid, de landbouwtransitie, al een aantal jaren stil met dank aan de rechtse partijen en de BBB in het bijzonder. Maar je zou ook kunnen redeneren als gemeentebestuur om juist in dit bestuurlijk vacuüm de weg vooruit te kiezen en te kijken wat er van komt.

Gemeenten in Gelderland, Friesland, Drenthe en Overijssel gingen hier al voorop voor wat het verbod op de lelieteelt betreft in hun omgevingsplannen. De wet biedt nadrukkelijk die mogelijkheid -of beter gezegd- ze draagt de lokale overheid op om in actie te komen als de gezondheid van mens en milieu schade lijden. Dat wordt het ‘voorzorgsbeginsel’ genoemd; een begrip dat we overigens in Kessel-Eik nadrukkelijk hebben meegewogen bij het besluit tot verkabeling van de hoogspanningsmasten. Onlangs heeft de Raad het bestemmingsplan de Horsten in meerderheid bekrachtigd. Een beslissing, recht tegen de trend in om nu juist minder IV te realiseren. En wat mensen al helemaal niet begrijpen, is dat aan de ene kant

stallen met publiek geld worden afgebroken en er vervolgens een stukje verderop weer nieuwe stallen worden bijgebouwd. ‘Slapende rechten wakker maken’ wordt dit genoemd. Mijn fractie vraagt zich af of die slapende rechten, op basis van oude, achterhaalde natuurvergunningen, bestemmingsplannen of voor huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten na verloop van tijd niet kunnen worden ingetrokken. Bijvoorbeeld na 2 of 5 jaar. Wat denkt het College hiervan en wat vindt de Raad? Daarnaast weten we allemaal dat herbiciden, fungiciden en insecticiden funest zijn voor ons ecosysteem en voor de gezondheid van mensen. Met name de sierteelt, zoals de teelt van lelies, is hierom berucht. Wij dienen dan ook een amendement in om alvast de sierteelt te kunnen beperken. Overigens nog een vraag aan het College: weten we precies wat agrariërs aan bestrijdingsmiddelen spuiten? Hebben we dat goed in beeld? Vraagt de gemeente die gegevens met regelmaat op bij de NVWA? Zo ja, kan het College die gegevens met de Raad delen? Zo nee, waarom niet? Bovendien bepleiten wij een stop op uitbreidingen in kwetsbaar gebied, zoals in het Platveld, omdat de waterhuishouding dit niet meer aankan. Wat vinden de overige partijen hiervan? Bij ons rijst ook de vraag wat we nu echt gaan doen in NOVEX de Peel. Wat gaan we doen om de veehouderij daar te helpen te extensiveren? De begroting is daar vaag over.

Wat vinden de andere partijen ervan om hulp te bieden aan boeren om te extensiveren? Ook Wonen blijft een zorg. Hoewel er de afgelopen jaren best wat gebouwd is en er mooie, groene plannen aan het begin van uitvoering staan, zoals in Kuukven of het Meulenveld, is de vraag naar betaalbare woningen onverminderd groot. Om woningbouw op meer plekken mogelijk te maken, pleiten wij voor meer armslag voor de Coöperaties, om zo een inhaalslag te kunnen maken. Indien we de komende jaren inzetten op 40% bouw van sociale huurwoningen, halen we mettertijd de 30% van alle woningen. Bovendien kunnen ook betaalbare koopwoningen door de Coöperaties gerealiseerd worden. Voorwaarde is dan wel dat er -zolang er nog geen verbod op chemische bestrijdingsmiddelen geldt- er een bufferzone van tenminste 50 mtr tussen woonwijk en agrarisch gebied aangehouden wordt. Hoe denken de overige partijen over het bovenstaande? Op het terrein van het Sociaal Domein bepleiten wij nog maar eens de inkomensgrens voor extra armslag op 130% van het minimuminkomen te stellen. Bij amendement stellen we voor hiertoe een extra claim op te nemen in de begroting. Dit, om te voorkomen dat mensen de schulden in glijden.

Overigens zijn wij tevreden over het proces ‘ontvlechting NLW’en de opbouw van onze eigen voorziening. Voorzitter, op het gebied van Integrale veiligheid onderschrijven wij de voorlichtingscampagnes voor jongeren, over het gebruik van drugs. Daarnaast menen wij dat het ook zinvol kan zijn om meer aandacht te besteden aan de soms verontrustende invloed van nepnieuws, al dan niet via AI, van sociale media. Ook hiervoor zou een campagne zinvol kunnen zijn. We zullen hiervoor een amendement indienen. Tenslotte voorzitter, intrigeerde een item uit programma 6 ons; om precies te zijn: 1.4, waar geconstateerd wordt dat er in maart 2026 gemeenteraadsverkiezingen zijn. Dat is juist. Maar dan volgt er een cryptisch zinnetje: ‘we onderzoeken welke gevolgen de uitkomsten van de verkiezingen hebben voor het vastgesteld beleid’ . De vraag is: Wie is ‘We’……. Uiteraard danken wij ook nu weer de organisatie voor het opstellen van deze heldere begroting.