2026-098 03 Begroting 2027 Peel en Maas - met in achtneming van aangenomen amendement A 07
Tekst van het document
Daarom investeren we duurzaam in de kracht van de gemeenschap en behouden daarmee de gemeenschapszin van de generaties van de toekomst. Het gaat hierbij nadrukkelijk om gemeenschapszin waarbij ook individualiteit tot volle bloei kan komen, zowel binnen als buiten het dorp en de daar aanwezige verenigingen. “We moeten het normaal blijven vinden dat we als inwoners op elkaar zijn aangewezen. Naoberschap bestaat nog, en moeten we koesteren” Leefbaarheid en toekomstbestendige dorpsorganisatie Gemeenschappen spannen zich in om de leefbaarheid hoog te houden met een bijpassend voorzieningenniveau. Verenigingen en vrijwilligersorganisaties die zich inzetten voor sport, cultuur en gemeenschap spelen daarbij een grote rol en dat is primair een verantwoordelijkheid voor de gemeenschap zelf. Het bestaan van lopende én nieuwe inwonersinitiatieven wordt zoveel als mogelijk duurzaam verankerd in de wetenschap dat de continuïteit van verenigingen soms onder druk staat. Verenigingen kunnen dan vertrouwen op een gemeente die naast hen staat, vanuit een faciliterende rol en noodzakelijke procedures en regelgeving zo eenvoudig mogelijk maakt. Passende (professionele) ondersteuning, die werkt onder opdrachtgeverschap van vitale gemeenschappen, kan hierin helpend zijn. Gemeenschappen dagen zichzelf uit en gaan op zoek naar creatieve en slimme manieren van (dorps)organisatie.
Zij nemen wellicht afscheid van de traditionele en gesloten manier van verenigen en gaan op zoek naar ‘nieuwe vormen’; meer open, verbinding zoekend en meegroeiend met de veranderende behoeften. “Sommige dingen groeien uit de tijd, niet alles kan blijven bestaan. Dat vraagt om keuzes. Als je gesloten en traditioneel ergens inzit, werp je een drempel op” 70 Ruimte voor verschil Er is een gedeeld verlangen naar een gemeenschap waar iedereen er mag zijn, die open staat voor álle inwoners en die iedereen opneemt. Waar mensen benaderd worden op basis van de mogelijkheden die ze hebben en ontmoetingen tussen inwoners met verschillende achtergronden vanzelfsprekend zijn. “Samen met elkaar doen en maken we het” Samenspel Investeren in goede relaties tussen gemeenschap, maatschappelijke partners en gemeente, die bijdragen aan de leefbaarheid van de kernen, is essentieel. Dat vraagt om een gedeelde visie over de wijze waarop de maatschappelijke partijen werken aan de ondersteuning van gemeenschappen, en de focus niet leggen op het concurreren met elkaar. Dit vergt overeenstemming over ieders rol in het realiseren van die visie waarbij meerjarige verbintenissen zorgen voor continuïteit in de relaties. Het is van groot belang d at (maatschappelijke) partners en de gemeente zich op een juiste en waarderende manier tot de gemeenschap verhouden.
In dat samenspel gaan deze partijen in gezamenlijkheid op zoek naar verdergaande deregulering en maken ze wat moeilijk is gemaakt weer gema kkelijker. “Regels leveren nooit een droom op” 71 Programma: 3.1 Gemeenschapsontwikkeling Wij zijn ervan overtuigd dat mensen het beste zélf en met elkaar bepalen hoe zij samenleven, wat zij belangrijk vinden en welke keuzes ze maken. Waar mensen elkaar kennen, zich verantwoordelijk voelen en met elkaar in gesprek gaan, ontstaan duurzame vitale gemeenschappen en initiatieven. Mensen van jong tot oud voelen zich met elkaar verbonden, zien naar elkaar om en doen naar vermogen mee. De diversiteit en kracht binnen gemeenschappen vormen het uitgangspunt, zelfsturing is de kernwaarde. Elke gemeenschap zingt daarbij zoals het gebekt is en heeft recht op een eigen tempo en ontwikkeling. Daar past een bescheiden overheid, bij die zich bewust is van haar eigen rol. We zijn betrouwbaar in de ondersteuning en in onze relaties met gemeenschappen. De maatschap pelijke vraagstukken die vanuit de gemeenschappen komen, vinden we samen belangrijk. Daar waar we als overheid eigenaar zijn, nemen we regie en stemmen we af met inwoners. Kortom, we sluiten aan bij de waardevolle beweging van inwoners en gemeenschappen. Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1. Gemeenschappen ontwikkelen zich met de eigen ambities en in het eigen tempo.
Kaderstellende uitgangspunten: • Gemeenschappen kunnen in hun proces om te komen tot toekomstbeelden, planvorming en realisatie, daar waar het eigenaarschap bij de gemeenschap ligt, rekenen op passende ondersteuning. Dit doen we onder andere door de structurele inzet van de welzijnsorganisatie, en op maat als andere expertise gevraagd wordt; • We waarderen verenigingen en (beheer)stichtingen middels subsidie; • We waarderen, ondersteunen en stimuleren vrijwilligers. Hun inzet is essentieel voor het welzijn van onze gemeente; • Er is ruimte en toekomstperspectief voor nieuwe vormen van verenigen. We hebben oog voor de uitdagingen en dilemma’s van de bestaande verenigingen, ook als voortbestaan niet meer realistisch is; • In het samenspel tussen gemeenschap, (maatschappelijke) organisaties en gemeente is het van belang om scherp te zijn op eigenaarschap. We verwachten dat (maatschappelijke) organisaties zich aanvullend opstellen. Het kleurenschema en het model van de meervoudige overheid helpt ons bij de duiding en het gesprek erover met andere gemeentelijke programma’s en gemeenschappen. 1.1 We faciliteren gemeenschappen bij het maken van hun eigen, integrale toekomstbeelden. In 2027 volgen we de ontwikkelingen in Meijel en Egchel waar inwoners bezig zijn met een toekomstbeeld.
We werken met de inwoners van Grashoek en Kessel-Eik verder aan de onderdelen uit hun toekomstbeelden. In Kessel-Eik geven we uitvoering aan het convenant Eikerwijs. We bieden hierbij ondersteuning waar nodig. 1.2 We stimuleren verbindingen tussen gemeenschappen die met eenzelfde thema bezig zijn (samen ontwikkelen) of zijn geweest (leren van elkaar). Actuele thema’s van het gezamenlijk Dorpsoverleg voor 2027 zijn communicatie, wonen, zorgzame gemeenschappen en jeugd. Vanuit het programma gemeenschapsontwikkeling haken we structureel aan en verbinden we op inhoud. Op het thema overkoepelende dorpscommunicatie werken we samen met een werkgroep vanuit het gezamenlijk Dorpsoverleg. 1.3 We merken een toenemende vraag om ondersteuning bij vrijwilligersorganisaties en verenigingen, onder andere bij het zoeken naar nieuwe vormen van organisatie en samenwerking. We faciliteren ondersteuningsvragen van inwoners, verenigingen en stichtingen die de leefbaarheid bevorderen. Zo hebben we ook in 2027 specifiek aandacht voor processen rond Pius Park en de ‘Druim van Grashook. 1.4 We leveren een actieve bijdrage aan de opzet en uitvoering van het gebiedsgericht werken, met specifieke focus op onderdelen die het samenspel met betrokken inwoners en gemeenschappen betreft. In 2027 ligt de focus met name op Baarlo en Helden- Egchel-Panningen.
1.5 Aan de hand van het uitvoeringsbeleid gemeenschapsontwikkeling gaan we met gemeenschappen en (maatschappelijke) partners in 2027 in gesprek over het samenspel met gemeenschappen. Belangrijke focuspunten zijn o.a. rollen in de meervoudige overheid en gemeenschapseconomie. 72 Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1.6 In 2027 analyseren we de gevolgen van recente rechtspraak over begrotingssubsidies en werken we toe naar een advies voor voortzetting welzijnswerk in 2028. 2. Eigenaarschap van accommodaties ligt zo veel mogelijk bij gemeenschappen. Kaderstellende uitgangspunten: • Het eigenaarschap van maatschappelijke accommodaties, waaronder beheer en exploitatie, is in handen van verenigingen en stichtingen. De gemeente blijft proactief in gesprek over gezond beheer en exploitatie. Wanneer de draagkracht voor vrijwilligers bij beheer en exploitatie in het geding komen, denken we mee over een passend toekomstperspectief; • Bij dit eigenaarschap kunnen gemeenschapshuizen, MFA’s, sociaal-culturele accommodaties, buiten-sportaccommodaties voor sporten met een bepaalde omvang en jeugd- en jongerenaccommodaties rekenen op een investeringssubsidie voor (ver)nieuwbouw of renovatie, als nut, noodzaak en toekomstbestendigheid ervan worden aangetoond. 2.1 Op verzoek ondersteunen we de gemeenschappen, organisaties en verenigingen bij voorkomende accommodatievraagstukken.
Specifiek aandacht in 2027: - We zijn in gesprek met d’n Binger in Meijel over verduurzaming van hun accommodatie en verbetering van de exploitatie en volgen de werkzaamheden. - We zien toe op de uitpandige verbouwing van MFA Hoës van Bree waar een personenlift wordt gerealiseerd om de toegankelijkheid te vergroten. We denken mee over het oplossen van het vochtprobleem in de zalen beneden en over het verduurzamen van hun accommodatie. - We zijn in gesprek met de Sprunk in Koningslust over verduurzaming van hun accommodatie en we volgen de werkzaamheden. - We zijn in gesprek met Gemeenschapshuis In Kepèl over het verduurzamen van hun accommodatie. 2.2 In lijn met het uitvoeringsbeleid maatschappelijke accommodaties intensiveren we in 2027 het relatiemanagement met de gemeenschapshuizen. 3. Iedereen heeft mogelijkheden om actief deel te nemen en een bijdrage te leveren aan gemeenschappen. Kaderstellende uitgangspunten: • Iedereen moet mogelijkheden krijgen om zich te ontwikkelen en mee te doen in Peel en Maas; • We faciliteren initiatieven, gericht op integratie van nieuwkomers die zich hier willen vestigen. 3.1 We actualiseren het collegebeleid nieuwkomers en voegen hier de doelgroepen ‘Oekraïners en Asielzoekers’ aan toe.
3.2 We volgen de Europese, landelijke en lokale (wettelijke) ontwikkelingen op gebied van Oekraïners, asielzoekers en statushouders in relatie tot huisvesting en integratie en vertalen die proactief naar de lokale situatie. 3.3 We leveren een actieve bijdrage aan het Programma Wonen bij het onderzoeken van (tijdelijke) woonvormen voor opvang en huisvesting van Oekraïners en statushouders. We doen dit door expertise te leveren op demografische prognoses en huisvestingsbehoeften en we vertalen dit naar gewenst type woningen en de maatschappelijke inpassing ervan. 3.4 We volgen en faciliteren op diversiteit gerichte gemeenschapsinitiatieven, zoals de G-Gesprekken en het NAH-café en bevorderen de betrokkenheid van inwoners en maatschappelijke partners. 73 Wat doen we verder binnen dit programma? Autonome ontwikkeling gemeenschappen • We ondersteunen zelfsturende gemeenschappen in hun eigen ontwikkeling. Dit doen we door procesmatige begeleiding van initiatieven van gemeenschappen, buurten en inwoners, onder andere via Vorkmeer. • We waarderen het werk van vrijwilligersorganisaties en subsidiëren dat via de systematiek van de waarderingssubsidies voor verenigingen en stichtingen. • We werken in alle kernen met een vaste kerncontactpersoon, die de relatie met de gemeenschap onderhoudt en ondersteuningsvragen doorgeleidt naar de juiste plek binnen of buiten de eigen de organisatie.
• We zien erop toe dat we als organisatie rolzuiver zijn. We zijn ons bewust van onze rol en we handelen daarnaar, in contact met gemeenschappen. Het schema van de meervoudige overheid helpt ons daarbij. • We faciliteren en ondersteunen desgevraagd actieve inwoners die hun deskundigheid willen vergroten, en/of die zich inzetten om vrijwillige inspanning van andere inwoners te verhogen. • We houden aandacht voor facilitering en monitoring van onderdelen die voortkomen uit eerdere toekomstbeelden en dorpsontwikkelingsvisies. • We versterken de weerbaarheid en zelfredzaamheid van gemeenschappen door inwoners actief te betrekken bij de opgave 'Peel en Maas denkt vooruit', gericht op het omgaan met militaire, hybride en andere ontwrichtende maatschappelijke dreigingen. Maatschappelijke accommodaties • Initiatieven voor renovatie en (ver)nieuwbouw van maatschappelijke accommodaties worden getoetst aan het geactualiseerde beleid. Iedereen doet mee • We dagen de gemeenschappen uit om een rol te pakken bij de integratie van nieuwkomers en wij faciliteren deze initiatieven daar waar nodig. • We faciliteren taallessen voor internationale medewerkers in Peel en Maas om integratie te bevorderen. • We spannen ons in om, samen met de woningbouwcorporaties, de wettelijke taakstelling huisvesting statushouders uit te voeren.
• We voeren de wettelijke taken van de Inburgeringswet 2021 uit zodat statushouders kunnen integreren (MAP/ PVT/ leerroutes). Een aanvullend onderdeel hierop is de brugklas voor statushouders (workshops) gericht op alle leefgebieden en de inzet van een sleut elpersoon die de culturele vertaling verzorgt. We innoveren ons aanbod op basis van signalen uit de praktijk. • We hebben een rol in het integreren van overige nieuwkomers (arbeidsmigranten, asielzoekers en Oekraïners). • We hebben oog voor draagkracht in de samenleving ten aanzien van samenleven met een diversiteit aan (nieuwe) inwoners. • We faciliteren de Anti Discriminatie Voorziening Limburg/Discriminatie.nl/Limburg om meldingen van discriminatie te registreren en af te handelen. • We faciliteren Mondiaal Burgerschap, een vrijwilligersorganisatie die zich inzet voor bevordering van de interculturele dialoog in Peel en Maas. • We werken regionaal samen met andere gemeentes om sociale integratie te bevorderen. • We volgen en faciliteren ontwikkelingen ten aanzien van op diversiteit gerichte gemeenschapsinitiatieven.
74 Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: Programma 2027 2028 2029 2030 LASTEN BATEN LASTEN BATEN LASTEN BATEN LASTEN BATEN 3.1 Gemeenschaps- ontwikkeling 8.715.518 2.986.000 6.393.048 986.000 6.477.909 986.360 6.573.221 986.905 Welke claims en investeringen zijn er met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2027 specifiek toegelicht. M.b.t. programma 3.1 zijn geen specifieke investeringen of claims opgenomen. 75 Programma: 3.2 Onderwijshuisvesting We geloven dat onderwijshuisvesting een belangrijke rol heeft binnen een gemeenschap en zorgen dan ook voor passende kwalitatieve huisvesting voor zowel primair onderwijs als voortgezet onderwijs. Naast de wettelijke verplichting die we als gemeente hebben voor huisvesting, zien we de fysieke locatie en het gebouw als middel om te komen tot een integrale samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en waar mogelijk andere relevante maatschappelijke partners. Dit alles om het integraal aanbod van een doorlopende leerlijn van 0 tot 13 jaar fysiek mogelijk te maken voor primair onderwijs, en bredere koppelkansen mogelijk te maken voor het voortgezet onderwijs. Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1. Ontwikkeling van fysieke kindcentra waar het primair onderwijs en kind-gerelateerde partners zo optimaal mogelijk kunnen samenwerken.
Kaderstellende uitgangspunten: • Bouwheerschap en eigenaarschap ligt bij de schoolbesturen; • We bouwen toekomstgericht op basis van prognoses en de bijbehorende onzekerheid (kwantiteit) waarbij het uitgangspunt is dat in elk dorp primair onderwijs is; • We bouwen flexibel om dubbelgebruik van de beschikbare ruimte mogelijk te maken, bijvoorbeeld onderwijs én buitenschoolse opvang (kwaliteit); • We bouwen flexibel om andersoortig gebruik in de toekomst mogelijk te maken; • We stimuleren en faciliteren initiatieven van betrokken maatschappelijke partijen. Het realiseren van kindcentra is sterk afhankelijk van de financiële situatie van de kind-gerelateerde partners. Hierin ondersteunen we door passende financiering mogelijk te maken zonder zelf als gemeente hierin te investeren; • Bij het stichten van nieuw- en verbouw staat het onderwijsconcept voorop. Daar waar nodig stimuleren, faciliteren en financieren we bovenwettelijke ambities met maatwerk. 1.1 We geven uitvoering aan het geactualiseerde Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025 - 2040. In 2027 hebben we, voor wat betreft primair onderwijs, specifiek aandacht voor: • Kindcentrum de Kemp, Egchel Start van nieuwbouw de Kemp. Waarbij de kinderen tijdelijk hun onderkomen vinden in de tijdelijke units op het perceel van de Kemp.
Tijdens de uitvoering is er extra aandacht voor veiligheid rondom de bouw en beschikbaarheid van veilige speellocaties voor de kinderen. • De Diamant en Omnibus, Baarlo We werken het voorkeursscenario uit, waarbij de Diamant en de sporthal verhuizen naar de Raayerweiden. De Omnibus blijft op de huidige locatie in De Kazing. Voor De Diamant en de sporthal starten we met de planvorming waarbij deze functies in één gebouw gehuisvest wordt. Voor de Omnibus wordt gestart met de uitwerking voor uitbreiding van onderwijs- en opvangcapaciteit. Beide bereiden we voor om te komen tot een voorstel realisatiekrediet. • De Liaan, Helden We starten met een haalbaarheidsonderzoek en het opstellen van een uitgangspuntennotitie voor de businesscase die als input dienen voor een scenariostudie hoe de toekomstige huisvesting voor de Liaan eruit komt te zien. • Onder de Linden, Beringe We onderzoeken de mogelijke herschikking van de onderwijsvoorziening om een uitbreiding te realiseren voor onderwijs en kinderopvang (dagopvang). • We continueren de zorg voor onderwijs- huisvesting voor asielzoekerskinderen. Vanaf het schooljaar 2026-2027 vinden deze kinderen hun plek op locatie Ruijsstraat in Panningen. Voor de periode vanaf schooljaar 2027-2028 zoeken we actief naar een passende, duurzame huisvestingslocatie en dragen we zorg voor de realisatie daarvan.
Wat willen we bereiken? | Wat doen we ervoor in 2027? 1.2 | In het IHP wordt aanbevolen om de leerlingenprognoses tweejaarlijks te maken. In 2027 wordt dit opnieuw uitgevoerd. 2. Een goede, gezonde en stimulerende fysieke | 2.1 We geven uitvoering aan het geactualiseerde leeromgeving voor het voortgezet onderwijs. | Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2025 - 2040. In 2027 hebben we, voor wat betreft voortgezet Kaderstellende uitgangspunten: | onderwijs, specifiek aandacht voor: • | Bouwheerschap en eigenaarschap ligt bij de schoolbesturen; | • | Buurtcollege Maas en Peel, Panningen In 2027 wordt het nieuwe gebouw van het • | We bouwen toekomstgericht op basis van | Buurtcollege opgeleverd. Gefaseerd wordt de prognoses en de bijbehorende onzekerheid | openbare ruimte en infrastructuur aangelegd in (kwantiteit); | aansluiting op het Pius Park. • | We moedigen samenwerking aan waar kan om al bestaande voorzieningen te delen (kwaliteit), zowel | • | Het Bouwens, Panningen onderwijs als niet-onderwijs gerelateerd; | Eind 2027 wordt er gestart met een haalbaar- heidsonderzoek, op basis van de oktober- • | Bij het stichten van nieuw- en verbouw staat | tellingen 2027. Het hoofdgebouw van het inpassing van het onderwijsconcept voorop. Daar | Bouwens bereikt in 2030 het einde van de waar nodig stimuleren, faciliteren en financieren we | technische levensduur.
Een businesscase moet bovenwettelijke ambities met maatwerk; | uitwijzen wat het beste scenario is: nieuwbouw of levensduurverlengende renovatie (met een • | We moedigen regionale samenwerking aan wanneer | horizon van 40 jaar). een koppelkans zich voordoet. Wat doen we verder binnen dit programma? • | Nieuwe wet- en/of regelgeving met betrekking tot onderwijshuisvesting implementeren. • | Bij nieuwe onderwijshuisvesting: het onttrekken van de onderwijsbestemming op het achterblijvende gebouw. • | We behandelen tussentijdse aanvragen van schoolbesturen voor wijziging (tijdelijke) huisvesting. • | We volgen ontwikkelingen binnen gemeenschappen waar onderwijshuisvesting (mogelijk) onderdeel van uit maakt. Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN 3.2 | Onderwijs- | 2.795.162 | 46.000 | 3.340.474 | 46.046 | 3.344.222 | 46.090 | 3.335.705 | 46.200 huisvesting Welke claims en investeringen zijn er met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2027 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 3.2 zijn geen specifieke investeringen of claims opgenomen. 76 77 Programma: 3.3 Sport en Bewegen (Aanvullend op de missie van programma 3.1 Gemeenschapsontwikkeling) We geloven in de kracht van sport en bewegen.
Deze kracht draagt bij aan de vitaliteit van gemeenschappen en aan het gezond ouder worden van onze inwoners. We zien sport en bewegen en bijbehorende accommodaties als een middel van en voor inwoners om samenh ang, sportiviteit en gezondheid te bevorderen en de vitaliteit van inwoners en gemeenschappen te versterken. Het eigenaarschap van sport en bewegen ligt primair bij inwoners en gemeenschappen. Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1. Sport en bewegen, en de sport- accommodaties daarvoor, zijn zoveel mogelijk van de gemeenschappen zelf en zo optimaal mogelijk in gebruik. Kaderstellende uitgangspunten: • We hebben een faciliterende rol en stimuleren breedtesportverenigingen om sportaccommodaties in eigendom te hebben, te exploiteren en te beheren; • We hebben aandacht voor de toekomst- bestendigheid van accommodaties in de brede zin, waarbij we meedenken in de behoeften die door de ontwikkeling van de sporten zelf ontstaan en ook over de grenzen van dorpen heen kijken; • We juichen multifunctioneel gebruik toe, dit biedt vele kansen voor optimaal gebruik van de sportaccommodaties; • We streven naar een optimale bezettingsgraad en aanbod van de sportaccommodaties (die we zelf exploiteren) en handelen als er aanleiding is om dit te optimaliseren; • We streven naar een goed en passend aanbod van accommodaties voor de breedtesport zowel voor de binnensport als
de buitensport. We juichen verenigingen en individuen die topsport willen beoefenen toe. 1.1 Diverse accommodaties van de binnen- en buitensport komen in 2027 aan bod, variërend van verkennend onderzoek, besluitvorming voor voorbereidingskrediet of realisatiekrediet, tot aan uitvoering en afronding van project: - Op basis van het definitief ontwerp en de beschikbaar gestelde kredieten zetten we de realisatie van de nieuwe sporthal in Maasbree voort. - We werken de plannen voor de sporthal in Baarlo verder uit en zetten de vervolgstappen richting realisatie. - De voorbereiding van de renovatie van de Piushallen Panningen wordt afgerond. We sorteren voor op een realisatiekrediet. - We bepalen de ruimtebehoefte en stellen de eerste globale schetsontwerpen op voor een nieuwe toekomstbestendige buitensport- accommodatie in Kessel. - We begeleiden de stichting van het buitenzwembad in Kessel bij het onderzoek naar de toekomst van het zwembad dat nu technisch het einde van de afschrijvingstermijn nadert. - We doen onderzoek naar de toekomst van binnenzwembad in Peel en Maas. Dit onderzoek resulteert in een integraal rapport met een scenariovergelijking. Op basis van dit rapport maken we een raadsvoorstel met voorkeursscenario voor een voorbereidingskrediet.
1.2 We maken een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor alle niet-boventallige natuurgrasvoetbalvelden en het grasveld op het Thyascomplex. Met als doel een gewenst kwaliteitsniveau te bereiken en te behouden en verwerken de onderhoudsopgave in een meerjarige planning. 78 Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1.3 We actualiseren de handleiding buitensport waarin alle afspraken over de bekostiging van de buitensport in detail zijn uitgewerkt. 1.4 We doen een capaciteitsbehoeftenonderzoek voor de binnensportaccommodaties en bepalen de benodigde vervolgstappen voor een toekomstbestendig aanbod van binnensport- accommodaties. 2. Sporten en bewegen draagt bij aan de vitaliteit van de inwoners en van gemeenschappen. Kaderstellende uitgangspunten: • Gemeenschappen en inwoners geven zelf invulling aan het sportklimaat en het beweegaanbod. We ondersteunen de gemeenschap bij het verkennen van de toekomst van sport en bewegen in haar omgeving; • We bouwen samen met initiatieven uit de gemeenschap aan een openbare ruimte die uitnodigt om te sporten en te bewegen. We benutten de openbare ruimte zodat deze uitnodigt om te sporten en te bewegen. We verkennen kansen bij herinrichting en we bouwen samen met initiatieven uit de gemeenschap aan beweeg- en sportmogelijkheden in de openbare ruimte.
2.1 We faciliteren de voetbal- en tennisvereniging in hun onderzoek naar de vorm van samenwerking voor een nieuwe toekomstbestendige buitensport- accommodatie in Kessel. 2.2 We nemen deel en geven uitvoering aan het regionaal sportakkoord Noord-Limburg. 3. We hebben oog voor nieuwe vormen van aanbod en het organiseren van sport en bewegen die ontstaan. Kaderstellende uitgangspunten: • We steunen ook initiatieven die leiden tot nieuwe vormen van sport en bewegen; • We spelen in op veranderingen, afhankelijk van onze verantwoordelijkheid en rol. 3.1 We herijken de bekostigingssystematiek voor de buitensport. Dit doen we in lijn met het uitvoerings- beleid maatschappelijke accommodaties. We betrekken hierbij de verenigingen zodat we inspelen op actuele vraagstukken wanneer die in het verlengde liggen van de programmadoelen. Wat doen we verder binnen dit programma? • | We exploiteren onze eigen, gemeentelijke binnensportaccommodaties: We dragen zorg voor het beheer, verhuur en/of onderhoud. • | We bouwen samen met initiatieven uit de gemeenschap aan een openbare ruimte die uitnodigt om te sporten en te bewegen. • | We onderhouden goede contacten met de sportverenigingen en beheersstichtingen zodat zij ons weten te vinden en zodat wij op de hoogte zijn van belangrijke ontwikkelingen.
• | We zijn passend bij onze rol partner in vraagstukken over de toekomst van sportaccommodaties door verenigingen. Denk hierbij aan privatisering-, duurzaamheid- of fusievraagstukken. • | We werken samen met de combinatiefunctionaris, maatschappelijk partners en gemeenschappen bij het realiseren van onze ambities uit het uitvoeringsbeleid Peel en Maas in beweging. Zij faciliteren de kernen, (sport)verenigingen en groepen inwoners om te sporten, te bewegen en aandacht te hebben voor een gezonde leefstijl. Dit doen we door het verstrekken van subsidie aan aangesloten initiatieven, facilitering door inzet van de combinatiefunctionaris, en door regie te houden op de verantwoording van het sportakkoord. • | We ondersteunen sport- en beweeginitiatieven vanuit de gemeenschap. Dit doen we door ambtelijke advisering, subsidie en indien nodig inzet van externe expertise. • | We subsidiëren incidentele sportevenementen / initiatieven die passen binnen de uitvoeringsregeling Sport en Bewegen.
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN 3.3 | Sport en bewegen | 4.696.615 | 1.063.953 | 4.746.701 | 1.069.748 | 4.756.057 | 1.076.526 | 4.802.409 | 1.084.791 Welke claims en investeringen zijn er met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2027 specifiek toegelicht. M.b.t. programma 3.3 zijn de volgende investering en claim opgenomen: Investering: Kapitaal- Omschrijving van de | Afschrijvings- | Bruto | lasten nr | Betreft kern | investering | termijn | investering | ten laste van exploitatie 15 | Panningen | Renovatie sanitaire ruimten TV Grootveld | 25 | 65.000 | 3.250 Claim: Nr | Omschrijving van de | Betrekking | Kosten | Dekking claim | op periode | 2027 6 | Onderhoudskosten velden buitensport | structureel | 40.000 | 0 79 80 Programma 3.4 Kunst en Cultuur (Aanvullend op programma 3.1 Gemeenschapsontwikkeling) Cultuur heeft een stimulerende werking op de ontwikkeling van mensen van alle leeftijden. Daarom geloven we in de kracht van kunst- en cultuureducatie. De kracht die bijdraagt aan de verrijking van het leven en aan de geestelijke vitaliteit van de inwoners en de gemeenschap. Kunst en cultuur zet mensen aan het denken, over zichzelf en over de samenleving waarin ze leven.
Door haar verbindende werking draagt het bij aan een beter begrip tussen culturen. Cultureel erfgoed is een cadeau uit het verleden dat waarde toevoegt aan ons dagelijks leven. Daarnaast stimuleert erfgoed participatie en wordt het vaak in relatie tot landschap, natuur en natuurbeleving zichtbaar gemaakt. Onder erfgoed verstaan we niet alleen monumentale gebouwen, maar ook archieven, historische landschappen, archeologische terreinen, digitaal erfgoed, verhalen en tradities die we aan elkaar doorgeven. De gemeente heeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor het behoud van erfgoed. Door rekening te houden met het behoud en eventueel herbestemming van cultureel erfgoed wordt ook het behoud van de ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd, inclusief de leefbaarheid van de kernen. Daarnaast is erfgoed een belangrijke drager voor maatschappelijke thema’s zoals leefbaarheid, jeugd en educatie. Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1. De gemeenschap draagt bij aan de culturele ontwikkeling van de mens. Kaderstellende uitgangspunten: • Culturele organisaties zijn zelf verantwoordelijk voor het aanbod.
We stimuleren de integrale samenwerking tussen culturele organisaties die met elkaar initiatieven met en voor de inwoners realiseren; • We stimuleren en ondersteunen initiatieven die tot nieuwe vormen van cultuurbeleving komen en de bestaande, zolang er bij deze laatste categorie sprake is van een toekomstbestendig perspectief; • Het aanbod is toegankelijk, zichtbaar, betaalbaar en divers omdat dit sociale en economische verschillen tussen mensen verlaagt; • Culturele organisaties hebben aandacht voor mensen voor wie meedoen aan cultuur niet vanzelfsprekend is; • De kracht van cultuureducatie zetten we vooral in voor de culturele en creatieve ontwikkeling van het kind. 1.1 We onderzoeken samen met culturele instellingen en cultuurmakers naar de mogelijkheid om een sociaal-cultureel en historisch centrum op te richten. De uitkomsten van dit onderzoek zijn richtinggevend voor de verdere uitwerking van de businesscase voor een toekomstbestendig Dok6. 1.2 Op basis van Wet Stelsel Openbare Bibliotheek stellen we een gemeentelijk meerjarenplan op waarbij de Bibliotheek Maas en Peel een laag- drempelige, verbindende plek blijft met vijf vestigingen in onze gemeente. 2. Cultuur draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven.
Kaderstellende uitgangspunten: Lokaal en regionaal is het beleid gericht op het verbeteren van het productieklimaat, het verhogen van de zichtbaarheid en talentontwikkeling. 2.1 Wij voeren gesprekken met Omroep P&M over de toekomst van hun producties die van lokaal belang zijn voor cultuurstimulering. 2.2 We ondersteunen Museum Peel en Maas bij de professionalisering, vergroten van zichtbaarheid, samenwerking met erfgoed en onderwijspartners. 81 Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 3. We werken actief samen met inwoners aan het behouden en beleefbaar maken van erfgoed. Kaderstellende uitgangspunten: • We faciliteren organisaties in het bereiken van hun doelstellingen op het gebied van erfgoed; • We stimuleren initiatieven en organisaties, die gericht zijn op het ontsluiten van en de beleving van de cultuur-historische waarden, zowel bovengronds, ondergronds als digitaal. 3.1 We werken samen met lokale, provinciale en landelijke projectpartners, grondeigenaren en de gemeenschap om de grafheuvels in Baarlo beter zichtbaar en beleefbaar te maken door middel van overleggen en de open dag bij de graf- heuvels. 3.2 We stellen een beheersplan op voor kunstwerken in de openbare ruimte en voor kunstwerken in de binnenruimtes. 4. Peel en Maas hecht grote waarde aan het beschermen van zijn erfgoed.
Kaderstellende uitgangspunten: • We voldoen aan de wettelijke verplichtingen voor erfgoed, met de verordening Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en de Erfgoedverordening Peel en Maas, passend in de Omgevingswet, en we verankeren ons beleid hierin; • We zijn een goede huisvader voor de monumenten in gemeentelijk eigendom. Noodzakelijke werkzaamheden richten zich eerst op onderhoud, en pas als het niet anders kan gaan we over naar het restaureren of vernieuwen van monumenten. Dit doen wij altijd op basis van een rapport van de Monumentenwacht; • We beschermen cultuurhistorisch waardevolle objecten via de erfgoedverordening. Aan deze verordening is een dynamische erfgoedlijst gekoppeld. Per object zijn door een externe erfgoeddeskundige redengevende beschrijvingen opgesteld waarin de erfgoedwaarden staan beschreven. Op basis van meerdere waarde-categorieën kan een object een hogere of lagere erfgoedwaarde ontvangen. De erfgoedverordening en de erfgoedlijst zijn een onderdeel van het omgevingsplan. Deze manier van beschermen staat in directe relatie tot de Omgevingswet, die vereist dat de gemeentelijke erfgoedwaardes compleet worden opgenomen in het omgevingsplan; • We ondersteunen en adviseren eigenaren waar nodig om het behoud en beheer van hun erfgoed te stimuleren.
Eigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het behoud en beheer van hun erfgoed, maar kunnen wel rekenen op advisering van de gemeente, onder andere door in gesprek te gaan met de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Daarnaast verwijzen we eigenaren op verzoek naar wet- en regelgeving, subsidiemogelijkheden en bruikbare contacten; • We leggen monumentale en karakteristieke panden, historische wegen en landschappen en monumentale bomen en lanen systematisch vast op een digitale kaart en in het omgevingsplan; • We zien toe op de naleving van het behoud van het cultureel erfgoed zoals vastgelegd in de erfgoedverordening. We houden toezicht op mogelijke overtredingen. 4.1 We werken verder aan het aanwijzen van gemeentelijke monumenten. 4.2 We zijn intensief betrokken bij het bepalen van de richting waarin de organisatie en de programmering van kasteel de Keverberg zich ontwikkelt, en we zijn verantwoordelijk voor het groot onderhoud. We monitoren de voortgang en we sturen indien nodig bij. 4.3 We gaan verder met de voorbereidingen voor de nieuwe locatie voor de molen van Kessel. 4.4 We houden op onze eigen website de actuele gemeentelijke monumentenlijst bij. Daarnaast ontsluiten we de rest van het beschermde erfgoed (rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, beschermde dorpsgezicht) door ons aan te sluiten bij het Nationale Erfgoed Registratie Systeem.
Dit systeem is ontwikkeld als hulpmiddel voor Nederlandse overheden om erfgoed op een eenduidige wijze te registreren, te voorzien van meer informatie, openbaar toegankelijk te maken en uit te wisselen. 82 Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 5. Peel en Maas benut kansen op het gebied van erfgoed voor opgaves in diverse programma’s. Kaderstellende uitgangspunten: • We herstellen en versterken het erfgoed bij ruimtelijke ontwikkelingen met oog voor kwaliteit en hebben daarbij een gebiedsgerichte benadering om de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving te behouden en te versterken. Dit doen we onder andere door erfgoed te verankeren in het ruimtelijk kwaliteitsbeleid; • We grijpen de herinrichting van de openbare ruimte en landschappen aan om erfgoed zichtbaar en beleefbaar te maken. 5.1 We faciliteren initiatieven met als doel herbestemming van kerkgebouwen en fungeren daarbij op verzoek als sparringpartner. In Maasbree, Baarlo, Kessel-Eik, Koningslust en Egchel zijn er ontwikkelingen die op termijn zorgen voor (gedeeltelijke) herbestemming van de kerk. 5.2 We actualiseren de huidige archeologische waarderingskaart. Wat doen we verder binnen dit programma? Cultuurstimulering Peel en Maas • We ondersteunen initiatieven die gericht zijn op het ontwikkelen van nieuw cultuuraanbod.
• We ondersteunen daarbij cultuurorganisaties Peel en Maas (zoals netwerk VONC) om een doorontwikkeling te maken t.b.v. cultuur educatieve en – participerende activiteiten. • We maken meerjarige subsidieafspraken met culturele voorzieningen als bijdragen in de exploitatie en om hun inzet op cultuureducatie en cultuurparticipatie te versterken. • We versterken cultuureducatie voor jeugd via samenwerking tussen onderwijs en culturele partners • We faciliteren activiteiten en combinatiefunctionarissen die gericht zijn op de coördinatie en uitvoering van cultuureducatie in het binnen- en buitenschoolse aanbod en verbinding leggen tussen scholen, verenigingen en cultuurinstellingen. • We ondersteunen kinderen uit gezinnen met beperkte financiële middelen, zodat zij kunnen deelnemen aan culturele activiteiten zoals muziek-, teken- of danslessen. • We koesteren dialect, tradities en dorpsgezichten, waaronder schutterijen, carnaval en lokale volkscultuur en we werken samen met heemkundekringen, museum en onderwijs om verhalen en tradities levend te houden. • We ondersteunen programma’s die bijdragen aan de culturele, muzikale en kunstzinnige ontwikkeling van kinderen, zowel binnen als buiten schoolse tijd. We waarderen jongerencentra, omdat zij een broedplaats kunnen zijn voor culturele activiteiten.
• We zetten makers en gemeenschappen voorop: wij verbinden, stimuleren en ondersteunen samenwerking zodat aanbod sterker en beter zichtbaar wordt. We voeren ‘het goede gesprek’ met initiatiefnemers. We stimuleren hen om hun plannen te bespreken met mogelijke samenwerkingspartners, hun omgeving en andere betrokkenen. Zo bevorderen we kwaliteit, samenhang en draagvlak. We adviseren, verbinden, faciliteren en ondersteunen – gevraagd en ongevraagd – organisaties en platforms die erfgoed inzetten om hun maatschappelijke doelen te bereiken. • We organiseren ten minste 2 keer jaar netwerkbijeenkomsten cultuur, erfgoed en archief. • We verlenen subsidies aan culturele organisaties die structureel bijdragen aan cultuurparticipatie. • We ondersteunen Stichting PeelenMaasNet om ons cultureel erfgoed digitaal te bewaren en toegankelijk te maken. Zodat het collectieve geheugen van Peel en Maas behouden blijft. Daarbij stemmen we onze inzet af met de archiefafdeling van de gemeente om de kw aliteit en toegankelijkheid van het erfgoed te waarborgen. • We zetten cultuur in als middel om maatschappelijke thema’s zoals leefbaarheid, vitaliteit en inclusie vorm te geven. • We zetten cultuur in om zelfredzaamheid te versterken (vooral jongeren en ouderen) bijv. popcultuur. • We faciliteren het comité cultuurprijs voor de voorbereiding en de organisatie.
• We bezoeken diverse culturele activiteiten. • We stimuleren en ontwikkelen kansen voor talentontwikkeling, vergroten we de zichtbaarheid van cultuur en bevorderen we gezondheid en de sociale cohesie. • We beschermen en onderhouden kunstwerken in de openbare ruimte. Erfgoed Peel en Maas • | We werken volgens het geactualiseerde uitvoeringsbeleid erfgoed en de Erfgoedverordening en verankeren daarmee erfgoed in omgevingsbeleid. • | We ondersteunen eigenaren van gemeentelijke monumenten financieel bij het regulier onderhoud volgens de “Uitvoeringsregeling onderhoudssubsidie van gemeentelijke monumenten Peel en Maas” • | We adviseren organisaties en particuliere eigenaren over het veiligstellen, behouden en benutten van erfgoed. • | We faciliteren de gemeenschap bij het onderhoud van kruisen en kapellen in de dorpen volgens Het Onderhoudsplan Kruisen en Kapellen 2027- 2031. • | Bij gebiedsontwikkelingen laten we het aanwezige erfgoed in principe richtinggevend zijn bij het maken van plannen.
Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN 3.4 | Kunst en cultuur | 4.085.393 | 216.328 | 3.968.014 | 216.617 | 4.016.469 | 218.729 | 4.096.547 | 221.786 Welke claims en investeringen zijn er met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2027 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 3.4 zijn de volgende claims en investeringen opgenomen: Investering: Kapitaal- Omschrijving van de | Afschrijvings- | Bruto | lasten nr | Betreft kern | investering | termijn | investering | ten laste van exploitatie 17 | Maasbree | Bibliotheek Maasbree | 15 | 41.500 | 3.182 Claims: Nr | Omschrijving van de | Betrekking | Kosten | Dekking claim | op periode | 2027 3 | Exploitatiesubsidie PopPlaza Peel en Maas | structureel | 55.000 | 0 4 | Cultuureducatie en -participatie | structureel | 30.000 | 0 7 | Onderzoek DOK6 en sociaal- en cultureel- | 2027 + 2028 | 75.000 | 75.000 historisch centrum 83 84 Thema 4: Economie Inleiding Hieronder staat de gedeelde ambitie voor het thema Economie. Een ambitie van inwoners, ondernemers en organisaties die met ons willen werken aan een Peel en Maas waarin het goed leven is. Als gemeente onderschrijven wij deze ambitie van harte.
Tussen aanhalingstekens zijn quotes opgenomen van deelnemers aan de ambitiegesprekken. Gedeelde ambitie Economie Peel en Maas heeft bloeiende economische sectoren, waaronder gezonde agrarische bedrijven, een sterke en innovatieve maakindustrie en MKB, aantrekkelijke toeristische ondernemingen en een florerend bovenregionaal winkelcentrum, omdat deze sectoren tijdig overgeschakeld zijn naar duurzaam en circulair ondernemen. Sectoren waarin ondernemers zorgen voor verrassende kruisbestuivingen en innovaties, door kennis met elkaar te delen en over grenzen heen met elkaar samen te werken. Deze toekomstbestendige economie zorgt voor brede welvaart en draagt bij aan het goede lev en in Peel en Maas. Agrarische sector Ondernemers en overheid werken samen – ieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid – aan de verduurzaming van de agrarische sector. Hierbij is oog voor de koppeling met andere sectoren en de bebouwde omgeving op het gebied van energie-uitwisseling. Zo zijn ook nieuwe teelten ontstaan, die bijdragen aan onze verdere verduurzamingsopgaven en nieuw perspectief bieden voor de agrarische sector. “We hebben het altijd zo gedaan is een slecht argument” Bedrijventerreinen Onze bedrijventerreinen bieden voldoende perspectief voor lokale ondernemers om toekomstgericht te ondernemen. Hierbij staan innovatiekracht en kwaliteit voorop.
Dit biedt ruimte om te werken aan verduurzaming van productieprocessen, circulariteit en het verminderen van de CO2-uitstoot. “Ik hoop dat de consument kritisch blijft” Regio Peel en Maas is onderdeel van de Regio Noord-Limburg en levert een bijdrage aan de ontwikkeling van en innovatie in de lokale en regionale economie. Hier spelen thema’s als arbeidsmarkt, kennisontwikkeling , toerisme, natuuronderhoud en natuurontwikkeling een belangrijke rol. “Zie arbeidsmigratie als kans, niet als bedreiging” Diversiteit De diversiteit van de kernen en landschappen maken van Peel en Maas tot een aantrekkelijk gebied. Een sterke toeristische en recreatieve sector is kenmerkend en wordt kracht bijgezet door een groot aantal evenementen, georganiseerd door en voor de gemeenschap. “Kill your darlings, durf keuzes te maken” Arbeidsmarkt De lokale en regionale economie blijft behoefte houden aan voldoende en gekwalificeerde arbeidskrachten. Nieuwkomers en arbeidsmigranten maken hier onderdeel van uit. Ze zijn werkzaam in veel sectoren en op verschillende niveaus. Een deel van de arbeidsmigranten vestigt zich hier permanent en draagt daarmee bij aan de verjonging van de gemeente. “Gevraagd: WO en HBO studenten om onkruid te wieden” Innovatie De voortdurende technische ontwikkelingen en innovaties blijven van invloed op de economie.
De menselijke hand en menselijke maat maken wel nog altijd het verschil in Peel en Maas. “Innoveer en durf op je bek te gaan” 85 Programma 4.1 Economie We ondersteunen de transitie naar een circulaire, waardengedreven economie waarin kenniscirculatie het uitgangspunt is. Een toekomstbestendige economie zorgt voor welvaart en draagt bij aan het goede leven in Peel en Maas. Het kenmerkt zich door een solide economische structuur met verschillende economische dragers, zoals agrofood, maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. Peel en Maas is een woon- en werkgemeente en staat niet op zichzelf. De gemeente maakt nadrukkelijk onderdeel uit van een regionale economie. Door aan te sluiten bij de kracht van de regio, leveren we een bijdrage aan de ontwikkeling van en innovatie in de lokale en regionale economie. Dit helpt ons om een krachtige gemeente en regio te zijn. De toerist en recreant weet onze gemeente goed te vinden, vanwege de aanwezige kwaliteiten in het buitengebied en de kernen. Uniek is de grote diversiteit aan landschappen, die elk hun eigen karakter en geschiedenis hebben. Dit heeft onder andere te maken met de ligging tussen de Peel en de Maas, waardoor er veel natuur en water is. Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1.
Een lokaal bedrijfsleven dat gefundeerd is op kenniscirculatie en een diverse, duurzame en toekomstbestendige economische structuur. Kaderstellende uitgangspunten: • We faciliteren lokale bedrijven, die geworteld zijn in de samenleving, met bijzondere aandacht voor de agrarische sector, het MKB (industrie en retail) en recreatie en toerisme. Samen met ondernemers werken we aan de kwaliteit van de werklocaties. 1.1 In 2027 gaan we verder met het toekomst- bestendig te maken van onze bedrijventerreinen. We benutten bestaande bedrijventerreinen zo optimaal mogelijk en zetten in op herstructurering voordat we uitbreiden. Tegelijkertijd gaan we in 2027 verder met de voorbereidingen voor de uitbreiding van de bedrijventerreinen in Meijel, Maasbree en Panningen. In 2027 werken we toe naar vaststelling van omgevingsplanwijzigingen voor in ieder geval de terreinen in Meijel en Maasbree. Hiermee bieden we ruimte om met name het lokale MKB te laten doorontwikkelen. Stikstof en energiebeschikbaarheid zijn bepalende factoren voor de verdere uitvoering. 1.2 Voor de nieuwe ontsluitingsweg van het bedrijventerrein in Maasbree wordt toegewerkt naar een raadsvoorstel inclusief kredietaanvraag. 1.3 We willen voorkomen dat beperkte netcapaciteit noodzakelijke investeringen, groei van bestaande bedrijven en nieuwe bedrijvigheid onnodig belemmert.
Samen met ondernemers werken we aan oplossingen voor de netcongesties, zodat ruimte ontstaat voor verduurzaming, nieuw- vestiging en groei van bestaande ondernemers bevorderen. 1.4 In 2027 ontwikkelen we samen met lokale ondernemers en onderwijs een lokale arbeids- marktagenda. We brengen de belangrijkste knelpunten en kansen in beeld rondom het aantrekken, ontwikkelen, beter benutten en behouden van personeel en bepalen gezamenlijk waar overheid, ondernemers en onderwijs het verschil kunnen maken. 1.5 We doen een investering voor de arbeidsmarkt van de toekomst om concrete initiatieven mogelijk te maken. Onder andere de verdere ontwikkeling van het Ontdeklab dat kinderen vroeg laat kennismaken met techniek en technologie wordt hiermee ondersteund. (zie ook programma 2.1) 86 Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 2. Regionale samenwerking versterkt de kennis- infrastructuur en innovatieve ontwikkelingen, waardoor onder andere de regionale arbeidsmarkt verbetert.
Kaderstellende uitgangspunten: • Een goed georganiseerde samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers is een randvoorwaarde voor innovatie en versterking van de arbeidsmarkt; • De Brightlands Campus Greenport Venlo is een belangrijke factor voor het creëren van nieuwe verdienmodellen voor de transitie in het landelijk gebied; • We zetten ons in voor een uitnodigende en bindende strategie voor arbeidsmigranten. 2.1 De regionale samenwerking op economisch gebied geven we ook in 2027 onder andere vorm door als overheid, ondernemers en onderwijs samen te werken via de multi-helix organisatie Crossroads Limburg. Binnen Crossroads Limburg werken we aan het toekomstbestendiger maken van onze bedrijven wat uiteindelijk bijdraagt aan de opgave naar een brede welvaart. Hierbij focussen we in de periode tot en met 2028 op opgaven: - Duurzaamheid - Human Capital - Gezondheid - Kennisdeling en innoveren Dit gebeurt onder andere via het samenbrengen van overheden, bedrijven en onderwijs via communicatie en events. Doel is o.a. om behoefte aan collectieve voorzien ingen en kansrijke projecten te inventariseren en verbindingen te leggen tussen initiatieven en bestaande netwerken.
Daarnaast wordt er gewerkt aan concrete projecten zoals het realiseren van energiehu bs op bedrijventerreinen, waaronder in Peel en Maas, en het inzetten van professionele HR -instrumenten voor het bevorderen van instroom en doorstroom van medewerkers. Verder wordt er ook gewerkt aan het verhogen van het arbeidspotentieel via data - gedreven ondernemen, slimmer organiseren en verdere digitalisering. In 2027 wordt een evaluatie over het functioneren van Crossroads afgerond. 2.2 Vanuit de Regio Deal werken we samen met de regiogemeenten aan een economisch aantrekkelijke en duurzame regio, passend binnen de regionale visie van Noord-Limburg als gezondste regio. De volgende thema's staan hierin centraal: - Doorontwikkelen kennis ecosysteem en duurzaam ondernemen; - Talent aantrekken, behouden en ontwikkelen; - Vitale gemeenschappen en positieve gezondheid - Veiligheid. Daarnaast stellen we vanuit de regio in vervolg op de geactualiseerde regiovisie een economisch profiel/economische visie op die input vormt voor ons lokale economische profiel in de omgevingsvisie. 2.3 In 2027 geven we verder vorm aan Greenport Zuidoost-Nederland. Dit is een ondernemer- gedreven, publiek-private samenwerking en uitvoeringsgerichte stichting die partijen in de tuinbouwketen, overheden en kennisinstellingen verbindt.
Het doel is om samen de grote maatschappelijk en economische opgaven binnen de tuinbouw- en agrofoodsector oppakt. 87 Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 3. Peel en Maas is een aantrekkelijke toeristisch- recreatieve bestemming waar toeristen en bewoners kwaliteiten en de gastvrijheid optimaal beleven. Kaderstellende uitgangspunten: • We bieden ruimte voor nieuwe locaties voor recreatie en toerisme, mits dit bijdraagt aan de diversiteit in het aanbod, dit niet leidt tot verdringing en leegstand elders en dit bijdraagt aan onze overkoepelende opgaves; • We zetten ons in voor het behouden, ontwikkelen en versterken van onze centra, zodat we deze aantrekkelijk houden en verder verbeteren voor inwoners en bezoekers; • We ondersteunen het bedrijfsleven bij de promotie van Peel en Maas, zowel lokaal als regionaal, als een aantrekkelijke groene toeristisch-recreatieve bestemming; • We zetten ons in voor het behouden en ontwikkelen van ons cultureel en archeologisch erfgoed en het gebruiken ervan als inspiratiebron voor nieuwe ontwikkelingen; • We ondersteunen de bedrijven op het gebied van recreatie en toerisme, onder andere via promotie en basisvoorzieningen zoals een goed wandel- en fietsnetwerk. Waar nodig bieden we ruimte aan passende uitbreidingen. 3.1 Samen met de regio voeren we het uitvoerings- programma vrijetijdseconomie uit.
Voor 2027 ligt de nadruk op de verdere ontwikkeling van een dataportaal waarin we toeristisch-recreatieve data verzamelen. Op basis van deze data kunnen we beter sturen op beleidsontwikkeling voor de vrijetijdseconomie. 3.2 We voeren een onderzoek uit naar het aanbod en de toekomst van verblijfrecreatie in Peel en Maas. Dit onderzoek vormt de basis voor een gerichte keuze over het type en de kwaliteit van aanbod waar behoefte aan is, passend bij onze beleidsuitgangspunten, de draagkracht van de omgeving en de Provinciale Omgevings- verordening. 3.3 We promoten Peel en Maas, samen met het bedrijfsleven en lokale organisaties. Dat doen we onder meer samen via het uitvoeringsprogramma dat is opgesteld door en voor het toeristisch platform. Onderdeel hiervan is het uitgeven van een magazine, doorontwikkeling app ‘Op goeie grond’ en inspiratiebijeenkomsten voor ondernemers. In 2027 werken we samen met het Toeristisch platform aan het maken van nieuwe meetbare doelen. 3.4 We participeren samen met gemeenten, Waterschap, en provincie Limburg in het project Geopark-Peelhorst en Maasvallei. We maken in het kader van toeristische promotie van de streek hierbij het systeem van de breuken, horsten en slenken in het land zichtbaar en beleefbaar voor een groter publiek.
We werken in het samen- werkingsverband toe naar het komen tot een Unesco-status voor het Geopark Peelhorst en Maasvallei gebied. Wat doen we verder binnen dit programma? • We onderhouden intensief contact met partijen zoals ondernemers, bewoners, dorpsnetwerken, regiogemeenten en belanghebbende partijen als het gaat over bijvoorbeeld lokale en regionale economische ontwikkelingen. Waar mogelijk leggen we nieuwe verbindingen en netwerken tussen en met deze partijen. • We houden onze centra aantrekkelijk voor inwoners en toeristen door de ondersteuning van en samenwerking met Centrummanagement Panningen en Retail management Peel en Maas voort te zetten. • Om het imago van Peel en Maas voor bezoekers en de leefbaarheid voor inwoners te bevorderen organiseren we jaarlijks diverse kermissen en markten en faciliteren we evenementen van derden. • We monitoren doorlopend de behoefte aan bedrijventerreinen. 88 Wat mag het kosten? De baten en lasten van dit programma zijn als volgt: Programma 2027 2028 2029 2030 LASTEN BATEN LASTEN BATEN LASTEN BATEN LASTEN BATEN 4.1 Economie 2.059.694 238.418 2.085.633 240.803 2.111.465 243.140 2.144.445 246.787 Welke claims en investeringen zijn er met betrekking tot dit programma? In hoofdstuk 5 worden alle investeringen en claims voor 2027 specifiek toegelicht. Met betrekking tot programma 4.1 zijn geen specifieke claims of investeringen opgenomen.
Gerelateerde verbonden partijen Aan dit programma is de volgende verbonden partij gerelateerd: • Gemeente Helden Holding BV In de paragraaf Verbonden partijen (onderdeel 7-E) is meer informatie opgenomen over de specifieke verbonden partijen. 89 Thema 5: Integrale veiligheid Inleiding Hieronder staat de gedeelde ambitie voor het thema Integrale veiligheid. Een ambitie van inwoners, ondernemers en organisaties die met ons willen werken aan een Peel en Maas waarin het goed en veilig leven is. Als gemeente onderschrijven wij deze ambitie v an harte. Tussen aanhalingstekens zijn quotes opgenomen van deelnemers aan het ambitiegesprek. Gedeelde ambitie Integrale Veiligheid Peel en Maas is een plek waar je in vrijheid en veiligheid jezelf kan zijn. In deze gemeente van gemeenschappen zien mensen om naar elkaar en zijn zij betrokken bij elkaar. Er is ruimte voor ieders mening en er wordt respectvol met elkaar omgegaan. In Peel en Maas groeit jeugd veilig op, kunnen ondernemers veilig ondernemen en kunnen bezoekers van de horeca en evenementen veilig uitgaan. Hier beleven inwoners de ruimte en worden zij aangesproken wanneer dit te zeer ten koste gaat van de ruimte van andere inwoners. Hier nemen bedrijven en branches zelf verantwoordelijkheid voor het naleven van wet - en regelgeving in plaats van dat overheidsregulering hen hiertoe aanzet.
Hier delen inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden de verantwoordelijkheid voor een veilig samenleven. Zij werken iedere dag weer – ieder vanuit een eigen verantwoordelijkheid – aan een veilige samenleving. Dit vanuit de overtuiging dat veiligheid het fundament is waarop vrijheid kan bestaan. Tegelijkertijd realiseren we ons dat 100 procent veiligheid een illusie is. “We doen met elkaar al heel veel goed” Toenemend gemeenschapseigenaarschap Het waarborgen van veiligheid is altijd een klassieke overheidstaak geweest. Sterker nog; het waarborgen en handhaven van veiligheid in de samenleving is één van de belangrijkste redenen geweest voor het ontstaan van instituties als de overheid. Overheidso rganisaties blijven ook in de toekomst op dit terrein een belangrijke rol spelen. Maar, we zien meer en meer initiatieven vanuit de samenleving ontstaan die ervoor zorgen dat het ‘gemeenschapseigenaarschap’ op dit terrein toeneemt. Initiatieven die uitgaan van ‘omzien naar elkaar’ en ‘samenredzaamheid’ en die er daarmee voor zorgen dat Peel en Maas een veilige samenleving is. “Zonder verbinding heeft het allemaal geen zin” Een sterk netwerk Alle professionele organisaties die een rol hebben in het zorgen voor een veilig Peel en Maas, werken als betrouwbare en proactieve partners met elkaar samen.
Zij doen dit met respect voor de waardevolle initiatieven die inwoners, ondernemers en organisati es zelf ontplooien. Zij zorgen ervoor dat de vakmensen in de praktijk de ruimte krijgen om hun waardevolle werk te leveren en in staat zijn om met elkaar een sterk netwerk te vormen. De ligging van Peel en Maas noopt ons daarbij ook over de landsgrenzen heen te kijken. “Vertrouwen en elkaar kennen is de basis” Kennen en gekend worden is de basis. Niet allerlei gedetailleerde regels en protocollen, maar de onderlinge relaties en het professioneel gezonde verstand zijn hierbij leidend. ‘Verantwoordelijkheid’ en ‘lef’ zijn begrippen die onderdeel uitmaken van dit vakmanschap. “Het is belangrijk om lef te hebben en om buiten de gebaande paden te denken en te handelen, om zo maatwerk te leveren” Dat betekent ook dat professionals verder kijken dan alleen het eigen vakgebied. Samenwerking en afstemming tussen de verschillende domeinen, zoals die tussen zorg en veiligheid, zijn vanzelfsprekend. Omdat we alleen dan kunnen zorgen voor een sluitende aanpak en een stevig vangnet. 90 Weerbaar tegen ondermijning Peel en Maas is weerbaar tegen ondermijning. In Peel en Maas benaderen we ondermijning als een maatschappelijk probleem, niet enkel als een veiligheidsprobleem.
Inwoners, ondernemers en organisaties herkennen signalen van ondermijning en weten bij het herkennen van deze signalen wat te doen. Vanuit een stevige bestuurlijke aanpak zijn veiligheidspartners in staat en bereid om informatie met elkaar te delen, omdat een goede, gedeelde informatiepositie bijdraagt aan de bestrijding van ondermijning. De privacy van betrokkenen wordt hierbij niet uit het oog verloren. “Ga als overheid eens praten met ondernemers, vaak weten de ondernemers echt wel ‘waar het niet klopt” Robuust en wendbaar bij rampen en crises In de gevallen dat wij geconfronteerd worden met rampen en crises, bijvoorbeeld bij hoogwater van de Maas, helpt het ontzettend dat het sociale weefsel van Peel en Maas sterk is en de lokale samenleving veerkrachtig is. Als we in Peel en Maas geconfronteerd worden met crises is de samenwerking tussen veiligheidspartners robuust. Veiligheidspartners zorgen ervoor dat inwoners in het geval van een ramp of crisis weten wat ze wél en niét behoren te doen. Kaders die ruimte én houvast geven Het vakmanschap van professionals vindt houvast in duidelijke (overheids )kaders. Duidelijke kaders die de professionals op de werkvloer ook de veiligheid geven die ze nodig hebben. Kaders die het onderliggende doel als uitgangspunt nemen en dit doel versterken in plaats van belemmeren.
De gemeente en andere veiligheidspartners kijken hierbij kritisch naar regeldruk. Waar dit mogelijk is, wordt er gewerkt met doelregels. Tegen overtreding van regels en kaders treedt de gemeente daadkrachtig op. Goed uitleggen waarom de gemeente de dingen doet die ze doet en uitleg geven over het ‘hoe en waarom’ van kaders en regelgeving is dan ook van groot belang, omdat dit zorgt voor meer begrip voor het doen en laten van de overheid. De gemeente handhaaft regels op een transparante manier, zodat overtredingen worden beëindigd en inwoners kunnen vertrouwen op hun gemeentebestuur. “Niet vinken maar een risico-gestuurde aanpak” 91 Programma: 5.1 Integrale veiligheid Wat willen we bereiken? Wat doen we ervoor in 2027? 1. Inwoners, ondernemers en maat- schappelijke organisaties voelen zich verantwoordelijk en mede-eigenaar van een veilige woon- en leefomgeving.
Kaderstellende uitgangspunten: • We stimuleren en faciliteren initiatieven uit de gemeenschap gericht op veiligheid waar nodig en mogelijk, passend bij ons (kaderstellend) beleid; • In samenspraak met andere veiligheids-partners informeren we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties over veiligheidsvraagstukken en bieden daarbij een handelingsperspectief; • We houden nadrukkelijk rekening met het onderscheid tussen de professionele rollen, taken en verantwoordelijkheden van de overheid en die van inwoners, ondernemers en vrijwillige maatschappelijke organisaties; • Ons beleid en praktisch handelen baseren we mede op kwantitatieve data (denk aan politiedata), periodiek onderzoek (zoals de Veiligheidsmonitor) en kwalitatieve data (door goed te ‘luisteren’ in de gemeenschappen van Peel en Maas). 1.1 We sturen in toenemende mate op veiligheid vanuit veiligheidsbeelden die opgebouwd zijn uit kwalitatieve en kwantitatieve data. Dit doen we op lokaal, regionaal en provinciaal niveau. 1.2 In de opgave vergroten van de weerbaarheid (in relatie tot impactvolle crises) leggen we de nadruk mede op het zelfsturend vermogen, bestaande lokale netwerken en veerkracht van inwoners en gemeenschappen die nodig is ten tijde van grote crises, zoals een langdurige stroomuitval of extreem weer. Hierbij bieden we concrete handelingsperspectieven aan.