2026-098 03 Begroting 2027 Peel en Maas - met in achtneming van aangenomen amendement A 07
Tekst van het document
1 Inhoud Algemeen 1. | Inleiding | 3 2. | Uitgangspunten begroting 2027 | 7 3. | Kerngegevens en indicatoren | 9 4. | Overzicht thema’s, programma’s en producten | 15 Financiële begroting 2027 5. | Financiële positie Peel en Maas 2027 – 2030 | 17 a. Baten en lasten 2027 – 2030 | 17 b. Toelichting op financiële positie | 18 c. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien | 22 d. Ombuigingsmaatregelen | 23 e. Overhead en treasury | 24 f. Investeringen en claims 2027 | 25 g. EMU saldo en geprognotiseerde balans 2027-2030 | 35 Beleidsbegroting 2027 6. | Programmabeschrijvingen: | 37 1 Thema Ruimte | 41 1.1 Vitale leefomgeving | 42 1.2 Beheer fysieke leefomgeving | 48 2 Thema Sociaal domein | 53 2.1 Werk en inkomen | 55 2.2 Zorg en ondersteuning | 59 2.3 Jeugd en onderwijs | 65 3 Thema Vitale gemeenschappen | 69 3.1 Gemeenschapsontwikkeling | 71 3.2 Onderwijshuisvesting | 75 3.3 Sport en bewegen | 77 3.4 Kunst en cultuur | 79 4 Thema Economie | 84 4.1 Economie | 85 5 Thema Integrale veiligheid | 89 5.1 Integrale veiligheid | 91 6 Thema Bestuur, communicatie en dienstverlening | 97 6.1 Bestuur, communicatie en dienstverlening | 100 7. | Paragrafen: | 107 A. | Weerstandsvermogen en | risicobeheersing | 108 B. | Onderhoud kapitaalgoederen | 117 C. | Financiering | 123 D. | Bedrijfsvoering | 126 E. | Verbonden partijen | 127 F. | Grondbeleid | 145 G. | Lokale heffingen | 152 H.
| Demografische ontwikkelingen | 159 I. | Wet open overheid | 160 Bijlagen: A. | Overzicht baten en lasten 2027 op productniveau | 162 B. | Overzicht structureel begrotingsevenwicht 2027 - 2030 | 163 C. | Overzicht reserves en voorzieningen 2027 – 2030 | 168 D. | Specificatie algemene uitkering 2027 | 175 E. | Overzicht baten en lasten 2027 op taakveldniveau | 177 F. | Overzicht baten en lasten 2025 en 2026 | 178 G. | Begrotingssubsidies 2027 | 179 2 3 1. Inleiding Vandaag investeren in morgen Dit is de eerste begroting van de bestuursperiode 2026 -2030. In deze begroting werken we het perspectief voor de langere termijn, zoals dat is opgenomen in het coalitieakkoord, verder uit. We willen werken aan een Peel en Maas waarin gemeenschappen vitaal blijven, wonen haalbaar is voor iedereen en de leefomgeving gezond en duurzaam is. Met een economie die zich hierbij passend doorontwikkelt en een overheid die rolzuiver en betrouwbaar is. Daarbij bouwen we voort op de sterke basis die er al is in Peel en Maas. Iedere dag laten inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties zien wat een gemeente van gemeenschappen kan zijn. Die kracht, wat er al is en wat al werkt, blijft ons vertrekpunt. Vanuit die basis maken we keuzes, investeren we gericht en werken we in 2027 en de jaren daarna verder aan de toekomst van Peel en Maas.
Daarbij leveren we actief onze bijdrage aan een krachtig Noord -Limburg: een regio die met ambitie en focus werkt aan de opgaven die onze gemeentegrenzen overstijgen en daarmee ook Peel en Maas verder brengt. Vanuit een solide financiële basis We blijven bij alles wat we doen zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld. Een gezonde financiële basis is nodig om gericht te investeren en tegenvallers op te vangen. De voorliggende begroting laat voor de jaren 2027 tot en met 2030 positieve saldi zien. Tegelijk weten we dat het financiële beeld geregeld onvoorspelbaar is. Met name door de onzekerheid over de rijksinkomsten en het rijksbeleid. We rekenen ons daarom niet rijk. We begroten reëel en blijven scherp op de uitvoerbaarheid en financiële houdbaarhe id van onze ambities. En we zorgen ervoor dat we een sterke financiële buffer houden om eventuele tegenvallers in de toekomst te kunnen opvangen. Drie grote opgaven in samenhang Voor ons springen drie opgaven er de komende jaren uit. De eerste is passend wonen, met een tekort aan betaalbare woningen, een veranderende samenstelling van huishoudens en de opgave om de kernen leefbaar en groen te houden. De tweede is een gezonde en du urzame leefomgeving, met druk op biodiversiteit en de kwaliteit van bodem, water en lucht en met een energietransitie die nieuwe uitdagingen met zich meebrengt.
De derde is vergrijzing en een afnemend arbeidspotentieel, met gevolgen voor de zorg, arbeidsmigratie en onze economische structuur. Deze opgaven kunnen niet los van elkaar worden aangepakt. Woningbouw raakt aan zorg, energie, mobiliteit en leefbaarheid. De toekomst van het buitengebied raakt aan landbouw, natuur, water, economie en recreatie. Een t oekomstbestendige arbeidsmarkt vraagt om wonen, leren, ontwikkelen en meedoen. Daarom kiezen we voor samenhang. De aanpak van deze drie opgaven vraagt ook om samenwerking. Geen samenwerking vanuit eigen belangen, maar vanuit een gedeelde ambitie om Peel en Maas sterker, groener en hechter te maken. We willen rond ieder van de drie opgaven investeren in een stevig ne twerk van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, onderwijs- en kennisinstellingen en overheden. Daarbij blijven we scherp op eigenaarschap. Samenwerking betekent niet dat iedereen overal van is. We maken helder wie waarvan is, wat anderen van ons mogen verwachten en wat wij van hen vragen. Boter bij de vis Ambities vragen om middelen. Daarom stellen we, in lijn met het bepaalde in het coalitieakkoord, voor om voor de drie grote opgaven drie fondsen van ieder één miljoen euro beschikbaar te stellen: voor de transitie van het buitengebied, voor doorstroming op de woningmarkt en voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt.
Deze middelen zijn in principe aanvullend op bestaande gemeentelijke budgetten en op regelingen en middelen van andere overheden. De fondsen zijn een middel om beweging mogelijk te maken en samenwerking te versterken. We willen deze als college gericht inzetten waar ze bijdragen aan onze ambities. In het onderstaande geven we een eerste inkleuring. Dit doen we door voor ieder van de drie opgaven onze ambitie verder te concretiseren, aan te geven wat in 2027 op hoofdlijn onze inzet gaat zijn en de noodzakelijke samenwerking verder concreet te maken. 4 Een sterk en toekomstbestendig buitengebied Onze ambitie verder geconcretiseerd We willen een buitengebied waarin landbouw, natuur, wonen en recreatie elkaar versterken en in samenhang de leefkwaliteit verhogen. Agrarisch ondernemers die hun bedrijf willen verduurzamen, omschakelen of verbreden verdienen daarbij ruimte en ondersteunin g. Tegelijk werken we aan herstel van bodem, water en biodiversiteit en aan een aantrekkelijk landschap voor inwoners, ondernemers en bezoekers. We denken daarbij gebiedsgericht. Onze aandacht gaat in het bijzonder uit naar kernrandzones en beekdalen. Juist daar komen verschillende opgaven samen en kunnen maatregelen bijdragen aan zowel leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit als natuur - en landschap sontwikkeling.
We kijken niet alleen naar afzonderlijke bedrijven of percelen, maar naar wat een ontwikkeling toevoegt aan het gebied als geheel. Onze inzet in 2027 op hoofdlijnen In 2027 werken we de inzet van het transitiefonds verder uit. We doen dit in nauwe samenspraak met inwoners, ondernemers en organisaties die zich betrokken voelen bij een toekomstbestendig buitengebied. We willen hiermee ontwikkelingen ondersteunen die bij dragen aan een sterk en vitaal buitengebied. We zetten het fonds niet in voor het uitkopen van stoppende bedrijven; het fonds moet juist perspectief bieden aan ondernemers en gebieden die een toekomstgerichte beweging willen maken. We denken onder meer aan bijdragen aan het verwijderen van verouderde of overtollige bebouwing, het beschikbaar stellen van subsidies voor het aanleggen en/ of beheren van nieuwe landschapselementen en ondersteuning bij de aanleg of het beheer van landschapsstructuren en landschapselementen. Een concreet initiatief in 2027 is het verder brengen van het Meijels Agrarisch Perspectief. Daar komen hydrologische maatregelen, natuurherstel en een toekomstperspectief voor de lokale agrarische sector bij elkaar. Het project is geselecteerd voor versne lde uitvoering met middelen die via NOVEX De Peel beschikbaar komen. Onze eigen middelen kunnen helpen om kansen te benutten en ontwikkelingen daadwerkelijk in het gebied te laten landen.
Met wie we samenwerken De transitie van het buitengebied kan alleen in samenwerking met de mensen die er wonen en ondernemen. Daarom werken we samen met agrarisch ondernemers, inwoners, natuurorganisaties, kennisinstellingen, het waterschap, provincie en Rijk. We benutten daarbi j de kennis van onder meer Greenport en Natuurrijk Limburg. NOVEX De Peel is een belangrijk netwerk om doelen, uitvoeringskracht en middelen bij elkaar te brengen én het is voor ons een ‘kraamkamer’ voor innovatie die elders in Peel en Maas toegepast kan worden. Binnen dit netwerk komen Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en de streek samen. Als gemeente nemen we daarin een actieve en heldere positie in. We komen op voor de belangen van Peel en Maas en voor een aanpak die zowel ecologisch als economisch toekomstperspectief biedt. Doorstroming op de woningmarkt Onze ambitie verder geconcretiseerd We willen dat er voor iedere levensfase een fijne en passende plek is om te wonen. Daarbij gaat het niet alleen om het toevoegen van woningen, maar zeker ook om het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Als senioren die dat willen een passende, l evensloopbestendige woning kunnen vinden, komen gezinswoningen beschikbaar. Als gezinnen kunnen doorstromen, ontstaan meer kansen voor starters. We realiseren ons dat doorstroming een complex vraagstuk is.
Of iemand verhuist, is uiteindelijk een persoonlijke keuze. Veel factoren spelen hierbij een rol. We kunnen zorgen voor passend aanbod, belemmeringen verminderen, inwoners ondersteunen en partijen bij elkaar brengen. Daarbij willen we beter begrijpen waarom mensen wel of niet verhuizen en waar gerichte stimulering verschil kan maken. Onze inzet in 2027 op hoofdlijnen In 2027 zetten we een doorstroomcoach in. Deze coach gaat met inwoners in gesprek en biedt voorlichting, advies en ondersteuning op maat. De ervaringen uit het eerste jaar gebruiken we om te bepalen welke aanpak daadwerkelijk effect heeft. We onderzoeken ook of financiële of praktische prikkels de doorstroming kunnen bevorderen. Als een starterslening mensen kan helpen om een eerste stap op de woningmarkt te zetten, is het redelijk om ook te onderzoeken of een vorm van financiële doorstromingsondersteuning van waarde kan zijn. 5 Daarnaast stimuleren we woonvormen die passen bij de veranderende samenstelling van huishoudens. We denken aan levensloopbestendige woningen, hofjes, woongemeenschappen en woningen met ‘samenzorg’ in de nabijheid. Ook maken we waar mogelijk pre -mantelzorg, woningsplitsing en kavelsplitsing nog eenvoudiger. Transformatie en hergebruik van bestaande gebouwen en tijdelijke of flexibele woonvormen kunnen aanvullend helpen. Deze inzet verbinden we met de bredere versnelling van de woningbouw.
Met tijdelijke extra uitvoeringskracht, actieve grondverwerving en concrete woningbouwprojecten werken we aan de ambitie om in alle dorpen woningen toe te voegen, passend bij schaal, karakter en behoefte. Met wie we samenwerken Doorstroming vraagt om een gezamenlijk beeld van het vraagstuk en een samenhangende aanpak. Daarom blazen we de woontafel nieuw leven in. Aan deze tafel gaan we gericht in gesprek met inwoners, woningcorporaties, ontwikkelaars, makelaars, zorgpartners en f inanciële instellingen. We onderzoeken samen waar belemmeringen zitten, welke woonvormen ontbreken en wat iedere partij vanuit de eigen rol kan bijdragen. Ook zijn we voortdurend in gesprek met onze regio, de provincie en het Rijk over onze bijdrage aan gezamenlijke doelen en over belemmeringen die we in de praktijk ervaren. Tegelijk hebben we oog voor de middelen en versnellingsmogelijkheden die deze samenwerking Peel en Maas biedt. Met woningcorporaties maken we verder afspraken over betaalbaarheid, beschikbaarheid, leefbaarheid en wonen met zorg. Met ontwikkelaars spreken we vooraf duidelijke voorwaarden af over de gewenste woningbouwprogrammering. Ook voeren we het gesprek met geme enschappen over langer zelfstandig wonen, omzien naar elkaar en de betekenis van doorstroming voor de leefbaarheid van hun dorp.
Een toekomstbestendige arbeidsmarkt Onze ambitie verder geconcretiseerd Peel en Maas heeft een sterke economie met een brede basis van MKB, familiebedrijven, maakindustrie, agrofood, retail en recreatie en toerisme. Deze bedrijven zijn geworteld in de dorpen en dragen bij aan werkgelegenheid, voorzieningen en vitale gemeenschappen. Tegelijk neemt door vergrijzing en ontgroening het beschikbare arbeidspotentieel af. De arbeidsmarkt van de toe komst vraagt daarom om kennisintensivering, ontwikkeling, innovatie en een betere verbinding tussen leren en werken. We willen jong talent laten zien welke kansen onze lokale en regionale economie biedt en jongeren aan Peel en Maas binden door ruimte te bieden om zich hier te ontwikkelen en passend werk te vinden. We willen dat inwoners van jong tot oud hun talenten kunnen blijven ontwikkelen en naar vermogen kunnen meedoen. We willen ondernemers helpen om voldoende en goed gekwalificeerde mensen te vinden en te behouden. Daarbij is niet alleen instroom van belang. Ook om- en bijscholing, technologische innovatie, duurzame inzetbaarheid en een betere benutting van aanwezig talent zijn nodig. Onze inzet in 2027 op hoofdlijnen In 2027 stellen we samen met ondernemers en onderwijs een lokale arbeidsmarktagenda op.
We brengen de belangrijkste knelpunten en kansen rond het aantrekken, ontwikkelen en behouden van personeel en het beter benutten van bestaande talenten en bestaand pot entieel in beeld. Vervolgens bepalen we waar ‘ieder van de vier O’s’ (ondernemers, onderwijs, overheid en omgeving) vanuit hun eigen verantwoordelijkheid verschil kunnen maken. Een concreet initiatief dat we ondersteunen is de verdere ontwikkeling van het Ontdeklab. Hier maken kinderen en jongeren kennis met techniek en technologie. Zo dragen we bij aan talentontwikkeling en aan de beschikbaarheid van vakmensen voor sectoren waar in ook in de toekomst veel mensen nodig zijn. Ook versterken we hiermee de verbinding tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Ook ontwikkelen we ons beleid voor internationale werknemers verder. Daarbij kijken we naar de economie die we in Peel en Maas willen ontwikkelen en naar wat dit betekent voor onze lokale en regionale arbeidsmarkt. We verschuiven van een benadering die vooral kijkt naar aantallen naar een kwaliteitsgerichte aanpak vanuit brede welvaart. Werken, wonen, taal, gezondheid, veiligheid en integratie worden daarin in samenhang bekeken. Internationale werknemers die hier wonen en werken doen naar vermogen mee en zijn onderdeel van de gemeenschap.
6 Met wie we samenwerken Een toekomstbestendige arbeidsmarkt is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van ondernemers, onderwijs en overheid. In 2027 halen we de banden binnen deze driehoek verder aan. We bouwen voort op lokale netwerken zoals Wij Maken Werk van Werk en leggen ver binding met het brede ontwikkelbedrijf en onderwijsinstellingen. Ook benutten we regionale kennis en samenwerking. Via Greenport, Crossroads Limburg en de Regio Noord-Limburg verbinden we lokale ondernemers aan kennisinstellingen en regionale programma’s. Ook werken we met de regiogemeenten én betrokken ondernemers aan een regionale economische agenda. Gericht opkomen voor onze belangen De netwerken rond de drie hoofdopgaven lopen niet alleen binnen onze gemeentegrenzen. Besluiten van bijvoorbeeld het Rijk, de provincie en de netbeheerder hebben grote invloed op bijvoorbeeld woningbouw, netcongestie, landbouw, natuur- en waterbeleid, arbeidsmarkt en mobiliteit. Daarom willen we onze belangen tijdig en gericht organiseren. We stellen een inhoudelijke lobby- en public-affairsagenda op en maken daarbij onderscheid tussen wat we zelf doen en welke belangen we via regionale of landelijke netwerken zoals de P10 behartigen. We werken samen waar dat meerwaarde heeft, maar blijven duidelijk over wat Peel en Maas nodig heeft. De Regio Noord-Limburg neemt voor ons een bijzondere positie in.
We nemen actief verantwoordelijkheid voor het gezamenlijke regionale belang en dragen bij aan een regio die met ambitie en focus werkt aan gedeelde opgaven. We brengen daarbij de belangen en werkwijze van Peel en Maas in. Tegelijk benutten we de regionale samenwerking om Peel en Maas verder te brengen en samen meer invloed en uitvoeringskracht te organiseren. Blijven werken aan al het andere dat van waarde is Het werken aan de drie grote opgaven geeft ons focus en energie. Tegelijk blijven we werken aan onderwerpen die voor Peel en Maas altijd van waarde zijn. Aan gemeenschappen die zich in hun eigen tempo ontwikkelen. Aan het zijn van een betrokken overheid die betrokken en rolzuiver een stap naar voren zet richting gemeenschappen als dit gevraagd wordt en nodig is. Aan een menselijk en laagdrempelig sociaal domein, waarin professionele ondersteuning aanvullend is op wat mensen en gemeenschappen zelf kunnen. Aan een aantrekkelijke, veilige en goed onderhouden fysieke leefomgeving. Aan een duurzame en diverse economie. En aan een betrokken en betrouwbare overheid die haar werk rolzuiver en met kwaliteit doet. Daarom investeren we in 2027 onder meer in klimaatbestendige wijken, waterberging, riolering, verkeersveilige wegen en veilige schoolomgevingen. We werken aan toekomstbestendige onderwijshuisvesting en sportaccommodaties.
We versterken cultuureducatie en c ultuurparticipatie. Met significante extra capaciteit voor toezicht en handhaving vergroten we de zichtbaarheid en aanspreekbaarheid in wijken, winkelkernen en in het bijzonder het buitengebied. Ook investeren we in onze dienstverlening en doorontwikkeling van onze communicatie. Met nieuwe digitale mogelijkheden kunnen inwoners steeds meer zaken eenvoudig online regelen, terwijl persoonlijk contact beschikbaar blijft. Technologie zoals AI en data zijn daarbij hulpmiddelen. Het professionele oordeel en de menselijke maat blijven leidend. Tot slot Deze begroting maakt duidelijk wat we in 2027 willen doen. Niet alles kan tegelijk en niet alles is door de gemeente te sturen. Waar we aan zet zijn, nemen we verantwoordelijkheid. Waar inwoners, ondernemers of gemeenschappen eigenaar zijn, geven we ruimte en sluiten we rolzuiver aan. En waar opgaven alleen gezamenlijk verder kunnen worden gebracht, investeren we in sterke samenwerking. Of proberen we onze invloed uit te oefenen als het Rijk, provincie of een andere partij aan zet is. Zo werken we vanuit een stevige basis, met ambitie en realiteitszin, aan een Peel en Maas dat sterker, groener en hechter wordt. De toekomst vraagt om keuzes én om uitvoering. Daarom investeren we vandaag in morgen. 7 2.
Uitgangspunten Begroting 2027 Deze begroting is gebaseerd op de uitgangspunten die zijn benoemd in de kaderbrief die afgelopen juli door uw raad is vastgesteld. Verder zijn de onderstaande uitgangspunten van toepassing: 2.1 Overhead Volgens de regelgeving BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is voorgeschreven dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. De overhead blijft als apart onderdeel (taakveld) zichtbaar in de begroting. Alleen de overheadk osten die samenhangen met investeringen en projecten worden nog doorbelast. Er is een algemeen overheadtarief berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 202 7. In de paragraaf Lokale heffingen staat de exacte berekening en een nadere toelichting. 2.2 Investeringen en kapitaallasten De nota activabeleid is door de gemeenteraad vastgesteld en vormt het uitgangspunt voor de wijze waarop we investeringen activeren en kapitaallasten berekenen.
De onderstaande uitgangspunten met betrekking tot de waardering en afschrijving van de gemeentelijke eigendommen worden in acht genomen: - Voor het bepalen van de afschrijvingstermijnen gelden de volgende termijnen, tenzij anders is bepaald: Onderdeel Afschrijvingstermijn (in jaren) Rioleringen Vrijvervalriolering en persleidingen 60 Gemalen renovatie 15 Drukriolering mechanisch/elektrisch 15 Milieu- en klimaatmaatregelen 60 Grondwatermaatregelen 60 Wegen Wegen; elementverhardingen (klinkers) 40 Wegen; asfalt 40 Wegen; beton 60 Parkeerplaatsen 40 Lichtmasten 50 Armaturen 25 Vervoermiddelen Vrachtauto’s, tractoren en heftrucks 10 Kolkenzuigers 10 Vuilnisauto’s 8 Pick-up’s 6 Grasmaaiers 7 Wmo vervoersvoorzieningen 5 Gebouwen Nieuwbouw 40 Uitbreiding/renovatie/verbouwing 25 Kleedlokalen sportverenigingen 30 C.V. installaties 15 Beveiligingssystemen 8 Zonnepanelen 15 Warmtepompen 15 Overige elektrotechnische installaties 15 Machines. Apparaten en installaties Gladheidsbestrijdingsmiddelen 12 Bladvegers 8 Basis ICT 4 Hardware werkplekken/audiovisuele middelen 6 Kantoormeubilair 10 8 - Er wordt geactiveerd voor investeringen boven de € 25.000. Investeringen onder de € 25.000 worden ten laste van de exploitatie in het jaar van aanschaf gebracht. Als externe richtlijnen anders voorschrijven, worden deze gevolgd.
- Voor nieuwe investeringen wordt in principe uitgegaan van een lineair afschrijvingssysteem. - Bij de kapitaallasten wordt rekening gehouden met het moment van realisatie van de investeringen, zodat kapitaallasten naar rato worden opgenomen. In de begroting wordt voor het jaar van investering rekening gehouden met een bepaalde onderuitputting op bas is van de verwachte datum van ingebruikname. Voor de bepaling van het rentepercentage in 2026 over de boekwaarde van de nieuwe investeringen is het rentepercentage gesteld op 1,00 %. Dat is gebaseerd op de (afgeronde) gemiddelde rentelasten. - De vrije ruimte voor kapitaallasten van nieuwe investeringen bedraagt in principe jaarlijks € 500.000. Naast de investeringen, waarvan de kapitaallasten ten laste van de vrije begrotingsruimte komen, zijn er ook investeringen mogelijk waarvan de kapitaallasten worden gedekt uit bestaande budgetten, reserves en voorzieningen of via direct aan de investering verbonden inkomsten. - Voor ‘majeure’ investeringsprojecten zijn aanvullende budgetten opgenomen als dekking voor kapitaallasten. Die budgetten zijn deels al ingezet ter dekking van investeringen. 2.3 Verwerking van de geactiveerde uren Uit de capaciteitsplanningen van de verschillende teams komt naar voren dat een deel van de uren besteed wordt aan investeringen en projecten.
Deze doorberekende uren en kosten hebben dus geen directe invloed op het begrotingssaldo. In 2027 wordt een bedra g van € 2. 001.559 (13.815 uur) doorbelast naar investeringen en projecten. 2.4 Reserves en voorzieningen In bijlage C wordt een meerjarig overzicht verstrekt van de aanwezige reserves en voorzieningen.
3 | Kerngegevens en indicatoren INWONERS PEEL EN MAAS | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 per 1-1 | (verwacht) Inwoners 0 – 3 jaar | 1.492 | 1.593 | 1.612 | 1.635 | 1.659 | 1.626 | 1.631 Inwoners 4 – 16 jaar | 5.603 | 5.520 | 5.582 | 5.499 | 5.489 | 5.508 | 5.484 inwoners 17-25 jaar | 4.373 | 4.434 | 4.555 | 4.561 | 4.570 | 4.519 | 4.548 inwoners 26-40 jaar | 7.234 | 7.443 | 7.657 | 7.872 | 8.020 | 8.087 | 8.052 inwoners 41 -64 jaar | 14.946 | 14.978 | 15.180 | 14.953 | 14.843 | 14.491 | 14.226 Inwoners 17 - 64 jaar | 26.553 | 26.855 | 27.392 | 27.386 | 27.433 | 27.097 | 26.826 Inwoners van 65 jaar en | 10.013 | 10.310 | 10.699 | 11.035 | 11.335 | 11.633 | 11.828 ouder Inwoners totaal | 43.661 | 44.278 | 45.285 | 45.555 | 45.916 | 45.864 | 45.769 50.000 45.000 40.000 35.000 | Inwoners van 65 jaar en 30.000 | ouder 25.000 | Inwoners 17 - 64 jaar 20.000 15.000 10.000 5.000 0 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 (verwacht) INWONERS PEEL EN MAAS | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 per 1-1 | (verwacht) INWONERS PER KERN Baarlo | 6.484 | 6.465 | 6.517 | 6.441 | 6.456 | 6.412 | 6.389 Beringe | 2.148 | 2.141 | 2.145 | 2.192 | 2.253 | 2.226 | 2.224 Egchel | 1.329 | 1.433 | 1.533 | 1.535 | 1.509 | 1.488 | 1.429 Grashoek | 1.656 | 1.649 | 1.699 | 1.690 | 1.679 | 1.660 | 1.657 Helden | 6.245 | 6.292 | 6.398 | 6.461 | 6.452 | 6.458 | 6.505 Kessel | 3.354
| 3.400 | 3.377 | 3.326 | 3.305 | 3.333 | 3.382 Kessel – Eik | 802 | 802 | 810 | 846 | 876 | 856 | 857 Koningslust | 1.253 | 1.255 | 1.251 | 1.246 | 1.239 | 1.244 | 1.284 Maasbree | 6.626 | 6.855 | 7.249 | 7.554 | 7.626 | 7.545 | 7.441 Meijel | 6.146 | 6.261 | 6.492 | 6.441 | 6.511 | 6.619 | 6.600 Panningen | 7.618 | 7.725 | 7.814 | 7.823 | 8.010 | 8.023 | 8.001 Totaal inwoners | 43.661 | 44.278 | 45.285 | 45.555 | 45.916 | 45.864 | 45.769 9 Inwoners per kern 6.389 | Baarlo 8.001 Beringe 2.224 | Egchel 1.429 | Grashoek 1.657 | Helden 6.600 | Kessel Kessel – | Eik 6.505 | Koningslust Maasbree 7.441 | Meijel 3.382 Panningen 1.284 | 857 UITKERINGSGERECHTIGDEN | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 per 1-1 | (verwacht) WWB | 305 | 327 | 337 | 357 | 409 | 404 | 390 BBZ l.o. | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 IOAW / IOAZ | 56 | 40 | 38 | 31 | 24 | 14 | 12 WSW | 220 | 193 | 182 | 172 | 163 | 147 | 135 2027 (verwacht) 2026 2025 | WWB 2024 | BBZ l.o. IOAW / IOAZ 2023 | WSW 2022 2021 0 | 100 | 200 | 300 | 400 | 500 | 600 10 Indicatoren Gemeenten zijn (op basis van het BBV) verplicht om in de begroting en jaarstukken een aantal voorgeschreven prestatie-indicatoren op te nemen. Die indicatoren worden door de gemeenten niet zelf gevuld maar op landelijk niveau op uniforme wijze verzameld en | gevuld.
Op die manier zijn voor elke gemeente de indicatoren op dezelfde wijze samengesteld en gedefinieerd en is een betere vergelijkbaarheid tussen gemeenten mogelijk. De gegevens zijn toegankelijk via de website www.waarstaatjegemeente.nl . Naast deze landelijk ter beschikking gestelde indicatoren zijn er nog vijf indicatoren die op basis van eigen gemeentelijke informatie moeten worden ingevuld. Dat betreft: - | Formatie: | Fte. per 1.000 inwoners (toegestane formatie) - | Bezetting: | Fte. per 1.000 inwoners (werkelijke bezetting) - | Apparaatskosten: | Kosten per inwoner - | Externe inhuur: | Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten externe inhuur - | Overhead: | % van de totale kosten Eigen indicatoren: Peel en Maas Indicator: | Eenheid Begroting | Begroting | Jaarstukken 2027 | 2026 | 2025 Formatie | FTE per 1.000 | 8,08 | 8,01 | 7,83 inwoners Bezetting | FTE per 1.000 | 8,08 | 8,01 | 7,83 inwoners Apparaatskosten* | Kosten per inwoner | € 916,98 | € 875,52 | € 792,03 Externe inhuur | Kosten in euro’s | € 2.953.958 | € 2.032.282 | € 3.117.049 Externe inhuur | % van totale | 8,06% | 5,75% | 9,01% loonsom Overhead | % van de totale | 12,52% | 12,70% | 9,45% kosten * Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d.
voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. 11 PEEL EN MAAS | Gemiddelde | Oorsprong van | cijfers INDICATOR | Eenheid | gemeenten met | begroting | Toelichting indicator BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | 25.000 - 50.000 | 2027 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | inwoners Woonlasten éénpersoons- | € | 767 | 781 | 798,5 | 826 | 856 | 1001 | 2026 | Volgens berekeningen COELO huishouden Woonlasten meerpersoons- | € | 817 | 831 | 848,5 | 876 | 906 | 1096 | 2026 | Volgens berekeningen COELO huishouden WOZ-waarde woningen | x € 1.000 | 285 | 357 | 357 | 381 | 432 | 438 | 2026 | De WOZ-waarde van alle woningen. per 1.000 | Nieuw gebouwde woningen, Nieuwgebouwde woningen | woningen | 12,4 | 7,8 | 7,3 | 5,2 | 5,2 | 7,2 | 2024 | exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Omvang huishoudelijk restafval | kg per | 42 | 42 | 43 | 44 | 47 | 116 | 2024 | Niet gescheiden ingezameld inwoner | huishoudelijk afval. Percentage bekende hernieuwbare Hernieuwbare elektriciteit | % | 20,4 | 32,2 | 55 | 54,6 | 62,2 | 42,8 | 2024 | elektriciteit t.o.v. het totaal bekend elektriciteitsverbruik. Winkeldiefstal | aantal per | 0,5 | 0,8 | 0,6 | 0,9 | 0,8 | 1,2 | 2025 1.000 inw.
Geweldsmisdrijven | aantal per | 1,9 | 2,4 | 3,2 | 2,6 | 3,1 | 3,2 | 2025 1.000 inw. Diefstal uit woning | aantal per | 1,5 | 1,1 | 1,1 | 1,6 | 0,7 | 1,1 | 2025 1.000 inw. Vernieling en misdrijven tegen | aantal per | 3,8 | 4,1 | 4,4 | 2,7 | 3,7 | 4 | 2025 openbare orde en gezag | 1.000 inw. Verwijzingen Halt | per 1.000 | 3 | 6 | 8,5 | 7 | 10 | 9 | 2025 | Het aantal verwijzingen Halt per inw. 12-17 jr | 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Het percentage jongeren (12 t/m 21 Jongeren met delict voor rechter | % | 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2023 | jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Het aantal personen van 0 tot 20 Demografische druk | % | 74,7 | 74,7 | 75,6 | 76,9 | 79 | 81 | 2026 | jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. 12 Gemiddelde PEEL EN MAAS | van | Oorsprong INDICATOR | Eenheid | gemeenten | cijfers | Toelichting indicator met | begroting BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | 25.000 - 50.000 | 2027 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | inwoners Niet-sporters | % | 48 | 48 | 44,5 | 44,7 | 44,7 | 44,7 | 2024 | Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Banen | per 1.000 | 670,2 | 682,4 | 687,6 | 687,6 | 695,9 | 749,8 | 2025 | Het aantal banen, per 1.000 inwoners inw 15-64 jr | in de leeftijd van 15-64 jaar.
per 1.000 | Het aantal vestigingen van bedrijven, Vestigingen van bedrijven | inw 15-64 jr | 155,2 | 161,5 | 167,5 | 167,5 | 177,2 | 186,3 | 2025 | per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Het percentage van de werkzame Netto arbeidsparticipatie | % | 72,4 | 74,1 | 75,4 | 75,3 | 75,5 | 73,6 | 2025 | beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking. De functiemenging-index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert Functiemenging | % | 49,9 | 50,3 | 50,8 | 50,8 | 50,7 | 50,7 | 2025 | tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Personen met een | per 10.000 | 152.6 | 152,6 | 138,3 | 137,1 | 124,2 | 189,3 | 2025 | Het aantal personen met een uitkering bijstandsuitkering | inwoners | op grond van de Participatiewet. Lopende re-integratie- | per 10.000 | Het aantal re-integratievoorzieningen, voorzieningen | inw 15-65 jr | 268,9 | 237,4 | 222,2 | 219,1 | 229,4 | 222,1 | 2025 | per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Cliënten met een | per 10.000 | 540 | 490 | 500 | 520 | 530 | 716 | 2025 | Aantal per 10.000 inwoners in de maatwerkvoorziening Wmo | inwoners | betreffende bevolkingsgroep. Het percentage kinderen tot 18 jaar % kinderen in uitkeringsgezin | % | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 2024 | dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Werkeloze jongeren | % | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2024 | Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven. 13 Gemiddelde van | Oorsprong INDICATOR | Eenheid | gemeenten | cijfers | Toelichting indicator met | begroting BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | BEGROTING | 25.000 - 50.000 | 2027 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | inwoners Voortijdige schoolverlaters | % | 1 | 1 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 2,1 | 2025 | Voortijdig schoolverlaters zonder totaal (VO + MBO) | startkwalificatie per 1.000 | Het aantal leerplichtigen dat niet staat Absoluut verzuim | leerlingen | 1,1 | 2,1 | 6,1 | 10,5 | 8,4 | 6,7 | 2025 | ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen. Het aantal leerplichtigen dat wel staat Relatief verzuim | per 1.000 | 6 | 10 | 12,1 | 16 | 14 | 25 | 2025 | ingeschreven op een school, maar leerlingen | ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen. % van alle Jongeren met jeugdhulp | jongeren tot | 11,4 | 11,2 | 11,5 | 12,2 | 13,2 | 13,9 | 2025 18 jaar Jongeren met jeugdreclassering | % | 0,3 | 0,2 | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 0,3 | 2025 Jongeren met jeugdbescherming | % | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 0,9 | 1 | 1 | 2025 14 15 0in4.
Overzicht thema’s / programma’s / Producten Programma Product 1 Vitale leefomgeving 1.1 Vitale leefomgeving 100 Beleidskader ruimtelijke ontwikkeling 101 Plattelandsontwikkeling 102 Ruimtelijke ontwikkeling kernen 103 Gronden 104 Uitvoering ruimtelijke ontwikkeling 105 Beleidskader wonen 106 Wonen - volkshuisvesting 107 Grondexploitatie wonen 108 Regionale omgevingsdienst 109 Integrale vergunningverlening 110 Toezicht fysieke leefomgeving 1.2 Beheer fysieke leefomgeving 120 Beleidskader openbare ruimte 121 Afvalinzameling 122 Wegen 123 Wijk, natuur en landschap 124 Water en riolering 125 Verkeer, vervoer en ondergrondse infrastructuur 126 Openbare verlichting 2 Sociaal domein 2.1 Werk en Inkomen 212 Werk 213 Inkomen 214 Minima 2.2 Zorg en Ondersteuning 222 Huishoudelijk werk 223 Woonvoorzieningen 224 Leef- en vervoersvoorzieningen 225 Wmo begeleiding 226 Uitvoeringsprogramma WWZ 227 Maatschappelijke opvang 228 Volksgezondheid 229 Bedrijfsvoering sociaal domein 2.3 Jeugd en Onderwijs 231 Jeugdhulp 232 Jeugd en gezin 233 Onderwijs 3 Vitale gemeenschappen 3.1 Gemeenschapsontwikkeling 311 Beleidskader gemeenschapsontwikkeling 312 Samenlevingsopbouw 313 Gemeenschapsaccommodaties 314 Leerontwikkelroutes 3.2 Onderwijshuisvesting 325 Onderwijshuisvesting 3.3 Sport en Bewegen 331 Beleidskader Sport en bewegen 332 Sport en bewegen 333 Sportvoorzieningen en -accommodaties 16 Programma
Product 3.4 Kunst en Cultuur 341 Beleidskader kunst en cultuur 342 Cultuurstimulering 343 Cultuurbehoud 344 Culturele voorzieningen/accommodaties 4 Economie 4.1 Economie 411 Beleidskader economische ontwikkeling 412 Regionale economische samenwerking 421 Beleidskader bedrijven 422 Bedrijventerreinen 423 Platteland 424 Detailhandel 425 Grondexploitatie werklocaties 426 Ondernemersloket 427 Beleidskader toerisme en promotie 428 Recreatie en toerisme 429 Evenementen 5 Integrale veiligheid 5.1 Integrale veiligheid 510 Openbare orde en veiligheid 515 Brandweerdistrict Peel en Maas 520 Handhaving fysieke leefomgeving 6 Bestuur, Communicatie en Dienstverlening 6.1 Bestuur, Communicatie en Dienstverlening 611 Gemeenteraad 612 Burgemeester en wethouders 613 Ondernemingsraad 614 Rekenkamercommissie 615 Regionale bestuurlijke samenwerking 616 Verkiezingen 620 Burgerzaken Algemene dekkingsmiddelen en overige taakvelden 711 Algemene dekkingsmiddelen 712 Mutaties reserves 713 Onvoorzien 714 Overhead 715 Treasury 5. Financiële positie Peel en Maas 2027-2030 A.
Baten en lasten op programmaniveau 2027 – 2030* Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN | LASTEN | BATEN 1.1 | Vitale leefomgeving | 10.739.356 | 1.357.072 | 10.412.159 | 2.120.189 | 10.428.514 | 2.133.436 | 10.138.810 | 2.153.481 1.2 | Beheer fysieke leefomgeving | 21.044.862 | 12.181.581 | 22.848.707 | 12.913.455 | 24.121.688 | 13.666.458 | 24.457.101 | 14.442.140 2.1 | Werk en inkomen | 20.529.851 | 10.230.000 | 20.133.090 | 11.230.000 | 21.191.385 | 10.230.000 | 21.378.192 | 10.230.000 2.2 | Zorg en ondersteuning | 20.036.658 | 3.505.007 | 19.619.866 | 3.684.764 | 16.438.048 | 3.855.717 | 16.773.234 | 3.908.793 2.3 | Jeugd en onderwijs | 22.389.336 | 556.082 | 23.054.221 | 1.096.112 | 23.631.210 | 1.096.756 | 24.294.360 | 1.105.767 3.1 | Gemeenschapsontwikkeling | 8.715.518 | 2.986.000 | 6.393.048 | 986.000 | 6.477.909 | 986.360 | 6.573.221 | 986.905 3.2 | Onderwijshuisvesting | 2.795.162 | 46.000 | 3.340.474 | 46.046 | 3.344.222 | 46.090 | 3.335.705 | 46.200 3.3 | Sport en bewegen | 4.696.615 | 1.063.953 | 4.746.701 | 1.069.748 | 4.756.057 | 1.076.526 | 4.802.409 | 1.084.791 3.4 | Kunst en cultuur | 4.085.393 | 216.328 | 3.968.014 | 216.617 | 4.016.469 | 218.729 | 4.096.547 | 221.786 4.1 | Economie | 2.059.694 | 238.418 | 2.085.633 | 240.803 | 2.111.465 | 243.140 | 2.144.445 | 246.787 5.1 | Integrale veiligheid | 5.601.284 |
253.864 | 5.712.535 | 256.142 | 5.773.114 | 258.703 | 5.881.138 | 261.421 6.1 | Bestuur, communicatie en | 5.976.885 | 1.203.747 | 5.932.550 | 1.006.285 | 5.960.787 | 785.816 | 6.052.254 | 797.603 dienstverlening Algemene Dekkingsmiddelen | 3.483.225 | 115.583.401 | 3.654.973 | 113.610.236 | 4.667.746 | 114.351.129 | 4.645.796 | 118.362.569 Overhead | 18.252.322 | 95.007 | 18.088.554 | 95.957 | 18.279.063 | 96.917 | 18.551.837 | 97.963 Treasury | 110.074 | 84.986 | -119.405 | 83.736 | -205.880 | 82.477 | -170.602 | 81.213 Onvoorzien | 400.000 | 0 | 400.000 | 0 | 400.000 | 0 | 400.000 | 0 Resultaat voor bestemming | 150.916.234 | 149.601.445 | 150.271.121 | 148.656.090 | 151.391.796 | 149.128.254 | 153.354.446 | 154.027.418 TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN | -1.314.789 | -1.615.031 | -2.263.542 | 672.972 Dotaties en onttrekkingen aan reserves | 2.739.066 | 5.204.794 | 1.727.209 | 4.070.675 | 621.002 | 3.426.243 | 614.089 | 1.502.664 Resultaat baten lasten | 153.655.300 | 154.806.239 | 151.998.330 | 152.726.765 | 152.012.798 | 152.554.497 | 153.968.535 | 155.530.082 GERAAMD RESULTAAT | 1.150.939 | 728.435 | 541.699 | 1.561.547 * Door afrondingsverschillen kunnen kleine afwijkingen ontstaan in de totaaltellingen. 17 B. Toelichting financiële positie De basis voor de Begroting 2027 | vormt de Kaderbrief 2027.
In de onderstaande tabel staat de aansluiting van de huidige begroting met de saldi uit de Kaderbrief 2027: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldi kaderbrief 2027 | 706.364 | 977.824 | 641.958 | 888.175 Personeelskosten | -94.326 | -125.011 | -124.219 | -17.909 Rente en afschrijving | 698.525 | 241.988 | -170.912 | -52.214 Diverse producten | -195.166 | 24.206 | 492.917 | 878.639 (o.a. riolering, afval, voorzieningen, sociaal domein) Reserves | 447.287 | -40.692 | 53.253 | 77.812 Aanvullende claims | -492.000 | -458.000 | -458.000 | -458.000 Effecten 2e bijstellingsrapportage 2026 | -492.000 | -292.000 | -280.000 | -280.000 Algemene uitkering | 572.255 | 400.120 | 386.702 | 525.044 Saldi Begroting 2027 - 2030 | 1.150.939 | 728.435 | 541.699 | 1.561.547 De posten kunnen als volgt worden toegelicht: Personeelskosten: De personeelskosten zijn gebaseerd op de huidige Cao-afspraken en gaan meerjarig uit van een structurele stijging. Bij enkele teams is de formatie (beperkt) uitgebreid vanwege toegenomen werkdruk. Die uitbreiding is voor het grootste deel gedekt binnen het bestaande budget. Rente en afschrijving: De rentekosten nemen toe als gevolg van hogere rentepercentages op onze nieuwe kortlopende en langlopende leningen en zijn inclusief de recent aangetrokken langlopende lening van € 20 miljoen.
We houden er rekening mee dat er jaarlijks een deel van onze kortlopende leningen zal worden omgezet in langlopende leningen. Het voordeel in 2027 en 2028 op de post rente en afschrijving komt doordat we in die jaren de stelpost majeure projecten incidenteel kunnen aframen. Vanaf 2029 is de stelpost naar verwachting weer volledig nodig om de kapitaallasten van nieuwe investeringen in o.a. onderwijshuisvesting. Diverse producten: Voor diverse producten in de begroting zijn de meeste actuele ontwikkelingen financieel vertaald. Dat leidt bij bepaalde producten zoals sociaal domein, onderhoudsvoorzieningen en onderhoud ICT met name in de jaren 2027 en 2028 tot hogere kosten effecten. Bij andere producten zoals bijvoorbeeld riolering, verblijfsbelasting en stelpost indexatie ontstaat een financieel voordeel. Per saldo is er in 2027 nog een negatief effect. Vanaf 2028 is het effect positief. Reserves: De inzet van de reserves hangt sterk samen met verwachte uitgaven en fluctueert dus in de loop van de tijd. Het positieve effect in 2027 hangt samen met incidentele onderhoudsuitgaven voor ICT in dat jaar die worden gedekt uit de reserve ICT. De effecten in de jaren 2028 en verder zijn relatief gering. Aanvullende claims: In de Kaderbrief 2027 is opgenomen welke voorgenomen investeringen en claims we voor 2027 verwachten.
Bij deze begroting is dat aantal investeringen en claims uitgebreid. In deze begroting zijn een drietal nieuwe investeringen opgenomen waarvan de totale kapitaallasten € 16.182 bedragen en die zijn gedekt binnen de budgetten in de begroting. Dat betreft de investeringen: - | Renovatie sanitaire ruimte TC Grootveld - | Renovatie daken gemeentelijke accommodaties - | Bibliotheek Maasbree 18 De nieuwe claims zijn: Omschrijving van de | Betrekking | Kosten | Dekking* claim | op periode | 2027 Exploitatiesubsidie PopPlaza Peel en Maas | structureel | 55.000 | 0 Cultuureducatie en -participatie | structureel | 30.000 | 0 E-dienstverlening; Huwelijk en Partnerschap | structureel | 67.000 | 0 Onderhoudskosten velden buitensport | structureel | 40.000 | 0 Onderzoek DOK6 en sociaal- en cultureel-historisch | 2027 + 2028 | 75.000 | 75.000 centrum Uitbreiding toezicht en handhaving (BOA's) | structureel | 200.000 | 0 Transitie buitengebied | structureel | 100.000 | 0 Versnelling woningbouw | 2027 - 2029 | 1.100.000 | 1.100.000 Voor een nadere toelichting op de claims en investeringen verwijzen we u naar | onderdeel F van dit hoofdstuk. Effecten 2e bijstellingsrapportage 2026: De effecten van de 2e bijstellingsrapportage voor 2027 en verder betreft de onderstaande posten.
2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ongediertebestrijding | -50.000 | -50.000 | -50.000 | -50.000 Uitvoering natuurbrandmanagementplan | -150.000 | -150.000 | -150.000 | -150.000 Doorstroomvoorziening statushouders | -200.000 | 0 | 0 | 0 Regionaal sportakkoord | -12.000 | -12.000 | 0 | 0 Bijdrage Veilig Thuis | -80.000 | -80.000 | -80.000 | -80.000 De besluitvorming over deze bijstellingsrapportage is pas ná de raadsbehandeling van de begroting maar voorzichtigheidshalve houden we al rekening met de financiële effecten. Mocht bij besluitvorming van de bijstellingsrapportage blijken dat de financiële effecten anders worden dan zullen we dat via een begrotingswijziging verwerken in de Begroting 2027. Algemene uitkering De Kaderbrief 2027 is gebaseerd op de Meicirculaire gemeentefonds. Bij de begroting gebruiken we de meest actuele gegevens en baseren de algemene uitkering op de Septembercirculaire. De Septembercirculaire leidt tot een hogere algemene uitkering en heeft dus een positief effect op de begrotingssaldi. De hogere algemene uitkering is het gevolg van een hogere loon- en prijsbijstelling en een | toename | van | het | gemiddelde | Bruto | Binnenlands | Product | waaraan | de | omvang | van | het gemeentefonds is gekoppeld. Verder leidt actualisatie van de maatstaven (aantallen inwoners, 75+, uitkeringsgerechtigden e.d.) nog tot een voordeel.
Mutaties algemene reserve: De begroting bevat voor 2027 een toevoeging van € 2.000.000 aan de algemene reserve. In de jaren vanaf 2028 is die toevoeging niet meer opgenomen. Het verwachte verloop van de reserves is als volgt: Indeling reserves | 01-01-2027 | 01-01-2028 | 01-01-2029 | 01-01-2030 | 01-01-2031 Vrije reserves | 29.147.312 | 30.130.859 | 30.445.440 | 30.448.956 | 30.449.307 bestemmingsreserve | 38.336.367 | 34.886.826 | 32.228.509 | 29.419.480 | 28.530.279 risicoreserve | 8.347.955 | 8.348.222 | 8.348.491 | 8.348.763 | 8.349.038 totaal | 75.831.634 | 73.365.906 | 71.022.440 | 68.217.199 | 67.328.624 Reserves Het resultaat van de begroting wordt mede bepaald door de verwachte toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In 2027 zal naar verwachting € 5,2 miljoen worden onttrokken uit verschillende reserves. 19 20 Die onttrekkingen hebben betrekking op nieuwe claims uit deze begroting en posten waarvoor in het verleden via een raadsbesluit is aangegeven dat dekking via reserves plaats zal vinden . De saldi in de reserves onderwijshuisvesting, uitgezette middelen en dekking kapitaallasten zijn toereikend om de voorziene dekking van kapitaallasten te dekken. In 2027 wordt ongeveer € 2,7 miljoen toegevoegd aan de reserves.
De toevoegingen en onttrekkingen voor 2027 kunnen als volgt worden gespecificeerd: Mutaties reserves 2027 structureel / incidenteel Toelichting reserves Lasten begroting Baten begroting Reserve huisvestingsfonds 100.000 Incidenteel Claim m.b.t. huisvestingsfonds Reserve materialen OW 13.073 structureel toevoeging t.b.v. dekking van kosten voor aanschaf materieel buitendienst Reserve Herziening bestemmingsplannen 56.000 structureel toevoeging t.b.v. dekking van kosten Omgevingswet / bestemmingsplannen 415.000 incidenteel onttrekking ter dekking van kosten m.b.t. invoering Omgevingswet Reserve woningbouwopgave 1.100.000 Incidenteel Verwachte inzet tijdelijk personeel t.b.v. woningbouwopgave Reserve lastenverlichting afvalstoffenheffing 660.000 Incidenteel onttrekking t.b.v. tariefsegalisatie Reserve onderwijshuisvesting 381.588 structureel onttrekking ter dekking van kosten onderwijshuisvesting 215.671 structureel toevoeging aandeel onderwijshuisvesting in algemene uitkering Reserve ontsluiting glastuinbouwgebieden 41.000 structureel onttrekking ter dekking van kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo 50.000 structureel toevoeging t.b.v.
dekking kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo Reserve Schering en inslag 15.000 structureel onttrekking ter dekking kapitaallasten plan Maasdal Algemene reserve 2.000.000 incidenteel toevoeging ter versterking vermogenspositie Incidenteel verwachte bijdrage ná liquidatie NLW 331.000 incidenteel claim over cliëntsysteem sociaal domein 200.000 incidenteel Dekking claim versnelling wonen 150.000 incidenteel Dekking claim digitale ontwikkeling 63.900 incidenteel Dekking claim inrichtingskosten Buurtcollege 75.000 Incidenteel Dekking claim kosten DOK6 en cultuur-historisch centrum 200.000 Incidenteel Inzet algemene reserve ter cofinanciering regiodeal Reserve dekking kapitaallasten 512.306 structureel onttrekking ter dekking van kapitaallasten verschillende investeringen Reserve uitgezette middelen 600.000 structureel onttrekking ter dekking kapitaallasten verbouwing Huis van de Gemeente Reserve ICT 110.000 structureel toevoeging t.b.v.
dekking kosten voor licenties en onderhoud ICT 460.000 structureel onttrekking ter dekking van (meer)kosten ICT over onderhoud en licenties Verschillende reserves vaste compensatie 194.322 structureel toevoeging vaste compensatie aan diverse reserves Totaal lasten / baten 2.739.066 5.204.794 Per saldo mutaties reserves -2.465.728 De onderverdeling in structurele en incidentele mutaties in 2027 is als volgt: Mutaties reserves | 2027 Toevoeging | Onttrekking mutaties incidenteel | 2.100.000 | 3.194.900 mutaties structureel | 639.066 | 2.009.894 mutaties totaal | 2.739.066 | 5.204.794 * Toevoegingen | = lasten begroting Onttrekkingen | = opbrengsten begroting Voor de jaren 2028 tot en met 2030 zijn de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves als volgt: Mutaties reserves | 2028 | 2029 | 2030 Toevoeging | Onttrekking | Toevoeging | Onttrekking | Toevoeging | Onttrekking mutaties | 1.100.000 | 2.643.900 | 0 | 1.935.000 | 0 | 3.200 incidenteel mutaties | 627.209 | 1.426.775 | 621.002 | 1.491.243 | 614.089 | 1.499.464 structureel mutaties totaal | 1.727.209 | 4.070.675 | 621.002 | 3.426.243 | 614.089 | 1.502.664 * Toevoegingen | = lasten begroting Onttrekkingen = opbrengsten begroting Het totaaloverzicht van de reserves voor de periode 2027 – 2030 is opgenomen in bijlage C van deze begroting.
Daarbij is ook de specificatie van de incidentele en structurele mutaties per reserve opgenomen. Arbeidskosten 2027 – 2030 De berekening van de personeelskosten voor 2027 is gebaseerd op de werkelijk verwachte bezetting per 1-1-2027 volgens de geldende CAO. Dat leidt tot de volgende jaarlijkse arbeidskosten inclusief de kosten van (oud-)bestuurders: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Arbeidskosten | 36.716.986 | 37.390.609 | 37.988.355 | 38.632.822 Structurele begrotingssaldi Als bijlage bij deze begroting is een overzicht opgenomen met incidentele baten en lasten (bijlage B). Voor een zuivere beoordeling van de financiële saldi zouden die incidentele baten en lasten zoveel mogelijk buiten beschouwing moeten blijven. Als de incidentele baten en lasten worden verrekend dan zijn de structurele begrotingssaldi voor de jaren 2027-2030 als volgt: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldi begroting | 1.150.939 | 728.435 | 541.699 | 1.561.547 Incidentele mutaties | 2.717.772 | 100.000 | 0 | 0 Saldi structureel 2027-2030 | 3.868.711 | 828.435 | 541.699 | 1.561.547 21 C.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit zijn voornamelijk baten die niet toegerekend (mogen) worden aan een specifiek programma en zijn als volgt gespecificeerd: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten Lokale heffingen | 446.054 | 11.183.682 | 456.003 | 11.430.237 | 472.519 | 11.682.980 | 489.366 | 11.942.152 Algemene uitkering | 0 103.899.215 | 0 | 101.678.356 | 0 102.165.355 | 0 105.915.879 Dividenden / rente | 16.751 | 500.504 | 16.757 | 501.643 | 16.763 | 502.794 | 16.771 | 504.538 Overige | 3.020.420 | 0 3.182.213 | 0 | 4.178.465 | 0 | 4.139.659 | 0 Algemene | 3.483.225 | 115.583.401 | 3.654.973 | 113.610.236 | 4.667.746 | 114.351.129 | 4.645.796 | 118.362.569 dekkingsmiddelen Post onvoorzien | 400.000 | 0 | 400.000 | 0 | 400.000 | 0 | 400.000 | 0 Onderstaand worden de belangrijkste onderdelen nader toegelicht: Lokale heffingen Dit zijn vooral OZB-opbrengsten, verblijfsbelasting en forensenbelasting. BsGW voert voor Peel en Maas de taken voor de lokale heffingen uit. BsGW is beschreven in de paragraaf Verbonden partijen. Een specificatie van de tarieven staat in de paragraaf Lokale heffingen. Samen met BsGW is een prognose gemaakt en de tarieven zijn hierop afgestemd.
2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten OZB | 349.398 | 9.815.867 | 357.910 | 10.062.245 | 372.420 | 10.314.807 | 386.930 | 10.573.709 Verblijfsbelasting | 32.737 | 1.350.000 | 33.535 | 1.350.000 | 34.894 | 1.350.000 | 36.254 | 1.350.000 Overige kosten en | 63.919 | 17.815 | 64.558 | 17.992 | 65.204 | 18.173 | 66.182 | 18.443 opbrengsten 446.054 | 11.183.682 | 456.003 | 11.430.237 | 472.519 | 11.682.980 | 489.366 | 11.942.152 Algemene uitkering De algemene uitkering is gebaseerd op de | Septembercirculaire 202 | 6 en alle mutaties die daaruit volgen. Als bijlage D is een specificatie van de algemene uitkering 202 | 7 op basis van de septembercirculaire 2026 opgenomen. In de algemene uitkering is een bedrag opgenomen ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg. Het Rijk heeft toegezegd dat die compensatie structureel wordt uitgekeerd maar dat is nog niet opgenomen in alle jaren van de algemene uitkering. In 2027 zijn de middelen onderdeel van de al | gemene uitkering. Vanaf 2028 echter (nog) niet en daarom hebben de provinciale toezichthouders besloten dat op basis van de toezegging enkele specifieke onderdelen mogen worden opgenomen.
Volgens de richtlijnen van de provincie hebben we onderstaand bedragen taakstellend als lagere uitgaven opgenomen in de budgetten bij programma 2.3 Jeugd en onderwijs: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten Beperking trajectduur | 0 | 0 | -141.045 | 0 | -141.045 | 0 | -143.161 | 0 Eigen bijdrage | 0 | 0 | 0 | 539.392 | 0 | 539.392 | 0 | 547.483 jeugdzorg Verder zijn in de algemene uitkering al de financiële gevolgen verwerkt van het voornemen om vana | f 2029 de hulp in de huishouding binnen de Wmo | te laten vervallen en | een vangnetregeling via het minimabeleid te organiseren. Deze bijstelling in de algemene uitkering is vooralsnog ook verwerkt in de programma’s 2.2 en 2.1 zodat er nu geen financiële voor- of nadelen voor de gemeentelijke begroting ontstaan. 22 23 Dividenden / renteopbrengsten We ontvangen dividend van Enexis en de BNG omdat we aandeelhouder zijn. Ook is een lening verstrekt aan Enexis. De provincie Limburg beschrijft in haar richtlijnen voor de begroting welke bedragen aan dividend mogen worden opgenomen. 2027 Dividend BNG 159.218 Rente/Dividend Enexis 341.286 500.504 Overige algemene dekkingsmiddelen Deze post bestaat voor 2027 o.a.
uit: • Kapitaallasten van nieuwe investeringen (regulier + aanvullend); • Verwachte onderuitputting kapitaallasten; • Algemene stelpost voor loon- en prijsindexatie; • Stelpost aanvullende kapitaallasten; • Budget voor de cofinanciering van projecten voor de regiodeal en investeringsagenda. Onvoorzien Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft een post onvoorzien voor, maar niet de omvang. Gemeenten bepalen zelf hoe groot deze post moet zijn. Deze post is om onvoorzienbare, onvermijdbare en onuitstelbare kosten op te vangen. De post onvoorzien bedraagt structureel € 400.000. D. Ombuigingsmaatregelen Vanwege de positieve begrotingssaldi voor 202 7 – 2030 is het niet nodig om deze maatregelen te nemen. 24 E. Overhead en treasury Overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. Alleen de overheadkosten voor investeringen en projecten worden doorbelast. Het overheadtarief is berekend op basis van de to tale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 202 7. In de paragraaf Lokale heffingen staat de berekening en een toelichting. De overheadkosten 2027 van Peel en Maas zijn (per saldo) als volgt opgebouwd: Overheadkosten 2027 Kosten management betreft directie, MT 3.048.461 Kosten advies & control betreft o.a.
P&O, inkoop, juridisch control, P&C, financiële administratie, secretariaat en BsGW 4.793.096 Kosten Faciliteiten, informatisering en automatisering incl. kapitaallasten en kosten voor licenties en onderhoud, telefonie 7.860.969 Kosten huisvesting betreft kosten huis van de gemeente (netto kosten) 1.702.220 Overige kosten overhead communicatie, algemene personeelskosten 1.676.850 Bruto overheadkosten 19.081.596 Doorbelasting naar investeringen / projecten -924.281 Overheadkosten t.l.v. begroting 18.157.315 Treasury Naast de overheadkosten moeten ook de kosten met betrekking tot treasury apart worden opgenomen: Treasury 2027 Te betalen rente m.b.t. opgenomen en nieuwe geldleningen 2.082.825 Afschrijvingskosten investeringen en projecten 9.890.154 Ontvangen rente m.b.t. verstrekte geldleningen -84.986 Kosten treasury 2027 (per saldo) 11.887.993 Doorbelaste kapitaallasten naar producten -11.810.912 Doorbelaste renteopbrengsten naar producten (bij projectfinanciering) 0 Doorbelaste kapitaallasten naar projecten grondexploitatie -51.993 Saldo treasury 25.088 Het saldo op dit taakveld is administratief en ontstaat doordat er meer kapitaallasten worden doorbelast op basis van rekenrente (1,00%) dan er daadwerkelijk aan kosten voor rente en afschrijving ontstaat. F.
Investeringen en claims 2027 Jaarlijks is bij de begroting een budget van € 500.000 aan kapitaallasten beschikbaar ter dekking van nieuwe investeringen. Diverse investeringen hebben een ‘eigen dekking’ zoals de investeringen die in het Water en Rioleringsprogramma (WRP) staan, en tellen niet mee in de € 500.000. De financiële effecten van de nieuwe investeringen en claims zijn opgenomen in de Begroting 202 | 7 en verder. Naast deze ruimte voor de investeringen is ook een stelpost opgenomen waarmee we de (kapitaal | -) lasten voor de aanvullende/majeure investeringen kunnen dekken. Dat zijn veelal projecten die via een separaat raadsvoorstel worden voorgelegd. Als dekking voor de kapitaallasten bij die voorstellen kan de stelpost worden ingezet. Als de stelpost niet (meer) toereikend is kan het begrotingssaldo worden ingezet als dekking. Op basis van eerdere raadsbesluiten wordt die stelpost al deels ingezet zodat het nog vrij te besteden deel lager is dan de oorspronkelijke bedragen. Het verloop en de verwachte inzet van de stelpost is als volgt: 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Beschikbaar budget cf. | 1.600.000 | 1.900.000 | 2.300.000 | 2.700.000 | 3.050.000 begroting 2027 Al ingezet t.l.v. stelpost o.a.
De Heuf, De Kemp, | 1.432.425 | 1.714.140 | 1.953.180 | 1.953.180 | 1.985.940 voorbereidingskrediet Baarlo, sportieve omgeving Maasbree, Pius Park Resteert als beschikbaar | 167.575 | 185.860 | 346.820 | 746.820 | 1.064.060 toekomstige projecten: Prognose toekomstige projecten: O.a. realisatie sporthal en onderwijs Baarlo, | 0 | 0 | 26.600 | 726.600 | 1.020.850 Oversteek Baarlo en IHP-projecten SALDO STELPOST | 167.575 | 185.860 | 320.220 | 20.220 | 43.210 Aanvullende claims en investeringen Ten opzichte van de investeringen en claims uit de Kaderbrief 2027 zijn enkele nieuwe investeringen en claims opgenomen in deze begroting: Nieuwe investeringen: - | Renovatie sanitaire ruimten TV Grootveld - | Renovatie daken gemeentelijke accommodaties - | Bibliotheek Maasbree Nieuwe claims: - | Exploitatiesubsidie PopPlaza Peel en Maas - | Cultuureducatie en -participatie - | E-dienstverlening; Huwelijk en Partnerschap - | Onderhoudskosten velden buitensport - | Onderzoek DOK6 en sociaal- en cultureel-historisch centrum - | Uitbreiding toezicht en handhaving (BOA's) - | Transitie buitengebied - | Versnelling woningbouw Toekomstige investeringen en claims: In de begroting nemen we alleen de investeringen en claims op waarvan we concreet kunnen aangeven wat de kosten zullen zijn.
Naast die posten zijn er ook nog ontwikkelingen gaande met betrekking tot investeringen en claims die nu nog onvoldoende concreet zijn maar in de (nabije) toekomst waarschijnlijk wel aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 25 26 nr Betreft kern Omschrijving van de investering Afschrijvings- termijn Bruto investering Dekking* Netto investering Totaal kapitaal- lasten Kapitaal- lasten gedekt* rente 1,00% Kapitaal- lasten ten laste van exploitatie rente 1,00% 1 Baarlo Berg bezinkleiding Vergelt Baarlo (KRW, riolering) 60 1.700.000 1.700.000 0 45.333 45.333 0 2a Baarlo Baarlo Koninginnebuurt afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (wegen) 40 2.100.000 0 2.100.000 73.500 0 73.500 2b Baarlo Baarlo Koninginnenbuurt afkoppelen en duurzaamveilig inrichten (KRW, riolering) 60 3.150.000 3.150.000 0 84.000 84.000 0 3 Kessel Extra Vervangen vrijverval rioleringen Merwijck 60 750.000 750.000 0 20.000 20.000 0 4 Algemeen Reconstructie wegvakken, incl kleine verkeersremmende maatregelen 40 500.000 0 500.000 17.500 0 17.500 5 Algemeen Renovatie wegkanten (graskanttegels) 40 500.000 0 500.000 17.500 0 17.500 6 Algemeen Vervangen speeltoestellen 2027 20 150.000 0 150.000 9.000 0 9.000 7 Algemeen Aansluiten openbare verlichting Giel Peetershof fase I op openbaar lichtnet.
40 150.000 0 150.000 5.250 0 5.250 8 Algemeen Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2027 60 650.000 650.000 0 17.333 17.333 0 9 Algemeen Renovatie hoofdgemalen 2027 15 300.000 300.000 0 23.000 23.000 0 10 Algemeen Renovatie drukriolering 2027 15 240.000 240.000 0 18.400 18.400 0 11 Algemeen Optimalisatie mechanische leidingen 2027 60 98.000 98.000 0 2.613 2.613 0 12 Meijel Vernieuwen gronddepot Kruisstraat 15 445.000 0 445.000 34.117 0 34.117 13 Algemeen Verzwaren netaansluiting werf buitendienst 20 500.000 0 500.000 30.000 0 30.000 14 Algemeen Verhogen budget tractiemiddelen 7 462.000 418.000 44.000 70.620 63.894 6.726 15 Panningen Renovatie sanitaire ruimten TV Grootveld 25 65.000 0 65.000 3.250 0 3.250 16 Diversen Renovatie daken gemeentelijke accommodaties 25 195.000 0 195.000 9.750 0 9.750 17 Maasbree Bibliotheek Maasbree 15 41.500 0 41.500 3.182 0 3.182 18 Algemeen Vervoersvoorzieningen Wmo 5 500.000 500.000 0 105.000 105.000 0 19 Algemeen Raamkrediet strategische investeringen 5 5.000.000 5.000.000 0 0 0 0 TOTAAL 17.496.500 12.806.000 4.690.500 589.348 379.574 209.774 Sociaal domein * Investering en bijbehorende kapitaallasten kunnen (deels) worden gedekt uit GRP, bestaande begrotingsposten, reserves, voorzieningen, bijdragen derden etc Investeringen Begroting 2027 Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling Bevordering verkeersveiligheid Overige infrastructurele
werken Riool en afvalwater beheer Bedrijfsvoering Overige Toelichting voorgenomen investeringen: Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 2. ‘De openbare ruimte is van en voor iedereen, is veilig en toegankelijk en nodigt uit om te ontmoeten en te bewegen. | ’ en 3. ‘De openbare ruimte is klimaatbestendig’. 1 | Bergbezinkleiding Vergelt Baarlo (KRW, riolering) Relatie met: Programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving, GRP/ WRP Op | verzoek | van | gemeente | Peel | en | Maas | en | Waterschap | Limburg | is | het hoogwaterbeschermingsprogramma | op 27 juni 2024 bestuurlijk uitgebreid met een groene kwaliteitsbuffer. Aanleiding is een gemeentelijke riooloverstort in het projectgebied die niet voldoet aan de KRW-eisen voor het ontvangend oppervlaktewater | uit de Kwistbeek. Uit onderzoek blijkt dat realisatie van ongeveer 1.400 m³ berging deze opgave kan mitigeren. Een ondergrondse bergbezinkleiding nabij de Vergelt in Baarlo is hiervoor uitvoerbaar gebleken. Met deze | bufferleiding | zetten | gemeente | en | waterschap | een | grote | stap | richting | de | KRW- doelstellingen voor het stroomgebied van de Kwistbeek.