2026-093 03 Ontwerpbesluit oprichting WerkSaam BV
Tekst van het document
Bijlage Ontwerpbesluit oprichting WerkSaam BV Relevante aspecten m.b.t. de oprichting van de WerkSaam BV (werktitel) Aanleiding en doel De gemeente staat voor de opgave om passend werk te regelen voor inwoners die vallen onder de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en de Participatiewet. Voor de uitvoering is een rechtspersoon met een publiek-maatschappelijke signatuur nodig die zelfstandig slagvaardig kan opereren, subsidies kan verwerven en samenwerkingspartners kan binden. Op basis van onderzoek, advisering en een aanvullend extern advies (Hekkelman) komt het college tot de conclusie dat een BV de meest passende rechtsvorm is om het lokaal ontwikkelbedrijf vorm te geven. Het college is daarom voornemens een BV op te richten en niet meer over te gaan tot het oprichten van een stichting voor dit doel. Dit voorgenomen besluit is een privaatrechtelijke rechtshandeling van de gemeente en valt onder de bevoegdheid van het college. Volgens artikel 160, tweede lid, van de Gemeentewet legt het college dit voorgenomen besluit via een zogenaamd ontwerpbesluit aan de gemeenteraad voor en stelt daarmee de raad in de gelegenheid zijn wensen en bedenkingen te delen met het college. Deze notitie is het ontwerpbesluit. De raad heeft een raadswerkgroep samengesteld die voor het college als klankbord dient en daarvoor gedurende het hele proces is betrokken, geïnformeerd en bevraagd.
De diverse aspecten die samenhangen met de BV worden onderstaand toegelicht. Juridisch kader voor de oprichting van een BV door de gemeente • Gemeentewet, artikel 160, lid 1, onder d: het college besluit tot privaatrechtelijke rechtshandelingen. • Gemeentewet, artikel 160, lid 2, het college besluit slechts tot oprichting van de BV als dit in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang: het besluit wordt niet genomen dan nadat de raad een ontwerpbesluit heeft ontvangen en wensen en bedenkingen heeft kunnen uiten. • Gemeentewet, artikel 171, vertegenwoordiging van de gemeente bij privaatrechtelijke rechtshandelingen geschiedt door de burgemeester (lid 1); ondertekening van stukken kan door de burgemeester worden opgedragen aan een ander persoon (lid 2). Inhoudelijk kader van de voorgenomen BV • Naam: WerkSaam BV (werktitel) o waar de inwoner met zijn of haar wensen en talenten altijd centraal staat. • Doelstelling en kernactiviteiten o het aanbieden van een kort ontwikkel traject, aansluitend op de talenten van de inwoner met minimaal 1 stap groei op de participatieladder als doel.
o het aanbieden van passend beschut-, vrijwilligers- of betaald werk; o met focus op uitstroom naar (betaald) werk in dienst van werkgevers en; o als het niet extern kan, beschut werk op de eigen locatie (vangnet); o (tijdelijke) begeleiding na plaatsing bij werkgever; o intensieve werkgeversbenadering (volgens Wij Maken Werk van Werk); • Bestuursmodel o De gemeente Peel en Maas is 100% aandeelhouder; o één eindverantwoordelijke directeur; o Raad van Advies (RvA). Dit is een onafhankelijk adviserend orgaan. Deskundigheid en maatschappelijke betrokkenheid — zoals werkgevers en onderwijs — krijgen een volwaardige plek in die RvA; o De belangen van werknemers worden behartigd door de Ondernemingsraad (OR) en de vakbonden. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een vertegenwoordiger daarvan een plaats te geven in de RvA. Dit versterkt de diversiteit en de onafhankelijkheid van de RvA. Het vergroot draagvlak en vertrouwen in de RvA. Ook past het bij het uitgangspunt waarbij betrokkenheid op sociale thema’s binnen organisaties belangrijk gevonden worden, zoals Gemeente Peel en Maas 1894/2026/3340686 Pagina 2 van 5 bijvoorbeeld werkdruk, veilig/gezond werken, cultuur en samenwerking. De keuze voor een RvA-lid op voordracht van de werknemers wordt later gemaakt en vastgelegd in statuten.
• Doelgroepen o Jongeren (in principe tot 27 jaar) met een uitkering o WSW-ers en inwoners met een bijstandsuitkering o Statushouders en (beperkt) arbeidsmigranten o Trajecten vanuit UWV o Niet uitkeringsgerechtigden en (Niet) werkenden, die (opnieuw) kunnen en willen oriënteren en door ontwikkelen • Relatie met gemeentelijke organisatie o WerkSaam BV is belangrijke uitvoerder van de kaderstelling Sociaal Domein, programma 2.1 Werk en Inkomen, programmadoel 1: “Iedereen werkt of neemt op andere wijze deel aan de gemeenschap” en de bijbehorende kaderstellende uitgangpunten: ▪ er worden actieve maatregelen genomen om inwoners van Peel en Maas te ondersteunen bij het vinden van betaald werk; ▪ de ondersteuningsinzet gericht op activering of re-integratie doen we in samenwerking met onze partners vanuit en gezamenlijk ervaren verantwoordelijkheid en; ▪ er zijn voldoende beschutte werkplekken en dagbestedingsplekken beschikbaar; o de gemeente is 100% aandeelhouder (eigenaar) en opdrachtgever van WerkSaam BV en; o heeft via de benoeming van de directeur, zetels in de Raad van Advies en via goedkeuringsrechten invloed op het beleid en de koers van WerkSaam BV. Dit is ook de waarborg voor de investering van publieke financiële middelen in het ontwikkelbedrijf; o de gemeente Peel en Maas wordt formeel werkgever van de SW-ers en sluit het arbeidscontract af.
WerkSaam BV wordt materieel werkgever en gaat in de praktijk dus de rol werkgever vervullen in de feitelijke aansturing en verantwoordelijkheid; o de gemeenteraad heeft geen juridische positie ten opzichte van WerkSaam BV. De raad beschikt over diverse formele ‘instrumenten’ om het breed ontwikkelbedrijf te monitoren. De raad wordt nadrukkelijk uitgenodigd met het meedenken in de toekomstige ontwikkeling van het breed ontwikkelbedrijf. • Lerende organisatie Dit ontwerpbesluit beschrijft de huidige situatie. WerkSaam BV wordt een lerende organisatie en moet natuurlijk kunnen anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Financiële aspecten In het raadsvoorstel zijn de éénmalige implementatiekosten toegelicht en is aangegeven dat daarvoor in principe geen aanvullend werkbudget nodig is. Om het lokaal ontwikkelbedrijf op een goede manier te kunnen starten is een grondige voorbereiding nodig en daarbij komen uiteraard ook de nodige voorbereidingskosten kijken. In de begroting 2026 is er ruimte om die kosten te dekken omdat er diverse rijksuitkeringen zijn die we in dat kader kunnen inzetten en daar ook al voor gereserveerd zijn.
De opstelling van de verwachte kosten in 2026 met bijbehorende dekking ziet er als volgt uit: Implementatie-/oprichtingskosten Lokaal ontwikkelbedrijf Peel en Maas uitgangspunt kosten vanaf 2027 gedekt binnen exploitatie ontwikkelbedrijf 2026 Verwachte externe kosten: Directeur / kwartiermaker € 150.000 aanname € 12.500 per maand Algemene ondersteuning / financial € 100.000 vanaf maart 2026 / aanname € 10.000 per maand Overige personeelskosten € 5.500 reis- en onkostenvergoeding Communicatie en representatie | € 8.500 | kosten externe communicatie en representatie oprichtingskosten notaris - voorbereiding in Notariskosten | € 0 | 2025 aanschaf ICT hard- en software / in 2027 ICT-kosten | € 10.000 | overname ICT NLW Overige kosten / onvoorzien | € 20.000 € 294.000 Dekking kosten: Rijksmiddelen sociale infrastructuur | € 90.000 | begroting 2026 / programma 2.1 - product 212 Aanvullend budget | € 206.983 | begroting 2026 / programma 2.1 - product 212 € 296.983 Er is vooralsnog in 2026 geen aanvullend budget nodig om de verwachte implementatiekosten te dekken. Vanaf 2027 genereert het lokaal ontwikkelbedrijf eigen opbrengsten en gaan we als gemeente de rijksmiddelen WSW die voorheen aan NLW werden doorbetaald aan WerkSaam BV doorbetalen. In de financiële doorkijk die we nu kunnen maken zal er naast die WSW-middelen geen aanvullend budget vanuit de gemeente nodig zijn.
Uiteraard is dat sterk afhankelijk van de daadwerkelijke omzet in 2027 en de feitelijke kostenstructuur. De structurele exploitatie van het lokaal ontwikkelbedrijf laat een positief resultaat zien waarbij natuurlijk wel de nodige aannames zijn gedaan. De belangrijkste veronderstelling is dat de omzet en toegevoegde waarde bij de diverse opdrachtgevers vooralsnog gelijk blijft t.o.v. de huidige situatie. Daarnaast blijft de financiering voor HAL9 bestaan zoals in de begroting al voorzien. Voor eventuele exploitatietekorten is de BV in eerste instantie zelf verantwoordelijk maar kan de gemeente een bijdrage doen. In de huidige gemeentelijke begroting en meerjarenraming is de € 570.000 bijdrage die tot 2027 aan NLW werd gedaan (30% van € 1,9 miljoen tekort) structureel opgenomen. Dat betekent dat er voorlopig financiële ruimte is om de BV incidenteel financieel te ondersteunen mochten er tegenvallers zijn. De verwachting is echter dat een dergelijke ondersteuning niet nodig is. Als de BV positieve resultaten boekt worden die in eerste instantie ingezet voor de verdere doorontwikkeling en investeringen ten behoeve van de brede doelgroep van het ontwikkelbedrijf Peel en Maas. Dat is een besluit van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (lees: de gemeente). In de bijlage is het verwachte exploitatieoverzicht 2027 van het ontwikkelbedrijf opgenomen.
Aanbestedingsaspecten Voor het oprichten van WerkSaam BV is uiteraard ook gekeken naar aanbestedingsaspecten (wet- en regelgeving). Er is beoordeeld of quasi-inbesteden tot de mogelijkheden behoort. Quasi- inbesteden houdt in dat een opdracht wordt uitbesteed aan een entiteit die juridisch zelfstandig is, dus los van de gemeente die haar heeft opgericht of waarmee ze samenwerkt, maar daarmee wél sterk verbonden is. Het voordeel van quasi-inbesteden is dat er geen aanbestedingsplicht geldt waardoor de gemeente de opdrachten rechtstreeks (zonder meer) kan opdragen aan de BV zonder dat daarvoor aanbestedingsprocedures vereist zijn. Verder houdt de gemeente meer zeggenschap doordat de gemeente controle houdt over de uitvoering van publieke taken omdat de organisatie een soort verlengstuk is van onze eigen dienst (de gemeente). Een BV kan sneller inspelen op lokale behoeften. Om te kunnen quasi inbesteden moet worden voldaan aan de volgende criteria: 1. | Toezichtscriterium: De gemeente moet toezicht houden alsof het een eigen dienst is. 2. | Merendeelcriterium: meer dan 80% van de activiteiten van de gecontroleerde rechtspersoon wordt uitgeoefend in de vorm van taken die hem zijn toegewezen door de controlerende aanbestedende dienst of door andere, door diezelfde aanbestedende dienst gecontroleerde rechtspersonen. 3.
| Geen privékapitaal: Er mag geen of slechts zeer beperkt privaat kapitaal in de organisatie (BV) zitten. Gemeente Peel en Maas | 1894/2026/3340686 | Pagina 3 van 5 Gemeente Peel en Maas 1894/2026/3340686 Pagina 4 van 5 Om te voldoen aan het toezichtscriterium moet de controlerende/toezichthoudende aanbestedende dienst (de gemeente) in staat zijn beslissende invloed uit te oefenen op de strategische doelstellingen en belangrijke beslissingen van de BV. Dit houdt meer in dan enkel adviseren of toezicht houden op afstand. Het toezicht moet structureel zijn ingebed in de governance van de BV en de gemeente moet regelmatig én inhoudelijk betrokken zijn bij de besluitvorming (niet enkel via jaarverslagen of incidentele rapportages). De beslissende bevoegdheid c.q. zeggenschap in de BV ligt bij de Algemene Vergadering en die bestaat uit de gemeente. Verder wordt statutair geregeld dat er een Raad van Advies kan worden ingesteld. Hiermee wordt voldaan aan het toezichtscriterium. Bijlage: Exploitatieoverzicht 2027 WerkSaam BV (werktitel) Lokaal ontwikkelbedrijf Peel en Maas | 2027 (excl. HAL9*) | PROGNOSE FTE WSW bruto | 140,20 | o.b.v. verwacht verloop SW FTE regulier bruto | 16,67 | o.b.v. huidige staf Panningen FTE overhead ontwikkelbedrijf | 3,00 | Directeur / financial / productie FTE P-Wet met contract | - Totaal FTE bruto | 159,87 Omzet | 4.647.351 | o.b.v.
omzet 2025 Kosten van de omzet | -1.109.100 | o.b.v. gegevens 2025 Totaal toegevoegde waarde | 3.538.251 Bedrijfskosten Personele kosten regulier | -1.416.950 | berekening: 16,67 fte x € 85.000 Personele kosten overhead ontwikkelbedrijf | -400.000 | reiskosten, woon-werk, etc. Overige personele kosten | -450.000 | directie: 3x (directeur / financial / productie) Afschrijvingen | -10.000 | installaties en machines Huur/lease | -100.000 | leasekosten ICT en machines Huur gebouw | -300.000 | te betalen aan gemeente (€ 25.000 per maand) Onderhoud machines en inventaris | -75.000 | onderhoud gebouw in huurkosten Belastingen en verzekeringen | -50.000 | verzekering gebouw in huurkosten Energie | -185.000 | o.b.v. gegevens 2025 Indirecte productiekosten | -25.000 Algemene kosten | -125.000 | accountant en overige Totale bedrijfskosten | -3.136.950 WSW Subsidie WSW Subsidie Rijksbijdrage | 5.925.605 | o.b.v. septembercirculaire 2025 Personele kosten WSW | -5.818.300 | berekening: 140,20 fte x € 41.500 Totaal WSW subsidie resultaat | 107.305 Exploitatieresultaat | 508.606 Overname voorraden en machines van NLW | -150.000 | incidenteel bij start 2027 Onvoorzien vanwege opstartfase | -100.000 | incidenteel in 2027 Nettoresultaat 2027 | 258.606 * Voor HAL9 zijn de kosten jaarlijks ca. € 400.000 en die worden gedekt uit de gemeentelijke begroting.
Gemeente Peel en Maas | 1894/2026/3340686 | Pagina 5 van 5