2026-072 04 Accountantsverslag 2025 - gemeente Peel en Maas (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Accountantsverslag2025 Gemeente Peel en Maas
Deloitte.
Deloitte Accountants Amerikalaan 110
B.V.
6199 AE Maastricht Airport Postbus 1864 6201 BW Maastricht Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Aan de
gemeenteraad
de gemeente Postbus 7088 van
Peel
Geachte en
2025
de raad,
van
Graag bieden wij
5980 AS PANNINGEN
Onderwerp Accountantsverslag
leden
Maas
hierbij ons accountantsverslag aan me betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Peel en Maas. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Peel en Maas. u
De jaarrekening 2025
Datum 4 juni 2026 Ons kenmerk
260584C88D/JO
Onze controle
Wij hebben 2026
Behandeld
is opgesteld
Bij deze jaarrekening hebben
door
(geanonimise rd) (geanonimiseerd) Audit Partner
(geanonimiseerd) NN te.nl (geanonimiseerd) e-Tel: 06
en
is uitgevoerd
het concept
met
uw
de vergadering
van
onder
verantwoordelijk heid van het college van burgemeester en wethouders een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld
wij op 27 mei 2026
in overeenstemming dit
met
onze
opdrachtbevestiging gedateerd
accountantsverslag ambtelijk besproken
concerncontroller
en
wethouder
financiën
op 29
met
een
d.d. 25
september
vertegenwoordiging
mei 2026. Graag lichten
van
de
wij dit rapport ook
de gemeente
van
Peel
en
Maas.
verstrekt.
2025
met
kenmerk
25093F6B10/WK.
ambtelijke organisatie toe aan
op 23 het audit committee
april tijdens
d.d. 4 juni 2026.
Hoogachtend, Deloitte Accountants
(geanonimiseerd) B
(geanonimiseerd) Audit Manager Tel: 06 (geanonimiseerd)
EN
(geanonimiseerd)
deloitte.nl
(geanonimise rd) (geanonimiseerd)
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V.
is a
Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP,
a
member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Inhoudsopgave
Bestuurlijke samenvatting •
4
Belangrijkste bevindingen conclusies en aanbevelingen ,
Bevindingen jaarrekening
5
8
•
De financiële positie van uw gemeente
9
•
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
14
Interne beheersing •
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
Bijlagen
19 20 21
•
Bijlage A1 -Niet-gecorrigeerde controleverschillen
22
•
Bijlage A2 -Onzekerheden in de controle
23
•
Bijlage A3 -Tekortkomingen in de toelichtingen
24
•
Bijlage B -Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025
25
•
Bijlage C -Onafhankelijkheidsbevestiging
28
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
3
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
4
Belangrijkste bevindingen Getrouwheid
,
conclusies
en
aanbevelingen
•Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening. •De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2. 849. 000. •Naast onze opdrachtbevestiging zijn het Bado en het Controleprotocol 2025 , dat door de gemeenteraad is vastgesteld in de vergadering van 26 mei 2026 , bepalend (geweest) voor onze controle. •Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens te boven gaan.
Rechtmatigheidsverantwoording
•College van burgemeester en wethouders heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording geen niet-acceptabele fouten en/of geen onduidelijkheden gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens. •De afwijkingen tussen de realisatie en de begroting worden in voldoende mate toegelicht in de programmaverantwoording. •In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie toegelicht door het college van burgemeester en wethouders. •De gehanteerde verantwoordings-en rapportagegrens bedraagt € 2. 849. 000 respectievelijk € 50. 000. •Wij hebben de conclusies van het college van burgemeester en wethouders in ons getrouwheidsoordeel betrokken waaruit geen materiële tekortkomingen zijn gebleken. •Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B -Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.
Controleproces
Wij blikken terug op een prettig controleproces , waarbij: •Het balansdossier is tijdig gereed voor accountantscontrole en de jaarrekening en het jaarverslag zijn tijdig aangeleverd. •De SiSa-controle is ondanks de hoeveelheid werkzaamheden voor organisatie en accountant soepel verlopen. Uw organisatie heeft zich naar onze beoordeling zorgvuldig voorbereid op de controle. Eventuele vragen en onduidelijkheden zijn in goed overleg opgelost. Onze bevindingen bleven daardoor beperkt en waren vaak het gevolg van externe factoren (bijvoorbeeld werkzaamheden door derden of tussentijdse uitspraken van de commissie BBV). •De jaarstukken voldoen aan de vereisten zoals gesteld in het BBV en zijn volledig beschikbaar geweest bij de controle. Eén uitzondering betreft het controleprotocol: per abuis is door uw gemeenteraad een onjuiste versie vastgesteld. Dit is gerectificeerd in de vergadering van 26 mei 2026. Deze afwijking heeft geengevolgen gehad voor de uitvoering van onze controle of voor ons controleoordeel. •Wij waarderen de prettige en open samenwerking met uw organisatie , zoals wij die al jaren kennen , en informeren de auditcommissie en gemeenteraad graag over ons compliment.
IT-omgeving
•Wij hebben ons in samenspraak met de organisatie dit boekjaar beperkt tot de minimaal noodzakelijke IT-werkzaamheden wat betreftdeopzet en het bestaan van de internebeheersing(smaatregelen) , en dus niet op dewerking , monitoring en/of eventuele continue verbetering. Net als in voorgaande jaren hanteren wij bij onze controle op voorhand een aanpak waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de IT-omgeving plannen , om in te spelen op de onderkende risico’s.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
5
Belangrijkste bevindingen
,
conclusies
en
aanbevelingen
Frauderisicoanalyse
•We hebben vastgesteld dat de geactualiseerde frauderisicoanalyse begin 2026 met het audit committee is besproken. •Tevens hebben wij als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekeningcontrole vastgesteld dat binnen uw organisatie op eenadequate wijze opvolging wordt gegeven aan integriteitsmeldingen. Tijdens onze controle over 2025 zijn door ons geen fraudegevallen geconstateerd.
Grondexploitatie
•Voor de grondexploitatie hebben wij het proces , de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere een analyse gemaakt van de realisatie in en de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen in de jaarrekening 2024 (‘backtesting’). Ook hebben wij de door de gemeente toegepaste parameters voor onder andere de toerekening van kosten-en opbrengstenstijgingen gecontroleerd , waarbij wij onder andere gebruik hebben gemaakt van de beoordeling door een door uw gemeente ingeschakelde externe deskundige. Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden een getrouw beeld weergeven. •Tijdens onze controle hebben wij specifieke aandacht gehad voor vier grondexploitaties: Industrieterrein Panningen fase 1 , 23Giel Peetershof fase 2a , Heierhof-Kuukven fase 3 , 4 , 5 en De Wielen V. , , Deze projecten zijn qua toekomstige kosten en opbrengsten én het geprognotiseerd eindresultaat materieel voor de jaarrekeningvan de gemeente. Daarnaast kennen deze grondexploitaties een lange looptijd , waardoor de onzekerheid groter is dan bij kortlopende projecten.
Uit onze werkzaamheden is gebleken dat sprake is van toereikende onderbouwingen van schattingen en uitgangspunten , en de onderhanden grondexploitaties voldoende robuust zijn om onvoorziene tegenvallers op te vangen. Wij zijn daarom van mening dat de waardering van de grondexploitatie op basis van onze werkzaamheden en de bevindingen daaruit juist is en consistent is met voorgaand jaar.
Financiële positie
•De financiële positie ultimo 2025 is positief met een gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 151, miljoen (2024: € 66, miljoen) voor reservemutaties. •De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 404, miljoen (2024: € 259, miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Peel en Maas onderkende en aanwezige risico’s van € 5 miljoen (2024: € 54, miljoen). Wat betekent dat de benodigde weerstandscapaciteit ruimschoots voldoende is om de financiële gevolgen van de risico’s te dekken. •Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie , en kent een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 61, miljoen (2024: voordelig € 76, miljoen). •De oorzaken van het voordelige resultaat zetten wij in het hoofdstuk bevindingen jaarrekeningcontrole nader uiteen.
Realiteitsgehalte begroting
•Uit het overzicht van baten en lasten over 2025 is de afwijking van de realisatie ten opzichte van de begroting op programmaniveau zichtbaar. Het gerealiseerde resultaat ten opzichte van de bijgestelde begroting bedraagt circa € 61, miljoen (2024: € 76, miljoen). Het verschil van het saldo van baten en lasten (resultaat exclusief mutatie reserves) tussen de bijgestelde begroting en realisatie bedraagt € 78, miljoen (2024: € 82, miljoen). Deze afwijkingen worden voornamelijk veroorzaakt door hogere baten dan begroot alsgevolg van het laat beschikbaar komen van informatie over de omvang van de algemene uitkering maar ook doordat er op een aantal programma’s , waaronder bijvoorbeeld het programma Zorg enondersteuning , sprake is van meer gerealiseerde dan begrote baten. •We constateren dat de afwijkingen tussen de realisatie en de begroting in mindere mate het gevolg zijn van een onderschrijding van de lasten. In 2025 was er slechts sprake van een totale onderbesteding van € 18, miljoen op de verschillende programma’s , ten opzichte van de middels de begrotingswijziging gevraagde aanvullende middelen van € 86, miljoen. . Daarbij merken wij op dat de oorzaak grotendeels wordt veroorzaakt door een onderschrijding van de kapitaallasten als gevolg van uitgestelde investeringen(€ 14, miljoen).
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
6
Belangrijkste bevindingen Interne beheersing
,
conclusies
en
aanbevelingen
•Op basis van de interim-controle 2025 hebben wij een bevinding in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving gerapporteerd. Onze bevinding heeft betrekking op de controle van de verwerking van memoriaalboekingen. Memoriaalboekingen krijgen in onze controle speciale aandacht omdat deze mogelijk de interne beheersing van processen kunnen verstoren. Dit is het zogeheten ‘management overrideof controls’ risico. Wij verrichten specifieke werkzaamheden ten aanzien van dit risico. De verrichte werkzaamheden hebben geen controlebevindingen opgeleverd. Onze belangrijkste bevindingen zijn met het management gedeeld middels onze boardletter van 12 januari 2026. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole. Voorgaande bevinding •Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. We verwijzen u gemakshalve naar onze managementletter omtrent de advisering over memoriaalboekingen.
Overig
•Zie de bijlagen A bij dit accountantsverslag waaruit blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen , onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd. •In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
7
Bevindingen jaarrekening
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
8
De financiële positie
van
De vermogenspositie van uw gemeente is verbeterd Het BBV , de verslaggevingsregels voor gemeenten , maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 151, miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 89, miljoen aan de reserves gedoteerd , zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 circa € 62, miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 36% van het balanstotaal (ultimo 2024: 33% van het balanstotaal) en is toegenomen ten opzichte van de voorgaande jaren. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming.
Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming.
de gemeente
Eigen vermogen (x € 1. 000)
2025
2024
2023
Eigen vermogen per 1 januari
66. 731
60. 101
54. 894
45. 747
Tussentijdse resultaatbestemming
8. 961
-
1. 805
1. 178
Gerealiseerd resultaat
6. 199
7. 650
7. 012
7. 969
Eigen vermogen per 31 december
81. 891
66. 731
60. 101
54. 894
1. 019
-
2022
Exploitatieresultaat (x € 1. 000) Totale baten
157. 614
Totale lasten
-/- 142. 454
Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten
15. 160 -/- 13. 547
Af: stortingen in reserves Bij: onttrekkingen aan reserves
4. 586
Gerealiseerd resultaat
6. 199
Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
9
De financiële positie
van
de gemeente
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1. 000)
Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 151, miljoen zien , ten opzichte van een begroot voordelig saldo van € 73, miljoen (begroting na
16. 000
wijziging).
12. 000
De jaarrekening 2025 sluit –na verwerking van de mutaties in reserves –met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 61, miljoen.
8. 000
De toename in het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten én het uiteindelijk gerealiseerd resultaat sluiten aan bij een landelijke trend door een late toename in het jaar van de algemene uitkering en specifieke uitkeringen.
4. 000 -
2022 In de programmaverantwoording geeft het college per programma op hoofdlijnen een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college de rechtmatigheid van de begrotingsafwijkingen nader toegelicht. Verderop in dit accountantsverslag gaan wij hierop in.
2023
2024
2025
Mutaties in reserves (x € 1. 000) 2. 000
Zoals reeds eerder opgemerkt in het verslag bestaat er een forse afwijking tussen het begrote saldo van baten en lasten en het gerealiseerde saldo van baten en lasten.
(2. 000) (6. 000) (10. 000) 2022
2023
2024
2025
Gerealiseerd resultaat (x € 1. 000) 10. 000 8. 000 6. 000 4. 000 2. 000 -
2022
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
2023
2024
Interne beheersing
2025
Accountantsverslag Bijlagen 2025
10
De financiële positie
van
de gemeente
Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves) , hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio , hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Uw solvabiliteit van 35% classificeert voor wat betreft de door de VNG opgestelde normen als gemiddeld risicovol. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld , hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Uw netto schuldquote van 68% classificeert volgens de VNG normen als minst risicovol. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is , doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten.
Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. Uw structurele exploitatieruimte van 2% in 2025 classificeert volgens de VNG als minst risicovol.
Kengetallen voor gemeente Peel en Maas (begroot en werkelijk over de periode 2022-2028) Structurele exploitatieruimte
Solvabiliteit
40%
7%
35%
6%
30%
5%
25%
4%
20%
3%
15%
2%
10%
1%
5%
0%
0% 2022
2023
2024 Begroot
2025
2026
2027
2028
2022202320242025202620272028 Begroot
Werkelijk
Werkelijk
Netto schuldquote 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2022
2023
2024 Begroot
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
2025
2026
2027
2028
Werkelijk
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
11
De financiële positie
van
de gemeente
Voorspellende waarde van uw begroting
Saldo baten en lasten | Begroting vs realisatie (x € 1 miljoen)
De jaarrekening 2025 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 61, miljoen. De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren.
10 8 6 4 2
Wij concluderen dat het voordelige begrotingssaldo met name voorkomt uit hogere gerealiseerde baten (€ 157 miljoen t. o. v. € 144 miljoen begroot). Deze overschrijding is met name het gevolg van nagekomen resultaten uit Rijksbijdragen , zoals de algemene uitkering , bijstelling van het BUIG-budget en verwerking van de baten welke verband houden met de uitvoering van projecten waarvoor specifieke uitkeringen vanuit het Rijk worden ontvangen. De overschrijding van de lasten ( € 142 miljoen t. o. v. € 137 miljoen begroot) heeft een nauw verband met deze hogere baten.
-
(2) Begroting 2023
Realisatie 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Realisatie 2025
Baten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 160
Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken
140
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij –naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening –vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
120 100 Realisatie 2023
Begroting 2023
Begroting 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Realisatie 2025
Lasten | Begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 160 140 120 100 Begroting 2023
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Realisatie 2023
Bevindingen jaarrekening
Begroting 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Interne beheersing
Realisatie 2025
Accountantsverslag Bijlagen 2025
12
De financiële positie
van
de gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
Het weerstandsvermogen is toegenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Wij hebben in nevenstaande grafiek de ontwikkeling van de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit afgebeeld. De ratio is toegenomen naar 816 , , Dit is voornamelijk (2024: 484). het gevolg van de positieve resultaten van de afgelopen jaren. Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 408, miljoen (2024: € 263, miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.
45 40 35 30 25 20 15 10 5 -
2021
2022
Benodigde weerstandscapaciteit De inventarisatie van risico’s –die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen –geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s , inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet , om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente , en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 50, miljoen (2024: € 54, miljoen). Ten opzichte van 2024 is hiermee sprake van een lichte afname. Uw weerstandscapaciteit van € 408, miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 50, miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.
2023
Benodigde weerstandscapaciteit
2024
2025
Beschikbare weerstandscapaciteit
Ratio weerstandscapaciteit 1000 , 800 , 600 , 400 , 200 , -
2022
2023
2024
2025
Ratio weerstandscapaciteit
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
13
Rechtmatigheidsverantwoording
Vanaf het boekjaar 2023 is het college verplicht in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen waarin zij zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten , lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. Verantwoordings-en rapportagegrens Via het controleprotocol heeft de gemeenteraad de verantwoordings-en rapportagegrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden , zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijken geen onrechtmatigheden ten aanzien van het begrotingscriterium. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d. d. 26 mei 2026.
Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering.
Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen , die ten grondslag liggen aan de baten , lasten en balansmutaties , dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting. De gemeenteraad en het college hebben , middels het controleprotocol , afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig , maar zijn onder voorwaarden acceptabel wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium. Er is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid van € 31, miljoen en een overschrijding van de investeringskredieten van € 04, miljoen , welke (tezamen) hoger zijn dan de verantwoordingsgrens van € 2849 miljoen.
Deze overschrijdingen passen , binnen het door de gemeenteraad vastgestelde beleid , zoals opgenomen in de financiële verordening en het controleprotocol. Hierdoor is de gehele overschrijding acceptabel in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. De overschrijdingen van de lasten ten opzichte van de begroting zijn per programma op een toereikende wijze toegelicht in de programmaverantwoording. Er resteert dan ook geen nietacceptabele onrechtmatigheid. Misbruik en oneigenlijk gebruik Volgens de Kadernota Rechtmatigheid 2025 adviseert de commissie BBV een overkoepelend beleidsstuk M&O te maken. Uw organisatie heeft dit advies vertaald naar een risicoanalyse van de belangrijkste bedrijfsprocessen zoals toegelicht in het interne beheersingsplan Peel en Maas.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het M&O criterium. Hieruit blijken géén bevindingen. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c. q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet-en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader , en hebben betrekking op aspecten als doelgroep , termijn , grondslag , administratieve bepalingen , normbedragen , bevoegdheden , bewijsstukken , recht , hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen , afschrijvingstermijnen , omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c. q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht , hoogte , duur , termijnen , normbedragen , doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening , maatschappelijke ondersteuning , inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Díe onderwerpen die niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant vallen , hebben we onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college deze in haar werkzaamheden heeft betrokken. Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Wij constateren dat er in 2025 geen sprake is van overtredingen van EUaanbestedingsrichtlijnen.
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
14
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)
De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk , waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2025 e. v. nog te realiseren baten ad. € 178, miljoen en lasten ad. € 152, miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening , oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten , naar beste schatting , terugverdient. De gemeente Peel en Maas schat ultimo 2025 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 31, miljoen bedraagt. Hiervoor is een voorziening getroffen. Deze voorziening is , miljoen in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie voor € 29 en voor € 02, miljoen opgenomen onder de voorzieningen aan de creditzijde van de balans. Daarnaast is er sprake van tussentijdse winstneming van € 04 , miljoenaanvullend miljoen.
, op de winstneming tot en met 2024 van € 35 , Van de winstneming betreft 31, miljoen de grondexploitatie In den Bosch , welke tezamen met het Dorpshart Grashoek zijn afgesloten in de jaarstukken 2025. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: •Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers , de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. •Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur , koop , vrije kavels , appartementen , etc. ) in de projecten , in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
•Prijs: de verkoopprijzen van woningen , en dus van grond , hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond , waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? •Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen?
Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties –vooral de uitgangspunten voor planning (fasering) , programmering en prijsbeleid , maar ook de parameters voor kosten-en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode) , hebben wij het volgende in overweging genomen: •Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken , onderling afhankelijk en intern consistent zijn , en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
•Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun , beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?
•Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen , met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente? •Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. Analyse grondexploitaties
•Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
De mutatie in de grondexploitaties ten opzichte van voorgaand jaar zijn het saldo van de wijzigingen zoals beschreven in de paragraaf Grondbeleid (incl. bijlagen) van het jaarverslag.
De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld , waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd , en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming
De vier materiële projecten met de langste doorlooptijd en het hoogste bedrag aan nog te maken lasten en realiseren baten betreffen Giel Peetershof fase 2a , Heierhof Kuukven fase 3 , 4 , 5 , Industrieterrein Panningen fase 1 , 2 , 3 ; en de Wielen V. Uit onze specifieke werkzaamheden met betrekking tot deze exploitaties hebben wij geen tekortkomingen geconstateerd.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Op basis van de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ van de commissie BBV moet de gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) toepassen. Hierbij geldt als vereiste dat gemeenten , indien aan een aantal voorwaarden is voldaan , tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POCmethode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten. Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in 2025 voor € 04, miljoen verantwoord , aanvullend op de winstneming tot en met 2024 miljoen. van € 35 ,
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
15
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)
De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt , zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten ; •Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties ; •Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen , grondopbrengsten en parameters ; •Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2025 zijn verwerkt , zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Hierbij vermelden dat op basis van de meeste recente marktinzichten de parameter voor opbrengstenstijging op de korte termijn gunstig is bijgesteld op balansmoment. Dit betreft een autonome ontwikkeling ten opzichte van de bij de begroting vastgestelde parameters. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2025 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering.
Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige , nog vast te stellen , ambities van uw gemeente.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
16
Overige controleobservaties
Voorziening pensioen wethouders De gemeente verantwoord in haar jaarrekening een voorziening voor wethouder pensioenen. Het pensioen voor wethoudersis geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. Vooruitlopend op deze overdracht heeft de commissie BBV in 2025 o. a. een nieuwsbericht geplaatst omtrent de gevolgen voor de omvang van de voorziening per balansdatum 2025. De gemeente Peel en Maas heeft in overeenstemming met de uitspraak van de commissie BBV de balanswaarde geactualiseerd op basis van de juiste uitgangspunten in het kader van de Wtp(wet toekomst pensioenen) is gewaardeerd.
2. Vraag jaarlijks de ISAE-3402 type 2 rapportage op bij de leverancier. Middels deze rapportage oordeelt de accountant van de leverancier over de effectieve werking van de interne beheersingsmaatregelen. De ISAE-3402 type 2 rapportage geeft de gemeente Peel en Maas inzicht in mogelijke bevindingen van de accountant in de effectieve werking van de beheersmaatregelen van de hiervoor benoemde processen. Wij adviseren uw organisatie dan ook om deze rapportage jaarlijks te beoordelen op mogelijke tekortkomingen in de interne beheersing van de leverancier welke van invloed kunnen zijn op de gemeente Peel en Maas. Desgewenst kunnen wij u ondersteunen bij het analyseren van deze rapportage.
General IT-Controls BCS (HR Enterprises) applicatie Zoals opgenomen in onze boardletter d. d. 12 januari 2026 hebben wij de zogeheten generalIT-controlsvan de applicatie BCS beoordeeld. BCS is een zogeheten SaaS-oplossingen , waarbij processen als het databasebeheer , het uitvoeren van software-updates en back-up en herstel zijn belegd bij de softwareleverancier. Wij constateren dat deze voldoen aan de te stellen minimum vereisten voor onze accountantscontrole. Wij hebben onze werkzaamheden beperkt tot hetgeen beschreven in de boardletter. Net als in voorgaande jaren hanteren wij bij onze controle op voorhand een aanpak waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de ITomgeving plannen , om in te spelen op de onderkende risico’s. Wij hebben in gesprek met uw medewerkers van de afdeling FIT nog de volgende adviespunten meegegeven: 1. Verricht ten minste een halfjaarlijkse gebruikersanalyse. Stel hierbij vast dat de medewerkers over de juiste rechten beschikken op basis van hun functie en dat zij terecht toegang tot het systeem hebben. Schenk hierbij aandacht aan gebruikers met verhoogde rechten. Wij begrijpen dat deze , gezien de gebruiksdatum , nog niet eerder is uitgevoerd.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
17
Fraude
,
integriteit
,
en
De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet-en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet-en regelgeving (corporate compliance) , inclusief de aard , omvang en frequentie van de inschattingen , het proces dat u daarbij hanteert , en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s , waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze boardletter hebben wij gerapporteerd over fraude en integriteit , en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet.
naleving wet-en regelgeving
Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast , in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden , ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Wij hebben vastgesteld dat u begin 2026 een geactualiseerde frauderisicoanalyse heeft vastgesteld. Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen , die wij vervolgens bespreken met de gemeente. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties , en hierover tijdig met ons in contact treedt.
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college , inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving , de werking en efficiency van de bedrijfsvoering , en de naleving van de van toepassing zijnde wet-en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke , maar geen absolute , zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat , als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten , doordat sprake kan zijn van samenspanning , valsheid in geschrifte , het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken , of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge , maar geen absolute mate van zekerheid , waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
18
Internebeheersing
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
19
Belangrijkste bevindingen
Boardletter 2025 , toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2025 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet , het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing , voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid en rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2025 gedateerd d. d. 12 januari 2026. In de boardletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstelen controleproces van de jaarrekening 2025 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven , hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
voor
de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2025
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity zit in een groeipad De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden ertoe dat de gemeente en wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Deze controleaanpak is gelijk aan voorgaande jaren en betreft tevens de meest rendabele oplossing. Belangrijke nadelen zijn onder andere: •Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c. q. cijfers en een grotere impact kunnen hebben indien er sprake is van cybersecurityincidenten. Het audit team constateert dat de gemeente Peel en Maas maatregelen heeft genomen om het risico op cybersecurity incidenten te reduceren. •Het niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking leidt ertoe dat bij de interne controles niet zonder meer gebruik kan worden gemaakt van onder andere data-analyses. De uitvoering van de interne controles –waarbij bijvoorbeeld voor inkopen data-analyse is ingezet –is hierdoor niet optimaal efficiënt , doordat eerst aanvullende werkzaamheden nodig zijn om de betrouwbaarheid van data/lijstwerk vast te stellen.
Bovendien kan de interne controle , bij maximaal gebruik van data-analyse , een hogere toegevoegde waarde opleveren voor de organisatie , doordat zij daarmee belangrijke inzichten kan verkrijgen en de controles ook meer risicogericht kan insteken. Wij gaan graag met u in overleg hoe u dit kunt toepassen. lijn In met voorgaande jaren hebben wij gegevensgerichte werkzaamheden verricht , waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
20
Bijlagen
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Accountantsverslag 2025
21
A1 -Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
€ 0-,
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
€ 0-,
Totaal getrouwheidsfouten
€ 0-,
•Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen , waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen , zowel individueel als in totaal , in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
22
A2 -Onzekerheden in de controle
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
N. v. t.
•Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen , waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
23
A3 -Tekortkomingen in de toelichtingen
Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
N. v. t.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
24
B -Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden , artikel 5 , lid 4 , rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2025 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2025. Tevens nemen wij onderstaand de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen op. -Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend -Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of , en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvangToelichting
FIN B2
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
BZK C62
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffair
N. v. t.
, € 0-N.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
BZK C99
Experiment uitbreiding bijhouding gegevens nietingezetenen in de basisregistratie personen
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
OCW D23
Regeling eenmalige specifieke uitkeringen en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
IenW E44BTijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
IenW E64
Specifieke uitkering Oplossen fijnstofknelpunten rondom veehouderije
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
IenW E81
Regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten 2022
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
IenW E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
IenW E120Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G2
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G3
BBZ vóór 2020 -Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
Subtotaal
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
€ 0-, Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
25
B -Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025
Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvangToelichting
Subtotaal
€ 0-,
SZW G3
BBZ vóór 2020 -Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in hetkader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 202 BBZ vóór 2020 -Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025 BBZ vanaf 2020 -Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025
SZW G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G4
Tozo 2 gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G4
Tozo 3 gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G4
Tozo 4 gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G4
Tozo 5 gemeentedeel 2025 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire -gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2025 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire -gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G12
Wet inburgering gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2025 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2025
N. v. t.
, € 0-N.v.t.
SZW G13
Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VWS H4
Specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VWS H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen , gezondheidsbevordering , cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
SZW G3 SZW G3
SZW G4 SZW G4 SZW G10 SZW G12
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
Subtotaal © 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
€ 0-, Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
26
B -Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025
Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Financiële omvangToelichting
Subtotaal
€ 0-,
VWS H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J6B
Regeling specifieke uitkering flexibele inzet ondersteuning woningbouw (derde tranche) (SiSa tussen medeoverheden
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J17
Realisatiestimulans
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J55
Aanpak energiearmoede
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J56
Regeling huisvesting aandachtsgroepe
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J72
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J94
Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 3e ronde Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars , woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J105
Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
VRO J210B
Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
KGG K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
LVVN L7B
Regeling specifieke uitkering IBP-Vitaal Platteland
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
AenM M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
N. v. t.
€ 0-N.v.t. ,
Subtotaal
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
€ 0-,
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
27
C -Onafhankelijkheidsbevestiging
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViOis binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Peel en Maas in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte. •Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. •Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2026. For information , contact Deloitte The Netherlands.
•De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften , de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. •Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen , op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en , indien er bedreigingen zijn gesignaleerd , welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling , inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’) , wordt in het dossier opgenomen.
•Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd , als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad , raadscommissie of auditcommissie , overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke , zakelijke of financiële relaties met de gemeente Peel en Maas Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke , zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte , haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte , een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt , en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
•Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Peel en Maas te rouleren.
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Accountantsverslag Bijlagen 2025
28
Deloitte refers to one or more of Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”) , its global network of member firms , and their related entities (collectively , the “Deloitte organization”). DTTL (also referred to as “Deloitte Global”) and each of its member firms and related entities are legally separate and independent entities , which cannot obligate or bind each other in respect of third parties. DTTL and each DTTL member firm and related entity is liable only for its own acts and omissions , and not those of each other. DTTL does not provide services to clients. Please see www. deloitte. com/about to learn more. Deloitte provides industry-leading audit and assurance , tax and legal , consulting , financial advisory , and risk advisory services to nearly 90% of the Fortune Global 500® and thousands of private companies. Our professionals deliver measurable and lasting results that help reinforce public trust in capital markets , enable clients to transform and thrive , and lead the way toward a stronger economy , a more equitable society and a sustainable world. Building on its 175-plus year history , Deloitte spans more than 150 countries and territories. Learn how Deloitte’s more than 415000 , people worldwide make an impact that matters at www. deloitte. com .