2026-024 15 Bijlage 7 - Archeologisch onderzoek (geanonimiseerd)
Tekst van het document
RAAP-RAPPORT 7332
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen gemeente Peel en Maas ,
Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)
Colofon
Titel: Plangebied Steenstraat 93 te Panningen, vooronderzoek:
een
bureauonderzoek
en
gemeente Peel
en
Maas. Archeologisch
inventariserend veldonderzoek
(verkennend booronderzoek). Versie: 20-06-2025
(geanonimiseerd)
Auteur
Projectcode:
(geanonimiseerd)
PANST
Bestandsnaam:
RAAPrap_7332_PANST_ 20250620
(geanonimiseerd) Autorisatie
ISSN:
0925-6229
RAAP
Leeuwenveldseweg 5b LV
1382
Telefoon: 0294-491
Weesp
E-mail:
Postbus 5069 1380 ©
raap@raap.nl
Website: www.raap.nl
GB Weesp
RAAP
Archeologisch
RAAP
Archeologisch
schade
voortvloeiend
van
500
de
adviezen.
Adviesbureau
Adviesbureau uit het
gebruik
B.V., 2025
B.V. van
aanvaardt geen de
resultaten
aansprakelijkheid
van
dit onderzoek
voor
of de
eventuele
toepassing
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Samenvatting Inleiding In opdracht van Bureau Leefomgeving BV heeft RAAP in juli en augustus 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Steenstraat 93 te Panningen in de gemeente Peel en Maas. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor de sloop van de bedrijfsgebouwen en de ontwikkeling van woningbouw. Resultaten Het plangebied bevindt zich in het zuidelijke dekzandgebied op de flank van een grote dekzandrug. Er bevinden zich geen laagtes of beken in de directe omgeving van het gebied. Op de bodemkaart ligt het plangebied binnen een zone van hoge zwarte enkeerdgronden die ook zijn aangetroffen tijdens het booronderzoek. ,
,
Het plangebied ligt binnen een AMK terrein van hoge archeologische waarde zijnde een terrein met bewoningssporen uit de late middeleeuwen t/m de nieuwe tijd (historische bebouwingskern van Panningen). Binnen het onderzoeksgebied (zone van 500 meter rond het plangebied) bevinden zich geen archeologische vindplaatsen. De minuutplannen uit de periode 1811-1832 tonen dat het plangebied destijds binnen een zone met weinig bebouwing ligt. In het uiterste noorden van het plangebied was een gebouw aanwezig. Het gaat om bewoning tussen een aantal grote akkercomplexen. Binnen het plangebied zijn verschillende fasen van bebouwing en afbraak gekend uit de 20 ste eeuw. ,
Er geldt een lage archeologische verwachting voor vindplaatsen van jager-verzamelaars en een hoge voor die van landbouwgemeenschappen. Deze hoge verwachting geldt specifiek voor landbouw economische activiteiten infrastructuur bewoning en begraving. ,
,
,
Het booronderzoek toonde aan dat binnen het plangebied een esdek aanwezig is. Het archeologische niveau bevindt zich direct onder dit esdek vanaf circa 3270 m +NAP. In het noordwesten was dit archeologische niveau in twee boringen minimaal 20-30 cm diep verstoord maar de datering daarvan is onbekend. Ingrepen die dieper rijken dan het archeologische niveau kunnen eventuele archeologische resten aantasten. ,
,
,
Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek kunnen eventuele archeologische resten in het plangebied bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door een maximale verstoringsdiepte van 33 m +NAP aan te houden. Hierbij is rekening gehouden met een realistische buffer van 30 cm die het archeologisch niveau beschermt. Doordat de hoogte van het maaiveld varieert tussen ca. 335 en 34 m +NAP en de maximale verstoringsdiepte steeds 33 m +NAP blijft kan er niet 1 maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld worden aangegeven. Daar de opdrachtgever deze maten toch graag heeft is er een kaart gemaakt waar per zone de maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld aangegeven wordt (figuur 16). ,
,
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[3]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Indien deze maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld overschreden wordt wordt aanbevolen proefsleuvenonderzoek uit te voeren om de archeologische verwachting te toetsen. ,
een
,
Enkel ter hoogte van het woonhuis wordt verwacht dat een groot oppervlak van het archeologische niveau verstoord is aangezien dit gebouw deels onderkelderd is. Binnen de contouren van dit gebouw wordt geen archeologisch vervolgonderzoek aangeraden indien hier bodemingrepen plaatsvinden.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[4]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Inhoud Samenvatting Inhoud. 1 Inleiding
. . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
. . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . .
3 5 6
1. 1 Kader . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. 2 Administratieve gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1. 3 Doel- en vraagstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
2 Bureauonderzoek
. . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
11
2. 1 Methode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 2. 2 Aardkundige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 2. 3 Archeologische gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2. 4 Historische situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 2. 5 Huidige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 2.
6 Toekomstige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 2. 7 Gespecificeerde archeologische verwachting
3 Veldonderzoek
.. .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .
24
. . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . .
26
3. 1 Methode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 3. 2 Resultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 3. 3 Archeologische relevantie
4 Conclusies en advies
.. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .
27
. . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .
29
4. 1 Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 4. 2 Advies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 4. 3 Tot slot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Literatuur Websites/Digitale bronnen Overzicht van figuren tabellen en bijlagen
.. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . . .. . .
.. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . .
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
. . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . .
[5]
33 33 34
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
1 Inleiding 1. 1 Kader Aanleiding In opdracht van Bureau Leefomgeving BV heeft RAAP in juli en augustus 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Steenstraat 93 te Panningen in de gemeente Peel en Maas (figuur 1). Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning voor de sloop van de bedrijfsbouwen binnen het plangebied en de ontwikkeling van woningbouw. Juridisch
en
beleidskader
Het uitgangspunt voor dit onderzoek wordt gevormd door het wettelijk en beleidsmatig kader voor de ruimtelijke ordening en monumentenzorg. De gemeente is de bevoegde overheid die een besluit zal nemen over hoe om te gaan met de eventueel aanwezige archeologische waarden. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Peel en Maas (Gemeente Peel en Maas 2015) ligt het plangebied in zone met waarde: archeologie 3 (figuur 2). Het beleid voor deze zone schrijft voor dat er bij bodemingrepen groter dan 100 m 2 een archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. Deze voorschriften zijn verankerd in het bestemmingsplan: Dubbelkern Helden-Panningen (vastgesteld op 05-02-2013 besluitnummer: 1897/2012/89685). De exacte omvang van de bodemingrepen is nog niet gekend maar er wordt verwacht dat deze groter is dan de vrijstellingsgrens. Een archeologische onderbouwing met betrekking tot de eventuele aanwezigheid van archeologische waarden is daarom verplicht conform het vigerend beleid. ,
,
Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000 conform artikel 5. 4 van de Erfgoedwet. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep. De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA vigerende versie) beheerd door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; www.sikb.nl) is door de minister aangewezen als ,
,
,
,
norm.
RAAP is gecertificeerd voor de protocollen 4001 Programma van Eisen 4002 Bureauonderzoek 4003 Inventariserend veldonderzoek (landbodems) onderdelen proefsleuven en overig alsmede 4004 Opgraven (landbodems). ,
,
Zie bijlage 1 voor de dateringen
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
van
,
,
de in dit rapport genoemde archeologische perioden.
[6]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 1. Aanduiding plangebied (rood). Inzet: ligging in Nederland (ster).
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[7]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 2. Uitsnede van de archeologische beleidskaart van Peel en Maas. Oranje: waarde archeologie 4 (hoge archeologische verwachting) , donker paars: waarde archeologie 2 (cultuurhistorisch object met archeologische waarde) , violet: waarde archeologie 3 (overige AMK-terreinen en historische bebouwingskernen) , grijs: ontgrond/onderzocht. Bron: Gemeente Peel en Maas , 2015.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[8]
Plangebied
Steenstraat
bureauonderzoek
1.2
93
Panningen,
te
inventariserend
en
Administratieve
Type
Peel
gemeente
veldonderzoek
Maas.
en
(verkennend
Archeologisch
vooronderzoek:
een
R A
ÂP ad
booronderzoek).
gegevens
onderzoek
Bureauonderzoek
inventariserend
en
veldonderzoek
(verkennend booronderzoek) Opdrachtgever Bevoegde
Leefomgeving
Bureau
overheid
Gemeente
Plaats
Panningen
Gemeente
Peel
Provincie
Peel
en
BV
Maas
Maas
en
Limburg
Centrumcoördinaten
(X/Y)
195159/371727
Oppervlakte plangebied
1678,6 m?
Afbakening onderzoeksgebied
Tijdens onderhavig inclusief een
zone
onderzoek
is het
500
m
rondom
en
op
van
plangebied het plangebied
onderzocht.
Onderzoeksperiode
Juli
Uitvoerder
RAAP
Projectleider
(geanonimiseerd) |)
RAAP-projectcode
PANST
2024
Zuid
Archis-onderzoeksmeldingsnummer
5627551100
Beheer
RAAP
regio
Zuid
te Weert
depot,
Archis
en
e-depot.
Tabel
plaats
en
documentatie
termijn
het
provinciaal
1. Administratieve gegevens.
1.3 Doel-
en
Het
doel
van
het
ting
aan
de
vraagstelling bureauonderzoek
hand
inventariserend het
augustus
en
veldonderzoek
gebied
te toetsen
storingen
in kaart te
vooronderzoek
is
Welke
gegevens
reeds
bekend?
Wat
het
e
e
ziet de
geo(morfo)logische met
is de
betrekking
historisch
invloed daarvan
Wat
de
op
geo(morfo)logische
7332
en/of tot
archeologische
zijn
onderdeel waarde
verwach-
resten.
Het
archeologische verwachting het
van
van
en
eventuele
traject
het terrein,
op
van
dan
voor
bodemver-
archeologisch
wel de
archeo-
van
van
het
plangebied
ten
aanzien
en
en
wat
in
het en
is het
plangebied rond
het
eruit?
plangebied zijn
landgebruik
nu
en
wat is
(bodem)gaafheid?
van
nog
onbekende
archeologische
gebied?
basis
/ versie
bodemkundige opbouw
archeologische complexen
gespecificeerde verwachting
Komt
RAAP-rapport
verwachte
bodemkundige opbouw
(verwachte) archeologie
in het
hetgeen
en/of
archeologische
landgebruik
waarden de
gespecificeerde archeologische en
heeft tot doel de
onderzoeksfasen
heeft de
een
onderzoeksvragen geformuleerd:
e
de
van
bekende
over
vast te stellen.
Hoe
was
Deze
einddoel
e
e
opstellen
geo(morfo)logische
brengen.
aantal
een
is het
informatie
(verkennende fase)
door de
dat als
logische vindplaats Hiertoe
verzamelde
van
van
het
20-06-2025
en/of
bodemkundige opbouw
bureauonderzoek
verwacht
in het
plangebied
overeen
met
werd?
[91
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Dient op basis van de resultaten van het veldonderzoek de gespecificeerde archeologische verwachting te worden bijgesteld? Waar
en op
welke diepte bevinden zich de archeologisch interessante lagen?
Is de bodemopbouw in het plangebied zodanig (intact) dat archeologisch vervolgonderzoek zinvol is? Algemeen Wat is de invloed van de toekomstige inrichting op eventuele archeologische resten? Op welke wijze kan bij de planvorming met archeologische resten worden omgegaan?
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[10]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
2 Bureauonderzoek 2. 1 Methode Het bureauonderzoek dient ervoor om op basis van verschillende bronnen inzicht te krijgen in de genese van het landschap de bodemopbouw en de sporen die het menselijk gebruik in de loop van de tijd heeft achtergelaten. Met behulp van deze gegevens wordt een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. ,
Naast de conform de KNA verplichte bronnen is door de gebiedsexperts van RAAP een beredeneerde keuze gemaakt uit betrouwbare bronnen die voor de archeologische verwachting relevante informatie bevatten (zie bijlage 2 voor de motivering). Daarvoor is gebruik gemaakt van de landelijk en voor RAAP digitaal beschikbare archieven. Voor de beschrijving van de historische situatie is gebruik gemaakt van hiervoor relevante informatiedragers. Voor de actuele metadata van de verzamelde gegevens (gemeente plaats etc. ) wordt verwezen naar het van toepassing zijnde data-archief. ,
,
2. 2 Aardkundige situatie Het plangebied bevindt zich in het zuidelijke dekzandgebied. Op de geomorfologische kaart is het plangebied niet gekarteerd omdat het binnen bebouwd gebied ligt. Op basis van omliggende gekarteerde kaarteenheden kan bepaald worden dat het plangebied op een dekzandrug gesitueerd wordt (figuur 3). Deze dekzandrug die ook duidelijk zichtbaar is op het AHN (figuur 4) en is bijna één km breed en kent een noordwest-zuidoostelijke oriëntatie. Met een maximale hoogte van ca. 355 m +NAP steekt de rug 4 tot 5 m uit boven het omliggende landschap. Het plangebied situeert zich eerder op de flank van de rug op een hoogte van ca. 335-34 m +NAP (figuur 5). Er bevinden zich geen laagtes of beken in de directe omgeving van het gebied. ,
,
,
,
,
,
Op de bodemkaart ligt het plangebied binnen een zone van hoge zwarte enkeerdgronden ook wel bekend als plaggendekken of esdekken (figuur 6). Deze plaggendekken (humeuze lagen) komen voor op akkers die vanaf de late middeleeuwen (ca. 1300 na Chr. ) met name in zandgebieden werden aangelegd. Vanaf deze periode werd er als gevolg van de intensivering van de landbouw de vruchtbaarheid van de akkers op zandgronden bevorderd door bemesting met onder andere plaggen materiaal uit de potstal en stadsafval. Door eeuwenlange bemesting ontstonden akkers met een dik humeus dek. De dikte van de plaggendekken varieert in het algemeen van circa 50 tot meer dan 100 cm. Plaggendekken ontstonden veelal op de meest vruchtbare en best ontwaterde delen van het landschap. Ook vóór de vorming van plaggendekken waren dit de gunstigste plekken voor bewoning en akkerbouw. Vandaar dat onder plaggendekken veel archeologische vindplaatsen zijn ontdekt. ,
,
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[11]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Geologische situatie (Weerts e.a. , 2006; TNO , 2021)
Formatie van Boxtel (Laagpakket van Wierden)
Geomorfologische situatie (Koomen & Maas , 2004)
Dekzandrug: op de noordoostelijke flank (B53).
Ouderdom geomorfologische structuur
Laat-pleistoceen
Bodemkundige situatie
Hoge zwarte enkeerdgronden; lemig fijn zand (zEZ23). Gwt VI: redelijk goed ontwaterd
Verwachte diepteligging van archeologisch relevante lagen
Onder het plaggendek voor resten van vóór de late middeleeuwen en nieuwe tijd. Resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd kunnen in het plaggendek en aan het maaiveld worden verwacht. .
Tabel 2. Overzicht van geologische , geomorfologische en bodemkundige kenmerken van het plangebied en de directe omgeving.
Figuur 3. Geomorfologie. Bron: Koomen & Maas , 2004.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[12]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 4. AHN 4. Bron: www. ahn. nl.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[13]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 5. AHN 4 , ingezoomd op het plangebied. Bron: www. ahn. nl.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[14]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 6. Bodem. Bron: Stiboka , 1972.
2. 3 Archeologische Bekende archeologische
gegevens
gegevens
Het plangebied ligt binnen een AMK terrein van hoge archeologische waarde zijnde een terrein met bewoningssporen uit de late middeleeuwen t/m de nieuwe tijd: de historische bebouwingskern van Panningen. Er zijn tot nu toe echter geen archeologische vondstlocaties binnen het onderzoeksgebied (zone van 500 meter rond het plangebied) bekend. ,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[15]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Monument
Ligging
Complex
Datering
ID: 18487875 Nummer: 16713
Rond plangebied
Terrein met bewoningssporen vanaf late middeleeuwen
Late middeleeuwen nieuwe tijd
Waarde -
Hoge archeologische waarde
Tabel 3. Overzicht van de bekende archeologische monumenten in en rond het plangebied. Bron: www. cultureelerfgoed. nl.
Eerder in de omgeving uitgevoerd onderzoek volgens Archis 3 Binnen het plangebied is nog geen archeologisch onderzoek uitgevoerd. Binnen het onderzoeksgebied is dit wel het geval (zie onderstaande tabel): er zijn in totaal zes archeologische booronderzoeken uitgevoerd. Van vier hiervan is de rapportage beschikbaar. Over het algemeen is er vastgesteld dat de bodem relatief diep verstoord is door afgraving en/of de bouw van loodsen (zaakidnr. 2308373100 4765396100 en 4876828100). Bij één onderzoek werd nog een duidelijk esdek vastgesteld waaronder op een aantal locaties de oorspronkelijke podzolbodem nog behouden was (zaakidnr. 2076787100). ,
,
Zaakidentificatienr.
Ligging
Opmerkingen
2045496100
280 m NW
Archeologisch booronderzoek: geen verdere info beschikbaar.
2308373100
10 m N
Archeologisch booronderzoek: bodem sterk verstoord , geen oorspronkelijke bodemopbouw bewaard gebleven: geen bodemontwikkeling en geen esdek.
4765396100
190 m ZOO
Archeologisch booronderzoek: Bodem tot minstens 50 cm in de C-horizont verstoord.
2076787100
340 m ZO
Archeologisch booronderzoek: in de meeste boringen is een esdek aangetroffen. Één op de drie boringen toont een podzolprofiel onder het esdek.
2472358100
460 m ZO
Archeologisch booronderzoek: geen verdere info beschikbaar.
4876828100
210 m ZZW
Archeologisch booronderzoek: bodem veelal tot minstens 60 cm in Chorizont vergraven. Op twee punten deels intact bodemprofiel.
Tabel 4. Overzicht van eerder archeologisch onderzoek in en rond het plangebied. Bron: www. archis. cultureelerfgoed. nl.
Bekende archeologische
gegevens
Op 29-07-2024 is een verzoek gedaan Hierop volgde geen antwoord.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
uit andere bronnen aan
Heemkundevereniging Helden voor aanvullende
gegevens.
[16]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 7. Overzichtskaart archeologische gegevens uit de directe omgeving van het plangebied. Bron: www. cultureelerfgoed. nl.
2. 4 Historische situatie Op basis van historische kaarten kan inzicht worden verkregen in het historisch gebruik van een gebied van na de late middeleeuwen tot begin 20e eeuw. In die periode was men veel meer dan nu gebonden aan de (on)mogelijkheden die het natuurlijke landschap bood voor bewoning en andere vormen van landgebruik. Het historisch gebruik zegt daarmee iets over de archeologische potentie van het gebied. Daarnaast kan het informatie leveren over eventuele bodemverstoringen die in het verleden hebben plaatsgevonden. De minuutplannen uit de periode 1811-1832 (gemeente Helden sectie E blad 01) tonen dat het plangebied destijds binnen een zone met weinig bebouwing ligt (figuur 8). Alleen in het uiterste ,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
,
[17]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
noorden van het plangebied is een gebouw aanwezig. De woonzone ligt tussen een aantal grote akkercomplexen zijnde het Hegs Veld ten westen het Haag Veld ten zuiden en Op Den Patsen ten noorden. Het plangebied ligt net als vandaag tussen twee wegen: de Hert Heeg Weg (hedendaags Steenstraat) en de Hegen Weg (hedendaags de Heibloemseweg). Direct aan de andere kant van de Hegen Weg ten oosten van het plangebied ligt een schans. Deze schans is reeds aanwezig op een kaart uit 1734 (figuur 9) en gaat waarschijnlijk terug tot de 16 e eeuw (https://nl. wikipedia. org/wiki/Schans_(Everlo)). Van de kaart uit 1734 valt af te leiden dat er in het plangebied nog geen bebouwing aanwezig is. ,
,
,
,
Figuur 8. Minuutplan uit de periode 1811-1832 , gemeente Helden , sectie E , blad 01. Bron: www. archis. nl.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[18]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 9. Schans op de tiendkaart uit 1734. Bron: https://nl. wikipedia. org/wiki/Schans_(Everlo).
Het gebouw in het noorden van het plangebied blijft aanwezig tot in 1930 iets nieuws wordt gebouwd (figuur 10). Er kon geen relevante informatie met betrekking tot het plangebied tijdens de tweede wereldoorlog gevonden worden (Bron: tracesofwar. nl). Op de topografische kaart van 1958 is een groot deel van het plangebied bebouwd met hallen. De topografische kaart uit 1967 toont vervolgens aan dat een deel van de bebouwing centraal in het plangebied werd afgebroken. Er verschijnt ook een nieuw gebouw in het oostelijke deel van het gebied dat tegen 1987 vervangen lijkt te zijn door een ander gebouw (figuur 11). In de volgende decennia wordt nog een deel van dit gebouw afgebroken. ,
,
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[19]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 10. Overzicht van historische kaarten (plangebied is in rood afgebakend). Bron: www. topotijdreis. nl.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[20]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 11. Overzicht van historische kaarten (plangebied is in rood afgebakend). Bron: www. topotijdreis. nl.
2. 5 Huidige situatie navraag
bij de opdrachtgever zijn de onderstaande zaken
over
de huidige situatie te melden.
Huidig grondgebruik
Bedrijventerrein met bedrijfsbebouwing en één bedrijfswoning.
Hoogteligging maaiveld
, ca. 335-34 m + NAP
Grondwatertrap of -stand
Gwt VI: redelijk goed ontwaterd
Milieutechnische condities
Onbekend
Aanwezige constructies (funderingen , kelders e. d. )
Op basis van de aanwezige bouwtekeningen kan volgende informatie over bodemverstoringen gesteld worden: Werkplaats (meest westelijke gebouw): funderingen tot ca. 60 cm mv. Op basis van de resultaten van het booronderzoek (zie hoofdstuk 3) kan aangenomen worden dat deze niet dieper dan het esdek reiken. Loods direct ten zuidoosten van de werkplaats: funderingen tot ca. 70 cm -mv. Ook hier wordt aangenomen dat deze niet dieper dan het esdek reiken. Voor het meest oostelijke nog staande gebouw lijken de funderingen ook niet dieper te gaan dan het aanwezig esdek. Woonhuis (meest noordelijk gelegen gebouw): dit is voor een deel onderkelderd tot ca. 225 , m -mv. Hier wordt aangenomen dat het eventuele archeologische niveau grotendeels verstoord is. De relevante bouwtekeningen zijn toegevoegd in bijlage 5.
Locatie en diepte van kabels/leidingen
Zie figuur 13
Tabel 5. Overzicht van de huidige situatie van het plangebied.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[21]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 12. Luchtfoto uit 2022. Bron: www. topotijdreis. nl.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[22]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 13. Klic-melding. Bron: www. mijnkadaster. nl.
2. 6 Toekomstige situatie Bij navraag
aan
de opdrachtgever is het volgende gebleken
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
over
de toekomstige situatie:
[23]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Aard
Volgende informatie werd van de opdrachtgever verkregen: Het voornemen bestaat om de bedrijfsbebouwing te slopen en de locatie te herontwikkelen voor woningbouw. De bedrijfswoning wordt niet gesloopt , met uitzondering van het westelijke deel hiervan. Dit westelijke deel dat wel gesloopt zal worden is op de luchtfotos herkenbaar aan het platte dak. In bijlage 4 zijn de concept bouwplannen toegevoegd.
Omvang en diepte
De exacte diepte van de bodemingrepen is nog onbekend.
Invloed op maaiveld
Aantasting maaiveld
Toekomstig gebruik
Bewoning
Toekomstige gebruiker
Bewoners
Tabel 6. De toekomstige situatie.
2. 7 Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Deze geeft inzicht in de aard en de ouderdom (inclusief omvang en uiterlijke kenmerken) (diepte)ligging en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten. ,
Aard
en
,
ouderdom
Het verspreidingspatroon van archeologische vindplaatsen is voor een groot deel gerelateerd aan de fysieke eisen die de mens stelde aan de leef- en woonomgeving. Het meest markant zijn de verschillen tussen jager-verzamelaars enerzijds en landbouwers anderzijds. Jager-verzamelaars In de steentijd (paleolithicum t/m neolithicum) leefden de mensen voornamelijk van de jacht visvangst en het verzamelen van eetbare planten en vruchten. Deze zogenaamde jager-verzamelaars trokken door het landschap en verbleven alleen tijdelijk op een plek. Uit een ruimtelijke analyse blijkt dat hun kampementen in vrijwel alle gevallen waren gesitueerd op de overgang van nat naar droog. Nabij dergelijke gradiëntzones waren namelijk de meeste voedselbronnen voorhanden en was (drink)water bereikbaar. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een (oppervlakkige) concentratie van vuurstenen werktuigen en afval. ,
Binnen 200 m rondom het plangebied komen geen gradiëntsituaties vindplaatsen van jager-verzamelaars verwacht (lage verwachting).
voor.
Zodoende worden
geen
Landbouwers Met de introductie van de landbouw (vanaf het neolithicum) werd de mate waarin gronden geschikt waren om te beakkeren een steeds belangrijkere factor in de locatiekeuze van de mensen. De eerste akkergronden werden aangelegd op de van nature vruchtbaarste gronden. Bovendien moesten de gronden goed ontwaterd zijn. Het plangebied ligt op de flank van een grote dekzandrug die enkele meters boven de omgeving uitsteekt. Het plangebied ligt binnen een groter aaneengesloten akkercomplex (hoge enkeerdgronden) zodat kan worden aangenomen dat de bodem vruchtbaar en nuttig voor landbouw was. Hiermee
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[24]
,
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
kunnen archeologische resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers (neolithicum) worden verwacht. Meer specifiek geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen in verband met landbouw economische activiteiten infrastructuur bewoning en begraving. Er kan niets over de omvang van eventuele vindplaatsen gezegd worden buiten dat ze over het gehele plangebied aanwezig kunnen zijn in de vorm van grondsporen en vondsten.
,
,
,
,
Vanaf de Late middeleeuwen t/m de nieuwe tijd geldt er specifiek een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen met betrekking tot bewoning. Het plangebied ligt namelijk volledig binnen de historische bebouwingskern van Panningen en de minuutplannen uit het begin van de 19 e eeuw tonen de aanwezigheid van een gebouw in het noorden van het gebied. Verder kunnen er nog grondsporen en vondsten voorkomen over het gehele plangebied. ,
(Diepte)ligging
en
fysieke kwaliteit.
In het plangebied komt een esdek voor. De dikte hiervan kan in het algemeen variëren van circa 50 tot meer dan 100 cm. Onder het plaggendek worden eventuele resten van vóór de late middeleeuwen en nieuwe tijd verwacht. Resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd kunnen in het plaggendek en aan het maaiveld verwacht worden. Doordat het plaggendek in feite als een afdekkend pakket functioneert kan het zijn dat eventuele oudere archeologische resten hieronder goed bewaard zijn gebleven.
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[25]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
3 Veldonderzoek 3. 1 Methode Het inventariserend veldonderzoek (IVO) bestond uit een verkennend booronderzoek. De gevolgde onderzoeksmethode voor het veldwerk is bepaald op basis van de resultaten van het bureauonderzoek. Het veldonderzoek is uitgevoerd op 02-09-2024. Er zijn 5 boringen geplaatst
zo
,
optimaal mogelijk verspreid
het plangebied (figuur 15).
over
Er is geboord tot maximaal 190 cm -mv met een Edelmanboor (7 cm). De boringen zijn tijdens het veldwerk lithologisch conform NEN 5104 (Nederlands Normalisatie-instituut 1989) digitaal beschreven in het boorbeschrijvingssysteem van RAAP (Deborah3: zie bijlage 3) en met behulp van een GPS ingemeten. Van alle boringen is de hoogte bepaald met behulp van een RTK-GPS. ,
Hoewel het onderzoek een verkennend onderzoek betreft is het opgeboorde materiaal in het veld door middel van verbrokkeling en versnijding gecontroleerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren (zoals houtskool vuursteen aardewerk metaal bot verbrande leem en fosfaatvlekken). ,
,
,
,
,
,
3. 2 Resultaten 3. 2. 1
Veldwaarnemingen
Het plangebied bestaat uit een werkplaats met enkele loodsen een woonhuis en een tuinhuis. Het deel aan de wegkant is verhard met klinkers. De witte loods in het uiterste oosten van het plangebied die zichtbaar was op de meest recente luchtfoto was reeds afgebroken. De zone ten zuiden hiervan in de zuidoostelijke hoek van het plangebied was verhard waardoor hier niet geboord kon worden. ,
,
3. 2. 2
,
Bodem
De bodem in het plangebied bestaat uit zwak tot matig siltig zand dat overwegend zeer fijn van korrel is. Het bovenste deel van het profiel is steeds recentelijk opgebracht en/of geroerd vermoedelijk bij de bouw van de huidige en oudere bebouwing. Ter hoogte van boring 3 (figuur 14) en boring 5 is hieronder nog een restant van het esdek aanwezig. Dit bestaat uit matig humeus donker grijsbruin zand dat zeer fijn van korrel is. Bij boring 5 rijkt dit pakket vanaf 45 tot 100 cm -mv en ter hoogte van boring 3 van 35 tot 125 cm -mv (figuur 14). Onder het esdek werd de witgele C-horizont vastgesteld die bestaat uit zeer fijn zand met soms leembrokken en ijzervlekken. ,
,
,
,
,
Ter hoogte van boring 1 2 en 4 is het aanwezige esdek verstoord. Het zwak tot matig humeuze pakket varieert in kleur van donker grijs tot donker bruin en bevat zandbrokken (waaronder brokken Cmateriaal) baksteenpuin soms kleibrokken en in boring 4 ook plastic. Hierdoor kan opgemaakt worden dat de bodem ter hoogte van boring 4 recent verstoord/afgetopt is. Van boring 1 en 2 kan niet bepaald worden hoe oud de verstoring is mogelijks is zelfs sprake van sporen. In boring 1 is de C-horizont onder het esdek minimaal tot 30 cm diep verstoord en bij boring 2 minimaal tot 20 cm diep. Dit is zichtbaar doordat er meerdere humeuze zandbrokken uit het esdek in aanwezig zijn. ,
,
,
,
,
Tabel 7 toont een overzicht van de bodemopbouw in de boringen.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[26]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
0 cm
35 cm -mv
-mv
recent opgebracht
Esdek
Esdek C-horizont 125
cm -mv
Figuur 14. Boring 3. De verschillende horizonten zijn aangeduid met de diepte.
Boring
Opbouw
Diepte archeologisch niveau (onder het esdek)
1
Opgebracht
verstoord esdek
C verstoord
C
120 cm -mv / 327, m +NAP
2
Opgebracht
verstoord esdek
C verstoord
C
150 cm -mv / 326, m +NAP
3
Opgebracht
intact esdek
4
Opgebracht
recentelijk verstoord esdek
5
Opgebracht
intact esdek
C
125 cm -mv / 327, m +NAP C
70 cm -mv
C
/ 327, m +NAP
100 cm -mv / 3265 , m +NAP
Tabel 7. Overzicht van de opbouw van de bodem ter hoogte van de vijf gezette boringen , met de diepteligging van het archeologisch niveau.
3. 2. 3
Archeologische indicatoren
Tijdens het veldonderzoek zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Let wel het onderzoek betrof een verkennend booronderzoek en had ook niet tot doel archeologische vindplaatsen op te sporen aangezien de boordichtheid en boordiameter hiertoe ontoereikend waren. ,
,
3. 3 Archeologische relevantie Onder het esdek (zowel verstoord als intact) als ook onder het verstoorde dunne pakket C-materiaal kunnen zich archeologische sporen bevinden. De diepte van het archeologisch niveau bevindt zich in principe onder het esdek. Ter hoogte van boringen 3 en 5 bevindt deze zich op circa 100-125 cm -mv (3265-3270 m). Ter hoogte van boring 5 ligt dit niveau minder diep onder het oppervlak als gevolg van aftopping. Ter hoogte van boringen 1 en 2 zijn verstoringen aangetroffen die nog circa 30 cm dieper dan dit niveau reiken. Het is echter niet duidelijk hoe oud deze verstoringen zijn. Het bevoegde gezag voegt h (dorps)kernen gezien het intensieve gebruik van de terreinen. Zoals juist aangenomen betekent dit hier ,
,
,
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[27]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Vanaf de late middeleeuwen en nieuwe tijd kunnen er in het esdek ook in situ archeologische resten aanwezig zijn. Bij een eventueel gravend vervolgonderzoek wordt er echter geen archeologisch vlak in het esdek aangelegd aangezien sporen hier niet in herkend kunnen worden. Het archeologische vlak wordt onder het esdek in de top van de C-horizont aangelegd. ,
Figuur 15. Overzicht van de gezette boringen.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[28]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
4 Conclusies
en
advies
4. 1 Conclusie De onderzoeksvragen kunnen als volgt beantwoord worden: 1.
Hoe ziet de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw van het plangebied eruit?
Het plangebied bevindt zich op de flank van een grote dekzandrug. Er bevinden zich geen laagtes of beken in de directe omgeving van het gebied. Op de bodemkaart ligt het plangebied binnen een zone van hoge zwarte enkeerdgronden die ook zijn vastgesteld tijdens het booronderzoek. De bodem is redelijk goed ontwaterd (GWT VI). Dit heeft een impact op de bewaring van onverkoolde organische resten; deze zullen over het algemeen slecht bewaard zijn binnen het plangebied. Vanaf enige diepte onder de grondwatertafel zullen deze vermoedelijk wel goed bewaard zijn gebleven. ,
2.
,
Welke gegevens met betrekking tot archeologische complexen in en rond het plangebied zijn reeds bekend?
Het plangebied ligt binnen een AMK terrein van hoge archeologische waarde zijnde een terrein met bewoningssporen uit de late middeleeuwen t/m de nieuwe tijd. Binnen het onderzoeksgebied (zone van 500 meter rond het plangebied) zijn tot nu toe geen vindplaatsen bekend. Er is wel archeologisch onderzoek uitgevoerd maar dit betreffen alleen verkennende booronderzoeken. Over het algemeen is vastgesteld dat de bodem relatief diep verstoord is door afgraving en/of de bouw van loodsen. Bij één onderzoek werd er nog een esdek vastgesteld waaronder op een aantal locaties nog de oorspronkelijke podzolbodem bewaard was. ,
,
,
3.
Wat was het historisch landgebruik van het plangebied en wat is het landgebruik de invloed daarvan op de (verwachte) archeologie en (bodem)gaafheid?
nu en
wat is
De minuutplannen uit de periode 1811-1832 (gemeente Helden sectie E blad 01) tonen dat het plangebied destijds binnen een zone met weinig bebouwing ligt. In het uiterste noorden van het plangebied is een woning aanwezig. De woonzone ligt tussen een aantal grote akkercomplexen. Het plangebied ligt net als vandaag tussen twee wegen: Hert Heeg Weg (hedendaags de Steenstraat) en Hegen Weg (hedendaags de Heibloemseweg). Direct aan de andere kant van de Hegen Weg ten oosten van het plangebied lag een schans zoals zichtbaar op een kaart uit 1734. Deze schans gaat waarschijnlijk terug tot in de 16 e eeuw. Volgens de kaart uit 1734 bestond toen nog geen bebouwing in het plangebied. ,
,
,
,
,
De woning in het noorden van het plangebied blijft aanwezig tot hier in 1930 een nieuwe gebouwd wordt. Vanaf 1958 tot heden is een groot deel van het plangebied bebouwd waarbij diverse gebouwen zijn aangelegd en afgebroken. Hierdoor kunnen eventuele archeologische resten zijn aangetast. ,
,
4.
Wat is de gespecificeerde verwachting ten aanzien waarden in het gebied?
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
van nog
onbekende archeologische
[29]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Er geldt een lage archeologische verwachting voor vindplaatsen van jager-verzamelaars (oude steentijd tot het neolithicum) en een hoge voor die van landbouwende gemeenschappen (vanaf het neolithicum). Deze hoge verwachting geldt specifiek voor landbouw economische activiteiten infrastructuur bewoning en begraving. ,
5.
,
Komt de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw in het plangebied hetgeen op basis van het bureauonderzoek verwacht werd?
Ja. Het plangebied situeert zich op de flank van een grotere dekzandrug al dan niet verstoord esdek.
6.
,
en
,
overeen
met
de bodem bestaat uit een
Dient op basis van de resultaten van het veldonderzoek de gespecificeerde archeologische verwachting te worden bijgesteld?
Ja. De hoge archeologische verwachting voor resten van landbouwers ouder dan de middeleeuwen wordt door de beperkte intactheid van de bodem (de C-horizont is namelijk 20-30 cm diep verstoord) bijgesteld tot middelhoog. Vanaf de middeleeuwen blijft de hoge archeologische verwachting staan (zie §3. 3 Archeologische relevantie).
7.
Waar en op welke diepte bevinden zich de archeologisch interessante lagen?
Het archeologische niveau bevindt zich direct onder het esdek vanaf circa 327 m +NAP. Bij boringen 1 en 2 bleek dit archeologisch niveau (circa 30 cm diep) verstoord maar de datering daarvan is onbekend. ,
,
,
8.
Is de bodemopbouw in het plangebied zodanig (intact) dat archeologisch vervolgonderzoek zinvol is?
Ja. Een deel van de bodem in het noordwesten van het plangebied is verstoord. De bovenste 20-30 cm van de C-horizont is hier verstoord. Diepere sporen kunnen hier echter nog steeds aanwezig zijn. Het -horizont lijkt de kans groot Dit gebied kan echter niet afgebakend worden op basis van het uitgevoerde onderzoek. Ter hoogte van het woonhuis (binnen de contouren ervan) is het vermoedelijke archeologische niveau naar vermoedelijk grotendeels verstoord aangezien dit gebouw deels onderkelderd is. Binnen de contouren van het woonhuis wordt geen archeologisch vervolgonderzoek aangeraden indien hier bodemingrepen plaats vinden.
9.
Wat is de invloed van de toekomstige inrichting op eventuele archeologische resten?
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[30]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Bodemingrepen die dieper rijken dan 327 m +NAP kunnen resulteren in de aantasting van eventuele archeologische resten. Deze hoogte +NAP van het vermoedelijke archeologische niveau is gelijk over het gehele plangebied. ,
10. Op welke wijze kan bij de planvorming met archeologische resten worden omgegaan? Zie volgende paragraaf.
4. 2 Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Dat kan door een maximale verstoringsdiepte van 33 m +NAP aan te houden. Hierbij is rekening gehouden met een realistische buffer van 30 cm die het archeologisch niveau beschermt. Doordat de hoogte van het maaiveld varieert tussen ca. 335 en 34 m +NAP en de maximale verstoringsdiepte steeds 33 m +NAP blijft kan er niet 1 maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld worden aangegeven. Daar de opdrachtgever deze maten toch graag heeft is er een kaart gemaakt waar per zone de maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld aangegeven wordt (figuur 16). ,
,
,
Indien deze maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld overschreden wordt wordt aanbevolen de vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Een onderzoek met behulp van zoeksleuven (proefsleuvenonderzoek) is de meest geëigende methode hiervoor (zie ook https://pom. cultureelerfgoed. nl). ,
Enkel ter hoogte van het woonhuis wordt verwacht dat het archeologische niveau verstoord is aangezien dit gebouw onderkelderd is. Binnen de contouren van dit gebouw wordt geen archeologisch vervolgonderzoek aangeraden indien hier bodemingrepen plaatsvinden.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[31]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Figuur 16. Maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld. De maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld is weergegeven in zwarte cijfers binnen het plangebied. Indien de geplande verstoringen dieper rijken dan genoemde maximale verstoringsdieptes geeft RAAP het archeologische advies dat er een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd dient te worden.
4. 3 Tot slot Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
,
de gemeente Peel
en
Maas
[32]
,
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Literatuur Gemeente Peel Koomen
en
Maas
,
2015. Beleidskaart Peel
en
Maas v18 (29 juni 2015)
,
Kaartbijlage III.
A. J. M. & G. J. Maas 2004. Geomorfologische kaart Nederland (GKN). Achtergronddocument bij het landsdekkende digitale bestand. Alterra-rapport 1039 Wageningen. ,
,
,
Nederlands Normalisatie-instituut 1989. Nederlandse Norm NEN 5104 Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut Delft. ,
,
,
SIKB
2016. Beoordelingsrichtlijn Archeologie. BRL SIKB 4000. SIKB
,
Stiboka
1985. Bodemkaart van Nederland Bodemkartring Wageningen.
,
,
,
Gouda.
schaal 1:50. 000. Blad 51 West Eindhoven. Stichting voor ,
,
TNO
,
2021. Geologische overzichtskaart Nederland. https://www. dinoloket. nl/ondergrondmodellen
Weerts
,
H. J. Schokker K. Rijsdijk & C. Laban TNO Bouw en Ondergrond Utrecht. ,
,
,
2006. Geologische overzichtskaart
van
Nederland.
,
Websites/Digitale bronnen www.
ahn. nl
www.
archis. nl
www.
cultureelerfgoed. nl
www.
omgevingswet. overheid. nl
www.
omgevingsloket. nl
www.
topotijdreis. nl
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[33]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Overzicht
van
figuren
,
tabellen
bijlagen
en
Figuren: Figuur 1. Aanduiding plangebied (rood). Inzet: ligging in Nederland (ster). 7 Figuur 2. Uitsnede van de archeologische beleidskaart van Peel en Maas. Oranje: waarde archeologie 4 (hoge archeologische verwachting) donker paars: waarde archeologie 2 (cultuurhistorisch object met archeologische waarde) violet: waarde archeologie 3 (overige AMK-terreinen en historische bebouwingskernen) grijs: ontgrond/onderzocht. Bron: Gemeente Peel en Maas 2015. 8 Figuur 3. Geomorfologie. Bron: Koomen & Maas 2004. 12 Figuur 4. AHN 4. Bron: www. ahn. nl. 13 Figuur 5. AHN 4 ingezoomd op het plangebied. Bron: www. ahn. nl. 14 Figuur 6. Bodem. Bron: Stiboka 1972. 15 Figuur 7. Overzichtskaart archeologische gegevens uit de directe omgeving van het plangebied. Bron: www. cultureelerfgoed. nl. 17 Figuur 8. Minuutplan uit de periode 1811-1832 gemeente Helden sectie E blad 01. Bron: www. archis. nl. 18 Figuur 9. Schans op de tiendkaart uit 1734. Bron: https://nl. wikipedia. org/wiki/Schans_(Everlo). 19 Figuur 10. Overzicht van historische kaarten (plangebied is in rood afgebakend). Bron: www. topotijdreis. nl. 20 Figuur 11. Overzicht van historische kaarten (plangebied is in rood afgebakend). Bron: www. topotijdreis. nl. 21 Figuur 12. Luchtfoto uit 2022. Bron: www. topotijdreis. nl. 22 Figuur 13. Klic-melding. Bron: www. mijnkadaster. nl. 23 Figuur 14. Boring 3.
De verschillende horizonten zijn aangeduid met de diepte. 27 Figuur 15. Overzicht van de gezette boringen. 28 Figuur 16. Maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld. De maximale verstoringsdiepte t. o. v. het maaiveld is weergegeven in zwarte cijfers binnen het plangebied. Indien de geplande verstoringen dieper rijken dan genoemde maximale verstoringsdieptes geeft RAAP het archeologische advies dat er een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd dient te worden. 32 ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Tabellen: Tabel 1. Administratieve gegevens. Tabel 2. Overzicht van geologische geomorfologische en bodemkundige kenmerken van het plangebied en de directe omgeving. Tabel 3. Overzicht van de bekende archeologische monumenten in en rond het plangebied. Bron: www. cultureelerfgoed. nl. Tabel 4. Overzicht van eerder archeologisch onderzoek in en rond het plangebied. Bron: www. archis. cultureelerfgoed. nl. Overzicht van de huidige situatie van het plangebied. Tabel 5. Tabel 6. De toekomstige situatie.
9
,
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[34]
12 16 16 21 24
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Tabel 7. Overzicht van de opbouw van de bodem ter hoogte diepteligging van het archeologisch niveau.
van
de vijf gezette boringen
,
met de 27
Bijlagen: Bijlage 1. Tijdschaal Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen Bijlage 3. Boorbeschrijvingen Bijlage 4. Concept plannen Bijlage 5. Bouwplannen bestaande bebouwing
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[35]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Bijlage 1. Tijdschaal Archeologischeperioden Tijdperk
Datering
Recentetijd
-1945
C
Nieuwetijd
-1850
B
-1650
A LaatB LaatA D:Ottoonsetijd
Middeleeuwen ge or
V
C:Karolingischetijd B:Merovingischetijd A:Volksverhuizingstijd
Laat
Romeinsetijd
Midden Vroeg Laat
IJzertijd
Midden Vroeg Laat
Bronstijd
Midden Vroeg
i er t os i he r P
Neolithicum (NieuweSteentijd)
Mesolithicum (MiddenSteentijd)
Paleolithicum (OudeSteentijd)
Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Laat JongB JongA Midden Oud
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
-1500 -1250 -1050 -900 -725 -525 -450 -270 -70naChr. -15voorChr. -250 -500 -800 -1100 -1800 -2000 -2850 -4200 -4900/5300 -6450 -8640 -9700 -12. 500 -16. 000 -35. 000 -250. 000
[36]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen LS03
en
LS04
,
motivatie voor de keuze
van
de geraadpleegde bronnen (+ indien
Bron
n e ve n hr e c d se ge b / l e dl pd ee a b ar e e gf
Bodemkaart van NL
X
Ga
Geologische kaart van NL
ti dr de i te in
,
d ge l e dl pd ee a b ar e e gf
Ga
e b oz ki re h s n e o bt / n ie la
cd
Np
) e ie
w ta u m r o n in e e e gt t na a v v e l ee
ien
(f
Br
gn ik r
e m
p O
X
Geomorfologische kaart van NL
X
Gedetailleerde bodemkaarten
X
DINO
X
Gegevens milieukundig bodemonderzoek
X
Actueel Hoogtebestand Nederland
X
Lucht-
X
Topografische kaart van Nederland
X
Oud(st)e kadasterkaarten
X
Historische kaarten van Nederland
X
Beeldmateriaal bouwhistorie Archeologische
oboe gs k v r a a
toepassing)
van
en cultuurhistorische
X rapportages
X
Archieven (RAAP)
X
Eigenaar en gebruiker
X
AMK
X
Archis
X
CMA
X
CAA
X
CHW
X
Literatuur (arch. /aardwet. )
X
Gebiedsgerichte specialisten
X
Amateurarcheologen Gemeentelijke waarden- of verwachtingskaart Archeologisch depot
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
X X X
[37]
Plangebied Steenstraat 93 te Panningen , gemeente Peel en Maas. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).
Bijlage 3. Boorbeschrijvingen
RAAP-rapport 7332 / versie 20-06-2025
[38]
Boorbeschrijving
Boring: PANST_1 Kop algemeen: Projectcode: PANST , Boornummer: 1 , Beschrijver(s): BS , Datum: 02-09-2024 , Doel boring: archeologie - verkenning , Einddiepte boring in cm: 170 Coördinaten: Precisie coördinaat: 1 m , Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL) , Hoogte maaiveld in meters: 0 , Precisie hoogte: 1 dm , Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil , Bepalingsmethode maaiveldhoogte: gemeten , overige methoden Plaats: Provincie: Limburg , Gemeente: Peel en Maas Uitvoering: Opdrachtgever: x , Uitvoerder: RAAP Zuid 0 / 0. 00 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0 , Ondergrens laag in cm: 10 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: onbekend Lithologie: Grondsoort: niet benoemd , Bijmengsel: niet benoemd 10 / -0. 10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 10 , Ondergrens laag in cm: 20 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: zeer fijn 20 / -0. 20 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 20 , Ondergrens laag in cm: 80 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Bijmengsel humus: matig humeus , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: A-horizont bestaand uit opgebracht pakket , Brokken en vlekken: zandbrokken , Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Puin onbepaald: fragmenten 80 / -0.
80 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 80 , Ondergrens laag in cm: 120 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: grijs-geel Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Bijmengsel humus: zwak humeus , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: A-horizont bestaand uit opgebracht pakket , Brokken en vlekken: zand- en humusbrokken , Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Puin onbepaald: fragmenten Laag opmerking: Opmerking: oude baksteen , kleur al verbrande leem maar hard 120 / -1. 20 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 120 , Ondergrens laag in cm: 150 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: C-horizont , Brokken en vlekken: zand- en humusbrokken , Bodemkundige interpretatie: verstoord 150 / -1. 50 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 150 , Ondergrens laag in cm: 170 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: C-horizont Einde boring 170 / -1. 70
1 bron: Panst1. geojson - 16-09-2024 10:06:12
Boorbeschrijving
Boring: PANST_2 Kop algemeen: Projectcode: PANST , Boornummer: 2 , Beschrijver(s): BS , Datum: 02-09-2024 , Doel boring: archeologie - verkenning , Einddiepte boring in cm: 190 Coördinaten: Precisie coördinaat: 1 m , Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL) , Hoogte maaiveld in meters: 0 , Precisie hoogte: 1 dm , Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil , Bepalingsmethode maaiveldhoogte: gemeten , overige methoden Plaats: Provincie: Limburg , Gemeente: Peel en Maas Uitvoering: Opdrachtgever: x , Uitvoerder: RAAP Zuid 0 / 0. 00 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0 , Ondergrens laag in cm: 10 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: onbekend Lithologie: Grondsoort: niet benoemd , Bijmengsel: niet benoemd 10 / -0. 10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 10 , Ondergrens laag in cm: 20 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: wit Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: matig fijn 20 / -0.
20 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 20 , Ondergrens laag in cm: 80 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-grijs-bruin Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Bijmengsel grind: zwak grindig , Bijmengsel humus: matig humeus , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: A-horizont bestaand uit opgebracht pakket , Brokken en vlekken: zandbrokken , Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Houtskool: enkel fragment , Puin onbepaald: fragmenten Laag opmerking: Opmerking: gele brokken 80 / -0. 80 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 80 , Ondergrens laag in cm: 85 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-bruin Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Bijmengsel humus: zwak humeus , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: A-horizont bestaand uit opgebracht pakket , Brokken en vlekken: kleibrokken , Bodemkundige interpretatie: verstoord 85 / -0. 85 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 85 , Ondergrens laag in cm: 110 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-bruin Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Bijmengsel humus: zwak humeus , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: A-horizont bestaand uit opgebracht pakket , Bodemkundige interpretatie: verstoord Archeologie: Houtskool: enkel fragment 110 / -1.
10 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 110 , Ondergrens laag in cm: 150 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: bruin Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Brokken en vlekken: zandbrokken , Bodemkundige interpretatie: menglaag 150 / -1. 50 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 150 , Ondergrens laag in cm: 170 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: C-horizont , Brokken en vlekken: zand- en humusbrokken , Bodemkundige interpretatie: verstoord Laag opmerking: Opmerking: leembrokken 170 / -1. 70 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 170 , Ondergrens laag in cm: 190 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: geel Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: matig siltig , Mediaanklasse: zeer fijn Bodem: Bodemhorizont: C-horizont Laag opmerking: Opmerking: schoon Einde boring 190 / -1. 90