2025-094 01 Raadsvoorstel - Verlenging noodopvang asielzoekers, locatie Middenpeelweg 4 Maasbree

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 16 december 2025 Voorstel: 2025-094 Zaaknummer: 1894/2025/3237913 Documentnummer: 1894/2025/3243522 Datum collegebesluit: 4 november 2025 Onderwerp Verlenging noodopvang asielzoekers, locatie Middenpeelweg 4 Maasbree Openbaarheid Alle stukken zijn openbaar. Voorstel 1

Te besluiten dat het college de bestaande bestuursovereenkomst met COA voor het opvangen van asielzoekers op de locatie Middenpeelweg 4 te Maasbree kan verlengen tot en met oktober 2029, door middel van bijgevoegd concept-addendum op de bestuursovereenkomst.

Inleiding Op 4 maart 2024 is aan de Middenpeelweg in Maasbree een noodopvang voor asielzoekers geopend. Op de locatie verblijven maximaal 316 personen. De noodopvang blijft open tot 4 maart 2026. Hiervoor heeft het college een bestuursovereenkomst met COA gesloten, een omgevingsvergunning verleend en zijn afspraken gemaakt tussen COA en verhuurder KaFra Housing BV. COA en KaFra zijn recent tot een zakelijke overeenstemming gekomen over de door COA te exploiteren noodopvang op de locatie van verhuurder voor een nieuwe periode. Van COA hebben we daarom op 4 september 2025 een verzoek ontvangen om de bestaande bestuursovereenkomst te verlengen tot en met oktober 2029, met de kanttekening dat COA de huurovereenkomst eerder kan beëindigen. Dit vanwege beperkende ministeriële financiële kaders met betrekking tot noodopvanglocaties. De termijn tot en met oktober 2029 sluit aan bij de ruimtelijke toestemming op de locatie om af te wijken van de bestemming ‘agrarisch gebruik’ en is vanuit die optiek logisch. Ons college staat in beginsel positief tegenover de aangevraagde verlenging en bijbehorende termijn en legt hierover bij deze een voorstel en besluit aan de gemeenteraad voor.

Beoogd effect Verlengen van de periode waarin asielzoekers worden opgevangen, waarmee we onze humanitaire, maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid voor asielopvang in Peel en Maas (blijven) invullen. Argumenten 1.1 Invullen van onze humanitaire, maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid voor een adequate asielopvang. Er zijn in Nederland te weinig opvangplekken voor asielzoekers waardoor het COA moet terugvallen op noodopvangplekken en de doorstroom vanuit het aanmeldcentrum stagneert. Om te zorgen voor voldoende opvangplekken en een betere verdeling van asielzoekers over provincies en gemeenten is de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) ingevoerd.

Door het faciliteren van de aanwezige asielopvang kunnen we onze humanitaire, maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en onze wettelijke opgaven (taakstelling vanuit een volgende 2-jaarlijkse opgave vanuit de Spreidingswet) blijven invullen. Zo blijft Peel en Maas bijdragen aan een solidaire en evenwichtige verdeling van asielzoekers over het land en ontstaat voor de komende drie jaren een duidelijk perspectief voor alle betrokken partijen in Peel en Maas. 1.2

Acceptatie aanwezigheid van de noodopvang De opvang is tot nu toe goed verlopen. Er hebben zich geen noemenswaardige incidenten voorgedaan op of bij de locatie. Diverse bewoners nemen deel aan culturele activiteiten en het verenigingsleven. De kinderen volgen basis- en voortgezet onderwijs. Daarnaast verrichten momenteel 43 volwassen bewoners betaald werk bij diverse bedrijven in Peel en Maas en in de regio. Een enkeling heeft zelfstandig betaald werk gevonden en een overgroot deel is vanuit de zogenaamde “Meedoenbalie” gekoppeld aan een werkgever. De recente open dag op 27 september was drukbezocht en ook hier was een positieve, waarderende sfeer merkbaar onder de bezoekers. Tijdens de informatiebijeenkomst op 9 oktober hebben enkele aanwezigen kritische opmerkingen en zorgen geuit. Uit de diverse bijeenkomsten blijkt dat er naast draagvlak ook zorgen zijn en hierover blijven we, net als voorheen, met betrokkenen in gesprek, ook in relatie tot het veiligheidsplan.

1.3

Locatie is zeer geschikt voor asielopvang Door de termijn te verlengen blijven we deze geschikte locatie voor asielopvang benutten (aanvullend voor drie jaar). Denk aan goede kwaliteit, beschikbaarheid van de chalets, privacy en een eigen plek voor de vele gezinnen, aanwezige voorzieningen en groene inrichting van de locatie. Daarnaast renderen gedane investeringen en inspanningen voor de langere termijn. Denk voor de gemeente aan vergunningprocedures en huisvesting voor onderwijs en voor COA en Kafra aan de inrichting van een tijdelijk gebouw, aanpassingen aan de riolering etc.

Kanttekeningen 1.1 Invloed initiatief lelieteelt op nabijgelegen landbouwperceel en daaraan verbonden spuitzone. Twee agrarische ondernemers hebben aangekondigd op hun nabijgelegen percelen lelies te willen gaan telen. Aan de teelt van gewassen is een zogenaamde spuitzone verbonden. Een spuitzone is een afstand rondom agrarisch gebied waar gewasbeschermingsmiddelen mogen worden gebruikt. Het is een zone die is ingesteld om de omgeving te beschermen tegen 'drift' (de verspreiding van middelen door wind) en om gezondheidsrisico's te beperken. Hoewel er geen specifieke wetgeving is, hanteert de rechtspraak een algemene richtlijn van 50 meter tussen agrarische grond en gevoelige functies zoals woningen (en in dit geval de chalets waarin asielzoekers verblijven). Over het initiatief hebben we contact met de ondernemers. Na concretisering van de initiatieven zal uiterlijk in de nog te volgen procedure voor de omgevingsvergunning duidelijk worden welke invloed dit initiatief en de daaraan mogelijk verbonden invloedcirkels hebben op de (verlenging van de) asielopvang. 1.2

Onzekerheid duur verlengingstermijn De gevraagde verlengingstermijn (tot en met oktober 2029) sluit aan bij verleende omgevingsvergunning om af te wijken van de bestemming agrarisch gebruik voor het huisvesten van arbeidsmigranten op de locatie en is vanuit die optiek logisch. COA wil daarnaast de mogelijkheid behouden de opvang eerder te beëindigen.

Gemeente Peel en Maas

1894/2025/3243522

Pagina 2 van 4

Dit vanwege beperkende ministeriële financiële kaders met betrekking tot noodopvanglocaties. Indien COA deze optie licht, eindigt de noodopvang na de bedongen opzegtermijn. 1.3

Kritische opmerkingen en zorgen van bewoners en ondernemers. Tijdens de informatiebijeenkomst uitten enkele bewoners en ondernemers hun zorgen over openbare orde en veiligheid en bedrijfsbelangen in relatie tot de noodopvang. Deze hebben onze aandacht (via een update van het Veiligheidsplan) of beoordelen we in het vergunningentraject (spuitzones). Daartegenover deelden diverse aanwezigen ook positieve reacties. Zie het verslag van de informatiebijeenkomst (bijlage).

Alternatieven 1 Einde opvang in maart 2026 Als we de termijn niet verlengen wanneer de bestaande bestuursovereenkomst afloopt zal COA de asielopvang moeten beëindigen. De locatie kan dan opnieuw gebruikt worden voor de huisvesting van arbeidsmigranten binnen de bestaande vergunning. Daarnaast voldoen we niet meer aan onze humanitaire en maatschappelijke opgaven en de taakstelling vanuit de Spreidingswet. 2 Verlengen voor een kortere periode (december 2026) Deze periode sluit aan bij de voor COA vanuit het Ministerie beschikbare financiële kaders en ook een korte verlengperiode zorgt voor beschikbare opvangplekken. Anderzijds voldoen we dan na december 2026 niet meer aan onze humanitaire en maatschappelijke opgaven en de taakstelling vanuit de Spreidingswet: bij gelijkblijvend beleid volgt in februari 2026 een nieuwe taakstelling voor asielopvang. Financiën Als compensatie voor kosten die de gemeente maakt als gevolg van de asielopvang ontvangt de gemeente een vergoeding. Deze wordt uitgekeerd volgens het Faciliteitenbesluit COA en is gebaseerd op een normbedrag en het aantal door asielzoekers te bezetten capaciteitsplaatsen. Voor Peel en Maas geldt dan een vergoeding van 316 x Euro 18,15 per opvangplaats per maand. Voor de periode maart 2026 t/m oktober 2029 zou dat (bij een gelijkblijvend normbedrag) een totale vergoeding van ruim Euro 252.000 betekenen.

NB: om meer eenheid en duidelijkheid te creëren in juridische grondslagen van uitkeringen aan gemeenten is het Faciliteitenbesluit per 1-7-2025 ingetrokken. De uitkeringen zelf worden niet ingetrokken. De wijze van betaling aan de gemeente verandert wel, deze wordt uitgekeerd via (een) decentralisatie-uitkering(en) en niet meer via het COA. Daarnaast is op basis van de 'Regeling onderwijshuisvestingsbudgetten asielzoekers' (OHBAregeling) een vergoeding mogelijk voor de aan basisonderwijs aan asielzoekerskinderen verbonden kosten. Denk aan investerings- en huurlasten, eerste inrichting, gymnastiekaccommodatie, onderwijsleerpakket en meubilair, diverse verzekeringen etc. Ook deze vergoeding is gebaseerd op normbedragen (voor aantal leerlingen en m2 “lesoppervlak”). Voor een eventuele nieuwe periode is deze vergoeding nog niet bekend. Ter vergelijking: als vergoeding is in de periode oktober 2024 tot maart 2026 een bedrag van ruim Euro 524.000 vergoed. In voorkomend geval, zullen wij na besluitvorming, een nieuwe OHBA vergoeding aanvragen. Tegenover genoemde inkomsten staan kosten voor onderwijs, leerlingenvervoer, uren voor projectbegeleiding, vergunningverlening, toezicht en handhaving, toeleiding naar werk etc. De kosten die samenhangen met onderwijs en leerlingenvervoer bedragen in 2025 ca. € 150.000.

We hebben op dit moment een goedkopere oplossing gevonden door het onderwijs in het gemeenschapshuis te organiseren. Dit terwijl de normbedragen er van uit gaan dat gemeenten tegen hoge kosten wellicht nieuwe (tijdelijke) onderwijshuisvesting moeten realiseren/bouwen. We blijven hierover in gesprek met de onderwijspartijen. Verder zijn er nauwelijks externe kosten maar betreft de inzet voornamelijk een aanzienlijk aantal uren van eigen gemeentelijke medewerkers. Deze uren/overheadkosten zijn niet direct aan de opvang toegeschreven en zijn daarmee niet zichtbaar/te concretiseren.

Gemeente Peel en Maas

1894/2025/3243522

Pagina 3 van 4

In financieel opzicht heeft de opvang tot nu toe geen nadelige gevolgen voor de gemeente Peel en Maas omdat de rijksvergoedingen in de afgelopen periode hoger waren dan de externe kosten. Juridische afwegingen De juridische aspecten van het verlengen van de periode van de noodopvang worden geborgd in een nieuwe (aanvullende) bestuursovereenkomst met COA en een daaropvolgende omgevingsvergunning. Aan beide kunnen (ook ontbindende) voorwaarden en voorschriften worden verbonden. De huidig geldende bestuursovereenkomst en het concept van het addendum voor de nieuwe periode zijn als bijlagen bij dit voorstel gevoegd. Communicatie In de afgelopen periode heeft COA gecommuniceerd over de bestaande noodopvang. Dat heeft zij onder andere gedaan door informatieverstrekking via haar website, door het versturen van een periodieke nieuwsbrief waarvoor eenieder zich kan aanmelden en door in september 2024 en in september 2025 een open dag (Open AZC Dag) te organiseren op de locatie. Daarnaast organiseert COA regelmatig een omwonendenoverleg. Hierbij worden lopende zaken en ontwikkelingen t.a.v. de noodopvang besproken met buurtbewoners, gemeente en politie. Op de gemeentelijke website is ook informatie te vinden over de noodopvang.

Als het gaat om de verlenging van de noodopvang heeft de gemeente op 25 september 2025 dit voornemen kenbaar gemaakt door een brief te bezorgen bij 57 adressen in de directe omgeving van de noodopvang. Met deze brief zijn bewoners en ondernemers op deze adressen uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst, die op 9 oktober 2025 plaatsvond. Een verslag van de bijeenkomst is als bijlage aan dit voorstel toegevoegd. Daarnaast heeft de gemeente haar voornemen kenbaar gemaakt op de gemeentelijke website, social media en met een persbericht dat is verstuurd aan de media. Verder zijn betrokken partijen, zoals de dorpsoverleggen van Maasbree, Koningslust en Grashoek, ondernemersverenigingen, sportverenigingen en onderwijs geïnformeerd over het voornemen tot verlenging van de noodopvang. Tijdens het vervolgproces worden regelmatig updates geplaatst op de gemeentelijke website: www.peelenmaas.nl/opvangmaasbree. Burgemeester en wethouders van de gemeente Peel en Maas,

de gemeentesecretaris/directeur, K.H. Werps-Aerts

de burgemeester B.C.M. Vostermans

Behandelend portefeuillehouder: Erik Nijssen Bijlage(n): • Verzoek COA verlenging (geanonimiseerd) • Bestaande bestuursovereenkomst COA d.d. 29 februari 2024, (geanonimiseerd) • Verslag van de informatiebijeenkomst 9 oktober 2025 • Concept addendum Bestuursovereenkomst COA, (geanonimiseerd) • Bijlage memo wijziging Faciliteitenbesluit (proces) Ter inzage: -

Gemeente Peel en Maas

1894/2025/3243522

Pagina 4 van 4