2025-082 04 Begroting 2026 Peel en Maas
Tekst van het document
1
Inhoudsopgave:
Pagina:
Algemeen 1. 2. 3. 4.
Inleiding Uitgangspunten begroting 2026 Kerngegevens en indicatoren Overzicht thema’s, programma’s en producten
3 4 6 12
Financiële begroting 2026 5. Financiële positie Peel en Maas 2026 – 2029 a. Baten en lasten 2026 – 2029 b. Toelichting op financiële positie c. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien d. Ombuigingsmaatregelen e. Overhead en treasury f. Investeringen en claims 2026 g. EMU saldo en geprognotiseerde balans 2026-2029
14 14 15 19 20 21 22 34
Beleidsbegroting 2026 6. Programmabeschrijvingen: 1 Thema Ruimte 1.1 Vitale leefomgeving 1.2 Beheer fysieke leefomgeving 2 Thema Sociaal domein 2.1 Werk en inkomen 2.2 Zorg en ondersteuning 2.3 Jeugd en onderwijs 3 Thema Vitale gemeenschappen 3.1 Gemeenschapsontwikkeling 3.2 Onderwijshuisvesting 3.3 Sport en bewegen 3.4 Kunst en cultuur 4 Thema Economie 4.1 Economie 5 Thema Integrale veiligheid 5.1 Integrale veiligheid 6 Thema Bestuur, communicatie en dienstverlening 6.1 Bestuur, communicatie en dienstverlening
36 39 40 44 49 51 54 58 63 65 69 71 74 78 79 82 84 90 90
7. Paragrafen: A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing B. Onderhoud kapitaalgoederen C. Financiering D. Bedrijfsvoering E. Verbonden partijen F. Grondbeleid G. Lokale heffingen H. Demografische ontwikkelingen I. Wet open overheid
94 95 103 110 113 114 132 139 146 147
Bijlagen: A. B. C. D. E. F. G.
Overzicht baten en lasten 2026 op productniveau Overzicht structureel begrotingsevenwicht 2026 - 2029 Overzicht reserves en voorzieningen 2026 – 2029 Specificatie algemene uitkering 2026 Overzicht baten en lasten 2026 op taakveldniveau Overzicht baten en lasten 2024 en 2025 Begrotingssubsidies 2026 2
149 150 155 162 164 165 166
1 Inleiding De Kadernota 2026 vormt in financieel opzicht de basis voor deze begroting. We sluiten aan op de exploitatiesaldi uit die kadernota en geven aan waar deze zijn aangepast en geactualiseerd.
1.1 De opbouw van deze begroting Financieel In het eerste deel van de begroting staan de uitgangspunten, de kerngegevens, de indicatoren en een overzicht van de verwachte begrotingssaldi met toelichting. Hier staan ook de voorgestelde investeringen en claims. Ons beleid In het tweede deel van de begroting staan zes thema’s die de kapstok vormen. De zes thema’s zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Ruimte Sociaal Domein Vitale Gemeenschappen Economie Integrale Veiligheid Bestuur, Communicatie en Dienstverlening
Bij elk thema horen programma’s. Deze beschrijven we aan de hand van vier vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we om dit te bereiken? • Wat gaat het kosten? • Wat doen we nog meer? Voor de antwoorden op deze vragen zijn de programmadoelen en de uitvoeringsafspraken het vertrekpunt. Deze vinden hun oorsprong in de kaderstellingen die door de raad zijn vastgesteld. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn, stellen we de doelen en afspraken bij. Per programma zijn ook de investeringen, de claims en de verbonden partijen genoemd. Dit geeft per programma inzicht in de ontwikkellijn, de productielijn en de kosten. Paragrafen Overkoepelende onderwerpen zoals risico’s, weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, lokale lasten, zijn in de paragrafen omschreven. Bijlagen De bijlagen vormen het laatste onderdeel van deze begroting.
3
2 Uitgangspunten begroting 2026 Deze begroting is gebaseerd op de uitgangspunten die zijn benoemd in de kadernota die afgelopen juli in uw raad werd behandeld. Verder zijn de onderstaande uitgangspunten van toepassing: 2.1.1 Overhead Volgens de regelgeving BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is voorgeschreven dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. De overhead blijft als apart onderdeel (taakveld) zichtbaar in de begroting. Alleen de overheadkosten die samenhangen met investeringen en projecten worden nog doorbelast. Er is een algemeen overheadtarief berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2026. In de paragraaf Lokale heffingen staat de exacte berekening en een nadere toelichting. 2.1.2 Investeringen en kapitaallasten De nota activabeleid is door de gemeenteraad vastgesteld en vormt het uitgangspunt voor de wijze waarop we investeringen activeren en kapitaallasten berekenen. De onderstaande uitgangspunten met betrekking tot de waardering en afschrijving van de gemeentelijke eigendommen worden in acht genomen: - Voor het bepalen van de afschrijvingstermijnen gelden de volgende termijnen, tenzij anders is bepaald: Onderdeel
Afschrijvingstermijn (in jaren)
Rioleringen Vrijvervalriolering en persleidingen Gemalen renovatie Drukriolering mechanisch/elektrisch Milieu- en klimaatmaatregelen Grondwatermaatregelen Wegen Wegen; elementverhardingen (klinkers) Wegen; asfalt Wegen; beton Parkeerplaatsen Lichtmasten Armaturen Vervoermiddelen Vrachtauto’s, tractoren en heftrucks Kolkenzuigers Vuilnisauto’s Pick-up’s Grasmaaiers Wmo vervoersvoorzieningen Gebouwen Nieuwbouw Uitbreiding/renovatie/verbouwing Kleedlokalen sportverenigingen C.V. installaties Beveiligingssystemen Zonnepanelen Warmtepompen Overige elektrotechnische installaties Machines. Apparaten en installaties Gladheidsbestrijdingsmiddelen Bladvegers Basis ICT Hardware werkplekken/audiovisuele middelen Kantoormeubilair
60 15 15 60 60 40 40 60 40 50 25 10 10 8 6 7 5 40 25 30 15 8 15 15 15 12 8 4 6 10
4
-
-
-
Er wordt geactiveerd voor investeringen boven de € 25.000. Investeringen onder de € 25.000 worden ten laste van de exploitatie in het jaar van aanschaf gebracht. Indien externe richtlijnen anders voorschrijven, worden deze gevolgd. Voor nieuwe investeringen wordt in principe uitgegaan van een lineair afschrijvingssysteem. Bij de kapitaallasten wordt rekening gehouden met het moment van realisatie van de investeringen, zodat kapitaallasten naar rato worden opgenomen. In de begroting wordt voor het jaar van investering rekening gehouden met een bepaalde onderuitputting op basis van de verwachte datum van ingebruikname. Voor de bepaling van het rentepercentage in 2026 over de boekwaarde van de nieuwe investeringen is het rentepercentage gesteld op 1,00 %. Dat is gebaseerd op de (afgeronde) gemiddelde rentelasten. De vrije ruimte voor kapitaallasten van nieuwe investeringen bedraagt in principe jaarlijks € 500.000. Naast de investeringen, waarvan de kapitaallasten ten laste van de vrije begrotingsruimte komen, zijn er ook investeringen mogelijk waarvan de kapitaallasten worden gedekt uit bestaande budgetten, reserves en voorzieningen of via direct aan de investering verbonden inkomsten. Voor ‘majeure’ investeringsprojecten zijn aanvullende budgetten opgenomen als dekking voor kapitaallasten. Die budgetten zijn deels al ingezet ter dekking van investeringen.
2.1.3 Verwerking van de geactiveerde uren Uit de capaciteitsplanningen van de verschillende teams komt naar voren dat een deel van de uren besteed wordt aan investeringen en projecten. Deze doorberekende uren en kosten hebben dus geen directe invloed op het begrotingssaldo. In 2026 wordt een bedrag van € 2.018.290 (14.461 uur) doorbelast naar investeringen en projecten. 2.1.4 Reserves en voorzieningen In bijlage C wordt een meerjarig overzicht verstrekt van de aanwezige reserves en voorzieningen.
5
3. Kerngegevens en indicatoren INWONERS PEEL EN MAAS per 1-1
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026 (verwacht)
Inwoners 0 – 3 jaar
1.508
1.492
1.593
1.612
1.635
1.659
1.641
Inwoners 4 – 16 jaar
5.665
5.603
5.520
5.582
5.499
5.489
5.515
inwoners 17-25 jaar
4.330
4.373
4.434
4.555
4.561
4.570
4.517
inwoners 26-40 jaar
7.048
7.234
7.443
7.657
7.872
8.020
8.133
inwoners 41 -64 jaar
15.126
14.946
14.978
15.180
14.953
14.843
14.616
Inwoners 17 - 64 jaar
26.504
26.553
26.855
27.392
27.386
27.433
27.266
Inwoners van 65 jaar en ouder
9.753
10.013
10.310
10.699
11.035
11.335
11.528
Inwoners totaal
43.430
43.661
44.278
45.285
45.555
45.916
45.950
INWONERS PEEL EN MAAS per 1-1
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026 (verwacht)
Baarlo
6.510
6.484
6.465
6.517
6.441
6.456
6.445
Beringe
2.127
2.148
2.141
2.145
2.192
2.253
2.236
Egchel
1.290
1.329
1.433
1.533
1.535
1.509
1.496
Grashoek
1.650
1.656
1.649
1.699
1.690
1.679
1.672
Helden
6.210
6.245
6.292
6.398
6.461
6.452
6.446
Kessel
3.403
3.354
3.400
3.377
3.326
3.305
3.347
INWONERS PER KERN
Kessel – Eik
808
802
802
810
846
876
846
Koningslust
1.235
1.253
1.255
1.251
1.246
1.239
1.263
Maasbree
6.512
6.626
6.855
7.249
7.554
7.626
7.596
Meijel
6.159
6.146
6.261
6.492
6.441
6.511
6.572
Panningen
7.526
7.618
7.725
7.814
7.823
8.010
8.031
Totaal inwoners
43.430
43.661
44.278
45.285
45.555
45.916
45.950
6
UITKERINGSGERECHTIGDEN per 1-1
2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026 (verwacht)
WWB
315
305
327
337
357
409
420
BBZ l.o.
0
2
0
0
0
0
0
IOAW / IOAZ
59
56
40
38
31
24
17
WSW
275
220
193
182
172
163
153
7
2.1.5
Indicatoren
Gemeenten zijn (op basis van het BBV) verplicht om in de begroting en jaarstukken een aantal voorgeschreven prestatie-indicatoren op te nemen. Die indicatoren worden door de gemeenten niet zelf gevuld maar op landelijk niveau op uniforme wijze verzameld en gevuld. Op die manier zijn voor elke gemeente de indicatoren op dezelfde wijze samengesteld en gedefinieerd en is een betere vergelijkbaarheid tussen gemeenten mogelijk. De gegevens zijn toegankelijk via de website www.waarstaatjegemeente.nl . Naast deze landelijk ter beschikking gestelde indicatoren zijn er nog vijf indicatoren die op basis van eigen gemeentelijke informatie moeten worden ingevuld. Dat betreft: - Formatie: Fte. per 1.000 inwoners (toegestane formatie) - Bezetting: Fte. per 1.000 inwoners (werkelijke bezetting) - Apparaatskosten: Kosten per inwoner - Externe inhuur: Kosten als % van de totale loonsom + totale kosten externe inhuur - Overhead: % van de totale kosten Eigen indicatoren: Peel en Maas Indicator:
Eenheid
Begroting 2026
Begroting 2025
Jaarstukken 2024
Formatie
FTE per 1.000 inwoners
8,01
7,68
7,59
Bezetting
FTE per 1.000 inwoners
8,01
7,68
7,56
Apparaatskosten*
Kosten per inwoner
€ 875,52
€ 803,54
€ 756,22
Externe inhuur
Kosten in euro’s
€ 2.032.282
€ 2.079.835
€ 3.117.049
Externe inhuur
% van totale loonsom
5,75%
6,38%
9,66%
Overhead
% van de totale kosten
12,70%
12,33%
10,31%
* Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.
8
Landelijke indicatoren: Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting 2026 BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 inwoners 2022 2023 2024 2025 2026 PEEL EN MAAS
INDICATOR
Eenheid
Toelichting indicator
Woonlasten éénpersoonshuishouden
€
719
767
781
798,5
826
957
2025
vlgns. berekeningen COELO
Woonlasten meerpersoonshuishouden
€
769
817
831
848,5
876
1046
2025
vlgns. berekeningen COELO
WOZ-waarde woningen
x € 1.000
261
285
357
357
381
396
2025
Nieuwgebouwde woningen
aantal per 1.000 woningen
9,2
12,4
7,8
7,3
5,2
7,3
2024
Basisregistratie adressen en gebouwen
Omvang huishoudelijk restafval
kg per inwoner
38
42
42
43
44
118
2023
Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.
%
10,5
20,4
32,2
55
54,6
49,3
2022
Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
Winkeldiefstal
aantal per 1.000 inw.
0,7
0,5
0,8
0,6
0,9
1,3
2024
Geweldsmisdrijven
aantal per 1.000 inw.
2,1
1,9
2,4
3,2
2,6
3,1
2024
Diefstal uit woning
aantal per 1.000 inw.
2,3
1,5
1,1
1,1
1,6
1,1
2024
Vernieling en beschadiging
aantal per 1.000 inw.
5,8
3,8
4,1
4,4
2,7
4,1
2024
Verwijzingen Halt
per 1.000 inw. 12-17 jr
6
3
6
8,5
7
9
2024
Jongeren met delict voor rechter
%
1
1
0
1
1
1
2023
Demografische druk
%
74,3
74,7
74,7
75,6
76,9
80,1
2025
Hernieuwbare elektriciteit
9
Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.
Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting 2026 BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 inwoners 2022 2023 2024 2025 2026 PEEL EN MAAS
INDICATOR
Eenheid
Toelichting indicator
%
46,6
48
48
44,5
44,7
44,7
2024
Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder.
Banen
per 1.000 inw 15-64 jr
663,6
670,2
682,4
687,6
687,6
738,4
2023
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Vestigingen van bedrijven
per 1.000 inw 15-64 jr
148,6
155,2
161,5
167,5
167,5
174,2
2023
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Netto arbeidsparticipatie
%
72,4
72,4
74,1
75,4
75,3
73,5
2024
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
Niet-sporters
Functiemenging
%
49,8
49,9
50,3
50,8
50,8
50,6
2023
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Personen met een bijstandsuitkering
per 10.000 inwoners
173,4
152.6
152,6
138,3
137,1
232,1
2024
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Participatiewet.
Lopende re-integratievoorzieningen
per 10.000 inw 15-65 jr
268,9
268,9
237,4
222,2
219,1
207,1
2024
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
per 10.000 inwoners
540
540
490
500
520
711
2024
% kinderen in uitkeringsgezin
%
3
3
3
3
3
4
2022
Werkeloze jongeren
%
1
1
1
1
2
1
2023
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)
%
1,1
1
1
1,6
1,7
2
2024
10
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.
Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie
Gemiddelde van Oorsprong gemeenten cijfers met begroting 2026 BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING BEGROTING 25.000 - 50.000 inwoners 2022 2023 2024 2025 2026 PEEL EN MAAS
INDICATOR
Eenheid
2024
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 leerlingen.
25
2024
Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.
12,2
13,9
2024
0,3
0,3
0,3
2024
1,1
0,9
1
2024
Absoluut verzuim
per 1.000 leerlingen
Relatief verzuim
per 1.000 leerlingen
10
6
10
12,1
16
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
9,3
11,4
11,2
11,5
Jongeren met jeugdreclassering
%
0,2
0,3
0,2
Jongeren met jeugdbescherming
%
1
1,1
1,1
1,9
1,1
2,1
6,1
11
Toelichting indicator
10,5
5,6
4. Overzicht thema’s / programma’s / Producten
0in
Programma 1 1.1 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 1.2 120 121 122 123 124 125 126 2 2.1 212 213 214 2.2 222 223 224 225 226 227 228 229 2.3 231 232 233 3 3.1 311 312 313 314 3.2 325 3.3 331 332 333
Product Vitale leefomgeving
Vitale leefomgeving Beleidskader ruimtelijke ontwikkeling Plattelandsontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling kernen Gronden Uitvoering ruimtelijke ontwikkeling Beleidskader wonen Wonen - volkshuisvesting Grondexploitatie wonen Regionale omgevingsdienst Integrale vergunningverlening Toezicht fysieke leefomgeving Beheer fysieke leefomgeving Beleidskader openbare ruimte Afvalinzameling Wegen Wijk, natuur en landschap Water en riolering Verkeer, vervoer en ondergrondse infrastructuur Openbare verlichting Sociaal domein Werk en Inkomen Werk Inkomen Minima Zorg en Ondersteuning Huishoudelijk werk Woonvoorzieningen Leef- en vervoersvoorzieningen Wmo begeleiding Uitvoeringsprogramma WWZ Maatschappelijke opvang Volksgezondheid Bedrijfsvoering sociaal domein Jeugd en Onderwijs Jeugdhulp Jeugd en gezin Onderwijs Vitale gemeenschappen Gemeenschapsontwikkeling Beleidskader gemeenschapsontwikkeling Samenlevingsopbouw Gemeenschapsaccommodaties Leerontwikkelroutes Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Sport en Bewegen Beleidskader Sport en bewegen Sport en bewegen Sportvoorzieningen en –accommodaties
12
3.4 341 342 343 344 4 4.1 411 412 421 422 423 424 425 426 427 428 429 5 5.1 510 515 520 6 6.1 611 612 613 614 615 616 620 711 712 713 714 715
Programma Kunst en Cultuur
Product Beleidskader kunst en cultuur Cultuurstimulering Cultuurbehoud Culturele voorzieningen/accommodaties Economie
Economie Beleidskader economische ontwikkeling Regionale economische samenwerking Beleidskader bedrijven Bedrijventerreinen Platteland Detailhandel Grondexploitatie werklocaties Ondernemersloket Beleidskader toerisme en promotie Recreatie en toerisme Evenementen Integrale veiligheid Integrale veiligheid Openbare orde en veiligheid Brandweerdistrict Peel en Maas Handhaving fysieke leefomgeving Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Bestuur, Communicatie en Dienstverlening Gemeenteraad Burgemeester en wethouders Ondernemingsraad Rekenkamercommissie Regionale bestuurlijke samenwerking Verkiezingen Burgerzaken Algemene dekkingsmiddelen en overige taakvelden Algemene dekkingsmiddelen Mutaties reserves Onvoorzien Overhead Treasury
13
5. Financiële positie Peel en Maas 2026-2029 A. Baten en lasten op programmaniveau 2026 – 2029* Programma
2026 LASTEN
2027 BATEN
LASTEN
2028 BATEN
LASTEN
2029 BATEN
LASTEN
BATEN
1.1
Vitale leefomgeving
9.368.840
1.344.134
9.335.785
2.107.120
9.641.688
2.120.237
9.665.099
2.133.484
1.2
Beheer fysieke leefomgeving
21.255.393
11.891.095
21.952.377
12.322.379
22.173.067
12.610.200
22.638.040
12.806.652
2.1
Werk en inkomen
19.871.469
10.030.000
19.803.259
10.130.000
19.668.755
12.380.000
19.666.565
10.180.000
2.2
Zorg en ondersteuning
17.484.856
2.326.500
17.737.726
2.778.765
18.024.138
2.828.765
18.397.002
2.884.553
2.3
Jeugd en onderwijs
20.327.721
548.187
20.457.862
553.669
20.890.666
1.093.675
21.290.629
1.094.295
3.1
Gemeenschapsontwikkeling
8.259.369
3.051.000
5.922.996
951.000
5.829.692
951.000
5.907.453
952.010
3.2
Onderwijshuisvesting
3.135.819
55.026
3.122.029
55.577
3.122.597
56.133
3.121.643
56.694
3.3
Sport en bewegen
4.459.776
1.395.880
4.708.548
1.386.809
4.737.274
1.395.288
4.774.442
1.404.777
3.4
Kunst en cultuur
3.891.725
251.233
3.816.538
256.525
3.828.149
256.794
3.877.026
258.885
4.1
Economie
2.055.297
236.975
2.078.273
238.418
2.104.143
240.803
2.129.473
243.141
5.1
Integrale veiligheid
5.510.497
249.317
5.646.013
251.550
5.760.573
253.805
5.911.221
256.342
6.1
Bestuur, communicatie en dienstverlening
5.862.517
1.234.057
5.870.033
1.203.747
5.861.587
1.006.285
5.881.693
785.815
Algemene Dekkingsmiddelen Overhead
1.930.892 108.076.842 17.850.651 79.597
2.431.840 108.957.764 17.720.247 80.393
3.342.204 108.902.925 17.996.012 81.197
4.552.417 112.234.024 18.217.359 82.009
Treasury
-218.970
49.111
-322.204
49.111
-204.783
49.111
-232.716
49.111
Onvoorzien
400.000
0
400.000
0
400.000
0
400.000
0
Resultaat voor bestemming TOTAAL SALDO BATEN EN LASTEN Dotaties en onttrekkingen aan reserves Resultaat baten lasten GERAAMD RESULTAAT
141.445.851 140.818.954 140.681.322 141.322.827 143.175.760 144.226.218 146.197.346 145.421.792 -626.897 2.759.645
4.138.099
641.505 2.751.353
2.603.794
1.050.458 2.946.518
2.515.675
-775.554 642.455
1.874.443
144.205.496 144.957.053 143.432.675 143.926.621 146.122.278 146.741.893 146.839.801 147.296.235 751.557
493.946
* Door afrondingsverschillen kunnen kleine afwijkingen ontstaan in de totaaltellingen.
14
619.615
456.434
B. Toelichting financiële positie De basis voor de Begroting 2026 vormt de Kadernota 2026. In de onderstaande tabel staat de aansluiting van de huidige begroting met de saldi uit de Kadernota 2026:
Saldi kadernota 2025 Personeelskosten Rente en afschrijving Diverse producten (o.a. riolering en afval) Dekking claim Buurtcollege Aanvullende claims Effecten 2e bijstellingsrapportage 2025 Algemene uitkering Saldi Begroting 2026 - 2029
2026 1.103.629 -535.351 82.621 -123.196 465.300 -375.000 -89.180 222.734 751.557
2027 909.460 -419.316 174.283 -8.364 63.900 -379.606 -89.180 242.769 493.946
2028 865.429 -373.047 286.507 90.111 63.900 -379.724 -89.180 155.619 619.615
2029 944.712 -310.250 28.895 138.329 3.200 -384.615 -89.180 125.343 456.434
De afzonderlijke posten worden als volgt toegelicht: Personeelskosten: De financiële effecten van de actualisatie van de personeelskosten worden veroorzaakt door een tweetal posten: - CAO; de nieuwe CAO gaat voor 2026 en 2027 uit van hogere salarisstijging dan geraamd. - Personele uitbreidingen; in de afgelopen jaren is het takenpakket bij diverse teams (zoals Buitendienst, FIT en Communicatie en Dienstverlening) toegenomen maar is de personele bezetting vrijwel gelijk gebleven. Daardoor komt de dienstverlening onder druk te staan. Daarom is er in de begroting 2026 bij deze teams een uitbreiding van personeel opgenomen. Die uitbreiding is zoveel als mogelijk opgevangen binnen bestaande budgetten en het overige wordt nu ten laste van het begrotingssaldo gebracht. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt dit nog nader toegelicht. Rente en afschrijving: De financieringsbehoefte van Peel en Maas is gestegen en zal ook toenemen als we meer gaan investeren en actieve grondexploitatie voeren. Dat betekent hogere rentekosten in de begroting vanaf 2026. Daar staat tegenover dat bepaalde investeringsprojecten wat later in gebruik worden genomen dan eerder geraamd en daardoor schuiven afschrijvingskosten naar latere jaren.
In 2026 is bovendien eenmalig de stelpost majeure projecten deels afgeraamd omdat naar verwachting in dat jaar geen nieuwe kapitaallasten ten laste van die stelpost komen. Diverse producten: De actualisatie van alle onderdelen in de begroting (zoals afval, riolering, sociaal domein etc.) leidt tot positieve en negatieve bijstellingen. Per saldo zijn de effecten in 2026 en 2027 negatief maar leiden de bijstellingen in 2028 en 2029 tot een positief effect. Dekking claim Buurtcollege: In tegenstelling tot de Kadernota hebben we de claim m.b.t. de inrichtingskosten voor het Buurtcollege in de begroting 2026 ten laste van de algemene reserve gebracht. Daardoor ontstaat een positief effect op de begrotingssaldi. Aanvullende claims: In hoofdstuk 3 zijn de investeringen en claims opgenomen en ten opzichte van de Kadernota zijn daar wat nieuwe posten bijgekomen. De financiële gevolgen daarvan zijn als volgt: ➢ Waarderingsubsidies € 115.000 ➢ Subsidieregeling dorpscommunicatie € 60.000 ➢ Onderhoud openbaar groen € 200.000 ➢ Digitale ontwikkeling en AI ten laste van reserve ➢ Versnelling wonen ten laste van reserve
15
Algemene uitkering: Volgens de septembercirculaire 2025 blijkt het gemeentefonds de komende jaren minder hard te groeien dan eerder bij de meicirculaire aangegeven. Dat betreft een bijstelling op volumeniveau omdat de groei van het Bruto Binnenlands Product (BBP) lager wordt ingeschat en op een lagere compensatie voor loon-en prijsinflatie. Tegenover het nadeel van de lagere groei van het gemeentefonds staat voor Peel en Maas een voordeel vanwege de actualisatie van de maatstaven waarop de het gemeentefonds wordt verdeeld. Die maatstaven worden periodiek geactualiseerd. Uit de laatste actualisatie blijken voor Peel en Maas hogere aantallen dan eerder geraamd en stijgt het gemeentelijke aandeel in het gemeentefonds. Per saldo leidt dit tot een hogere algemene uitkering in de jaren 2026 tot en met 2029. Mutaties algemene reserve: De begroting bevat voor de jaren 2026 en 2027 een toevoeging van jaarlijks € 2.000.000 aan de algemene reserve. In de jaren vanaf 2028 is die toevoeging niet meer opgenomen. Het verwachte verloop van de reserves is als volgt: Indeling reserves
01-01-2026
01-01-2027
01-01-2028
01-01-2029
01-01-2030
Vrije reserves bestemmingsreserve risicoreserve
23.758.792 32.356.215 7.587.672
23.742.909 30.768.380 7.587.937
25.132.461 29.526.120 7.588.203
26.722.048 28.367.107 7.588.473
26.722.369 27.134.525 7.588.745
totaal
63.702.679
62.099.225
62.246.784
62.677.627
61.445.638
70.000.000 60.000.000 50.000.000 40.000.000 30.000.000 20.000.000 10.000.000 0
01-01-2025
01-01-2026
Vrije reserves
01-01-2027
01-01-2028
bestemmingsreserve
01-01-2029
01-01-2030
risicoreserve
Reserves Het resultaat van de begroting wordt mede bepaald door de verwachte toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. In 2026 zal naar verwachting € 4,1 miljoen worden onttrokken uit verschillende reserves. Die onttrekkingen hebben betrekking op posten waarvoor in het verleden via een raadsbesluit is aangegeven dat dekking via reserves plaats zal vinden en dekking van nieuwe claims die in deze begroting zijn opgenomen. In 2026 wordt circa € 2,8 miljoen toegevoegd aan de reserves.
16
De toevoegingen en onttrekkingen voor 2026 kunnen als volgt worden gespecificeerd: 2026 Mutaties reserves
Lasten Baten begroting begroting
structureel / incidenteel
Toelichting reserves
Reserve huisvestingsfonds
100.000
Incidenteel
Claim m.b.t. huisvestingsfonds
Reserve materialen OW
13.073
structureel
toevoeging t.b.v. dekking van kosten voor aanschaf materieel buitendienst
56.000
structureel
toevoeging t.b.v. dekking van kosten omgevingswet / bestemmingsplannen
415.000
incidenteel
onttrekking ter dekking van kosten m.b.t. invoering omgevingswet
168.255
Incidenteel
onttrekking reserve afval t.b.v. tariefegalisatie
385.359
structureel
onttrekking ter dekking van kosten onderwijshuisvesting
structureel
toevoeging aandeel onderwijshuisvesting in algemene uitkering
structureel
onttrekking ter dekking van kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo
structureel
toevoeging t.b.v. dekking kosten ontsluiting glastuinbouwgebieden Baarlo
structureel
onttrekking ter dekking kapitaallasten plan Maasdal
incidenteel
toevoeging ter versterking vermogenspositie
285.000
Incidenteel
Inzet algemene reserve ter egalisatie tarief afvalstoffenheffing
494.000
incidenteel
Compensatie tijdelijke huisvesting Buurtcollege
200.000
incidenteel
Dekking claim versnelling wonen
150.000
incidenteel
Dekking claim digitale ontwikkeling
465.300
incidenteel
Dekking claim inrichtingskosten Buurtcollege
200.000
Incidenteel
Inzet algemene reserve ter cofinanciering regiodeal
Reserve dekking kapitaallasten
469.185
structureel
onttrekking ter dekking van kapitaallasten verschillende investeringen
Reserve uitgezette middelen
600.000
structureel
onttrekking ter dekking kapitaallasten verbouwing Huis van de Gemeente
structureel
toevoeging t.b.v. dekking kosten voor licenties en onderhoud ICT
incidenteel
onttrekking ter dekking van (meer)kosten ICT inzake onderhoud en licenties
structureel
toevoeging vaste compensatie aan diverse reserves
Reserve Herziening bestemmingsplannen Reserve afval Reserve onderwijshuisvesting
215.671 Reserve ontsluiting glastuinbouwgebieden
41.000 50.000
Reserve Schering en inslag
15.000 2.000.000
Algemene reserve
110.000 Reserve ICT 250.000 Verschillende reserves vaste compensatie
214.901
Totaal lasten / baten
2.759.645 4.138.099
Per saldo mutaties reserves 2026
-1.378.454
17
De onderverdeling in structurele en incidentele mutaties in 2026 is als volgt: 2026 Mutaties reserves Toevoeging Onttrekking mutaties incidenteel 2.100.000 2.627.555 mutaties structureel
659.645
1.510.544
mutaties totaal
2.759.645
4.138.099
* Toevoegingen Onttrekkingen
= lasten begroting = opbrengsten begroting
Voor de jaren 2027 tot en met 2029 zijn de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves als volgt: 2027 2028 2029 Mutaties reserves Toevoeging Onttrekking Toevoeging Onttrekking Toevoeging Onttrekking mutaties 2.100.000 1.053.900 2.300.000 1.105.900 0 478.200 incidenteel mutaties 651.353 1.549.894 646.518 1.409.775 642.455 1.396.243 structureel mutaties totaal 2.751.353 2.603.794 2.946.518 2.515.675 642.455 1.874.443 * Toevoegingen Onttrekkingen
= lasten begroting = opbrengsten begroting
Het totaaloverzicht van de reserves voor de periode 2026 – 2029 is opgenomen in bijlage C van deze begroting. Daarbij is ook de specificatie van de incidentele en structurele mutaties per reserve opgenomen. Arbeidskosten 2026 – 2029 De berekening van de personeelskosten voor 2026 is gebaseerd op de werkelijk verwachte bezetting per 1-1-2026 volgens de geldende CAO. Dat leidt tot de volgende jaarlijkse arbeidskosten inclusief de kosten van (oud-)bestuurders:
Arbeidskosten
2026 35.440.248
2027 35.772.791
2028 36.397.387
2029 37.023.305
Structurele begrotingssaldi Als bijlage bij deze begroting is een overzicht opgenomen met incidentele baten en lasten (bijlage B). Voor een zuivere beoordeling van de financiële saldi zouden die incidentele baten en lasten zoveel mogelijk buiten beschouwing moeten blijven. Als de incidentele baten en lasten worden verrekend dan zijn de structurele begrotingssaldi voor de jaren 2026-2029 als volgt:
Saldi begroting Incidentele mutaties 2026-2029 Saldi structureel 2026-2029
2026
2027
2028
2029
751.557
493.946
619.615
456.434
2.075.245
2.298.500
348.500
666.270
2.826.802
2.792.446
968.115
1.122.704
18
C. Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit zijn voornamelijk baten die niet toegerekend (mogen) worden aan een specifiek programma en zijn als volgt gespecificeerd: 2026
2027
2028
2029
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lokale heffingen 452.489 10.740.325 459.422 10.979.818 461.073 11.225.296 465.684 11.449.622 Algemene uitkering 0 96.837.141 0 97.477.442 0 97.175.986 0 100.281.608 Dividenden / rente 16.761 499.376 16.767 500.504 16.773 501.643 16.778 502.794 Overige 1.461.642 0 1.955.651 0 2.864.358 0 4.069.954 0 Algemene 1.930.892 108.076.842 2.431.840 108.957.764 3.342.204 108.902.925 4.552.417 112.234.024 dekkingsmiddelen Post onvoorzien
400.000
0
400.000
0
400.000
0
400.000
0
Onderstaand worden de belangrijkste onderdelen nader toegelicht: Lokale heffingen Dit zijn vooral OZB-opbrengsten, verblijfsbelasting en forensenbelasting. BsGW voert voor Peel en Maas de taken voor de lokale heffingen uit. BsGW is beschreven in de paragraaf Verbonden partijen. Een specificatie van de tarieven staat in de paragraaf Lokale heffingen. Samen met BsGW is een prognose gemaakt en de tarieven zijn hierop afgestemd. 2026
2027 Lasten
2028
Baten
Lasten
2029
Lasten
Baten
Baten
Lasten
Baten
OZB
365.103
9.572.687 368.281
9.812.004 371.964 10.057.304 375.684 10.258.450
Verblijfsbelasting Overige kosten en opbrengsten
24.099
1.150.000
27.222
1.150.000
24.551
1.150.000
24.797
1.173.000
63.287
17.638
63.919
17.814
64.558
17.992
65.204
18.172
452.489 10.740.325 459.422 10.979.818 461.073 11.225.296 465.684 11.449.622 Algemene uitkering De algemene uitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2025 en alle mutaties die daaruit volgen. Als bijlage D is een specificatie van de algemene uitkering 2025 op basis van de septembercirculaire 2025 opgenomen. In de algemene uitkering voor is ook een bedrag opgenomen ter compensatie van tekorten in de jeugdzorg. Het Rijk heeft toegezegd dat die compensatie structureel wordt uitgekeerd maar dat is nog niet opgenomen in alle jaren van de algemene uitkering. In 2026 en 2027 zijn de middelen onderdeel van de algemene uitkering. Vanaf 2028 echter (nog) niet en daarom hebben de provinciale toezichthouders besloten dat op basis van de toezegging enkele specifieke onderdelen mogen worden opgenomen. Volgens de richtlijnen van de provincie hebben we onderstaand bedragen taakstellend als lagere uitgaven opgenomen in de budgetten bij programma 2.3 Jeugd en onderwijs: 2026
2027
2028
2029
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Beperking trajectduur
0
0
0
0
-141.045
0
-141.045
0
Eigen bijdrage jeugdzorg
0
0
0
0
0
539.392
0
539.392
19
Baten
Lasten
Baten
Dividenden / renteopbrengsten We ontvangen dividend van Enexis en de BNG omdat we aandeelhouder zijn. Ook is een lening verstrekt aan Enexis. De provincie Limburg beschrijft in haar richtlijnen voor de begroting welke bedragen aan dividend mogen worden opgenomen. 2026 Dividend BNG
159.218
Rente/Dividend Enexis
340.158 499.376
Overige algemene dekkingsmiddelen Deze post bestaat voor 2026 o.a. uit: • Kapitaallasten van nieuwe investeringen (regulier + aanvullend); • Verwachte onderuitputting kapitaallasten; • Algemene stelpost voor loon- en prijsindexatie; • Stelpost aanvullende kapitaallasten; • Budget voor de cofinanciering van projecten voor de regiodeal en investeringsagenda. Onvoorzien Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft een post onvoorzien voor, maar niet de omvang. Gemeenten bepalen zelf hoe groot deze post moet zijn. Deze post is om onvoorzienbare, onvermijdbare en onuitstelbare kosten op te vangen. De post onvoorzien bedraagt structureel € 400.000.
D. Ombuigingsmaatregelen Vanwege de positieve begrotingssaldi voor 2026 – 2029 is het niet nodig om deze maatregelen te nemen.
20
E. Overhead en treasury Overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat overheadkosten niet worden doorbelast naar de producten in de begroting. Alleen de overheadkosten voor investeringen en projecten worden doorbelast. Het overheadtarief is berekend op basis van de totale overheadkosten en het verwachte aantal ‘productieve’ uren in 2026. In de paragraaf Lokale heffingen staat de berekening en een toelichting. De overheadkosten 2026 van Peel en Maas zijn (per saldo) als volgt opgebouwd: Overheadkosten 2026 Kosten management
betreft directie, MT
3.316.794
Kosten advies & control
betreft o.a. P&O, inkoop, juridisch control, P&C, financiële administratie, secretariaat en BsGW
4.627.950
Kosten Faciliteiten, informatisering en automatisering
incl. kapitaallasten en kosten voor licenties en onderhoud, telefonie
7.664.808
Kosten huisvesting
betreft kosten huis van de gemeente (netto kosten)
1.511.572
Overige kosten overhead
communicatie, algemene personeelskosten
1.589.008
Bruto overheadkosten
18.710.132
Doorbelasting naar investeringen / projecten
-939.078
Overheadkosten t.l.v. begroting
17.771.054
Treasury Naast de overheadkosten moeten ook de kosten met betrekking tot treasury apart worden opgenomen: Treasury 2026 Te betalen rente m.b.t. opgenomen geldleningen (saldo)
1.616.309
Afschrijvingskosten investeringen en projecten
9.515.853
Ontvangen rente m.b.t. verstrekte geldleningen
-89.289
Kosten treasury 2026 (per saldo)
11.042.873
Doorbelaste kapitaallasten naar producten
-11.342.527
Doorbelaste renteopbrengsten naar producten (bij projectfinanciering)
40.178
Doorbelaste kapitaallasten naar projecten grondexploitatie
-8.605
Saldo treasury
-268.081
Het saldo op dit taakveld is administratief en ontstaat doordat er meer kapitaallasten worden doorbelast op basis van rekenrente (1,00%) dan er daadwerkelijk aan kosten voor rente en afschrijving ontstaat. 21
F. Investeringen en claims 2026 Jaarlijks is bij de begroting een budget van € 500.000 aan kapitaallasten beschikbaar ter dekking van nieuwe investeringen. Diverse investeringen hebben een ‘eigen dekking’ zoals de investeringen die in het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) staan, en tellen niet mee in de € 500.000. De financiële effecten van de nieuwe investeringen en claims zijn opgenomen in de Begroting 2026 en verder. Naast deze ruimte voor de investeringen is ook een stelpost opgenomen waarmee we de (kapitaal-) lasten voor de aanvullende/majeure investeringen kunnen dekken. Dat zijn veelal projecten die via een separaat raadsvoorstel worden voorgelegd. Als dekking voor de kapitaallasten bij die voorstellen kan de stelpost worden ingezet. Als de stelpost niet (meer) toereikend is kan het begrotingssaldo worden ingezet als dekking. Op basis van eerdere raadsbesluiten wordt die stelpost al deels ingezet zodat het nog vrij te besteden deel lager is dan de oorspronkelijke bedragen. Het verloop en de verwachte inzet van de stelpost is als volgt: 2026 Beschikbaar budget cf. begroting 2026
2027
2028
2029
1.150.000 1.600.000 1.900.000 2.300.000
Ingezet t.b.v. project: Piuspark Tijdelijke huisvesting Omnibus Voorbereidingskrediet Buurtcollege Sporthal De Heuf (aanschaf) Sporthal De Heuf (verbouwing) Herontwikkeling deelgebied postkantoor Raadhuisplein Voorbereidingskrediet Sporthal Maasbree Inhuizing OBS De School in BS De Violier Verplaatsing Molen Kessel Huisvesting Buurtcollege Noodlokalen Voorbereidingskrediet KC De Kemp Realisatiekrediet KC De Riet (raadsvoorstel) Realisatiekrediet huisvesting PEC'20 Vervanging Ledverlichting buitensportaccommodaties Planuitw. en realisatie buitenruimte Maasbree Incidenteel verlagen stelpost majeure projecten Ingezet t.l.v. stelpost
153.000 54.000 0 77.500 177.500
153.000 54.000 88.000 77.500 177.500
153.000 53.000 88.000 77.500 177.500
153.000 0 88.000 77.500 177.500
113.750
113.750
113.750
113.750
21.125 32.000 0 0 0 0 27.000
21.125 32.000 27.000 0 0 399.300 27.000
21.125 32.000 27.000 0 22.000 399.300 27.000
21.125 32.000 27.000 0 22.000 399.300 27.000
38.000
38.000
38.000
38.000
0 18.000 18.000 18.000 450.000 0 0 0 1.143.875 1.226.175 1.247.175 1.194.175
Resteert als beschikbaar toekomstige projecten:
6.125
22
373.825
652.825 1.105.825
Aanvullende claims en investeringen Ten opzichte van de investeringen en claims uit de Kadernota 2026 enkele nieuwe investeringen en claims opgenomen in deze begroting: Nieuwe investeringen: - Uitbreiding projectgebied afkoppelen Achter de Hoven/Op de Raam Maasbree - Reconstructie wegvakken - Upgrading voormalige postkantoorlocatie - Raamkrediet strategische verwervingen Nieuwe claims: - Waarderingssubsidies - Subsidieregeling dorpscommunicatie - Onderhoud openbaar groen - Digitale ontwikkelingen en AI - Versnelling wonen Toekomstige investeringen en claims: In de begroting nemen we alleen de investeringen en claims op waarvan we concreet kunnen aangeven wat de kosten zullen zijn. Naast die posten zijn er ook nog ontwikkelingen gaande met betrekking tot investeringen en claims die nu nog onvoldoende concreet zijn maar in de (nabije) toekomst waarschijnlijk wel aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
23
Investeringen Begroting 2026 Omschrijving van de investering
nr Betreft kern
AfschrijvingsBruto termijn investering
Dekking*
Totaal Netto kapitaalinvestering lasten
KapitaalKapitaallasten lasten gedekt* exploitatie rente 1,00% rente 1,00%
Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling 1
Baarlo
Afkoppelen en herinrichten Bong West
40
1.520.000
0
1.520.000
53.200
0
53.200
2a
Kessel
Karreweg-Noord en Waterweideweg afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (wegen)
40
3.010.000
0
3.010.000
105.350
0
105.350
2b
Kessel
Karreweg-Noord afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (riool)
60
710.000
710.000
0
18.933
18.933
0
3a
Meijel
Molenstraat afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (wegen)
40
1.870.000
0
1.870.000
65.450
0
65.450
3b
Meijel
Molenstraat afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (riolering)
60
1.720.000
1.720.000
0
45.867
45.867
0
4
Algemeen
KRW 2026
60
264.297
264.297
0
7.048
7.048
0
5
Algemeen
Groen-blauwe revolutie 2026
60
63.431
63.431
0
1.691
1.691
0
6
Algemeen
Bijdrage privaat afkoppelen 2026
60
52.859
52.859
0
1.410
1.410
0
7a
Maasbree
Uitbreiding projectgebied afkoppelen Achter de Hoven/ Op de Raam (riolering)
60
1.030.000
1.030.000
0
27.467
27.467
0
7b
Maasbree
Uitbreiding projectgebied afkoppelen Achter de Hoven/ Op de Raam (wegen)
40
1.030.000
0
1.030.000
36.050
0
36.050
40
403.945
0
403.945
14.138
0
14.138
Bevordering verkeersveiligheid Panningen / Duurzaam veilig herinrichten van Loosteeg Panningen en Zandberg Maasbree Maasbree 9 Algemeen Verkeersveiligheidsmaatregelen 3e tranche 8
40
1.464.000
732.000
732.000
51.240
25.620
25.620
10
Algemeen
Renovatie wegkanten (graskanttegels)
40
1.000.000
0
1.000.000
35.000
0
35.000
11
Algemeen
Reconstructie wegvakken
40
500.000
0
500.000
17.500
0
17.500
12 Panningen Upgrading voormalig postkantoorlocatie
40
200.000
0
200.000
7.000
0
7.000
20
150.000
0
150.000
9.000
0
9.000
Overige infrastructurele werken 13
Algemeen
Vervangen speeltoestellen 2026 Riool en afvalwater beheer
14
Algemeen
Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2026
60
1.853.249
1.853.249
0
49.420
49.420
0
15
Algemeen
Renovatie hoofdgemalen 2026
15
320.328
320.328
0
24.558
24.558
0
16
Algemeen
Renovatie drukriolering 2026
15
262.182
262.182
0
20.101
20.101
0
17
Algemeen
Aanpassen wadi's en buffers 2026
60
37.002
37.002
0
987
987
0
Bedrijfsvoering 18
Algemeen
Aanschaf 2 extra (elektrische) voertuigen
7
220.000
0
220.000
33.629
0
33.629
19
Algemeen
Aanschaf 2 snelladers t.b.v. electrische voertuigen
7
30.000
0
30.000
4.586
0
4.586
20
Algemeen
Vervanging tractiemiddelen
7
418.000
418.000
0
63.894
63.894
0
21
Algemeen
Vervanging schakelborden ICT
10
250.000
0
250.000
27.500
0
27.500
22
Algemeen
Ophogen vervangingskrediet Basis ICT
4
1.250.000
900.000
350.000
91.000
0
91.000
5
500.000
500.000
0
105.000
105.000
0
4.200.000
4.200.000
0
0
24.329.293
13.063.348 11.265.945 917.018
Sociaal domein 23
Algemeen
Vervoersvoorzieningen Wmo Overige
24
Algemeen TOTAAL
Raamkrediet strategische verwervingen
n.v.t.
24
* Investering en bijbehorende kapitaallasten kunnen (deels) worden gedekt uit GRP, bestaande begrotingsposten, reserves, voorzieningen, bijdragen derden etc
0
0
391.996
525.022
Toelichting investeringen 2026 Vermindering gevolgen klimaatontwikkeling De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 2. ‘De openbare ruimte is van en voor iedereen, is veilig en toegankelijk en nodigt uit om te ontmoeten en te bewegen.’ en 3. ‘De openbare ruimte is klimaatbestendig’. 1. Afkoppelen en herinrichten Bong West (Baarlo) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. Voor het klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte wordt een aandeel geleverd vanuit riolering. Met de nieuwe inrichting wordt het gemengde rioolstelsel ontlast en worden vuilwateroverstorten teruggebracht. 2a. Karreweg-Noord en Waterweideweg (Kessel) afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (wegen) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. 2b. Karreweg-Noord (Kessel) afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (riolering) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving / GRP 2022-2026 Voor het klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte wordt een aandeel geleverd vanuit riolering. Met de nieuwe inrichting wordt het gemengde rioolstelsel ontlast en worden vuilwateroverstorten teruggebracht. 3a.
Molenstraat (Meijel) afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (wegen) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Duurzaam veilig en klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte. 3b. Molenstraat (Meijel) afkoppelen en duurzaam veilig inrichten (riolering) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving / GRP 2022-2026 Voor het klimaatadaptief herinrichten van de openbare ruimte wordt een aandeel geleverd vanuit riolering. Met de nieuwe inrichting wordt het gemengde rioolstelsel ontlast en worden vuilwateroverstorten teruggebracht. 4. KRW 2026 (Kaderrichtlijn water) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving / GRP 2022-2026 De Kader Richtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die voorschrijft dat de waterkwaliteit aan bepaalde eisen moet voldoen. Voor de komende jaren vraagt dit nog diverse investeringen. In ons Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP 2022-2026) is dit vertaald in concrete maatregelen. Tot en met 2026 is daar € 2.800.000 voor gereserveerd. 5. Groen-blauwe revolutie 2026 Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving / GRP 2022-2026 Samen met onze partners van Waterpanel Noord stimuleren we scholen om schoolpleinen af te koppelen en te vergroenen, de zogenaamde groen-blauwe revolutie. 6.
Bijdrage privaat afkoppelen 2026 Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving / GRP 2022-2026 Deze investering is er om de huidige afkoppelregeling (Waterklaar) voor privaat terrein, zoals tuinen van woningen, voort te zetten. 7a + 7b Uitbreiding projectgebied afkoppelen Achter de Hoven Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving / GRP 2022-2026 Na het beschikbaar stellen van kredieten in de begrotingsperiode 2019-2021 heeft er een scopeuitbreiding plaatsgevonden in het project: de straten Achter de Hoven en Op de Raam zijn aan het projectgebied toegevoegd. Hiervoor zijn geen extra middelen aangevraagd. Er is destijds aangekondigd dat we pas op een later tijdstip de extra middelen zouden aanvragen op basis van het reëel benodigde budget tot einde werk. Daarnaast zijn tijdens de werkzaamheden onvoorziene gebreken geconstateerd aan het bestaande riool welke zijn/worden meegenomen tijdens de uitvoering van het project. 25
Dit leidt tot een aanvullend benodigd budget van € 2.060.000, 50% voor wegen en 50% voor riolering. De ophoging van het krediet voor wegen met € 1.030.000 heeft jaarlijkse € 36.050 extra kapitaallasten tot gevolg. De ophoging van het krediet voor riolering met € 1.030.000 leidt ook tot jaarlijks extra kapitaallasten. Deze zullen worden meegenomen in de kostendekkende berekening van het nieuw op te stellen GRP 2027 – 2031. Inmiddels is een aanvraag gedaan voor subsidie van € 350.000 in het kader van afkoppelen van hemelwater. Wanneer deze subsidie wordt toegekend zullen de kapitaallasten jaarlijks zo’n € 9.000 lager worden en zal dit via een bijstellingsrapportage worden gemeld. Bevordering verkeersveiligheid De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die rekening houdt met de karakteristieke eigenschappen van (de kernen in) Peel en Maas en 2. ‘De openbare ruimte is van en voor iedereen, is veilig en toegankelijk en nodigt uit om te ontmoeten en te bewegen’. 8.
Duurzaam veilig herinrichten van Loosteeg (Panningen) en Zandberg (Maasbree) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving We voeren verkeersveiligheidsmaatregelen uit volgens de maatregelen die zijn opgesteld in de 2e tranche van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) en uiterlijk in 2027 worden uitgevoerd. Er is reeds € 271.055 subsidie beschikbaar die we van het Rijk hebben ontvangen. De totale kosten zijn dus € 675.000. 9. Verkeersveiligheidsmaatregelen 3e tranche Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 is voor Peel en Maas vertaald naar risicothema's en risicolocaties gericht op minimaliseren van verkeersonveiligheid. Het Rijk stelt in de SPV 3e tranche voor Peel en Maas een subsidieplafondbedrag beschikbaar van € 732.000 (max 50% rijksbijdrage), gericht op verkeersveiligheidsmaatregelen die in het laatste kwartaal 2025 wordt ingediend. Deze verkeersveiligheidsmaatregelen moeten worden uitgevoerd tussen 2026 en 2028 met een gemeentelijk projectbudget van € 732.000. 10. Renovatie wegkanten (graskanttegels) Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Over een lengte van ongeveer 55 kilometer moeten op diverse wegen de wegkanten rigoureus worden gerenoveerd (o.a. grastegels vervangen en bermen verlagen) om de verkeersveiligheid te waarborgen en ter voorkoming van schade aan voertuigen.
Tot en met 2029 zal bij de begroting een investering voor dit doel worden opgenomen om de noodzakelijke renovaties te kunnen uitvoeren. 11. Reconstructie wegvakken Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Dit betreft grote reparatievakken en verkeersmaatregelen binnen onze gemeente. De huidige staat van diverse wegen brengt risico’s met zich mee voor de verkeersveiligheid en doorstroming. Met deze middelen kunnen we urgente reconstructiewerkzaamheden uitvoeren en passende maatregelen treffen. Een tijdige aanpak voorkomt verdere schade en hogere kosten in de toekomst. Hiervoor is een structurele jaarlijkse investering van € 500.000 nodig (afschrijvingstermijn 40 jaar). 12. Upgrading voormalige postkantoorlocatie Panningen Relatie met programma 4.1: Economie In maart 2023 heeft de raad gekozen voor de ‘variant zonder woningsloop’ als gewenst ontwikkelscenario voor het deelgebied ‘voormalig postkantoor-Raadhuisplein’ in het centrum van Panningen. De raad heeft gevraagd deze variant uit te werken tot definitief ontwerp. Ook zijn een aantal denkrichtingen meegegeven, waaronder het zoeken naar extra parkeercapaciteit en het uitvoeren van verkeersonderzoeken en -proeven. Deze onderzoeken zijn uitgevoerd en de resultaten zijn gedeeld. Gebleken is dat een verdere uitwerking van de variant een nadere verdieping vraagt van wat nodig is voor een toekomstbestendig centrum.
Deze uitwerking vraagt daarmee meer tijd.
26
In de tussentijd voldoet de huidige inrichting van de voormalige postkantoorlocatie niet aan de normen en wensen. De locatie is als tijdelijke parkeerlocatie ingericht. Een upgrading van deze locatie zorgt voor een eenduidige route op dit parkeerterrein, waarmee de verkeersveiligheid wordt verbeterd. Ook wordt de locatie groen ingericht en wordt de uitstraling van één van de entrees van het centrum van Panningen versterkt. De upgrading vormt geen belemmering voor toekomstige ontwikkelingen. Daarom wordt voorgesteld om, vooruitlopend op de verdere uitwerking van de variant, het upgraden van deze locatie op te pakken. Overige infrastructurele werken De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling: 1. ‘Een kwalitatief goede, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die rekening houdt met de karakteristieke eigenschappen van (de kernen in) Peel en Maas’ en 2. ‘De openbare ruimte is van en voor iedereen, is veilig en toegankelijk en nodigt uit om te ontmoeten en te bewegen’ 13. Vervangen speeltoestellen 2026 Programma 1.2: beheer fysieke leefomgeving Het vervangen van speeltoestellen die technisch zijn afgeschreven. Conform besluit Begroting 2022 wordt hiervoor jaarlijks een krediet ter beschikking gesteld.
Dit bedrag staat los van de € 400.000 die in 2022 beschikbaar is gesteld voor uitbreiding van speelvoorzieningen. Riool en afvalwater beheer Dit betreft investeringen aan het rioolstelsel. We volgen hierin we het Gemeentelijk Riolerings Plan 2022-2026. In dit plan zijn deze investeringen uitgebreid uitgewerkt. De investeringen in deze rubriek hebben een relatie met programma 1.2 Beheer fysieke leefomgeving en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Een kwalitatief goede, duurzaam ingerichte en onderhouden openbare ruimte die rekening houdt met de karakteristieke eigenschappen van (de kernen in) Peel en Maas’ en 3. ‘De openbare ruimte is klimaatbestendig’. 14. Renovatie vervanging vrijvervalriolering 2026 GRP 2022-2026 We verbeteren waar nodig het functioneren van de riolering. De komende jaren optimaliseren we het functioneren van het vrijvervalriool. 15. Renovatie hoofdgemalen 2026 GRP 2022-2026 Gemalen, drukriolering en IBA’s (Individuele Behandeling van Afvalwater) vervangen of renoveren we als dat nodig is. 16. Renovatie drukriolering 2026 GRP 2022-2026 Gemalen, drukriolering en IBA’s (Individuele Behandeling van Afvalwater) vervangen of renoveren we als dat nodig is. 17.
Aanpassen wadi's en buffers 2026 GRP 2022-2026 Gedurende de planperiode van het huidige GRP willen we een aantal wadi’s (= water afvoer drainage en infiltratie) en buffers voor wateropvang omvormen en beter inrichten voor het beheer. Bedrijfsvoering In deze rubriek zijn diverse investeringen opgenomen die verband houden met eigen bedrijfsvoering. Dat betreft o.a. bedrijfsmiddelen voor de buitendienst (programma 6.1) 18. Aanschaf twee extra (elektrische) voertuigen t.b.v. buitendienst Programma 6.1: bestuur, communicatie en dienstverlening Het huidige aantal lichte voertuigen (bestelbussen) bij team Buitendienst is onvoldoende om medewerkers efficiënt in te plannen voor de werkzaamheden. Afgelopen jaar en ook dit jaar hebben we gedurende meerdere maanden twee voertuigen moeten inhuren om medewerkers naar werklocaties te vervoeren. Ondanks optimalisatie van de planning blijft de noodzaak bestaan. De investering voor twee extra voertuigen bedraagt € 220.000. 27
19. Aanschaf twee snelladers t.b.v. elektrische voertuigen buitendienst Programma 6.1: bestuur, communicatie en dienstverlening Met de toename van het aantal elektrische voertuigen in ons wagenpark is een 30kW DC-snellader nodig. Deze snellader maakt het mogelijk om voertuigen tussentijds snel van nieuwe elektrische energie te voorzien. De investering bedraagt € 15.000. 20. Vervanging tractiemiddelen buitendienst Programma 6.1: bestuur, communicatie en dienstverlening Om te voldoen aan de vervangingsbehoefte van tractiemiddelen is een budget van € 418.000 nodig. Hiermee kunnen de tractiemiddelen bij de buitendienst tijdig worden vervangen. Dit draagt bij aan de continuïteit en efficiëntie van de bedrijfsvoering. 21. Vervanging schakelborden ICT Programma 6.1: bestuur, communicatie en dienstverlening Om de veiligheid van ons netwerk te waarborgen, moeten we bepaalde apparatuur vervangen. Deze nieuwe apparatuur zal zorgen voor een stabiele en veilige verbinding voor alle gemeentelijke diensten. 22. Ophogen vervangingskrediet Basis ICT Programma 6.1: bestuur, communicatie en dienstverlening Onze basis ICT-apparatuur, zoals netwerk, opslag en servers, wordt regelmatig vervangen.
Door de groei van onze organisatie en uitbreiding van applicaties, moeten we het vervangingsbudget verhogen om ervoor te zorgen dat we blijven voldoen aan onze behoeften en een betrouwbare dienstverlening kunnen bieden. Sociaal domein: De investeringen in de rubriek sociaal domein hebben een relatie met programma 2.2 Zorg en ondersteuning en dragen o.a. bij aan doelstelling 1. ‘Inwoners voeren zoveel mogelijk zelf de regie op hun leven en zijn zo zelfredzaam mogelijk’ en 3. ‘Inwoners krijgen de ondersteuning en opvang die nodig is‘. 23. Vervoersvoorzieningen Wmo Programma 2.2 Zorg en ondersteuning Reguliere aanschaf van vervoersvoorzieningen in het kader van de Wmo die aan cliënten in bruikleen worden gegeven maar waarvan de gemeente eigenaar blijft. De kapitaallasten zijn gedekt binnen de bestaande budgetten in de begroting. Overige In deze rubriek zijn investeringen opgenomen die niet onder de overige onderdelen vallen 24. Raamkrediet strategische verwervingen Programma 1.1 Vitale leefomgeving Het college heeft op basis van de Gemeentewet de bevoegdheid tot doen van private rechtshandelingen als daarvoor budget door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld. In praktijk betekent dit dat het college bevoegd is om grond en onroerend goed te verwerven in een grondexploitatie aangezien hier vanuit de grondexploitatieraming budget voor is.
Om ook in situaties waar dat wenselijk is buiten de grondexploitatie om snel en adequaat te kunnen handelen wordt een raamkrediet gevraagd. Binnen dit raamkrediet kan het college strategische verwervingen doen waarbij de bepalingen van de nota grondbeleid Peel en Maas van toepassing zijn. Dat wil zeggen dat als het gaat om aankopen boven de € 750.000 of die substantieel boven de marktprijs worden aangekocht de gemeenteraad vooraf moet worden geïnformeerd. Aangezien het bij deze strategische verwervingen veelal aankoop van gronden betreft heeft dit verder geen directe financiële consequenties. Er hoeft immers niet over te worden afgeschreven omdat de waarde niet afneemt. Mochten er wel financiële consequenties zijn bij een aankoop dan wordt daarvoor in principe de reserve fonds strategische verwervingen ingezet. Bij de begroting 2025 is een raamkrediet van € 5 miljoen vastgesteld waarvan in het jaar 2025 € 4,2 miljoen is ingezet. Een specificatie van de verwervingen in 2025 is opgenomen in de paragraaf grondbeleid. Om in 2026 weer een raamkrediet van € 5.000.000 beschikbaar te hebben vragen we om ophoging van het restantkrediet uit 2025 met € 4.200.000.
28
Claims Begroting 2026 Nr
Omschrijving van de claim
1 2 3 4
Jaarplan Mobiliteit en Logistiek, Trendsportal Huren opslagloods Kleding buitendienst Optimalisatie dienstverlening Burgerzaken
5
Toezicht en handhaving landschappelijke inpassingsplannen
6 7
8 9 10
Inrichtingskosten Buurtcollege Samenwerkingsverband NOVEX Digitale gegevensopslag (SAAS) Vernieuwing Geo-informatie Architectuur Ophogen budget vervanging mobiele ICT apparaten
Betrekking op periode
Kosten 2026
structureel
structureel
80.000 80.000 30.000 80.780
structureel
75.000
tijdelijk
465.300
structureel
465.300 20.000 100.000 45.000
structureel
290.000
structureel eenmalig
structureel structureel
Dekking* 50.000
Kosten 2027 80.000 80.000
Dekking* 50.000
Kosten 2028 80.000 80.000
Dekking* 50.000
Kosten 2029 80.000 80.000
41.350
41.350
41.350
75.000
75.000
75.000
63.900
15.000
63.900 20.000 100.000 45.000
63.900
15.000
63.900 20.000 100.000 25.000
211.500
260.000
211.500
260.000
Dekking* 50.000
15.000
3.200 20.000 100.000 25.000
3.200
15.000
211.500
260.000
211.500
11
Waarderingsubsidies
structureel
115.000
115.000
115.000
115.000
12
Subsidieregeling dorpscommunicatie
structureel
60.000
60.000
60.000
60.000
13
Onderhoud openbaar groen
structureel
200.000
200.000
200.000
200.000
14
Digitale ontwikkeling en AI
tijdelijk
150.000
150.000
150.000
150.000
150.000
150.000
0
0
15
Versnelling wonen
tijdelijk
50.000
50.000
200.000
200.000
200.000
200.000
0
0
1.841.080
941.800
1.490.250
690.400
1.470.250
690.400
1.059.550
279.700
*Dekking kan bestaan uit een bestaande begrotingspost, voorziening, reserve, bijdrage van derden etc.
29
Toelichting claims 2026 – 2029 1. Jaarplan Mobiliteit en Logistiek, Trendsportal Relatie met programma 1.2: Beheer fysieke leefomgeving In regionaal samenwerkingsverband Regio Noord Limburg (R-NL) voeren wij projecten uit op het gebied van mobiliteit en logistiek. De projecten van het jaarplan 2026 dragen bij aan de programmadoelen van de regionale mobiliteitsvisie Trendsportal. Voor het uitvoeren van de projecten wordt ieder jaar een Jaarplan met projecten opgesteld. Gebaseerd op voorgaande jaarplannen is structureel een extra bijdrage benodigd van € 30.000 bovenop huidig beschikbare bijdrage van € 50.000 die als structurele claim in de kadernota 2025 was opgenomen. Projecten die hiervoor worden uitgevoerd zijn o.a.; • Verkeersactieve School • De veilige Schoolomgeving • Doelgroepenaanpak Gedragsbeïnvloeding Verkeersveiligheid • De veilige schoolomgeving • Groot verkeer? Veilig door de bebouwde kom • Regionale uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid • Regionale aanpak weginrichting • Fietsstimulering (#Posifiets in Noord-Limburg) • Kommee (uitvoering OV-ambassadeurs) • Vervoersgelijkheid Doelgroepenaanpak duurzaam reizen • Deelmobiliteit in Noord-Limburg? Natuurlijk! • Autodelen in de buurt • Uitrolstrategie Mobiliteitshubs Corridoraanpak • Doelgroepenaanpak duurzaam reizen. 2.
Huren opslagloods Relatie met programma 6.1: Bestuur, communicatie en dienstverlening Vanwege een tekort aan overkapte stallingsplaatsen op de huidige gemeentewerf voor het wagenpark en overige tractiemiddelen, evenals een tekort aan stallingsruimte bij andere dislocaties is er dringend behoefte aan extra opslagcapaciteit. We onderzoeken een toekomstbestendige oplossing. In afwachting van het onderzoek naar deze structurele oplossing is het noodzakelijk om een opslagloods te huren in de buurt van de gemeentewerf. Het huren van een loods is essentieel om te voorzien in de huidige en toekomstige stallings- en opslagbehoefte. Dit zal bijdragen aan de bescherming van het wagenpark en andere middelen. Dit vraagt (vooralsnog voor de komende 10 jaar) een budget van € 80.000 per jaar voor het huren van een opslagloods. 3. Kleding buitendienst Relatie met programma 6.1: Bestuur, communicatie en dienstverlening De nieuwe aanbesteding voor de bedrijfskleding staat gepland om dit jaar te starten. Het huidige jaarlijkse budget voor het vervangen van bedrijfskleding bedraagt € 30.000. Indien de aanbesteding resulteert in een andere kledinglijn, zullen er extra kosten ontstaan omdat alle medewerkers tegelijkertijd voorzien moeten worden van een nieuwe set kleding. De verwachting is dat dit een extra kostenpost van ongeveer € 30.000 met zich meebrengt, boven op het huidige jaarlijkse budget.
Om deze kosten te dekken, willen we dit bedrag alvast opnemen als claim in de begroting van 2026. 4. Optimalisatie dienstverlening burgerzaken Relatie met programma 6.1: Bestuur, communicatie en dienstverlening In ons streven naar hogere klanttevredenheid, signaleren we dat een groot aantal processen binnen Burgerzaken vereenvoudigd kunnen worden. Dit vraagt om een versnelling op de digitalisering van de afdeling Burgerzaken. Hiervoor is het zaak een aantal e-diensten, softwaremodules en hardware aan te schaffen. Het doel is niet alleen dat de inwoner profiteert van vereenvoudigde aanvraagprocedures maar ook de medewerkers efficiënter te werk kunnen gaan door het verminderen van de briefpost, digitale betalingen mogelijk te maken en koppelingen tussen bestaande systemen te maken.
30
5. Toezicht en handhaving landschappelijke inpassingsplannen Relatie met programma 1.1: Vitale leefomgeving Een landschappelijk inpassingsplan is een belangrijk onderdeel en bijlage van een omgevings-vergunning of bestemmingsplanprocedure. Het is ook een sturende factor op een prettige leefomgeving en daarmee het goede leven in Peel en Maas. Een inpassingsplan is een wettelijke vereiste waarop de gemeente toezicht dient te houden en dient te handhaven. In 2024 hebben we extra inzet van 50 controles uitgevoerd met incidentele middelen. Het aantal te controleren locaties loopt echter in gelijke tred op. Om de achterstand niet verder op te laten lopen is uitbreiding van de capaciteit noodzakelijk. Deze uitbreiding is nodig bij VTHV voor het uitvoeren van het toezicht, handhaving en eventuele juridische trajecten, maar ook bij OR voor de inhoudelijke beoordeling van de toezichtrapportages. Doel is om jaarlijks minimaal 50 controles uit te kunnen voeren en de bijbehorende hercontroles, handhavings- en juridische trajecten. 6. Inrichtingskosten Buurtcollege Relatie met programma 3.2: Onderwijshuisvesting Op basis van leerlingenprognoses en modelverordeningen zijn budgetten bepaald voor de Eerste inrichting onderwijsleerpakket en meubilair, conform Wet op het Voortgezet Onderwijs (WVO) voor het Buurtcollege.