2025-037 03 A - Adviesnota zienswijzen begrotingen 2026

NOTITIE AANDACHTSPUNTEN BEGROTINGEN 2026 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN De gemeenschappelijke regelingen waar Peel en Maas deel van uitmaakt leveren in principe uiterlijk op 30 april een ontwerpbegroting aan voor het daaropvolgende jaar. Die ontwerpbegrotingen worden door het Dagelijks Bestuur (DB) van de gemeenschappelijke regeling (GR) verstuurd naar de deelnemende gemeenten zodat de raden een mogelijkheid hebben om een zienswijze over die begroting in te dienen. Die zienswijzen worden vervolgens door het Algemeen Bestuur (AB) betrokken bij de behandeling en besluitvorming van die begroting. E.e.a. is ook op die wijze vastgelegd in de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR). De interne procedure in Peel en Maas is als volgt: De adviezen over de begrotingen en de eventuele concept-zienswijzen worden door het college van B&W voorbereid en voorgelegd aan de gemeenteraad. De gemeenteraad neemt de stukken in behandeling via commissie en raadsvergadering en kan dan nog aanpassingen doen. Na vaststelling verstuurt de griffie namens de gemeenteraad de besluiten en eventuele zienswijzen naar de gemeenschappelijke regelingen In deze notitie gaan we kort in op de begrotingen en van de verbonden partijen en geven we een advies over het al dan niet indienen van een zienswijze.

Ook over de andere onderwerpen die ter zienswijze voorliggen (Versterkingsplan GGD en Uitvoeringsplan MGR) is een toelichting en advies m.b.t. de zienswijze opgenomen. Deze adviezen hebben we samengevoegd in één raadsvoorstel waarbij ook de conceptbrieven zijn gevoegd van de verbonden partijen waar we een inhoudelijke zienswijze nodig achten. Uiteraard zijn ook de betreffende begrotingen en relevante documenten bij het raadsvoorstel gevoegd als bijlage. Het betreft de volgende gemeenschappelijke regelingen en adviezen Gemeenschappelijke regeling BsGW GR Werkvoorzieningschap NLW MGR Sociaal domein Limburg Noord GR Omnibuzz RUD Limburg Noord Veiligheidsregio Limburg Noord GR Maasveren** RES NML**

Advies m.b.t. zienswijze Geen zienswijze Geen zienswijze Geen zienswijze Geen zienswijze Wel zienswijze Geen zienswijze Geen reactie/zienswijze Geen reactie/zienswijze

Formele deadline 30 mei 2025* 1 juli 2025 18 juli 2025 23 juni 2025 28 augustus 2025 15 juli 2025 Geen formele deadline Geen formele deadline

*BsGW heeft aangegeven dat ook zienswijzen die ná de deadline worden ontvangen tot 13 juni 2025 worden meegenomen in het besluitvormingsproces van de begroting 2026. ** Voor ‘lichte’ gemeenschappelijke regelingen (centrumregelingen) zoals RES en Maasveren gelden andere regels en is geen formele zienswijzeprocedure maar worden gemeenteraden wel in staat gesteld een reactie te geven over de ontwerpbegrotingen.

1

BsGW Inleiding De Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) voert namens 29 van de 31 Limburgse gemeenten en het Waterschap Limburg de heffing en invordering van gemeentelijke- en waterschapsbelastingen uit en is daarnaast belast met het beheren van de basisregistratie WOZ. Deze taken omvatten onder meer het heffen en innen van belastingen zoals de riool- en afvalstoffenheffing, de onroerendezaakbelastingen en waterschapsheffingen alsmede het afhandelen van de bijbehorende bezwaar- en beroepsprocedures. Daarnaast worden in kader van de Wet WOZ jaarlijks alle WOZobjecten van een waardering voorzien. Door deze taken gezamenlijk uit te voeren, streeft BsGW naar schaalvoordelen, kostenreductie en een hoge mate van efficiëntie, met als resultaat lagere kosten voor de deelnemende partijen. Begroting 2026 Waar in afgelopen jaren de nodige ontwikkelingen speelden waaronder het harmonisatietraject, de herijking van de kostenverdeelmethode, de gewijzigde verwerking van het Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) en de aangepaste wetgeving op gebied van de proceskosten, is de begroting 2026 meer beleidsarm en voor het grootste deel beperkt tot de indexering van de lasten. Dat neemt niet weg dat de bovengenoemde ontwikkelingen wel nog financiële doorwerking hebben in de ontwerpbegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2030.

Indexeringen begroting 2026 Conform kadernota 2026 zijn de salarissen geïndexeerd met 5,1% en de overige lasten met 3.4%. Deze percentages zijn gebaseerd op respectievelijk het gemiddelde percentage van de loonvoet overheidssector over de jaren 2024-2026 en het gemiddelde percentage van de nationale consumentenprijsindex over de jaren 2024-2026. Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) In december 2017 is door het AB besloten tot het Ondernemings- en Ontwikkelplan (OOP) á € 4 miljoen. Na de uitvoering van het ontwikkeltraject, dienden de projectkosten via de eigen begroting van BsGW te worden terugverdiend via oplopende kostenreductie in de jaren 2023-2027. Met ingang van 2028 zou dit vervolgens tot een structurele netto-reductie van € 1,3 miljoen per jaar moeten leiden. Echter, naar oordeel van de nieuwe accountant die vorig jaar bij BsGW zijn intrede deed, moesten deze kosten á € 4 miljoen in 1x ten laste van het resultaat 2023 worden gebracht waardoor alle deelnemers in 2024 een extra storting hebben moeten doen. Keerzijde is dat de financiële voordelen uit het OOP nu vanaf 2024 via een benedenwaartse bijstelling van de begroting aan de deelnemers ten goede komen conform onderstaand schema: Jaar 2024 2025 2026 2027 2028 e.v.

Bedrag € 600.000 € 800.000 € 1.000.000 € 1.200.000 € 1.300.000

Vorm Restitutie aan de deelnemers Benedenwaartse bijstelling begroting 2025 Benedenwaartse bijstelling begroting 2026 Benedenwaartse bijstelling begroting 2027 Benedenwaartse bijstelling begroting 2028 e.v.

Financieel effect op de begroting Bovenstaande beschreven effecten inclusief de verlaging van de bestemmingsreserve ICT en effect harmonisatie leiden tot het volgende financieel effect op de ontwerpbegroting 2026 in vergelijking met 2025: - Indexering salarissen € + 897.000 - Inflatie € + 433.000 - Verschil taakstelling OOP € - 200.000 - Verlaging bestemmingsreserve ICT € - 180.000 - Effect harmonisatie € - 115.000 - Financieel effect € + 835.000

2

Proceskosten Als gevolg van de Wet herwaardering proceskostenvergoeding WOZ (en bpm) zijn de proceskosten drastisch verlaagd per 1-1-2024. Echter heeft de Hoge Raad op 12 juli 2024 het door de wetgever vastgestelde lagere bedrag voor proceskostenvergoeding buiten toepassing verklaard. Daarmee is het hoge tarief weer van toepassing. Middels het Belastingplan 2025 is daarom als herstelmaatregel de wegingsfactor voor bezwaren aangepast van 0,25 naar 0,125, zodat de proceskostenvergoeding (tarief * wegingsfactor) in WOZ-zaken weer uitkomt op het niveau dat de wetgever voor ogen had per 1 januari 2024. Echter, voor beroepszaken is de factor van 0,25 in stand gebleven. Het bedrag aan proceskostenvergoeding voor WOZ-beroepszaken wordt daarmee zelfs hoger dan voor de wetswijziging. Gezien bovenstaande houdt BsGW vast aan het huidige prijspeil van de post proceskosten in de begroting. Wel is het bedrag á € 300.000 dat vorig jaar nog als extra buffer werd aangehouden in het weerstandsvermogen ten aanzien van de proceskosten geschrapt. Dit is één van de redenen waarom er nu een surplus is ontstaan op het weerstandsvermogen á € 572.000. Aan het Algemeen Bestuur wordt conform voorgenomen besluit Dagelijks bestuur voorgesteld om dit bedrag terug te storten aan de deelnemers.

BsGW heeft, op basis van actuele informatie, het voornemen om het budget voor proceskosten zoals nu in de begroting 2026 is opgenomen te verlagen. Dat zal gebeuren met een annotatie op de begroting waarin wordt voorgesteld dit budget met € 1,5 miljoen naar beneden bij te stellen. Voor Peel en Maas zou dat leiden tot een voordeel van € 60.000. Dit is echter nog niet in de huidige voorliggende begroting verwerkt. Financieel effect begrotingsvoorstellen voor gemeente Peel en Maas 2025 2026 Toename € Toename % Begroting BsGW € 28.519.000 € 29.354.000 € 835.000 2,93% Bijdrage P&M € 767.997 € 801.756 € 33.759 4,40% Aandeel P&M* 2,69% 2,73% *o.b.v. nieuwe kostenverdeelmethode wordt ieder jaar het aandeel in de kosten opnieuw bepaald. Op basis van de ontwerpbegroting 2026 stijgt de reguliere bijdrage van Peel en Maas in 2026 naar € 801.756. Hier staat de voorgenomen terugstorting van het surplus op het weerstandsvermogen tegenover die na formele besluitvorming in de vastgestelde begroting 2026 verwerkt zal worden. Dit leidt voor 2026 tot het volgende financiële plaatje: Reguliere bijdrage 2026 Terugstorting surplus weerstandsvermogen Nettobijdrage 2026

€ 801.756 € - 15.611 (2,73% van € 572.000) € 786.145

Hierdoor is er in 2026 sprake van een netto toename van € 18.148 zijnde 2,36%. Deze bijdrage kan (na verrekening van BTW) gedekt worden binnen de begroting van Peel en Maas. Advies zienswijze Zoals hierboven beschreven is er sprake van een beleidsarme begroting die vooral bestaat uit indexeringen en enkele minposten. Door de voorgenomen terugstorting van het surplus op het weerstandsvermogen blijft de kostenstijging voor 2026 beperkt tot € 18.148, zijnde 2,36%. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen wordt voorgesteld om geen zienswijze in te dienen.

3

Werkvoorzieningschap NLW Het werkvoorzieningsschap NLW is 100% aandeelhouder van de NLW NV. In de NV vinden de daadwerkelijke activiteiten plaats. De drie schapsgemeenten (Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venray) dragen bij aan de exploitatietekorten van de NV en betalen via het werkvoorzieningsschap de reguliere gemeentelijke bijdrage. Daarnaast wordt via de werkvoorziening de rijksbijdrage WSW doorbetaald. Het directe financieel effect van het werkvoorzieningsschap is dus relatief gering. Voor 2025 ligt de begroting ter zienswijze voor. Begroting 2026: De begroting 2026 kent inhoudelijk weinig specifieke aandachtspunten. De uitgangspunten zijn gelijk aan voorgaande jaren en zijn plausibel en helder. De gemeentelijke bijdrage voor Peel en Maas bedraagt € 24.100 voor de bestuurskosten en € 126.525 voor de exploitatiekosten. Deze bijdrage kan binnen de begroting van Peel en Maas worden gedekt. Toekomstige ontwikkelingen: In december 2024 hebben de deelnemende gemeenten besloten om de regionale structuur rondom het werkvoorzieningsschap af te bouwen en een eigen lokaal werk-/ontwikkelbedrijf op te bouwen. Daar wordt nu volop aan gewerkt en over de stand van zaken de gemeenteraden regelmatig geïnformeerd. Volgens planning zal in september 2025 een besluit worden voorgelegd aan de gemeenteraden om over te gaan tot de daadwerkelijke uitvoering.

Dat zal uiteraard veel organisatorische en financiële consequenties hebben voor het werkvoorzieningsschap NLW, de NLW-groep NV en de lokale gemeenten. In de voorliggende begroting 2026 is met al deze ontwikkelingen uiteraard geen rekening gehouden. Naar verwachting zal de daadwerkelijke impact in het jaar 2026 ook nog relatief beperkt zijn voor de begroting van het werkvoorzieningsschap Advies m.b.t. zienswijze: Over de ontwikkelingen rondom de afbouw van de regionale structuur de gevolgen voor NLW worden gemeenteraden via een afzonderlijk traject meegenomen en daar hoeft via deze begroting geen zienwijze op te worden afgegeven. Inhoudelijk bevat de begroting 2026 geen specifieke aandachtspunten die om een zienswijze vragen. We stellen dan ook voor om over de begroting 2026 geen zienswijze in te dienen.

4

MGR Sociaal domein Limburg Noord De MGR presenteert de begroting 2026-2029 en de gewijzigde begroting 2025 in één boekwerk. In deze begroting heeft de MGR de zienswijzen die zijn ontvangen bij de kaderbrief 2025 zoveel als mogelijk verwerkt. De ontwerpbegroting 2025 en de gewijzigde begroting 2024 geven de (financiële) kaders aan waarbinnen de MGR in 2024 en 2025 moet werken. Daarnaast legt de MGR het Uitvoeringsplan 2026-2028 voor ter zienwijze. Onderstaand worden deze onderdelen apart toegelicht Gewijzigde begroting 2025: De kosten in de gewijzigde begroting 2025 zijn ten opzichte van de primitieve begroting 2025 gestegen met € 393.000. Die stijging hangt samen met CAO-ontwikkelingen en meer inzet van medewerkers voor de nieuwe contracten per 1-1-2026 en bijbehorende werkzaamheden. Deze kosten (€ 270.000) worden gedekt uit een daarvoor in 2024 ingestelde reserve. Verder wordt de begroting 2025 bijgesteld vanwege aanpassingen in de regionale begroting Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Per saldo leidt dit tot meer baten en dus ook een hogere bijdrage voor de gemeenten. Begroting 2026-2029: In de begroting 2026 wordt ervan uitgegaan dat gemeenteraden zullen instemmen met de aanpassingen aan de gemeenschappelijke regeling die in een separaat raadsvoorstel wordt voorgelegd.

Dat betekent dat rekening is gehouden met de (volwaardige) toetreding van de Midden-Limburgse gemeenten tot module 1; het uitvoeren van kwaliteits- en rechtmatigheidstoezicht door de MGR; de aanpassingen van de verdeelsleutel voor de uitvoeringskosten van module 2 en het overschot op de regionale begroting BW/MO. De taken die mee ‘overkomen’ vanwege de aansluiting van Midden-Limburg (zoals business control en backoffice) worden opgepakt door de MGR en volledig betaald door de gemeenten die deze diensten afnemen. De totale uitvoeringskosten van de MGR zullen dus flink toenemen (met ruim € 1,5 miljoen) maar de bijdrage in de uitvoeringskosten van de Noord-Limburgse gemeenten zal daardoor niet stijgen. De verwachte bijdrage van Peel en Maas bedraagt € 379.494 en dat nagenoeg gelijk aan het budget in onze gemeentelijke begroting. Wat betreft het aandeel van Peel en Maas in het verwachte overschot van de regionale begroting BW/MO is het aandeel voor Peel en Maas gedaald als gevolg van de nieuwe verdeelsleutel. Hierop is in de begroting van Peel en Maas al geanticipeerd vanaf 2026 en deze opbrengst is al naar beneden bijgesteld.

Het uitvoeringsplan 2026-2028 Aan het eind van 2024 is de MGR samen met de 14 regionale accounthouders van de gemeenten gestart met het proces om te komen tot een uitvoeringsplan 2026-2028 waarbij uiteindelijk zijn er vier hoofdpunten zijn benoemd waaraan de MGR vanaf 2026 vanuit het uitvoeringsplan gaat werken: 1. Inhoudelijke doorontwikkeling op basistaken Binnen dit hoofdpunt liggen twee accenten: a. PDCA-cyclus bedrijfsvoering verbeteren b. Data-gedreven werken verder inrichten 2. Taken en rollen in uitvoering tussen MGR/gemeenten verduidelijken De discussie die bij dit hoofdpunt vooral gevoerd is betreft de rol van de MGR in het licht van de kosten voor gemeenten van de Jeugdhulp en Wmo. Hier is nog geen eenduidig beeld uit ontstaan, maar wel de behoefte om op dit en andere onderwerpen rolverduidelijking aan te brengen. 3. Nieuwe afstemming toegang/beleid/MGR De MGR heeft veel contacten met beleid en minder met de verschillende lokale toegangen (behalve module 2). Om beter gezamenlijk te kunnen sturen op de onderwerpen ‘kwaliteit, beschikbaarheid en financiële beheersbaarheid van de Jeugdhulp en Wmo’ is een explicietere relatie tussen verschillende toegangen en de MGR van groot belang.

5

4. Integratie van de uitvoeringstaken van de MGR Midden-Limburg/Noord-Limburg De Midden-Limburgse gemeenten zijn voornemens aan te sluiten bij module 1 van de MGR. Voor module 2, segment 1 Jeugdhulp en Integrale Crisishulp Jeugd geldt dat de uitvoeringstaken al voor veertien gemeenten bij de MGR belegd zijn. Vanaf 2025 worden voorbereidingen getroffen om deze integratie van taken verder in te richten. Deze taken betreffen uitvoerende werkzaamheden en liggen in lijn met het doel en de verwachting die wij als Peel en Maas hebben v.w.b. de MGR. De hoofdpunten volgen logisch op de ontwikkelingen die zijn ingezet. Advies zienswijze begrotingswijziging 2025, begroting 2026 en Uitvoeringsplan 2026-2028 De financiële bijstellingen die worden voorgesteld zijn voornamelijk het gevolg van autonome ontwikkelingen (prijsstijgingen) en bevatten geen specifieke aandachtspunten. Inhoudelijk bevat de begroting 2026 ook geen opmerkelijke zaken. Het uitvoeringsplan 2026-2028 bevat de uitvoerende werkzaamheden die we verwachten en thuishoren bij een gemeenschappelijke regeling als de MGR. De beleidsmatige werkzaamheden blijven belegd bij de gemeenten. Het advies is om geen zienswijze in te dienen over de begrotingswijziging 2025, de begroting 2026 en het Uitvoeringsplan 2026-2028.

6

Omnibuzz Omnibuzz is voor 30 Limburgse gemeenten de uitvoeringsorganisatie voor het collectief vraagafhankelijk vervoer (CVV) voor klanten met een Wmo-indicatie. Het dagelijks bestuur van Omnibuzz heeft de concept bijgestelde begroting 2025-1 en de conceptbegroting 2026 met meerjarenperspectief 2027-2029 aan de gemeenten aangeboden. De gemeenten kunnen daarop een zienswijze bij het DB van Omnibuzz indienen. De uitgangspunten waarop de aangepaste begroting 2025 en de begroting 2026 zijn gebaseerd, liggen in lijn met het eerder vastgesteld bedrijfsplan, de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz en de dienstverleningsovereenkomsten. De bedrijfsvoering is prima op orde bij Omnibuzz. Begrotingswijziging 2025: Ten opzichte van de eerder ingediende begroting 2025 vallen de totale kosten ruim € 850.000 lager uit. Voor de gemeente Peel en Maas betekent dit een positief verschil van ca. € 5.000. Deze daling kan worden uitgesplitst naar de directe vervoerskosten, indirecte vervoerskosten en overhead. Directe vervoerskosten: - De NEA-index voor 2025 is lager vastgesteld (1,5%) dan begroot (3,4%). - In verband met COVID-19 is er een addendum afspraak geweest waarbij vervoerders een compensatie in het tarief ontvangen voor de structureel lagere vervoersvraag. Deze afspraak is m.i.v.

2025 beëindigd omdat er nu sprake is van het nieuwe normaal en de vervoerders hun bedrijfsvoering hierop hebben kunnen aanpassen. Bovenstaande effecten leiden gezamenlijk tot een verlaging van de begroting van € 1,3 mln. Indirecte vervoerskosten en overhead: - De stijging die de indirecte vervoerskosten laten zien is grotendeels toe te schrijven aan de aanstaande cao-verhogingen, waardoor de loonkosten van de medewerkers van ritreservering en de klantenservice stijgen. - Overheadkosten stijgen ook als gevolg van deze cao-afspraken. Daarnaast leiden de noodzakelijke vernieuwing van de website en verplichtingen ten aanzien van archiefbeheer, informatiebeveiliging en privacy tot hogere overheadkosten. Per saldo laten de indirecte kosten en overhead een stijging zien van € 450.000 Begroting 2026 e.v.: Voor de begroting 2026 geldt evenals voor de begrotingswijziging 2025 – 1 dat de addendum afspraken niet langer van kracht zijn. Dit leidt tot een verlaging van de begroting voor de directe vervoerskosten ten opzichte van eerdere ramingen. Als gevolg van het doorwerken van de CAO- verhoging in 2025 stijgen de indirecte vervoerskosten en de overheadkosten. Per saldo wordt de begroting voor 2026 uiteindelijk met ruim € 700.000 verlaagd. De bijdrage voor Peel en Maas bedraagt € 678.893 en dat ligt in lijn met het budget dat in de gemeentelijke begroting is opgenomen. Advies m.b.t.

zienswijze: Met de gemeenten in Noord-Limburg zijn afspraken gemaakt over regionale afstemming bij een aantal grote gemeenschappelijke regelingen waaronder Omnibuzz. In overleg met de regiogemeenten wordt voorgesteld om geen zienswijze in te dienen, omdat er financieel noch operationeel aanleiding toe is.

7

RUD De voorliggende begroting 2026 van de RUD Limburg Noord is een ‘beleidsarme’ versie en kent slechts enkele nieuwe aspecten. In december 2024 is middels de kadernota 2026 aangekondigd dat de belangrijkste prioriteit voor de komende jaren de transformatie tot een robuuste Omgevingsdienst is. Teneinde niet vooruit te lopen op de uitwerkingen is dan ook besloten nu nog een (nagenoeg) beleidsarme begroting op te stellen, gebaseerd op begroting 2025. In de begroting is deels rekening gehouden met actuele ontwikkelingen vanuit de “going concern” en het project naar de doorontwikkeling tot een robuuste Omgevingsdienst (OD NML). Dat betreft enkele onderdelen die in lijn liggen met de verwachte ontwikkeling van de robuuste Omgevingsdienst: • personele uitbreiding, • het inrichten van een ICT-omgeving voor medewerkers • opnemen van een innovatiebudget. Op 28 maart 2024 heeft het AB het plan van aanpak vastgesteld over de toekomt van de RUD LN als een robuuste omgevingsdienst. De uitvoering van dat plan heeft grote impact op de toekomstige begrotingen. Zowel wat betreft de incidentele kosten van het project om de organisatie te transformeren naar een robuuste variant als de structurele kosten wanneer dat project voltooid is. Eén van de eisen om een robuuste omgevingsdienst te zijn is dat er een jaarlijkse omzet van € 16,5 miljoen moet zijn.

In de huidige begroting 2026 is de omzet € 3,7 miljoen dus duidelijk is dat er substantiële financiële aanpassingen nodig zijn. In 2026 vindt die belangrijke transitie plaats, waarbij de huidige organisatie naar verwachting per 1 april 2026 zal overgaan in de nieuwe Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (OD NML), passend binnen de landelijke robuustheidseisen. Er wordt gewerkt aan de verdere uitwerking en een financieel plan voor de Robuuste Omgevingsdienst. Nadat dit helder is wordt er een voorstel tot een gewijzigde meerjarenbegroting voorgelegd gevolgd door de formele zienswijze procedure bij de gemeenteraden. We zouden een eerste inzicht in de organisatorische en financiële gevolgen in of bij de begroting 2026 verwacht hebben zodat daar rekening mee gehouden kan worden bij de afwegingen die gemeenten moeten maken in de Kadernota’s. Helaas blijken die gegevens nu dus nog niet beschikbaar te zijn voor de gemeenteraden. De voorliggende begroting 2026 bevat zoals aangegeven enkele uitbreidingen die ook een financieel gevolg hebben voor de bijdrage van de gemeenten. De bijdrage van Peel en Maas bedraagt € 175.118 en is ca. € 50.000 hoger dan in 2025. Dit betreft ontwikkelingen die al vooruitlopen op de robuuste omgevingsdienst en de bijstellingen zijn inhoudelijk onderbouwd. Advies m.b.t.

zienswijze: De begroting 2026 van de RUD geeft op zichzelf geen aanleiding om een zienswijze in te dienen. Het ontbreken van (indicatieve) informatie over de vorming van de Robuuste Omgevingsdienst vinden we wel voldoende aanleiding om daar in een zienswijze aandacht aan te schenken. Waarschijnlijk zal in de komende periode wel meer informatie beschikbaar komen maar wij hadden dit in de begroting 2026 verwacht zodat we daar al tijdig een eerste reactie op hadden kunnen afgeven. Daarom adviseren we nu om bij de begroting 2026 wel zienswijze in te dienen. Een conceptversie is als bijlage toegevoegd.

8

Veiligheidsregio Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) legt de ontwerpbegroting 2026, het versterkingsplan GGD en de voorlopige jaarverantwoording 2024 voor aan de gemeenteraad van de gemeente Peel en Maas. De raad kan besluiten al dan niet een zienswijze in te dienen over de ontwerpbegroting 2026 en het versterkingsplan GGD. Besluitvorming op de jaarverantwoording 2024, het versterkingsplan GGD en de ontwerpbegroting 2026 vindt plaats op 5 september 2025 in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Limburg-Noord. De VRLN beoogd bij te dragen aan de veiligste en gezondste regio. Hiertoe wordt de samenwerking opgezocht met burgers, gemeenschappen, bedrijven, instellingen en overheden. Deze ambitie wordt nagestreefd binnen de grenzen van soberheid en doelmatigheid. Waarbij als belangrijkste uitgangspunt voor nieuw beleid; de financieringsdiscipline nieuw voor oud geldt. Versterkingsplan GGD Het budget voor GGD Limburg-Noord is de afgelopen jaren niet meegegroeid met de uitbreiding en intensivering van de wettelijke taken, waardoor achterstanden zijn ontstaan. Jaarlijks is er € 4.500.000 meer nodig dan het huidige budget, blijkt uit een interne analyse en vergelijking met andere GGD’en. Samen met de gemeenten is in 2024 gestart met een versterkingstraject: 'Toekomstbestendige GGD'.

Het Algemeen Bestuur heeft op 6 december 2024 ingestemd met het concept versterkingsplan als kijkrichting voor de noodzakelijke versterking GGD en onderbouwing van de financiering voor 2025 van € 1.600.000 uit de reserves. Tevens is kennisgenomen van het concept versterkingsplan voor de koers van 2026 en verder. Op basis van het besluit van het Dagelijks Bestuur van 7 februari 2025 is € 3.200.000 voor de toekomstbestendige GGD verwerkt in de begroting 2026, in 2027 nemen de kosten met € 1.300.000 toe ten opzichte van 2026. De reden om dit op te nemen in de begroting 2026 is om het voor gemeenteraden mogelijk te maken een integrale financiële afweging te maken op basis van de inhoudelijke onderbouwing daarvan zoals beschreven in het versterkingsplan. Het versterkingsplan GGD wordt daartoe als onderbouwing op inhoud van de conceptbegroting gelijktijdig met de conceptbegroting 2026 aangeboden voor zienswijze aan de gemeenteraden. Begroting 2026 De begroting 2026 is een uitwerking van de door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaderbrief 2026. De volgende onderdelen leiden tot hogere lasten in de begroting: • Versterkingsplan GGD Zie bovenstaande toelichting • Indexatie materiële- en loonkosten 2026 (o.b.v. vastgestelde indexatiesystematiek) Voor 2026 is in de kaderbrief 2026 gerekend met loon- en prijsindex van september 2024. Inmiddels zijn er recentere indexcijfers bekend.

Deze zijn verwerkt in de voorliggende begroting. Voor de loon- en de prijsindex betekent dit ten opzichte van de kaderbrief een verlaging van 0,1% voor beide. Dit levert een lagere gemeentelijke bijdrage op van € 78.000. • Kapitaallasten materieel brandweer (o.b.v. eerdere besluitvorming) In het Algemeen Bestuur van december 2022 is besloten dat het budget voor de kapitaallasten van de materiële voorzieningen van de brandweer de komende jaren stapsgewijs gaat toenemen. Het ingroeiscenario is als volgt: 2024 + € 1 per inwoner, 2025 + € 0,50 en 2026 + €0,50, wat betekent vanaf 2027 € 2 structureel. De uitzetting van het budget wordt via het verdeelmodel voor de kosten van de brandweerzorg over de gemeenten verdeeld. • Strategische huisvesting (o.b.v. eerdere besluitvorming) In december 2023 heeft het algemeen bestuur het strategisch huisvestingsplan vastgesteld. Het aantal werkplekken wordt teruggebracht en daartoe wordt het pand aan de Nijmeegseweg na verkoop afgestoten. Nieuw- en verbouw van meerdere brandweerlocaties vindt plaats. Tevens is rekening gehouden met herhuisvesting van een aantal consultatiebureaus van de GGD. Uitgangspunt daarbij is het organiseren van het aanbod laagdrempelig en in de nabijheid van de doelgroep. Met als uitgangspunt minimaal één GGD-locatie per gemeente in combinatie met de verruiming van de bereikbaarheid van tien grotere GGD-locaties.

Financiën: Financiën De financiële bijdrage voor het jaar 2025 was voor de gemeente Peel en Maas € 5.480.000. In de begroting 2026 is rekening houden met een loonindexering van 2,0% en een prijsindexering van 2,1%. 9

Door de versterking van de GGD stijgt de bijdrage in 2026 met € 232.000 en in 2027 met € 102.000. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van december 2023 is een besluit genomen over het strategisch huisvestingsplan. Dit leidt in 2026 tot een stijging van de bijdrage van € 20.000 en in 2027 van € 21.000. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van december 2022 is een besluit genomen over de kapitaallasten materieel van de brandweer. Dit leidt in 2026 tot een stijging van de bijdrage van € 19.000. De bijdrage voor 2026 voor onze gemeente komt hiermee op € 5.872.000 in 2026 en vanaf 2027 € 5.974.000. Bij de bijdrage vanaf 2027 is door de Veiligheidsregio nog geen rekening gehouden met de loon- en prijsindexering.

In de Kadernota 2026 van Peel en Maas zullen de effecten van de hogere bijdragen worden opgenomen. In de budgetten in de huidige meerjarenraming zijn o.a. de gevolgen van het versterkingsplan nog niet verwerkt. Advies m.b.t. zienswijze: In de regionale ambtelijke adviesgroep zienswijze VRLN (15 gemeenten) worden integraal en gezamenlijk de bestuurlijke adviezen inzake besluitvorming binnen het AB van de VRLN en de zienswijzen van de gemeenteraden afgestemd. In deze adviesgroep zijn de begroting 2026 en het versterkingsplan besproken en is het oordeel dat documenten inhoudelijk en financieel volledig en juist met een deugdelijke onderbouwing. Het advies is daarom geen zienswijze in te dienen over de begroting 2026 en het versterkingsplan.

10

Maasveren In het kader van de Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg-Noord (GR Maasveren) draagt de gemeente Horst aan de Maas als Centrumgemeente, in opdracht van de deelnemers aan deze regeling, er zorg voor dat de belangen van de Maasoever gemeenten, elk voor zover het hun grondgebied betreft, worden behartigd op het gebied van onderhoud en vervanging van de vijf Maasveren Limburg-Noord en het onderhoud en beheer van de veerstoepen. Daarnaast treedt de gemeente Horst aan de Maas op als opdrachtgever voor de exploitatie van de Maasveren LimburgNoord. Hierbij wordt het uitgangspunt gehanteerd van het handhaven van de continuïteit en kwaliteit van alle vijf de Maasveren, met zo ruim mogelijke vaartijden, zo laag mogelijke tarieven, waarbij de veiligheid van de gebruikers voorop staat. Het betreft de exploitatie van de veerdiensten over de Maas tussen: 1. Kessel en Beesel; 2. Baarlo en Steyl; 3. Grubbenvorst en Velden; 4. Lottum en Lomm; 5. Broekhuizen en Arcen. De exploitatie geschiedt op basis van de op 22 december 2022 overeengekomen Concessieovereenkomst tussen de Centrumgemeente Horst aan de Maas (namens de GR Maasveren LimburgNoord) en Ton Paulus Veerbedrijf BV.

Dit betreft een: • Overeenkomst voor de duur van 5 jaar; • Voor de gezamenlijke exploitatie van de vijf veerverbindingen; • Waarbij de veren in eigendom blijven van de Centrumgemeente (GR Maasveren) en deze middels een huurbepaling beschikbaar worden gesteld aan de exploitant; • Een overeengekomen concessievergoeding wordt betaald aan de GR Maasveren. • Waarmee naast de apparaatskosten van de Centrumgemeente en het onderhoud aan de veerstoepen, tevens de financiële reserve wordt aangevuld welke gebruikt zal worden voor de vervangingsinvesteringen van de komende jaren; • Waarbij de verantwoordelijkheid voor het onderhoud van de veerponten bij de exploitant ligt, met een controlerende en toetsende rol van de Centrumgemeente; • Waarbij de GR Maasveren gevrijwaard is van alle aansprakelijkheid bij schade aan veerponten en bijbehorend materiaal, ongeacht de oorzaak; • De tarieven zijn vastgesteld en opgenomen in de Concessieovereenkomst. Begroting 2026: De begroting 2026 bevat weinig aandachtspunten: Structureel is een bedrag van € 10.000 opgenomen voor het reguliere onderhoud aan de veerstoepen. De centrumgemeente ontvangt een vergoeding van € 199.678 voor het recht om te mogen over varen en € 120.755 voor de verhuur van de maasveren. Deze wordt geïndexeerd met de CPI-indexering.

Advies zienswijze begroting 2026 De begroting 2026 bevat geen inhoudelijke of financiële aandachtspunten. Er zijn voor Peel en Maas geen financiële consequenties als gevolg van de begroting. Het advies is derhalve om geen zienswijze in te dienen over de begroting 2026

11

RES NML De vijftien gemeenten in Noord- en Midden-Limburg vormen met Provincie Limburg, Waterschap Limburg en Enexis de RES-regio Noord- en Midden-Limburg. Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties onderzoeken ze hoe we meer energie kunnen besparen, waar we duurzame elektriciteit kunnen opwekken met zon en wind en hoe we stap voor stap van het aardgas kunnen. Daartoe is een (lichte) gemeenschappelijke regeling opgesteld in de vorm van een centrumregeling Regionale Energie Strategie Noord- en Midden-Limburg. De centrumgemeente is de gemeente Venlo en is o.a. verantwoordelijk voor het opstellen en (tijdig) indienen van een begroting. De begroting wordt, voorafgaand aan de vaststelling daarvan, gedurende twaalf weken voor advies voorgelegd aan het portefeuillehoudersoverleg en de vertegenwoordigende organen van de deelnemers. Dat betekent dat er dus geen formele zienswijzeprocedure is maar gemeenteraden wel in de gelegenheid worden gesteld om een reactie te geven op de ontwerpbegroting. Begroting 2026 De omvang van de begroting 2026 is in vergelijking met 2025 zo’n € 300.000 lager. Dat heeft te maken met in de loop van komende maanden pas duidelijk wordt welke aanvullende rijksmiddelen beschikbaar komen voor het energiesysteem. Zodra daar mee duidelijkheid over is wordt de begroting bijgesteld.

Voor het overige zijn de budgetten voor 2026 nagenoeg gelijk aan 2025 m.u.v. het budget voor pilots en onderzoeken dat is verlaagd naar € 72.501. De gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op een vast bedrag per inwoner en wijzigt niet in 2026. Advies zienswijze begroting 2026 De begroting 2026 bevat geen inhoudelijke of financiële aandachtspunten. Er volgen voor Peel en Maas geen nieuwe financiële effecten uit de begroting. Het advies is derhalve om geen zienswijze in te dienen over de begroting 2026

12