2024-116 01 Raadsvoorstel - Btw-vrijstelling hulp bij het huishouden

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 17 december 2024 Voorstel: 2024-116 Zaaknummer: 1894/2024/2948265 Documentnummer: 1894/2024/3050268 Datum collegebesluit: 4 november 2024 Onderwerp Btw-vrijstelling hulp bij het huishouden Openbaarheid Alle stukken zijn openbaar. Voorstel 1

De hulp bij het huishouden per 1-1-2025 te organiseren als algemene voorziening zodat btw-vrijstelling mogelijk is.

Inleiding Vanaf 2023 organiseert de Zorgcoöperatie Peel en Maas de hulp bij het huishouden als dorpsvoorziening in plaats van een algemene voorziening. Uw gemeenteraad stemde er destijds mee in om het btw-risico financieel af te dekken. Op deze manier kon de hulp bij het huishouden volledig in eigenaarschap van de dorpen, buiten de Wmo, worden georganiseerd zonder dat de Zorgcoöperatie aansprakelijk is voor een mogelijke btw-heffing. De Zorgcoöperatie vraagt nu aan de gemeente om van hulp bij het huishouden weer een algemene voorziening te maken waarbij zij handelt namens de gemeente. De aanleiding hiervoor is dat één zorgaanbieder heeft besloten mét btw te facturen. Over twee jaar gaat dit om een bedrag van € 280.000. De daadwerkelijk betaalde btw-kosten zijn voor 2023 opgenomen in de jaarstukken 2023 en voor 2024 in de eerste bijstellingsrapportage. Achtergrondinformatie De Zorgcoöperatie verzorgt hulp bij het huishouden in alle kernen van Peel en Maas m.u.v. Baarlo. Voor deze vorm is gekozen zodat de dorpsvoorziening de hulp bij het huishouden laagdrempelig en dichtbij de inwoners kan organiseren. Hierbij hebben dorpsondersteuners een essentiële rol. Het eigenaarschap, de regie en de uitvoering van hulp bij het huishouden ligt volledig bij de dorpen en is buiten de Wmo georganiseerd zonder dat de Zorgcoöperatie aansprakelijk is voor een mogelijke btw-heffing.

Het btw-risico voor 2023 en 2024 bedraagt in totaal ongeveer € 700.000. Dat is het restant van het totaalbedrag aan btw over de zorgkosten 2023 en 2024 (9% van € 10,8 miljoen is € 980.000) minus de al betaalde btw in 2023 en 2024 (€ 280.000). Twee sporen Om het btw-risico weg te nemen zijn vanaf de start van de ontwikkeling van hulp bij het huishouden tot een dorpsvoorziening twee hoofdsporen doorlopen: -

Spoor 1: de organisatievorm: de coöperatie Gemeente en Zorgcoöperatie hebben in 2023 regelmatig besproken in hoeverre de coöperatievorm meer volwaardig kan worden ingericht door ook de zorgaanbieders als leden te betrekken bij de coöperatie om op deze wijze de btw-kosten weg te nemen. Daarvan is inmiddels duidelijk dat de zorgaanbieders hier niet toe bereid zijn omdat er onvoldoende meerwaarde voor ze is om lid te worden. Een extern fiscaal expert heeft desgevraagd geconcludeerd dat de huidige coöperatievorm, met alleen zorgvragers en geen zorgaanbieders, geen recht heeft op btw-vrijstelling.

-

Spoor 2: de lobby De btw-vrijstelling op de Wmo-diensten die de gemeente afneemt, is niet van toepassing als dorpsvoorzieningen praktisch dezelfde diensten afnemen. Om dit te veranderen is er een lobby gevoerd richting Rijk en Belastingdienst door diverse personen en instanties. Hierbij is bij verschillende overheidsinstanties gevraagd om medewerking voor het aanpassen van de btw-regels. Dit heeft uiteindelijk geleid tot een antwoordbrief van minister de Jonge dat er geen aanpassing van de regels wordt overwogen.

Beide sporen leiden niet op korte termijn tot btw-vrijstelling. Dit is vanaf eind 2023 regelmatig met de Zorgcoöperatie besproken en gezamenlijk geconcludeerd. Omdat er door één aanbieder in 2023 en 2024 wel al inclusief btw gefactureerd wordt, willen de Zorgcoöperatie en de gemeente nu duidelijkheid op dit btw-vraagstuk. Ondanks dat blijven we actief om het gesprek aan te gaan over de regelgeving. Huidige gesprekken worden voortgezet en nieuwe kansen die zich aandoen om hierover in gesprek te gaan worden benut. Vervolgactie Daarom is besloten om bij een extern deskundige fiscaal advies in te winnen over de opties om alsnog een btw-vrijstelling te kunnen verkrijgen. Hieruit zijn drie mogelijke modellen naar voren gekomen: 1) Gemeente organiseert hulp bij het huishouden, zoals nu voor de kern Baarlo en is hierbij volledig eigenaar. 2) Gemeente brengt uitvoering van hulp bij het huishouden onder bij Zorgcoöperatie. Hierbij is het noodzakelijk dat alle partijen btw-belast moet leveren en dus btw-ondernemer moeten worden. 3) Zorgcoöperatie handelt namens de gemeente bij de uitvoering van hulp bij het huishouden. Hierbij is de gemeente de partij waarmee de contracten met zorgaanbieders worden gesloten maar wordt de uitvoering bij de Zorgcoöperatie belegd.

Conclusie De drie modellen zijn door het bestuur van de Zorgcoöperatie voorgelegd aan de Algemene Leden Vergadering (ALV) waarbij ervoor is gekozen om optie 3 verder te verkennen. Optie 1 is niet gekozen omdat hiermee de volledige meerwaarde van de dorpsondersteuners zou vervallen en de hulp dus niet meer laagdrempelig en dichtbij inwoners georganiseerd wordt. Bij optie 2 zouden de zorgaanbieders lid moeten worden van de Zorgcoöperatie. Hiervan is duidelijk dat zorgaanbieders hier geen meerwaarde in zien en hiertoe ook niet bereid zijn. De Zorgcoöperatie heeft in een vervolgoverleg met de gemeente aangegeven zo snel mogelijk, bij voorkeur vanaf 11-2025, onder een nieuwe vorm samen te werken zodat hulp bij het huishouden onder de btwvrijstelling valt. Hierbij is afgesproken dat er nadrukkelijk niets wordt gewijzigd aan de manier waarop hulp bij het huishouden is georganiseerd, maar dat we alleen de (juridische) vorm aanpassen. In praktijk betekent dit dat de gemeente de contracten met de zorgaanbieders overneemt op haar naam en de Zorgcoöperatie namens de gemeente handelt. Beoogd effect De voordelen van de huidige manier van hulp bij het huishouden behouden en de formele vorm aanpassen zodat de btw-vrijstelling van toepassing is.

Dit past in de kaderstelling Sociaal Domein voor het programma zorg en ondersteuning en de daarbij behorende kaderstellende uitgangspunten: - We faciliteren en stimuleren collectieve- en dorpsvoorzieningen; - Daarbij hebben we oog voor de draagkracht en draaglast van de gemeenschap. Ook past het in de kaderstelling Vitale Gemeenschappen voor het programma gemeenschapsontwikkeling onder programmadoel 1: - Gemeenschappen ontwikkelen zich met de eigen ambities en in het eigen tempo.

Gemeente Peel en Maas

1894/2024/3050268

Pagina 2 van 4

Argumenten 1.1 De Zorgcoöperatie vindt het btw-risico onwenselijk. In de diverse overleggen die met het bestuur van de Zorgcoöperatie zijn gevoerd sinds eind 2023 is duidelijk geworden dat het btw-risico voor de Zorgcoöperatie onwenselijk is. Ondanks de hoeveelheid energie die gestopt is in de eerder genoemde sporen door zowel leden van de Zorgcoöperatie als de gemeente ziet de Zorgcoöperatie op dit moment geen andere mogelijkheid dan mee te bewegen met de systeemwereld. Gezamenlijk zijn we van mening dat de mogelijke risico’s te groot zijn. 1.2

Het risico op een naheffing door de belastingdienst wordt door het wijzigen van dorpsvoorziening naar algemene voorziening beperkt tot 2023 en 2024. Door de Zorgcoöperatie namens de gemeente te laten handelen valt de hulpverlening weer onder de Wmo en is vanaf 2025 weer btw-vrijstelling van toepassing. Hiermee vervalt het btw-risico en blijft dit beperkt tot de jaren 2023 en 2024 met een maximumbedrag van zo’n € 700.000.

1.3

De huidige werkwijze van de Zorgcoöperatie kan intact blijven. Voordelen die worden behaald door de inzet van de dorpsondersteuner blijven bestaan. Uit de evaluatie1 over de hulp bij het huishouden uit 2021 blijkt de grote tevredenheid voor de werkwijze. De korte lijntjes en het snel kunnen schakelen van de dorpsondersteuner hebben een absolute meerwaarde. Deze meerwaarde rijkt verder dan enkel de hulp bij het huishouden. De dorpsondersteuner is door de laagdrempelige inzet vaak een van de eerste die achter de voordeur komt en kijkt breed wat nodig is om iemand verder te helpen. Zo kan een inwoner ook bekend worden gemaakt met andere initiatieven (in het dorp) die de inwoner kunnen helpen. Er is alle betrokkenen veel aan gelegen om op deze voet door te gaan.

Kanttekening 1 Hulp bij het huishouden wordt formeel weer een voorziening van de gemeente. Een van de kernwaarden van het beleid van de gemeente Peel en Maas is zelfsturing vanuit vitale gemeenschappen. Door van de dorpsvoorziening weer een algemene voorziening te maken komt formeel het eigenaarschap t.a.v. het onderdeel contractbeheer met zorgaanbieders weer bij de gemeente te liggen. Financiën In financieel opzicht is de huidige situatie (de dorpsvoorziening) duurder dan de nieuw beschreven situatie waarbij de Zorgcoöperatie namens de gemeente handelt. Dit komt omdat de Zorgcoöperatie inmiddels al aan één aanbieder btw moet betalen en het btw-risico voor de andere aanbieders door de gemeente wordt afgedekt in de risicoreserve. Door van de dorpsvoorziening een algemene voorziening te maken vervallen de btw-kosten voor deze ene aanbieder die over de afgelopen twee jaar ongeveer € 280.000 bedroegen. Daarnaast is er geen nieuw btw-risico meer vanaf 2025 waardoor het bedrag in de risicoreserve niet meer jaarlijks hoeft te stijgen. Juridische afwegingen 1) De maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden blijft vanuit de Wmo plicht een vangnet. Mocht de aanvrager niet tevreden zijn met de oplossing die de algemene voorziening biedt, dan blijft de mogelijkheid bestaan een aanvraag in te dienen bij het Wmo loket van de gemeente voor een maatwerkvoorziening.

Bij een negatief besluit blijft bezwaar mogelijk. 2) Wat betreft de regionale aanbesteding verandert er niets. De gemeente blijft meedoen voor Baarlo en de inwoners die niet via de Zorgcoöperatie hulp willen ontvangen. 3) Bij positieve besluitvorming van dit raadsvoorstel zal de subsidiebeschikking en de uitvoeringsovereenkomst met de Zorgcoöperatie worden aangepast omdat dit gevolgen heeft voor een aantal afspraken. Dit gebeurt in samenspraak met de Zorgcoöperatie en is een bevoegdheid van het college.

1 In 2021 heeft de werkgroep dorpsondersteuners de laatste evaluatie uitgevoerd. De

Zorgcoöperatie gebruikt eind 2024 en begin 2025 om zelf een nieuwe evaluatie uit te voeren.

Gemeente Peel en Maas

1894/2024/3050268

Pagina 3 van 4

Communicatie Na het raadsbesluit worden alle betrokken partijen geïnformeerd.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Peel en Maas,

de gemeentesecretaris/directeur, K.H. Werps-Aerts

de burgemeester B.C.M. Vostermans

Behandelend portefeuillehouder: Tijs van Lierop

Gemeente Peel en Maas

1894/2024/3050268

Pagina 4 van 4