2024-051 01 Raadsvoorstel - Intrekken beleid vrijkomende agrarische bebouwing

Raadsvoorstel Raadsvergadering: 23 april 2024 Voorstel: 2024-051 Zaaknummer: 1894/2024/2899963 Documentnummer: 1894/2024/2916255 Datum collegebesluit: 11 maart 2024 Onderwerp Intrekken beleid vrijkomende agrarische bebouwing Openbaarheid Alle stukken zijn openbaar. Voorstel 1

Het huidige beleid vrijkomende agrarische bebouwing, onderdeel uitmakend van de structuurvisie Buitengebied Peel en Maas, in te trekken.

Inleiding Het buitengebied van Peel en Maas is in transitie. Niet alleen nieuwe economische dragers zoals windmolens en zonneparken vragen ruimtebeslag in het buitengebied. Ook wordt er de laatste jaren meer nadruk gelegd op natuurontwikkeling en biodiversiteit, zodat de ruimte voor agrarische bedrijven (de van oudsher de traditionele bedrijven in het buitengebied) steeds meer onder druk komt te staan. Tegelijkertijd zorgen de stikstof- en energiecrisis voor steeds meer stoppende agrariërs. En door het ontbreken van ontwikkel- en groeiperspectief (ook door de steeds strengere eisen voor agrarische bedrijfsvoering) is natuurlijke bedrijfsopvolging (van vader op zoon/dochter) minder voor de hand liggend dan een jaar of tien / twintig geleden. Dit alles zorgt voor een versnelde toename van het aantal leegstaande stallen en boerderijen. De problematiek rondom de toename van het aantal stoppers en daarmee toenemende leegstand is meer dan een ruimtelijke opgave. Agrariërs hebben hun pensioen van oudsher ‘belegd’ in de waarde van de bedrijfskavel en de agrarische gebouwen. Als deze onverkoopbaar wordt dan heeft dat effect op het inkomen en het welzijn van een deel van deze gestopte agrariërs. Stoppers kunnen na verloop van tijd in financiële problemen komen. Uit gevoerde gesprekken blijkt dat dit voor veel stoppers het geval is.

Brede sociaal-maatschappelijke problemen in het landelijk gebied liggen dan op de loer, met een toenemend risico op verpaupering en ondermijning. De aanpak van leegstand vraagt dan ook om een meer integrale benadering, waarbij een oplossingsrichting moet worden gezocht in een brede coalitie van stakeholders en een palet aan instrumenten. Tegelijkertijd zien we in toenemende mate allerlei initiatieven ontstaan in vrijkomende agrarische bebouwing (VAB). Initiatieven die niet passen binnen het huidige VAB beleid, maar ons veelal wel helpen om de transitie van ons buitengebied verder vorm te geven en de leefbaarheid van ons buitengebied een impuls te geven. Het huidige VAB beleid dateert alweer van februari 2011 en voorziet onvoldoende in de huidige praktijk en de hierbij behorende uitdagingen. Dit maakt dat we het VAB beleid willen herijken. Het huidige beleid is destijds via een raadsbesluit overgenomen in de Structuurvisie Buitengebied Peel en Maas. Door de vaststelling van de omgevingsvisie is de structuurvisie in principe komen te vervallen en valt het VAB beleid onder een programma van de Omgevingsvisie. Onder de Omgevingswet is een programma (vergelijkbaar met collegebeleid) een bevoegdheid van het college. Dit betekent dat de raad het huidige beleid dient in te trekken, zodat het college het geactualiseerde beleid kan vaststellen.

Dit is ook mogelijk, omdat de kaders hieromtrent zijn vastgesteld door de raad via de Omgevingsvisie en de Kaderstelling Ruimte (zie hiervoor ook bijlage 1). Tijdens de themasessie Ruimte en Economie in november 2023 is dit via een

ambtelijke presentatie aan de orde gekomen. Hierbij is het nieuwe VAB beleid en het hierbij horende besluitvormingsproces uitgebreid toegelicht (de presentatie is toegevoegd als bijlage 2). Het beoogde VAB beleid is toegevoegd in bijlage 3. Beoogd effect Door het verruimen van het VAB beleid willen we een goed sociaal-economisch klimaat in het buitengebied realiseren. Argumenten 1.1 De beleidsmatige kaders zijn door de raad vastgesteld. VAB beleid is een programma onder de omgevingsvisie en is daarmee uitvoeringsbeleid; 1.2 Verruiming van het voorgestelde VAB beleid past binnen de gestelde kaders en is een instrument dat ingezet kan worden om de transitie in het buitengebied verder vorm te geven, leegstand terug te dringen en meer mogelijkheden te bieden voor herinvulling van bestaande kaders. Kanttekeningen 1.1 VAB beleid is slechts een instrument om de transitie in het buitengebied en de daarmee gepaarde uitdagingen mede vorm te geven. Alternatieven Er zijn geen alternatieven, buiten het huidige beleid te handhaven of geen beleid vast te stellen. Financiën Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen. Juridische afwegingen n.v.t.

Communicatie Uw raad is op een aantal momenten meegenomen in het proces rondom kaderstellend beleid (van de raad) en uitvoeringsbeleid (van het college), onder meer via de totstandkoming van de Omgevingsvisie Peel en Maas en de herijking van de kaderstelling Ruimte en Economie). Daarnaast is uw raad via een themabijeenkomst Ruimte en Economie in oktober 2023 geïnformeerd over het voornemen het VAB beleid te wijzigen en het besluitvormingsproces hieromtrent. Het geactualiseerde VAB beleid zal, zodra deze is vastgesteld, middels een publicatie via de gebruikelijke gemeentelijke (media)kanalen kenbaar gemaakt worden. Burgemeester en wethouders van de gemeente Peel en Maas,

de gemeentesecretaris/directeur, K.H. Werps-Aerts

de burgemeester W.J.G. Delissen-van Tongerlo

Behandelend portefeuillehouder: Rob Wanten Bijlage(n): 1. Beleidsmatige kaders voor VAB beleid 2. Presentatie actualisatie VAB beleid 3. Beoogd VAB beleid Ter inzage: -

Gemeente Peel en Maas

1894/2024/2916255

Pagina 2 van 2