2023-085 03 VG BP Toelichting Zandberg 1b & Palserpad, Helden-Panningen
Tekst van het document
Afbeelding voorblad hier invoegen! Bij invoegen cursor boven tekst plaatsen of gehele tekst verwijderen
Plantoelichting Bestemmingsplan Zandberg 1b & Palserpad Gemeente Peel en Maas
Plantoelichting Bestemmingsplan Zandberg 1b & Palserpad Gemeente Peel en Maas
Opgesteld door:
Bergs Advies B.V.
Datum:
september 2023
Status:
ter vaststelling
Plan IDN:
NL.IMRO.1894.BPL0259.VG01
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
Inhoudsopgave 1
2
3
Inleiding ...................................................................................................................................................... 1 1.1
Aanleiding .......................................................................................................................................... 1
1.2
Plangebied ......................................................................................................................................... 2
1.3
Vigerende bestemmingsplannen ....................................................................................................... 2
Planbeschrijving ......................................................................................................................................... 4 2.1
Huidige situatie .................................................................................................................................. 4
2.2
Het initiatief ........................................................................................................................................ 6
2.3
Principemedewerking ........................................................................................................................ 9
2.4
Landschappelijke inpassing ............................................................................................................. 10
Beleid ........................................................................................................................................................ 15 3.1 3.1.1
Nationale omgevingsvisie ............................................................................................................ 15
3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening .............................................................................. 15
3.2
Provinciaal beleid ............................................................................................................................. 16
3.2.1
Omgevingsvisie Limburg ............................................................................................................. 16
3.2.2
Provinciaal Omgevingplan Limburg 2014 .................................................................................... 17
3.2.3
Omgevingsverordening Limburg 2014 ........................................................................................ 18
3.2.4
Ontwerp Omgevingsverordening Limburg (2022) ....................................................................... 19
3.3
4
Nationaal beleid ............................................................................................................................... 15
Gemeentelijk beleid ......................................................................................................................... 19
3.3.1
Structuurvisie ‘Buitengebied Gemeente Peel en Maas’ .............................................................. 19
3.3.2
Omgevingsvisie Peel en Maas .................................................................................................... 20
3.3.3
Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte ‘Omgevingsplan Kwistbeek’..................................... 21
3.3.4
Bestemmingsplan ‘Buitengebied Peel en Maas’ ......................................................................... 21
3.3.5
Nota ‘Waardenoriëntatie en kaderstelling, thema’s Ruimte en Economie’ ................................. 22
3.3.6
Nota ‘Nieuwe denkrichting Vrijkomende (Agrarische) Bebouwing (VAB) in het buitengebied’ ... 22
Omgevingsaspecten ................................................................................................................................. 24 4.1
Inleiding............................................................................................................................................ 24
4.2
Bedrijven en milieuzonering............................................................................................................. 24
4.3
Geluid............................................................................................................................................... 27
4.4
Luchtkwaliteit ................................................................................................................................... 27
4.5
Bodem.............................................................................................................................................. 29
4.6
Geur ................................................................................................................................................. 30
4.7
Externe veiligheid ............................................................................................................................ 32
4.8
Kabels en leidingen ......................................................................................................................... 33
4.9
Water ............................................................................................................................................... 34
4.10
Archeologie en cultuurhistorie ......................................................................................................... 35
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
5
6
4.11
Natuur .............................................................................................................................................. 35
4.12
Verkeer en parkeren ........................................................................................................................ 37
4.13
Vormvrije m.e.r.-beoordeling ........................................................................................................... 38
Juridische planopzet ................................................................................................................................. 40 5.1
Toetsing initiatief .............................................................................................................................. 40
5.2
Planregeling ..................................................................................................................................... 41
Uitvoerbaarheid ........................................................................................................................................ 43 6.1
Economische uitvoerbaarheid ......................................................................................................... 43
6.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ................................................................................................... 43
Bijlage 1
Verkennend Bodemonderzoek ................................................................................................... 44
Bijlage 2
Quickscan Flora en fauna ........................................................................................................... 45
Bijlage 3
Notitie volwaardigheid agrarisch bedrijf ...................................................................................... 46
Bijlage 4
Verslag omgevingsdialoog.......................................................................................................... 47
Bijlage 5
Sloop-bonus- en kwaliteitsberekening Zandberg 1b, Helden ...................................................... 48
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Initiatiefnemer beschikt over een tweetal agrarische bedrijfspercelen aan de Zandberg 1b in Helden en aan het Palserpad, ongenummerd in Panningen, beide met de bestemming ‘Agrarisch - intensieve veehouderij’. Tot voor kort exploiteerde initiatiefnemer op de percelen een intensieve veehouderij met varkens en pluimvee. Initiatiefnemer maakt gebruik van de landelijke stoppersregeling voor de locatie Zandberg en van de ‘warme sanering’ voor de locatie Palserpad. De bedrijfsactiviteit intensieve veehouderij is inmiddels op beide percelen gestaakt. Eén van de deelvoorwaarden van de ‘warme sanering’ is dat het bestemmingsplan zodanig wordt aangepast dat een intensieve veehouderij niet langer mogelijk is op de locatie die als zodanig in gebruik was. Voorliggend bestemmingsplan voorziet enerzijds in deze aanpassing en anderzijds in een actuele planologische juridische regeling voor de activiteiten die initiatiefnemer na het stoppen met de intensieve veehouderij wenst te ontplooien. Naast de intensieve veehouderij exploiteert initiatiefnemer een grondgebonden agrarisch bedrijf. Initiatiefnemer bewerkt hiervoor ca. 38 ha. grond/grasland voor de productie van hoogwaardig hooi en stro. De werktuigen en machines die hiervoor gebruikt worden zijn nu gestald op de locatie Zandberg; op termijn wordt de locatie Palserpad hiervoor geschikt gemaakt door de bouw van een nieuwe berging.
Op de locatie Palserpad is nu nog een rundveestal aanwezig; deze stal blijft behouden voor rundvee voor begrazing van percelen. Een voormalige pluimveestal op de locatie Zandberg is al in gebruik als caravanstalling; initiatiefnemer wenst deze activiteit binnen bestaande bebouwing uit te breiden met een camperstalling. Daarnaast is binnen bestaande bebouwing ruimte gereserveerd voor een eigen werkplaats ten behoeve van eenvoudige reparatiewerkzaamheden, een paardenstalling en een carport; overtollige bebouwing op het perceel wordt gesloopt. Omdat de agrarische activiteiten op de locatie Zandberg worden gestaakt, ligt een omzetting naar een woonbestemming op deze locatie in de rede. Op het Palserpad wordt een grondgebonden agrarische activiteit voortgezet. Op onderstaande afbeelding zijn de locaties aangegeven.
Figuur 1.1.1: Topografische kaart met aanduiding locaties Zandberg, Helden en Palserpad, Panningen (bron: app.pdok.nl).
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
1
Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld om te voorzien in een actuele planologisch juridische regeling die deze ontwikkelingen mogelijk maakt. Uit praktische overwegingen is er voor gekozen om het initiatief niet te splitsen in een wijzigingsplan en een herzieningsplan maar beide locaties op te nemen in het voorliggende bestemmingsplan ‘Zandberg en Palserpad’
1.2
Plangebied
De locatie Zandberg ligt ten noordoosten van de woonkern Panningen. De locatie is kadastraal bekend als Helden (gemeente Peel en Maas), sectie V nummer 448 en 449. De locatie Palserpad ligt ten noordwesten van de woonkern Panningen en is kadastraal bekend als Helden (gemeente Peel en Maas), sectie S nummer 513 en 624. De kadastrale percelen vormen de begrenzing van de twee plangebieden van dit bestemmingsplan.
Figuur 1.2.1: Begrenzing plangebied Zandberg, Helden en Palserpad, Panningen (bron ondergrond: app.pdok.nl).
1.3
Vigerende bestemmingsplannen
Locatie Zandberg Het vigerend bestemmingsplan op de locatie Zandberg 1b is het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte ‘Omgevingsplan Kwistbeek’ (vastgesteld 23-06-2020). In dit bestemmingsplan is aan de locatie de enkelbestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’ en de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie - 4’ en ‘Waarde – Oude bouwlanden’ toegekend. Op het perceel geeft de enkelbestemming ‘Agrarisch – Intensieve veehouderij’ tevens de begrenzing van het agrarische bouwvlak aan. Het perceel kent een maatvoeringaanduiding; het maximaal aantal wooneenheden op het perceel is vastgelegd op 2. De locatie kent verder een aantal functie- en gebiedsaanduidingen. Het betreft:
Gebiedsaanduiding ‘ontwikkelingszone bebouwingslinten’ Gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’ Gebiedsaanduiding ‘wro-zone- wijzigingsgebied 1 ob’
De enkelbestemming ‘Agrarisch - intensieve veehouderij’ maakt de exploitatie van een intensief veehouderijbedrijf op de locatie Zandberg 1b mogelijk.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
2
Figuur 1.3.1: Uitsneden bestemmingsplan verbrede reikwijdte ‘Omgevingsplan Kwistbeek’ ter plaatse van de locatie Zandberg, Helden (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl).
Locatie Palserpad Het vigerend bestemmingsplan op de locatie Palserpad is het bestemmingsplan “Buitengebied Peel en Maas” (vastgesteld 24-12-2014, deels onherroepelijk in werking). In dit bestemmingsplan is aan de locatie de enkelbestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie - 4’ toegekend. De enkelbestemming ‘Agrarisch – Intensieve veehouderij’ geeft tevens de begrenzing van het agrarische bouwvlak aan. De locatie kent verder een aantal functie- en gebiedsaanduidingen. Het betreft:
Gebiedsaanduiding ‘kernrandzone’(gedeeltelijk) Gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’ Gebiedsaanduiding ‘wro-zone- wijzigingsgebied 1 ob’ Gebiedsaanduiding ‘concentratiegebied glastuinbouw 2’
De enkelbestemming ‘Agrarisch - intensieve veehouderij’ maakt de exploitatie van een intensief veehouderijbedrijf op de locatie Palserpad mogelijk.
Figuur 1.3.2: Uitsneden bestemmingsplan ‘Buitengebied Peel en Maas’ ter plaatse van de locatie Palserpad, Panningen (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl).
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
3
2
Planbeschrijving
2.1
Huidige situatie
Locatie Zandberg 1b De locatie Zandberg 1b ligt ten noordoosten van de woonkern Panningen. Initiatiefnemer exploiteerde hier een intensieve veehouderij met varkens en pluimvee. Het aanwezige agrarische bouwvlak met de bestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’ is ca. 0,8 ha groot. Ruimtelijk Aan de voorzijde van het perceel is de huidige bedrijfswoning gesitueerd. Op het perceel zijn verder aanwezig een (voormalige) pluimveestal, drie varkensstallen, een werkplaats/werktuigenberging en een oude stal op de hoek van het perceel (hoek Molenstraat-Zandberg).
Figuur 2.1.1: Situatie locatie Zandberg, Helden met bebouwing, jaar 2021 (bron: app.pdok.nl).
Landschappelijk Volgens het ‘Structuurplan Buitengebied regio Peel en Maas’ (vastgesteld 17 december 2008) ligt de locatie Zandberg 1b binnen de gebiedstypologie ‘Oude, verdichte bouwlanden’. Ter bescherming is in het vigerende omgevingsplan ‘Kwistbeek’ (vastgesteld 23-06-2020) hiertoe op de locatie de dubbelbestemming ‘Waarde – Oude bouwlanden’ gelegd. De verkaveling in deze gebieden is onregelmatig en niet al te grootschalig. Dit geeft het gebied zijn openheid. Hiermee in contrast staat de verdichting langs de linten. Door een grote verscheidenheid aan functies en de situering nabij de kernen is de druk op deze gebieden groot. Lintbebouwing, bomenlanen, erfbeplanting en groene elementen zorgen voor een afwisselend beeld. Functioneel worden de gebieden vooral gebruikt voor akker- en tuinbouw.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
4
Figuur 2.1.2: Links. Topografische situatie 2020 omgeving Zandberg, Helden met bebouwing en wegenpatroon (bron: www.topotijdreis.nl). Rechts. Luchtfoto met huidige verkavelingspatroon (bron: app.pdok.nl)
Locatie Palserpad De locatie Palserpad ligt ten noordwesten van de woonkern Panningen. Het aanwezige agrarische bouwvlak met de bestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’ is ca. 1 ha groot; dit is inclusief de voorliggende, afgesplitste, bedrijfswoning.
Figuur 2.1.3: Situatie locatie Palserpad, Panningen met bebouwing, jaar 2021 (bron: app.pdok.nl).
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
5
Ruimtelijk Aan de voorzijde van het perceel is de voormalige, afgesplitste, bedrijfswoning gesitueerd. De woning valt nog onder de bestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’. Op het perceel zijn verder aanwezig twee varkensstallen en kleinere rundveestal. Landschappelijk Volgens het ‘Structuurplan Buitengebied regio Peel en Maas’ (vastgesteld 17 december 2008) ligt de locatie Palserpad binnen de gebiedstypologie ‘Oude, verdichte bouwlanden’. De verkaveling in deze gebieden is onregelmatig en niet al te grootschalig. Dit geeft het gebied zijn openheid. Hiermee in contrast staat de verdichting langs de linten. Door een grote verscheidenheid aan functies en de situering nabij de kernen is de druk op deze gebieden groot. Lintbebouwing, bomenlanen, erfbeplanting en groene elementen zorgen voor een afwisselend beeld. Functioneel worden de gebieden vooral gebruikt voor akker- en tuinbouw.
Figuur 2.1.4: Links. Topografische situatie 2020 omgeving Palserpad, Panningen met bebouwing en wegenpatroon (bron: www.topotijdreis.nl). Rechts. Luchtfoto met verkavelingspatroon (bron: app.pdok.nl)
2.2
Het initiatief
Akkerbouwbedrijf De initiatiefnemer wil zich de komende jaren (blijven) richten op de exploitatie van het akkerbouwbedrijf. Mogelijk zal dit leiden tot een uitbreiding van het areaal aan gronden en de productiecapaciteit van het akkerbouwbedrijf dat vanuit de locatie Palserpad wordt geëxploiteerd. Voor de exploitatie van het akkerbouwbedrijf wordt behoud van een deel van de bestaande bebouwing op de locatie Palserpad nodig geacht. Het gaat hier om een bestaande rundveestal om de mogelijkheid open te houden hier in de toekomst rundvee te kunnen stallen bijvoorbeeld ten behoeve van begrazing en (natuurlijke) bemesting van de geëxploiteerde graslanden. Het plan houdt rekening met ruimte om op termijn een werktuigenberging /opslagruimte agrarische producten te plaatsen als ook een sleufsilo. Buiten de bestaande rundveestal zullen er geen dieren op de locatie aanwezig zijn. De nieuwe situatie, na sanering van het varkensbedrijf, noopt initiatiefnemer om ook op andere wijze inkomen te genereren. Dit kan gerealiseerd worden door het hergebruik van een deel van de bestaande bebouwing op de locatie Zandberg. Caravan- en camperstalling locatie Zandberg De bestaande voormalige pluimveestal wordt reeds gebruikt als caravanstalling (statische opslag). Er is ruimte voor het stallen van circa 50 caravans (afhankelijk van de afmetingen).
Dit gebruik wil initiatiefnemer in de toekomst voort blijven zetten. De laatste jaren neemt ook de vraag naar ruimte voor campers verder toe. De bestaande (voormalige) varkensstal, die direct ten zuiden van de pluimveestal staat, kan na enkele aanpassingen relatief eenvoudig geschikt worden gemaakt voor de stalling van circa 25 campers (afhankelijk van de afmetingen). Om dit te kunnen realiseren is het slopen van de gehele hokinrichting en de vloer noodzakelijk om een nieuwe, deels verdiepte betonvloer aan te kunnen brengen. Door in de oostelijke gevel van de voormalige stal een loodsdeur te plaatsen en de verharding geleidelijk te laten aflopen, kan deze voormalige stal als camperstalling worden gebruikt.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
6
Voor de caravanstalling wordt een specifieke bestemmingsregeling binnen de enkelbestemming ‘Wonen’ voorgesteld. Door te werken met een aanduiding wordt een vlak aangeduid waarbinnen de activiteit caravanstalling mag worden uitgeoefend. De activiteit caravanstalling wordt naar aard, omvang en verschijningsvorm aangemerkt als ondergeschikt aan de nieuwe woonfunctie van het perceel. In paragraaf 4.2 wordt hier nader op ingegaan. Bedrijfswoning locatie Zandberg De bedrijfswoning op de locatie Zandberg 1b wordt omgezet naar een ‘burgerwoning’. Voor de bestemmingsregeling ‘Wonen’ wordt aansluiting gezocht bij het bestemmingsplan ‘Omgevingsplan Kwistbeek’ zoals die al op de locatie rust. De bestemming Wonen wordt als passend gezien. De activiteit caravanstalling wordt naar aard, omvang en verschijningsvorm gezien als ondergeschikt aan de woonfunctie. De bestemming Wonen kan in dit geval als passend worden gezien. Ruimten eigen gebruik locatie Zandberg De voormalige biggenstal, die dwars op de varkensstal staat, bestaat uit een aantal afzonderlijke afdelingen die relatief gemakkelijk heringedeeld kunnen worden. De biggenstal zal in de toekomst ruimte bieden voor paardenboxen (hobbymatig, 1-5 paarden/pony’s), een werkruimte/werkplaats voor eigen gebruik en een ‘carport’.
Vervangen asbest locatie Zandberg Met de inkomsten die worden gegenereerd uit de caravan- en camperstalling wil de initiatiefnemer de komende jaren de sanering van een bestaand asbesthoudend dak realiseren. De daken worden mogelijk voorzien van zonnepanelen voor eigen gebruik en, bij overproductie, terug-levering aan het net. 1. Caravanstalling, ruimte voor 50 stuks (voormalige pluimveestal) 2. Camperstalling, ruimte voor 25 stuks (voormalige varkensstal) 3. Werk- en opslagruimte eigen gebruik / paardenboxen / carport (voormalige biggenstal) 4. Te slopen (opslag) 5. Te slopen (voormalige stal) 6. Woning 7. Te slopen (voormalige stal)
1 3
2 4 7
5
6
Figuur 2.2.1: Initiatief locatie Zandberg 1b (bron luchtfoto: app.pdok.nl).
Sloop overtollige bebouwing locatie Zandberg De bestaande voormalige kraamstal en een voormalige berging/opslagloods, die direct aan de bedrijfswoning vast zijn gebouwd, worden gesloopt. Na sloop van deze gebouwen zal de woning op termijn waarschijnlijk van een aanbouw (berging en open overkapping) worden voorzien. De woning zelf wordt middels het aanbrengen Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
7
van een spouwmuur verder geïsoleerd. De plannen hiervoor moeten eerst nog nadere worden uitgewerkt; te zijner tijd worden hiertoe stappen ondernomen en zullen de plannen worden getoetst aan de dan geldende regels. De voormalige stal op de hoek van de Zandberg met de Molenstraat wordt grotendeels gesloopt; een deel van de buitenmuur zal gaan dienen als afscherming / tuinmuur richting de Zandberg en de Molenstraat. In totaal wordt iets meer als 650 m² aan bebouwing op het perceel gesloopt. Locatie Palserpad In het kader van de Subsidieregeling Sanering Varkenshouderijen (SRV) uit 2021 worden de varkensstallen en bijbehorende voorzieningen op de locatie Palserpad gesloopt.
Te behouden koeienstal
Te slopen stallen met bijbehorende bouwwerken (locatie nieuwe loods en sleufsilo)
Figuur 2.2.2: Initiatief locatie Palserpad (bron ondergrond: www.ruimtelijkeplannen.nl).
De bestaande rundveestal/loods (vergund als zoogkoeienstal, 50 plaatsen) op de locatie wordt behouden om de mogelijkheid open te houden hier in de toekomst rundvee te kunnen stallen bijvoorbeeld ten behoeve van begrazing en (natuurlijke) bemesting van de geëxploiteerde graslanden. Het initiatief gaat er van uit dat binnen Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
8
het nieuwe bouwvlak voldoende ruimte aanwezig is voor een sleufsilo (voer) en op termijn nieuwe loods voor de stalling van werktuigen en opslag van materieel ten behoeve van de exploitatie van het akkerbouwbedrijf. Voor de activiteiten die vanuit de locatie Palserpad plaatsvinden wordt de inzet van 1 arbeidskracht noodzakelijk geacht (initiatiefnemer zelf). Het gaat hier om het bewerken van circa 38 hectare grasland voor de opbrengst van hoogwaardig geteeld gras en hooi. De werkzaamheden vergen geen constante aanwezigheid op het bedrijf maar wel specifieke kennis en flexibiliteit in inzet (arbeid en uren). De teelt van hoogwaardig gras en hooi vraagt namelijk om regelmatige kwaliteitscontrole (ook op het land zelf) en inzet op onregelmatige tijden als bijvoorbeeld de weersomstandigheden daar om vragen. In bijlage 3 bij deze toelichting is een notitie over de beoogde bedrijfsvoering opgenomen. De omzetting van de locatie Zandberg van een agrarische naar een woonbestemming en de sanering van de intensieve veehouderijmogelijkheden op zowel de Zandberg als het Palserpad leiden tot de volgende overzichten: Locatie Zandberg 1b Huidige situatie Sloop Nieuwe situatie 1. caravanstalling (voormalige pluimveestal) 888 0 888 2. camperstalling (voormalige varkensstal) 576 0 576 3. werkruimte / paardenboxen / carport (voormalige biggenstal) 416 0 416 4. opslag 90 90 0 5.
voormalige kraamstal 365 365 0 6. (bedrijfs-)woning 81 0 81 6a. aanbouw woning (berging + overkapping, nieuw) 0 0 70 7. voormalige varkensstal 197 197 0 TOTAAL 2613 652 2031 Tabel 2.2.1: overzicht te slopen en te behouden gebouwen/bouwmogelijkheden in m². Oppervlakten bij benadering en afgerond op hele m².
Het huidige agrarische bouwvlak op de locatie Zandberg is ca. 0,80 ha groot en wordt teruggebracht naar een woonvlak en bouwvlak van ca. 0,56 ha. Locatie Palserpad Huidige situatie Sloop Nieuwe situatie 1. stallen excl. silo’s en verharding 1510 1510 0 2. koeienstal 253 0 253 TOTAAL 1763 1510 253 Tabel 2.2.2: overzicht te slopen en te behouden gebouwen in m². Oppervlakten bij benadering en afgerond op hele m².
Het huidige agrarische bouwvlak op de locatie Palserpad (exclusief het kadastrale perceel met de voormalige bedrijfswoning) is ca. 0,80 ha groot en wordt teruggebracht naar een vlak van ca. 0,65 ha. De overzichten gaan uit van de bestaande situatie en de situatie na sloop. De planregels van het bestemmingsplan én de mogelijkheden vanuit het Besluit omgevingsrecht voorzien in de bouw- en gebruiksmogelijkheden na sanering van de varkenshouderij.
2.3
Principemedewerking
De gemeente Peel en Maas heeft bij brief van 14 december 2020 aangegeven dat in principe en onder voorwaarden medewerking aan het initiatief kan worden verleend. Het collegestandpunt is als volgt verwoord: ‘Uit analyse is gebleken dat in principe deels medewerking kan worden verleend, onder voorwaarden dat er sprake is van goede ruimtelijke ordening, het aantal toegestane bedrijfswoningen aan Zandberg 1B wordt gewijzigd van 2 naar 1 en er wordt voldaan aan de voorwaarden zoals gesteld in het Kwaliteitskader Buitengebied Peel en Maas.’ Verder worden de volgende voorwaarden aan medewerking aan het initiatief verbonden. Locatie Zandberg Wijziging in de bestemming ' Wonen' met caravanstalling is mogelijk mits:
de woonfunctie slechts is toegestaan in de hoofdbebouwing; het bouwvlak verkleind wordt daar waar het bouwvlak niet meer noodzakelijk is;
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
9
aangetoond wordt dat het huidige gebruik als (agrarisch) bedrijf/ de huidige voorziening niet meer mogelijk is; het huidige gebruik als (agrarisch) bedrijf/ van de huidige voorziening dient te zijn beëindigd; het aantal woningen mag niet toenemen; overtollige bedrijfsbebouwing dient te worden gesloopt, tenzij deze bebouwing valt onder de dubbelbestemming 'Waarde - Cultuurhistorie'; de resterende grond krijgt de bestemming ‘agrarisch’; de ontwikkeling in voldoende mate moet zijn gericht op verbetering van de omgevingskwaliteit, hiertoe wordt een landschappelijk inrichtingsplan overgelegd dat als bijlage bij de regels wordt opgenomen, waarin de landschappelijke inpassing van de bebouwing en andere te verrichten kwaliteitsverbeterende maatregelen zijn. De landschappelijke inpassing wordt in de vorm van een voorwaardelijke verplichting opgenomen met een daaraan gekoppelde aanleg- en instandhoudingsverplichting; geen onevenredige aantasting plaatsvindt van: 1. het woon- en leefklimaat; 2. de milieusituatie; 3. de bestaande natuurlijke, landschappelijke, cultuurhistorische, aardkundige en/of abiotische waarden; 4.
gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van aangrenzende gronden en bebouwing; in voldoende mate is onderzocht of er effecten zijn te verwachten op aanwezige Natura-2000 gebieden, met dien verstande dat de ontwikkeling per saldo geen significant negatieve effecten mag hebben op de aanwezige Natura-2000 gebieden.
In het bestemmingsplan zal bovendien omschreven moeten worden dat de caravanstalling ondergeschikt is aan de woonfunctie zodat de bestemming ‘Wonen’ gemotiveerd kan worden. Locatie Palserpad Omschakeling van een intensieve veehouderij naar een grondgebonden bestemming ‘Agrarisch grondgebonden’ is mogelijk mits:
de noodzaak voor een doelmatige agrarische bedrijfsvoering is aangetoond; er sprake is van een volwaardig agrarisch bedrijf. In de toelichting van het op te stellen bestemmingsplan moet aangetoond worden wat de omvang van de agrarische activiteiten is en dat aan de gestelde voorwaarde wordt voldaan; uitsluitend het deel van het perceel met de voor het bedrijf benodigde bedrijfsgebouwen en de daarbij behorende bedrijfswoning en bijbehorend erf/tuin mag worden gewijzigd in de bestemming 'Agrarisch - Grondgebonden', met dien verstande dat de totale oppervlakte van het bestemmingsvlak na wijziging maximaal 1,5 ha mag bedragen. De resterende grond moet gelijktijdig worden gewijzigd in de bestemming 'Agrarisch'. Dat betekent dat het bouwvlak moet worden verkleind daar waar gebouwen gesloopt worden; de ontwikkeling in voldoende mate moet zijn gericht op verbetering van de omgevingskwaliteit, hiertoe wordt een landschappelijk inrichtingsplan overgelegd dat als bijlage bij de regels wordt opgenomen, waarin de landschappelijke inpassing van de bebouwing en andere te verrichten kwaliteitsverbeterende maatregelen zijn beschreven.
De landschappelijke inpassing wordt in de vorm van een voorwaardelijke verplichting opgenomen met een daaraan gekoppelde aanleg- en instandhoudingsverplichting; de aanduiding aantal toegestane bedrijfswoningen mag niet worden gewijzigd; de binnen het bouwvlak aanwezige bedrijfswoning blijft als bedrijfswoning gekoppeld aan het agrarisch bedrijf; in voldoende mate is onderzocht of er effecten zijn te verwachten op aanwezige Natura-2000 gebieden, met dien verstande dat de ontwikkeling per saldo geen significant negatieve effecten mag hebben op de aanwezige Natura2000 gebieden; geen onevenredige aantasting plaatsvindt van: 1. het woon- en leefklimaat; 2. de milieusituatie; 3. de bestaande natuurlijke, landschappelijke, cultuurhistorische, aardkundige en/of abiotische waarden; 4. de gebruiksmogelijkheden van aangrenzende gronden en bebouwing.
De sanering van een intensieve veehouderij in een kernrandzone wordt door de gemeente aangemerkt als een positieve ontwikkeling. Hiermee vindt een ‘afwaartse beweging’ (vermindering van intensieve veehouderijen) richting de kern plaats. In deze plantoelichting zal nader worden ingegaan op de hierboven genoemde voorwaarden.
2.4
Landschappelijke inpassing
De gemeente Peel en Maas hanteert het ‘Kwaliteitskader Buitengebied Peel en Maas’. Dit kader bevat het instrumentarium om ontwikkelingen in het buitengebied te kunnen combineren met de gewenste kwaliteitsverbetering van het buitengebied.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
10
Voor de ‘oude verdichte bouwlanden’ waarbinnen beide locaties liggen, zijn een aantal uitgangspunten beschreven. De landschappelijke inpassing van het initiatief zal hier aansluiting bij moeten zoeken. Verder maakt het Kwaliteitskader onderscheid naar drie typen kwaliteitsverbetering: Basiskwaliteit; Basiskwaliteit Plus en Aanvullende Kwaliteitsverbeteringen. Genoemde initiatieven vallen onder het begrip ‘basiskwaliteit’. Dat wil zeggen dat (nieuwe) bebouwing en verharding landschappelijk ingepast moet worden. Ook houdt het in dat er voorzieningen getroffen moeten worden ter voorkoming van hemelwaterproblematiek als gevolg van (nieuwe) bebouwing en verharding. Ook bij functiewijziging binnen de bestaande bebouwing is er sprake van basiskwaliteit. Als basis voor de omvang van de inpassing geldt dat er sprake moet zijn van een oppervlakte ‘landschappelijke inpassing’ of ander groen / natuur dat overeenkomt met 10% van de oppervlakte van het deel van het bouwvlak waar de (nieuwe) bebouwing en erf komt. In onderstaande figuren is de landschappelijke inpassing en kwaliteitsberekening van beide percelen weergegeven.
Figuur 2.4.1: Landschappelijke inpassing locatie Zandberg 1b (Helden).
Locatie Zandberg 1b Op de locatie Zandberg blijven twee grote stallen en een kleinere voormalige biggenstal behouden. Eén van de stallen is reeds in gebruik als caravanstalling. De oppervlakte van de te behouden bedrijfsbebouwing bedraagt ca. 1.644 m². Het aanwezige bouwvlak wordt verkleind tot ca. 0,56 ha; de te bereiken inpassing is daarmee 560 m². Er wordt op dit moment geen nieuwe bebouwing toegevoegd en ook het erf blijft verder ongemoeid. Bestaande bebouwing wordt deels gesaneerd en krijgt deels een andere functie. Waterhuishoudkundig verandert de
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
11
situatie niet. Op termijn wil initiatiefnemer zijn woning met een spouwmuur isoleren en voorzien van een aanbouw. Deze plannen moeten echter nog verder worden uitgewerkt en zijn op dit moment niet aan de orde. De huidige woning heeft een inhoud van circa 600 m³; in de nabije toekomst wordt dit dan 875 m³. Daarnaast wil men rekening houden met de mogelijkheid om nog een beperkte uitbreiding te realiseren. Om die reden wordt er los van de caravanstalling een maximum inhoud van 1000 m 3 voor de woning en bijbehorende bouwwerken opgenomen. In bijlage 5 is gemotiveerd dat dit conform sloopbonusregeling mogelijk is. Bestaande hagen worden gehandhaafd. Verder wordt de aanwezige bomensingel aan de oostzijde van het perceel opgeknapt; slechte bomen worden vervangen door nieuwe exemplaren. Er worden 4 eiken (Quercus robur) en 5 beuken (Fagus sylvatica) ‘toegevoegd’ om de bomensingel te herstellen. Een deel van de onderbegroeiing van de bomensingel bestaat uit extensief grasland (bloem/kruidenrijke grasstrook). Deze grasstrook begeleid verder de noordelijke perceelsgrens en een deel van de westelijke perceelsgrens. In figuur 2.4.2. is dit weergegeven. Aan de zuidzijde is een nieuwe landschapshaag van 28 meter lengte geprojecteerd waardoor het zicht vanaf de Zandberg op de voormalige stallen wordt verminderd.
Berekening locatie Zandberg Soort Eiken (Quercus robur) Beuk (Fagus sylvatica) Beukenhaag (Fagus sylvatica) Extensief grasland (bloem/kruidenrijk)
aantal 4, onderdeel extensief grasland 5, onderdeel extensief grasland 4/strekkende meter, 28 meter lengte, breedte 0,8 m strook, lengte circa 160 meter, breedte 3,5 m
Totaal
m² 22,4 560 619,6
Figuur 2.4.2: overzicht te behouden en te verwijderen bomen locatie Zandberg 1b (Helden).
Locatie Palserpad Op de locatie Palserpad blijft de bestaande rundveestal behouden. Het nieuwe bouwvlak houdt rekening met (op termijn) de bouw van een opslagloods/werktuigenberging en sleufsilo. De oppervlakte van het nieuwe Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
12
agrarische bouwvlak bedraagt circa 5.600 m²; deze zal niet volledig bebouwd kunnen worden. De te bereiken inpassing bedraagt daarmee 560 m². Aan de zuidoostzijde van het perceel is een bomensingel bestaande uit 8 beuken in een kruidenrijk/bloemrijk grasmengel van circa 65 meter lengte en 2 meter breedte geprojecteerd. De zuidwestelijke hoek van het plangebied wordt met bloemrijk kruidenmengsel ingezaaid (circa 22 bij 25 meter). Berekening locatie Palserpad Soort Beuk (Fagus sylvatica) Extensief grasland (bloem/kruidenrijk)
aantal 8, onderdeel extensief grasland (bloemrijk) Circa 22 meter bij 25 meter
Totaal
m² 128 550 678
Figuur 2.4.3: Landschappelijke inpassing locatie Palserpad (Panningen).
Beheer beplanting De eiken- en beukenbomen vergen weinig onderhoud. Enkel bij jonge/kleine bomen dient de eerste jaren, iedere 1-2 jaar begeleiding-snoei te worden toegepast om de opgaande vorm van de boom te sturen, dubbele topscheuten te verwijderen en dode takken te snoeien. Tevens stimuleert het snoeien van jonge bomen de ontwikkeling van de stamdikte en de opgaande groei. Bij volwassen bomen is enkel begeleiding-snoei nodig bij overhangende takken of gevaarlijke/hinderlijke situaties. Bij jonge bomen is het plaatsen van boompalen en banden sterk aangeraden om jonge bomen recht te houden. Bovendien zorgen boompalen er voor dat wortels niet bewegen en zich beter kunnen ontwikkelen. De boombanden dienen jaarlijks te worden gecontroleerd en eventueel ruimer worden gezet om insnoeren te voorkomen. Slechte boompalen indien nodig vervangen. Na 5 groeiseizoenen kan de boompaal en band worden verwijderd. Onderhoud bestaat dan verder uit het verwijderen van dode takken en (sterk)
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
13
overhangende takken (begeleiding-snoei). Snoeiwerkzaamheden in beginsel in de winterperiode en buiten het broedseizoen (1 november – 15 maart). De onder-begroeiing van de bomen (waar geen bloemrijk kruidenmengsel is voorzien) en de beukenhaag worden op jaarlijkse basis regelmatig gemaaid en gesnoeid (vorm-snoei). Het bloem / kruidenrijke grasland wordt extensief gemaaid (1 maal per jaar). Planregels De landschappelijke inpassingsplannen zijn als bijlagen bij de planregels opgenomen. De inpassing is verder in de vorm van een voorwaardelijke verplichting in de planregels opgenomen met een daaraan gekoppelde aanleg- en instandhoudingsverplichting.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
14
3
Beleid
3.1
Nationaal beleid
3.1.1
Nationale omgevingsvisie
In de opmaat naar de Omgevingswet die naar verwachting per 1 Januari 2023 in werking treedt, heeft de Rijksoverheid de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. De NOVI bevat de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Nederland. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op het moment dat die wet in gaat (naar verwachting per 1 januari 2023) . Tot die tijd geldt de NOVI als structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in gaat, zal de NOVI gelden als instrument, zoals in de nieuwe wet is bedoeld. Uit de Omgevingswet volgt dat al het strategische beleid uit de bestaande beleidsdocumenten én het nieuwe strategische beleid op het beleidsterrein van de fysieke leefomgeving worden opgenomen in de NOVI. Het gaat om het strategisch beleid, omdat de NOVI een visie is en de hoofdzaken bevat van het beleid voor de fysieke leefomgeving (artikel 3.2 Omgevingswet). De NOVI komt daarmee in de plaats van gebiedsdekkende structuurvisies, de relevante delen van de natuurvisie, verkeers- en vervoerplannen, strategische gedeelten van nationale en provinciale waterplannen en milieubeleidsplannen.
Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie uit 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal; alle plannen moeten met oog voor natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt worden. Bij het maken van keuzes wordt gebruik gemaakt van drie afwegingsprincipes: 1. 2. 3.
Combinatie van functies gaat voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal en; Afwentelen wordt voorkomen.
De belangrijkste keuzes in de NOVI zijn:
Een klimaatbestendige inrichting van Nederland. Nederland wordt zo ingericht dat het land de klimaatveranderingen aankan. Daarvoor is nodig dat functies meer in evenwicht met natuurlijke systemen (bodem en water) worden ingepast; Verandering van de energievoorziening. Bij de inpassing van duurzame energie is er oog voor omgevingskwaliteit; Overgang naar een circulaire economie, waarbij we tegelijk goed kunnen blijven concurreren en een aantrekkelijk vestigingsklimaat bieden; Ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland. Hiermee wordt gestuurd op een goed bereikbaar netwerk van steden. Bij elkaar plaatsen van zogenaamde logistieke functies (bijvoorbeeld distributiecentra, datacenters) om hiermee de openheid en de kwaliteit van het landschap te behouden; Toekomstbestendig maken van het landelijk gebied in goed evenwicht met de natuur en landschap.
Bij het NOVI hoort een Uitvoeringsagenda; hierin staat hoe uitvoering wordt gegeven aan het NOVI. De agenda bevat een overzicht van instrumenten voor de verschillende beleidskeuzes. De NOVI zal worden uitgewerkt in Algemene Rijksregels, bestuurlijke afspraken, beleidsprogramma’s, inzet van financiële middelen en kennisontwikkeling. Er wordt straks gebiedsgericht gewerkt door middel van Omgevingsagenda’s en NOVIgebieden. 3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
In het Novi is een tabel opgenomen die weergeeft hoe de relatie is tussen de in de NOVI opgenomen nationale belangen, de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en de uitvoeringsregels in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en het Besluit kwaliteit leefomgeving
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
15
(Bkl) onder de Omgevingswet. De betreffende onderdelen en/of artikelen in het Barro, Bro, en straks Bkl, blijven ook na inwerkingtreding van de NOVI gelden. In het Barro zijn regels opgenomen ter bescherming van de nationale belangen. Deze regels moeten in acht worden genomen bij het opstellen van provinciale ruimtelijke verordeningen, bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen. De locaties Zandberg 1b in Helden en Palserpad in Panningen liggen niet in één van de gebieden waar het Barro betrekking op heeft. Het Barro vormt dan ook geen belemmering voor de herbestemming van de locatie.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Limburg
Op 1 oktober 2021 hebben Provinciale Staten van Limburg de Omgevingsvisie Limburg vastgesteld; deze visie is op 25 oktober 2021 in werking getreden. De Omgevingsvisie Limburg vervangt het in 2014 vastgestelde Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL2014) en is een strategische visie voor de lange termijn (2030-2050) op de fysieke leefomgeving. De visie gaat naast de fysieke leefomgeving ook in op onderwerpen als gezondheid, veiligheid, economie en sociale aspecten. En dat in onderlinge samenhang. De Omgevingsvisie is een zelfbindend document en bindt daarmee (enkel) de provincie Limburg. Als het nodig is voor de uitwerking van onderdelen van het beleid om bindende regels te stellen dan gebeurt dat via de omgevingsverordening. De vaststelling van de (nieuwe) omgevingsverordening Limburg zal naar verwachting nog in het jaar 2021 plaatsvinden. Tot die tijd geldt de Omgevingsverordening Limburg 2014. Hoewel de visie gaat over de periode 2030-2050 is de ‘Omgevingsvisie Limburg’ geen blauwdruk voor de toekomst. Bij (nieuwe) ontwikkelingen kan de provincie nog keuzes maken. Daarbij kiest de provincie Limburg voor maatwerk en wordt rekening gehouden met het karakter en mogelijkheden van een gebied en de afweging van belangen op lokale schaal. Als er afwegingen gemaakt moeten worden, dan gebeurt dat op basis van de onderstaande Limburgse principes: 1. 2. 3. 4.
Streven naar een inclusieve, gezonde en veilige samenleving; Kenmerken en identiteit van gebieden staan centraal; Meer stad, meer land; Zorgvuldig omgaan met onze ruimte en voorraden bovengronds én ondergronds.
Naast deze inhoudelijke principes, hanteert de provincie ook een aantal procesmatige uitgangspunten. Land en tuinbouw worden in de visie apart benoemd. Het provinciaal belang wordt als volgt benoemd: Een gunstig ondernemersklimaat voor de agrofoodsector; Een betekenisvolle transitie in de agrofoodsector: een overgang naar een meer duurzame, circulaire, vraaggerichte productie, die in balans is met, en bijdraagt aan een gezonde en duurzame leefomgeving. De Omgevingsvisie benoemt verder de uitdagingen en opgaven waar de land- en tuinbouwsector voor staat. De provincie wil daar vooral een faciliterende rol innemen. Voor de uitvoering staan de provincie een aantal instrumenten ter beschikking. Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet (naar verwachting per 1 januari 2023) zullen deze instrumenten verder uitgewerkt worden. De ontwikkelingen op de locaties Zandberg en Palserpad betekenen onder meer dat (het vestigen van) een intensieve veehouderij op beide locaties niet langer mogelijk is. Hergebruik van de aanwezige stallen en de omzetting naar een grondgebonden bedrijfstak dragen op hun manier bij aan de Limburgse principes en zijn hiermee niet in strijd.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
16
3.2.2
Provinciaal Omgevingplan Limburg 2014
Het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL 2014, geconsolideerde versie 13 augustus 2019) bevat een visie waarin centraal staat wat nodig is om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving te verbeteren. Het POL kijkt vooral naar de komende 10 jaren, dat wil zeggen tot en met 2024. Het POL 2014 heeft vier wettelijke functies die op verschillende wetten zijn gebaseerd: structuurvisie (Wet ruimtelijke ordening), provinciaal milieubeleidsplan (Wet milieubeheer), regionaal waterplan (Waterwet), Provinciaal Verkeer- en Vervoersplan (Planwet verkeer en vervoer). Het POL 2014 is uitsluitend bindend voor de provincie zelf en beoogt met name richting te geven aan de provinciale vraagstukken met betrekking tot de fysieke leefomgeving, waarover bestuurders een beslissing dienen te nemen. De doorvertaling van het POL 2014 in de provinciale ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ zorgt voor de doorwerking naar lagere overheden. Het POL 2014 beschrijft twee belangrijke Limburges principes: ‘kwaliteit centraal’ én ‘uitnodigen centraal’. Daar waar ‘uitnodigen centraal’ vooral gaat over het proces en de samenwerking gaat het bij kwaliteit centraal’ vooral over de fysieke leefomgeving. Limburg maakt daarbij onderscheid naar een zevental soorten gebieden: Bebouwd gebied: Stedelijk centrum; Bedrijventerrein; Overig bebouwd gebied.
Landelijk gebied: Goudgroene natuurzone; Zilvergroene natuurzone; Bronsgroene landschapszone en; Buitengebied. Beide locaties liggen volgens kaarten 1 en 2 in het ‘Buitengebied’ van Noord-Limburg.
Figuur 3.2.2.1: Uitsnede kaart 1 Zonering Limburg, POL2014, locatie Zandberg 1b links, locatie Palserpad rechts (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
De opgaven van Noord-Limburg liggen vooral op het vlak van innovatie (betere samenwerking in combinatie met de cradle-to-cradleprincipes), arbeidsmarkt (aantrekken arbeidskrachten van buiten de regio) en onderwijs (vestiging hoger en wetenschappelijk onderwijs, en goede mogelijkheden voor tewerkstelling of doorstroming van leerlingen uit het mbo-onderwijs, campusontwikkeling in het kader van Greenport Venlo). Dit alles met focus op de topsectoren in de regio zijnde tuinbouw en agrofood, logistiek, maakindustrie en hightech-systems (o.a. document valley). De sterk aanwezige agribusiness sector in deze regio bestaat uit de brede keten van primaire productie (vollegronds, glastuinbouw en intensieve veehouderij) met veredeling en bewerking van landbouwproducten in combinatie met de veiling van Grubbenvorst en de nabijgelegen veiling van Herunge). Dit heeft geleid tot Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
17
aanwijzing van het gebied als Greenport. Alhoewel de diverse landbouwfuncties in een brede strook binnen het gebied voorkomen, is er een concentratie van deze functies binnen het Klavertje 4-gebied. Het Klavertje 4-gebied is gelegen op het grondgebied van de gemeenten Venlo, Peel en Maas, en Horst aan de Maas. Voorliggend plan voorziet in een omzetting naar een andere bestemming op beide locaties. Naast voorzetting van het agrarisch gebruik (grondgebonden, akkerbouw) op de locatie Palserpad voorziet het plan in het verwijderen van de titel ‘intensieve veehouderij’ op beide locaties. De locatie Zandberg 1b wordt omgezet naar een woonbestemming. De voormalige stallen op de locatie Zandberg worden hergebruikt om een aanvullende inkomstenbron te genereren (caravan en camperstalling). De beleidsuitgangspunten van het POL2014 vormen geen belemmeringen voor het initiatief. 3.2.3
Omgevingsverordening Limburg 2014
Op 22 november 2019 heeft de provincie Limburg de geconsolideerde versie ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ vastgesteld. In de Omgevingsverordening heeft de provincie regels vastgelegd op het gebied van milieu, wegen, water, grond, agrarische bedrijven, natuur, wonen en ruimte. Alle regels die betrekking hebben op het omgevingsbeleid zijn daarmee ondergebracht in één verordening. De ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ bevat regels die voor iedereen of voor bepaalde doelgroepen gelden, maar ook instructiebepalingen die gemeentebesturen in acht moeten nemen bij ruimtelijke besluiten De Omgevingsverordening 2014 is door de jaren heen via wijzigingsverordeningen aangepast; de geconsolideerde versie van de Omgevingsverordening Limburg 2014 is de actuele versie. Het onderdeel Ruimte van de verordening (Hoofdstuk 2) richt zich tot de gemeentebesturen. De instructies die in dit hoofdstuk staan moeten door de gemeentebesturen in acht worden genomen bij het opstellen van bestemmingsplannen en beheersverordeningen en bij het verlenen van omgevingsvergunningen. Locatie Zandberg 1b Helden Voor de locatie Zandberg gelden volgens de ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ een aantal regels Kaartbeeld Algemeen Duurzame verstedelijking c.s.
Provinciale wegen en reserveringszones Beschermingsones natuur en landschap Uitsluitingsgebieden windturbines Intensieve veehouderijen, glastuinbouwvedrijven en zilvergroene natuurzone Natuurbescherming Milieubeschermingsgebieden Regionale waterkeringen Normering regionale wateroverlast Grondwaterontrekking Rioolplichtontheffing en gesloten stortplaatsen Bedrijventerreinen met provinciale geluidscontour
Van toepassing op locatie Zandberg 1b, Helden Algemeen (Ruimte) Regio Noord Limburg Landelijk Gebied Provinciale wegen. n.v.t. n.v.t. Ontwikkelingsgebied intensieve veehouderij Natuur Provincie Limburg n.v.t. n.v.t. Regionale wateroverlast – normering 1:25 n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Op de locatie Zandberg 1b verdwijnt de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ en wordt de bestemming omgezet naar een niet-agrarische bestemming. De regels van de ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ verzetten zich hier niet tegen. Locatie Palserpad Panningen Voor de locatie Palserpad gelden volgens de ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ een aantal regels. Kaartbeeld Algemeen Duurzame verstedelijking c.s.
Van toepassing op locatie Palserpad, Panningen Algemeen (Ruimte) Regio Noord Limburg Landelijk Gebied
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
18
Kaartbeeld Provinciale wegen en reserveringszones Beschermingsones natuur en landschap Uitsluitingsgebieden windturbines Intensieve veehouderijen, glastuinbouwvedrijven en zilvergroene natuurzone Natuurbescherming Milieubeschermingsgebieden Regionale waterkeringen Normering regionale wateroverlast Grondwaterontrekking Rioolplichtontheffing en gesloten stortplaatsen Bedrijventerreinen met provinciale geluidscontour
Van toepassing op locatie Palserpad, Panningen n.v.t. n.v.t. n.v.t. Ontwikkelingsgebied glastuinbouw Natuur Provincie Limburg n.v.t. n.v.t. Regionale wateroverlast – normering 1:25 Regionale wateroverlast – normering 1:50 n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Op de locatie Palserpad verdwijnt de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ en wordt de bestemming omgezet naar een grondgebonden agrarisch bedrijf. De regels van de ‘Omgevingsverordening Limburg 2014’ verzetten zich hier niet tegen. Geconcludeerd kan worden dat de Verordening geen specifieke regelingen bevat die het initiatief in de weg staan. 3.2.4
Ontwerp Omgevingsverordening Limburg (2022)
Met de komst van de Omgevingswet is een nieuwe omgevingsverordening nodig die past binnen de kaders en het instrumentarium van de Omgevingswet. Het ontwerp van de Omgevingsverordening Limburg (2021) betreft hoofdzakelijk een beleidsneutrale omzetting van de Omgevingsverordening Limburg 2014 . De verordening bevat enkele nieuwe of inhoudelijk gewijzigde onderwerpen; het gaat hier om instructieregels aan gemeenten op het gebied van wonen, zonneenergie, na-ijlende effecten van de steenkoolwinning en huisvestingsnormen voor internationale werknemers. De wijzigingen zijn een gevolg van uitspraken in de Omgevingsvisie Limburg. De inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingsverordening is gelijk aan de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Tot die tijd blijft de huidige Omgevingsverordening van kracht. De wijzigingen in de Ontwerp Omgevingsverordening werken niet door naar de initiatieven aan de Zandberg en het Palserpad. Ook als de Omgevingsverordening in 2023 in werking treedt, is er geen strijdigheid.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Structuurvisie ‘Buitengebied Gemeente Peel en Maas’
De structuurvisie ‘Buitengebied Peel en Maas’ is een overkoepelend document waarin aanvullingen en herzieningen ten opzichte van het voormalige structuurplan ‘Buitengebied Peel en Maas 2008’ zijn opgenomen. De structuurvisie bestaat tevens uit Streefkwaliteiten Geur - het instrument om de balans te bewaken tussen ontwikkelingen van intensieve veehouderijen en een goed woon- en leefklimaat - en een uitvoeringsparagraaf conform de Grexwet. Beide locaties vallen volgens de stukken onder de gebiedstypologie ‘Oude verdichte bouwlanden’. Ruimtelijk-landschappelijk is hiervoor het doel:
versterking van de landschappelijke karakteristiek bestaande uit relatief open akkers met verdichte randen; (clusters en linten van bebouwing) en doorzichten; behoud van cultuurhistorisch waardevolle, open, bolle akkers en behoud van voldoende brede doorzichten vanuit de verdichte clusters en linten naar deze relatief open akkers; behoud van de relatief open (bolle) akkers vanwege de aanwezige archeologische en/of cultuurhistorische waarden; realisatie van een verdere landschappelijke verdichting door weg- en erfbeplantingen in de clusters en linten; realisatie van een landschappelijk raamwerk t.b.v. een zorgvuldige inpassing van (nieuwe) economische activiteiten.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
19
In ruimtelijk-functionele zin kan het gebied zich als volgt ontwikkelen:
ruime toelating van verschillende economische functies; verdere menging van de functies wonen (ruimte-voor ruimte), werken (nieuwe economische dragers, recreatie en toerisme) en (verbrede) landbouw met name in de linten; binnen de landbouw een ruime toelating van teelt-ondersteunende voorzieningen m.u.v. de open, bolle akkers.
Voor beide locaties zijn landschappelijke inpassingsplannen opgesteld die onderdeel uitmaken van dit bestemmingsplan. Daarbij is rekening gehouden met de uitgangspunten zoals omschreven in de Structuurvisie met bijbehorende stukken. Ook in ruimtelijk-functionele zin passen de initiatieven op de locaties Zandberg en Palserpad binnen de beleidsuitgangspunten van de structuurvisie. Het verdwijnen van de bestemming ‘Agrarisch-intensieve veehouderij’ zorgt voor een verbetering va het woon- en leefklimaat in het algemeen en maakt een verdere menging van de functies wonen, werken en verbrede landbouw mogelijk. De sanering van de intensieve veehouderij aan het Palserpad in een kernrandzone kan worden getypeerd als een positieve ontwikkeling omdat hiermee een afwaartse beweging van de intensieve veehouderij richting de kern plaatsvindt. Het gemeentelijke beleid met betrekking tot Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB) waar in de Structuurvisie aandacht voor wordt gevraagd, is op een later moment herzien (uitgebreid) en staat in paragraaf 3.3.4. beschreven. 3.3.2
Omgevingsvisie Peel en Maas
Op 5 juli 2022 is de Omgevingsvisie Peel en Maas vastgesteld. Onder de noemer ‘het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving’ wil de gemeente met de omgevingsvisie bereiken dat Peel en Maas aantrekkelijk blijft én nog aantrekkelijker wordt. De gemeente vult deze opgave in door de aanwezige waarden te versterken en bij te dragen aan de opgaven. Ontwikkelingen zijn mogelijk als deze een bijdrage leveren aan de geformuleerde waarden en opgaven. Bij de waarden gaat het om de vraag wat kenmerkend is voor Peel en Maas en Peel en Maas uniek maakt (het DNA van Peel en Maas). Drie algemene kernwaarden zijn leidend: zelfsturing, diversiteit en duurzaamheid. Per landschappelijk deelgebied worden deze waarden aangevuld.
Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas
20
Figuur 3.3.2.1 Waardenkaart Omgevingsvisie Peel en Maas (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl) Zowel de locatie Zandberg 1b als Palserpad ong. zijn gesitueerd binnen het deelgebied ‘oude verdichte bouwlanden’. Oude verdichte bouwlanden
Gebiedskwaliteiten De verkaveling is onregelmatig en niet al te grootschalig. Dit geeft het gebied zijn openheid. Hiermee in contrast staat de verdichting langs de linten. De bolle akkers zijn bijzondere akkercomplexen die door hun enigszins bolle ligging en openheid opvallen. Deze bolle akkers zijn kenmerkend voor door de mens gevormde gronden, ontstaan door langdurige bemesting en opplagging. De oudste ontginningen met dorpen en bebouwingslinten. Er zijn uitwaaierende wegenpatronen te zien vanuit de dorpen naar de omringende velden (Baarlo, Helden en Meijel). De zichtlijnen vanuit de bouwlanden naar de torenspitsen in de dorpen zijn erg fraai. Verspreid over het gebied liggen tal van cultuurhistorische objecten.
Te versterken waarden Versterking van cultuurhistorische identiteit (ontginningshistorie, bolle akkers) waardoor de aantrekkingskracht voor toeristen toeneemt; kansen voor agrotoerisme en extensieve recreatie. Werk aan architectonische en stedenbouwkundige samenhang in verdichte gebieden. Zorg voor contrast tussen verdichte en open stukken. Behoud en maak doorzichten vanuit linten naar de akkercomplexen, Versterk historische elementen: oude bebouwing, erfontsluitingswegen, (laan)beplantingen. Voer actief akkerrandenbeheer langs de veldwegen voor een groene dooradering van deze relatief verdichte gebieden, Versterk typisch grondgebruik als (hoogstam) fruitteelt en stimuleer hoogstamfruit bij de erven. Draag bij aan ontbrekende schakels in het wandel- en fietsnetwerk door de oude bouwlanden.
Deze indeling verschilt niet van die van de structuurvisie zoals beschreven in paragraaf 3.3.1. De nuancering zit in de beschreven kwaliteiten en te versterken waarden. Voor beide locaties is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld dat onderdeel uitmaakt van dit bestemmingsplan. Daarbij is rekening gehouden met de uitgangspunten zoals omschreven in de Omgevingsvisie en de Structuurvisie met bijbehorende stukken. 3.3.3
Bestemmingsplan met verbrede reikwijdte ‘Omgevingsplan Kwistbeek’
Locatie Zandberg Het vigerend bestemmingsplan op de locatie Zandberg is het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte ‘Omgevingsplan Kwistbeek’ (vastgesteld 23-06-2020). In dit bestemmingsplan is aan de locatie de enkelbestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie - 4’ en ‘Waarde – Oude bouwlanden’ toegekend. Op het perceel geeft de enkelbestemming ‘Agrarisch – Intensieve veehouderij’ tevens de begrenzing van het agrarische bouwvlak aan. Het perceel kent een maatvoeringaanduiding: het maximaal aantal wooneenheden op het perceel is vastgelegd op 2. De locatie kent verder een aantal gebiedsaanduidingen. Het betreft:
Gebiedsaanduiding ‘ontwikkelingszone bebouwingslinten’ Gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’ Gebiedsaanduiding ‘wro-zone- wijzigingsgebied 1 ob’
De enkelbestemming ‘Agrarisch - intensieve veehouderij’ maakt de exploitatie van een intensief veehouderijbedrijf op de locatie Zandberg 1b mogelijk. Het bestemmingsplan met verbrede reikwijdte bevat geen wijzigingsbevoegdheden. Een omzetting naar de bestemming ‘Wonen’ is enkel mogelijk met een planherziening. 3.3.4
Bestemmingsplan ‘Buitengebied Peel en Maas’
Locatie Palserpad Het vigerend bestemmingsplan op de locatie Palserpad is het bestemmingsplan “Buitengebied Peel en Maas” (deels onherroepelijk in werking, vastgesteld 24-12-2014). In dit bestemmingsplan is aan de locatie de enkelbestemming ‘Agrarisch – intensieve veehouderij’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie - 4’ Plantoelichting bestemmingsplan Zandberg 1b en Palserpad, gemeente Peel en Maas