2023-055 17 Adviesnota zienswijzen.docx

NOTITIE AANDACHTSPUNTEN BEGROTINGEN 2024 GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN De gemeenschappelijke regelingen waar Peel en Maas deel van uitmaakt leveren in principe uiterlijk op 30 april een ontwerpbegroting aan voor het daaropvolgende jaar. Die ontwerpbegrotingen worden door het Dagelijks Bestuur (DB) van de gemeenschappelijke regeling (GR) verstuurd naar de deelnemende gemeenten zodat de raden een mogelijkheid hebben om een zienswijze over die begroting in te dienen. Die zienswijzen worden vervolgens door het Algemeen Bestuur (AB) betrokken bij de behandeling en besluitvorming van die begroting. E.e.a. is ook op die wijze vastgelegd in de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR). De interne procedure in Peel en Maas is als volgt: De adviezen over de begrotingen en de eventuele concept-zienswijzen worden door het college van B&W voorbereid en voorgelegd aan de gemeenteraad. De gemeenteraad neemt de stukken in behandeling via commissie en raadsvergadering en kan dan nog aanpassingen doen. Na vaststelling verstuurt de griffie namens de gemeenteraad de besluiten en eventuele zienswijzen naar de gemeenschappelijke regelingen In deze notitie gaan we kort in op de begrotingen van de verbonden partijen en geven we een advies over het al dan niet indienen van een zienswijze.

Deze adviezen hebben we samengevoegd in één raadsvoorstel waarbij ook de conceptbrieven zijn gevoegd van de verbonden partijen waar we een inhoudelijke zienswijze nodig achten. Uiteraard zijn ook de betreffende begrotingen bij het raadsvoorstel gevoegd als bijlage. Het betreft de volgende gemeenschappelijke regelingen en adviezen Gemeenschappelijke regeling BsGW GR Werkvoorzieningschap NLW GR Maasveren MGR Sociaal domein Limburg Noord GR Omnibuzz Veiligheidsregio Limburg Noord RUD Limburg Noord

Advies m.b.t. zienswijze Wel zienswijze indienen Geen zienswijze noodzakelijk Geen zienswijze noodzakelijk Geen zienswijze noodzakelijk Geen zienswijze noodzakelijk Wel zienswijze indienen Geen zienswijze noodzakelijk

BsGW Het bestuur van de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (GR BsGW) stelt uw raad in de gelegenheid om binnen de door de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gestelde termijn een zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en de eerste begrotingswijziging 2023 in te dienen. In de vergadering van 23 februari 2023 heeft het Dagelijks Bestuur van BsGW de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 en de eerste begrotingswijziging 2023 in ontwerp vastgesteld. De zienswijze dient zo spoedig mogelijk na de collegevergadering van 22 mei 2023, in concept te worden aangeleverd, aangezien de termijn voor indiening 31 mei 2023 is. Direct na de besluitvormende raadsvergadering van 4 juli 2023 wordt de definitieve zienswijze aan het dagelijks bestuur kenbaar gemaakt. 1e begrotingswijziging 2023 Volgens artikel 25, lid 2 van de GR BsGW wordt een begrotingswijziging ingediend als er sprake is van een onder-resp. overschrijding van het budget van de regeling, voor zover dit wordt bepaald door de vastgestelde bijdragen van de deelnemers. In het Algemeen Bestuur van 8 december 2022 is besloten een begrotingswijziging in te dienen vanaf 3% van de begrotingsomvang, i.c. een bedrag van € 822.000. De voorliggende begrotingswijziging betreft een totaalbedrag van € 1.044.000 en dat gaa om de volgende posten: Bruto lonen, sociale lasten en overige personeelskosten, Incl.

VIC-functionaris: € 675.000 Huisvesting: € 58.000 ICT (onderhoud en outsourcing): € 128.000 Logius: € 345.000 -/Operationele kosten (uitkerings- en uitvoering WOZ-bezwaar- en beroepen porti, inhuur): € 406.000 Accountantskosten: € 122.000 Totaal: € 1.044.000 BsGW valt onder de CAO Werken voor Waterschappen. Eind 2022 hebben de waterschappen en vakbonden een cao-akkoord bereikt. De in dit Arbeidsvoorwaardenakkoord Waterschappen 2023 gemaakte beloningsafspraken zijn hoger dan de in de begroting van BsGW opgenomen indexering van 2,5%. Daarnaast zijn door mondiale ontwikkelingen de loonkosten en prijzen fors gestegen. Tot slot is wet -en regelgeving veranderd op het gebied van de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is met ingang van 2023 de verantwoordelijkheid van het Dagelijks Bestuur (DB). In het verlengde hiervan zijn extra werkzaamheden op het gebied van controles uit te voeren. Daarom is uitbreiding van de interne controle met een (VIC)-functionaris nodig. Concept begroting 2024 De onderstaande ontwikkelingen zijn opgenomen in de ontwerpbegroting t.o.v.

de begroting 2023: - Loonindexering en prijsinflatie(nadelig) - Vervallen kosten Generieke Digitale Infrastructuur (GDI-) voorzieningen (voordelig) - Programma Aanbesteding Hosting en Applicaties: Implementatie kosten en reservering voor toekomst - Samenwerkingsportaal: Uit oogpunt van zekerheiden continuïteit wordt het Samenwerkingsportaal begrotingstechnisch ook voor de jaren 2025 toten met 2027 gecontinueerd - Investeren in de toekomst: noodzakelijke uitbreiding van personele capaciteit In financieel opzicht betreft het de volgende aanpassingen (t.o.v. begroting 2023) 1. Loonindexering € 486.000 2. Indexering goederen en diensten € 302.000 3. Vervallen kosten GDI-voorzieningen € 345.000 -/4. Vervallen implementatiekosten AHA € 2.275.000 -/5. Uitbreiding personeel € 423.000 Totaal: € 1.409.000 -/Door het wegvallen incidentele kosten aangaande implementatie Hosting en Applicaties neemt het begrotingstotaal van 2024 af ten opzicht van 2023 Financieel effect voor gemeente Peel en Maas

Voor Peel en Maas leiden de hogere bijdragen volgens de begrotingswijziging en de begroting 2024 tot nadelen voor de eigen begroting 2023 en 2024: Initiële bijdrage Peel en Maas over 2023 Bijdrage 2023 ná 1e begrotingswijziging 2023

€ 720.206 € 755.643

Bijdrage Peel en Maas 2024 na vaststelling 1e begrotingswijziging 2023 én begroting 2024

€ 716.505

De financiële effecten van de hogere bijdrage in 2023 ( + € 35.437) en de begroting 2024 (+ € 94.339) zullen ná definitieve vaststelling worden verwerkt in de bijstellingsrapportage 2023 resp. begroting 2024 van Peel en Maas Harmonisatietraject: keuze voor maatwerk Tijdens de Algemeen Bestuursvergadering van de BsGW van 09-12-2021 is ingestemd met het procesvoorstel m.b.t. harmonisatie en herziening van de kostenverdeelmethode. Het doel van dit project is om te komen tot een meer eerlijke kostentoerekening door de deelnemers die (veel) gebruik maken van maatwerk of arbeidsintensieve heffingsvarianten hier ook de rekening voor te laten betalen. In dit kader is per deelnemer in kaart gebracht welk maatwerk of arbeidsintensieve heffingsvarianten momenteel worden afgenomen (zie bijlage Overzicht te harmoniseren per deelnemer). Aan de gemeenteraden wordt de keuze voorgelegd of men de huidige als maatwerk bestempelde heffingsvarianten wil behouden in de wetenschap dat hier vanaf 2024 een hoger prijskaartje aan komt te hangen. Voor de gemeente Peel en Maas zijn de gevolgen van het harmonisatietraject beperkt. Alleen de belastingheffing voor de uitgifte van extra GFT-containers is als maatwerk geclassificeerd.

Er wordt voorgesteld om het maatwerk dat gepaard gaat met de belastingheffing van de extra GFT container te behouden omdat de frequentie van GFT inzameling momenteel ter discussie staat. Hierdoor is het wenselijk dat de mogelijkheid voor het aanvragen van een extra GFT container behouden blijft. De kosten van dit maatwerk zijn éénmalig € 6.368 en de uitvoeringskosten bedragen € 5.971 per jaar met een afnameplicht voor 3 jaar. Doordat het maatwerk van alle deelnemers met ingang van 2024 afzonderlijk in rekening gebracht gaat worden is de verwachting dat de algemene bijdrage hierdoor zal dalen. De mate waarin dit zal gebeuren is afhankelijk van de keuzes die de andere deelnemers gaan maken op gebied van maatwerk en van de herziening van de kostenverdeelmethode die voor later dit jaar op de planning staat. Advies m.b.t. zienswijze: Gelet op het voorgaande, stellen wij aan u voor een zienswijze in te dienen (zoals bijgevoegd) met als aandachtspunten: a. Gebrekkig inzicht in totale financiële impact b. Hogere accountantskosten in relatie met uitbreiding fte op het gebied van rechtmatigheidscontrole c. Tijdelijkheid van formatieuitbreiding als gevolg van wettelijke wijzigingen d.

Realisatie van besparingen miv 2028 in het kader van het OOP Omdat de begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 inhoudelijk in elkaars verlengde liggen, heeft bijgevoegde zienswijze betrekking op beide begrotingsvoorstellen.

Werkvoorzieningschap NLW Het werkvoorzieningschap NLW is 100% aandeelhouder van de NLW NV. In de NV vinden de daadwerkelijke activiteiten plaats en zijn de WSW-medewerkers in dienst. De drie schapsgemeenten (Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venray) dragen bij aan de exploitatietekorten van de NV en betalen via het werkvoorzieningschap de reguliere gemeentelijke bijdrage. Daarnaast wordt via het werkvoorziening de rijksbijdrage WSW doorbetaald. Het directe financieel effect van het werkvoorzieningschap is dus relatief gering. Voor 2023 is een begrotingswijziging opgesteld en verder ligt de begroting 2024 ter zienswijze voor. Begrotingswijziging 2023: De overheadkosten zullen in 2023 de eerder ingediende begroting overschrijden. Besloten is een gewijzigde begroting op te stellen. Er zullen meer kosten zijn vanwege de tijdelijke en structurele invulling van de positie van bestuurssecretaris. Eveneens verwachten wij aanvullende kosten voor ondersteuning en advies bij het proces om te komen tot een nieuwe visie. Ter dekking van de extra kosten en het stabiel houden van het eigen vermogen, zal de gemeentelijke bijdrage worden verhoogd met € 63.000 voor 2023. Voor Peel en Maas betekent dat ca. 1/3e deel van € 63.000 = € 21.000 hogere kosten in 2023. We gaan er vooralsnog van uit dat we deze extra kosten binnen de bestaande budgetten voor het sociaal domein 2023 kunnen dekken.

Begroting 2024: Voor de begroting zijn dezelfde uitgangspunten (pagina 3) gehanteerd als in het verleden met uitzondering van een wat ruimer budget voor overheadkosten (€ 25.000) om onvoorziene kosten te kunnen opvangen. De gemeentelijke bijdrage voor Peel en Maas bedraagt € 27.000 voor de bestuurskosten en € 203.000 voor de exploitatiekosten. Deze bijdrage kan binnen de begrote budgetten voor 2024 worden gedekt. Toekomstige ontwikkelingen: In de komende maanden zal er het een en ander aan ontwikkelingen plaatvinden die ook gevolgen hebben voor NLW. Daarbij zullen we het participatiebeleid tegen het licht houden vanuit de vraag: ‘Op welke manier en op welke plekken organiseren we zinvolle werkplekken waar mensen die extra ondersteuning nodig hebben waardevol werk kunnen verrichten?’. Over de dat proces worden gemeenteraden separaat geïnformeerd. Advies m.b.t. zienswijze: De financiële impact van begroting en begrotingswijziging is relatief gering en de oorzaken voor de noodzakelijke bijstelling van de begroting 2023 zijn voldoende toegelicht. Inhoudelijk is de begroting 2024 nauwelijks anders dan die van voorgaande jaren. Over de ontwikkelingen rondom het participatiebeleid en de gevolgen voor NLKW worden gemeenteraden via een afzonderlijk traject meegenomen. We stellen voor om over de begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 geen zienswijze in te dienen.

Maasveren In het kader van de Gemeenschappelijke Regeling Maasveren Limburg-Noord (GR Maasveren) draagt de gemeente Horst aan de Maas als Centrumgemeente, in opdracht van de deelnemers aan deze regeling, er zorg voor dat de belangen van de Maasoever gemeenten, elk voor zover het hun grondgebied betreft, worden behartigd op het gebied van onderhoud en vervanging van de vijf Maasveren Limburg-Noord en het onderhoud en beheer van de veerstoepen. Daarnaast treedt de gemeente Horst aan de Maas op als opdrachtgever voor de exploitatie van de Maasveren LimburgNoord. Hierbij wordt het uitgangspunt gehanteerd van het handhaven van de continuïteit en kwaliteit van alle vijf de Maasveren, met zo ruim mogelijke vaartijden, zo laag mogelijke tarieven, waarbij de veiligheid van de gebruikers voorop staat. Het betreft de exploitatie van de veerdiensten over de Maas tussen: 1. Kessel en Beesel; 2. Baarlo en Steyl; 3. Grubbenvorst en Velden; 4. Lottum en Lomm; 5. Broekhuizen en Arcen. De GR Maasveren zal zoveel als mogelijk invulling geven om een bijdrage aan de klimaatadaptatie te realiseren. Er zal in het kader van duurzaamheid gebruik worden gemaakt van 100% blauwe diesel. Deze diesel is niet synthetisch en heeft geen CO2 uitstoot. Vanwege de grote prijsschommelingen tussen normale en blauwe diesel kan er ook de keuze worden gemaakt voor de 50% versie van blauwe diesel.

Door het hoogwater van juli 2021 zijn enkele walkades uitgespoeld. De GR gaat kijken of dit op een manier op te lossen is om bij een volgend hoogwater te voorkomen dan wel te verminderen. Per 1 januari 2023 is er een nieuwe concessieovereenkomst gesloten met de huidige exploitant voor de duur van 5 jaar. Begrotingswijziging 2023 (opgenomen in begroting 2024) Met de bijstelling van de begroting 2023 á € 100.000 wordt herstelwerk van veerstoepen en walkades mogelijk gemaakt, als gevolg van het hoge water van juli 2021. Het gereserveerde bedrag in de begroting 2022 was al bestuurlijk geaccordeerd. Na accorderen is bestuurlijk besloten om dat bedrag in te zetten voor de extra gemaakte kosten van blauwe diesel en kostenbijdrage exploitatie. Het bedrag wat momenteel geraamd staat is nodig om de schade welke is veroorzaakt tijdens het hoogwater juli 2021 en hoogwater begin 2022 te repareren. Schade heeft vooral aan de veerstoepen Lottum- Lomm en Broekhuizen voor onder spoeling van de veerstoepen gezorgd. Hierdoor is de bovenlaag van het asfalt los komen te liggen en weggespoeld. Begroting 2024: De begroting 2024 bevat weinig aandachtspunten: - Structureel is een bedrag van € 10.000 opgenomen voor het reguliere onderhoud aan de veerstoepen. In 2023 is € 100.000 extra budget opgenomen voor het aanpassen van de veerstoepen en walkades als gevolg van het hoogwater.

- De gemeente ontvangt een vergoeding voor het recht om te mogen over varen en de verhuur van de maasveren. Deze wordt geïndexeerd met de CPI indexering. Advies zienswijze begrotingswijziging 2023 en begroting 2024 De begrotingswijziging betreft een in 2022 al genomen bestuursbesluit en de begroting 2024 bevat geen inhoudelijke of financiële aandachtspunten. Er zijn voor Peel en Maas geen financiële consequenties als gevolg van de begrotingswijziging en begroting. Het advies is derhalve om geen zienswijze in te dienen over begrotingswijziging en begroting 2024.

MGR Sociaal domein Limburg Noord BEGROTINGSWIJZIGING 2023 Na het vaststellen van de begroting 2023, heeft de MGR zich verder ontwikkeld en heeft zij er ook taken bijgekregen. Denk hierbij aan nieuwe contractering van segment 1 die in 2023 van start is gegaan. Verder zijn nu ook de nieuwe cao-afspraken en de definitieve indexeringscijfers voor 2023 bekend. Tevens is er nog een aanpassing gedaan in de regionale begroting Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang (BW/MO). Conform het bestuursbesluit van 26 januari 2023 worden de uitvoeringskosten van de regionale beleidsagenda BW / MO niet meer begroot bij de MGR maar bij de individuele gemeenten. Wel zal de financiële afwikkeling van deze kosten via de MGR verlopen. De begroting BW/MO wijzigt verder als gevolg van o.a. hogere rijksmiddelen. De financiële bijstellingen zijn als volgt: Personeelskosten: + € 168.516 Bedrijfsvoeringkosten: + € 75.500 Per saldo hoger overschot regionale begroting BW/MO: € 3.568.600 (uit te keren aan deelnemers) De bijdrage van Peel en Maas aan de MGR stijgt naar € 370.000 als gevolg van deze begrotingswijziging. De bijdrage die Peel en Maas ontvangt uit de regionale begroting BW/MO stijgt echter ook met ruim € 300.000 zodat per saldo een voordeel ontstaat in 2023. Dit voordeel wordt via de 1e bijstellingsrapportage 2023 deels ingezet ten behoeve van het Experience centre.

Advies zienswijze begrotingswijziging 2023: De bijstellingen die worden voorgesteld zijn het gevolg van autonome ontwikkelingen (prijsstijgingen), rijksbeleid (hogere uitkering beschermd wonen / maatschappelijke opvang) of bestuursbesluiten (uitvoeringskosten beleidsagenda BW/MO) en dus in principe onvermijdelijk. De wijzigingen zijn tekstueel en financieel goed onderbouwd en toegelicht. Het advies is om geen zienswijze in te dienen. BEGROTING 2024 De MGR Sociaal domein Limburg Noord kent twee modules: Module 1: Opdrachtgeven in het sociaal domein. Enkele taken die onder module 1 vallen zijn: - Initiële inkoop - Contracteren, uitvoeren van inkooptrajecten - Contractbeheer en -management - Monitoren op kwaliteit, rechtmatigheid en continuïteit - Data-analyses en monitoring - Financieel beheer voor diverse regionale taken waaronder crisiszorg, bovenregionale zorg en segment 1 jeugd. - Faciliteren voorzitter Bijzondere Toegang segment 1 Module 2:

Uitvoering BW MO B&P. (Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Bemoeizorg & Preventie) Enkele taken die onder module 2 vallen zijn: - Faciliteren procesregie voor visievorming en beleidsagenda BW, MO - Coördinatie van de lokale toegang BW van de gemeenten - Contractmanagement - Monitoren op kwaliteit, rechtmatigheid en continuïteit - Data-analyses en monitoring - Financieel beheer ten behoeve van BW, MO en B&P; - Opstellen van periodieke rapportages

De MGR neemt (op basis van regionale afspraken) de volledige regionale begroting BW MO B&P op in haar eigen begroting. Hierdoor wordt de MGR verantwoordelijk voor de baten en lasten, zoals opgenomen in deze regionale begroting. Met de opname van het programma BW MO B&P in haar begroting wordt de MGR verantwoordelijk voor de verdeling van het saldo op het programma BW MO B&P over de 14 deelnemende gemeenten.

De begroting 2024 is financieel gezien opgesteld op basis van de bijgestelde begroting 2023 (zie begrotingswijziging 2023) en verwachte (prijs)ontwikkelingen voor 2024. Inhoudelijk volgt de begroting het vastgestelde uitvoeringsplan van de MGR. Wat betreft de regionale begroting BW/MO is voor 2024 weer het oorspronkelijke niveau van 2023 als basis genomen. De belangrijkste factor voor deze begroting vormen de rijksmiddelen en hoe deze zich ontwikkelen is vooralsnog onzeker. De verwachte bijdrage van Peel en Maas bedraagt € 386.776 en dat is ca.€ 62.000 hoger dan in de gemeentelijke begroting is geraamd. Voor de kadernota en begroting 2024 stellen we bijdrage aan de MGR bij. Wat betreft het aandeel van Peel en Maas in het verwachte overschot van de regionale begroting BW/MO wordt een opbrengst van € 2,5 miljoen geraamd. In de gemeentelijke begroting is gerekend op een bijdrage van € 2,4 miljoen. Gezien de onzekerheid over de rijksmiddelen stellen we de verwachte opbrengst vooralsnog niet bij. Advies zienswijze begroting 2024 De financiële bijstellingen die worden voorgesteld zijn voornamelijk het gevolg van autonome ontwikkelingen (prijsstijgingen). Inhoudelijk sluit de begroting aan bij het vastgestelde uitvoeringsplan maar kan e.e.a. wel wat nader worden uitgewerkt voor wat betreft enkele onderwerpen die in de kadernota van de MGR zijn benoemd.

Dat betreft dan bijvoorbeeld de verkenning naar de wijze hoe toezicht en handhaving regionaal belegd kan worden en op welke wijze de hervormingsagenda jeugd invloed heeft op de werkzaamheden van de MGR. Waarschijnlijk is er m.b.t. deze onderwerpen nog geen concreet nieuws waardoor eventuele gevolgen niet in de begroting zijn opgenomen. We gaan er van uit dat zodra over deze onderwerpen concrete zaken te melden zijn de MGR dat poactief oppakt en waar nodig in de vorm van een begrotingswijziging voorlegt aan de gemeenteraden. Het advies is om geen zienswijze in te dienen over de begroting 2024.

Omnibuzz Omnibuzz is voor de Limburgse gemeenten de uitvoeringsorganisatie voor het vraagafhankelijk Wmo vervoer. Het dagelijks bestuur van Omnibuzz heeft de concept bijgestelde begroting 2023-2 en de conceptbegroting 2024 met meerjarenperspectief 2025-2027 aan de gemeenten aangeboden. De gemeenten kunnen daarop een zienswijze bij het DB van Omnibuzz indienen. De uitgangspunten waarop de aangepaste begroting 2023 en de begroting 2024 is gebaseerd, liggen in lijn met het eerder vastgesteld bedrijfsplan, de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz en de dienstverleningsovereenkomsten. De bedrijfsvoering is prima op orde bij Omnibuzz. Begroting 2023-2: Ten opzichte van de begroting 2023-1 vallen de totale kosten € 748.000 hoger uit. Voor de gemeente Peel en Maas betekent dit een bedrag van € 16.000. Deze stijging is toe te schrijven aan de noodzakelijke verhogingen die Omnibuzz heeft moeten doorvoeren als gevolg van indexaties en de nieuwe cao-afspraken voor 2023. De stijging van de kosten voor 2023 worden opgevangen binnen de begroting 2023. Begroting 2024: De noodzakelijke verhoging die Omnibuzz heeft moeten doorvoeren als gevolg van indexaties en nieuwe cao-afspraken werken ook door in de kosten voor 2024. Voor de gemeente Peel en Maas betekent dit een stijging in de kosten van € 31.000. Deze kosten worden meegenomen bij de begroting 2024.

De volgende factoren zijn van belang: - De NEA-index is met 13,7% historisch hoog. In de begroting 2023-1 was rekening gehouden met een NEA-index van 3,5%; - Nieuwe cao-afspraken: 8% loonstijging. In de begroting 2023-1 was rekening gehouden met 2% - De effecten van corona op het vervoersvolume is nog steeds merkbaar. De tendens is dat het volume langzaam weer zal stijgen - Er wordt gewerkt aan belangrijke onderwerpen voor de bedrijfsvoering en de toekomst: o Constante verbetering van kaders en optimalisatie beheersmaatregelen zoals inzet lokale vervoersinitiatieven en gebruiksregels o Samenhang Wmo-vervoer en OV en verkenning vernieuwende vervoersoplossingen o Continuïteitsafspraken met de vervoerders passend bij de nieuwe werkelijkheid (post Corona tijd) o Voorbereiding omzetting van zonetarief naar kilometertarief voor klanten en vervoerders gelijktijdig met nieuwe aanbesteding Advies m.b.t. zienswijze: Met de gemeenten in Noord-Limburg zijn afspraken gemaakt over regionale afstemming bij een aantal grote gemeenschappelijke regelingen waaronder Omnibuzz. In overleg met de regiogemeenten wordt voorgesteld om geen zienswijze in te dienen, omdat er financieel noch operationeel aanleiding toe is.

Veiligheidsregio Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Limburg Noord legt de ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging voor 2023 voor aan de gemeenteraad van de gemeente Peel en Maas. Daarnaast is het ontwerpbesluit oprichting stichting waarborgfonds Veiligheidsregio’s bijgesloten. De raad dient een eventuele zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en/of wensen en bedenkingen inzake het ontwerpbesluit stichting waarborgfonds voor 7 juli 2023 aan de Veiligheidsregio LimburgNoord kenbaar te maken. Besluitvorming op de begrotingswijziging 1 2023, begroting 2024 en het ontwerpbesluit stichting waarborgfonds vindt plaats op 7 juli 2023 in het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio LimburgNoord. Begrotingswijziging 2023 Op 28 februari 2023 is een principe akkoord bereikt over de arbeidsvoorwaarden voor het personeel in dienst van de veiligheidsregio's. Bij VRLN zal sprake zijn van een gemiddelde loonkostenstijging van 9,54% in 2023. Daarnaast zijn er nog secundaire arbeidsvoorwaarden voorgesteld, die voor de VRLN tot een kostenstijging leiden. Bovenstaande leidt tot een extra gemeentelijke bijdrage vanaf 2023 van € 3,068 miljoen. Ook is er sprake van een prijseffect. Het Kabinet heeft aangegeven bij voorjaarsnota 2023 het accres in het gemeentefonds te verhogen om de doorwerking van de prijsstijging op te vangen.

In de begrotingswijziging 2023 nemen we een voorschot op deze verwachte verhoging. Voor de gemeentelijke bijdragen betekent dit een verdere verhoging van € 1,436 miljoen. In totaal stijgt de bijdrage voor Peel en Maas met € 356.246 hetgeen in de 1e bijstellingsrapportage 2023 is opgenomen. Daar staat wel een compensatie vanuit de algemene uitkering tegenover waarin extra middelen zijn opgenomen om de effecten van hogere lonen en prijzen deels te dekken. Begroting 2024 De belangrijkste aandachtspunten uit de begroting 2024 zijn: Structureel tekort kapitaallasten brandweer: Vanaf 2015 is bekend dat het in de regionalisering van de brandweer overgedragen budget voor de kapitaallasten te laag is. Vrijwel direct na de regionalisering is begonnen de brandweerzorg efficiënt(er) te organiseren. De slagkracht en de hieraan gerelateerde capaciteit aan materieel is in de afgelopen jaren telkens weloverwogen naar beneden bijgesteld. Daarnaast is in 2017 een egalisatiereserve voor de kapitaallasten gevormd. De technologische ontwikkeling kent een hoog tempo. Voor een doelmatige inrichting van de brandweerzorg is het noodzakelijk het materieel tijdig te vervangen en daarbij te anticiperen op de technologische vernieuwing. Daarnaast zien we dat de prijsontwikkeling in deze sector hoog is.

Op groot transport, tankautospuiten maar ook communicatie apparatuur zien we prijsstijgingen tot wel 30% ten opzichte van vijf jaar geleden. Om het structurele tekort dat ontstaat op te vangen wordt het budget voor de dekking van de kapitaallasten stapsgewijs verhoogd met een bedrag van € 1.048.000 in 2027. Voor de begroting 2024 betekent dit een extra bijdrage van € 524.000. Met deze aanvullende bijdrage vanaf 2024 is het tevens mogelijk de verplichte technologische vernieuwing van het materieel te versnellen. Versterken medische milieukunde: Verontreinigingen van de leefomgeving (milieuverontreinigingen zoals bodem, lucht, water en kwaliteit van het binnenklimaat, veehouderij) en klimaatverandering worden door instanties als de WHO gezien als de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Deze bedreigingen kunnen zich op de lange termijn uiten, maar ook tijdens een incident. Het werkveld medische milieukunde binnen de GGD Limburg-Noord is met de komst van de Omgevingswet en nieuwe thema’s, zoals klimaatverandering, energietransitie, verduurzaming en gezonde leefomgeving aan versterking toe. Het taakgebied is kwetsbaar ingericht gezien de ambities van de GGD. Op dit moment worden de werkzaamheden door 1 vakspecialist gezondheid (milieugezondheidskunde) en 1 medewerker medische milieukunde uitgevoerd.

Daarnaast is het team niet operationeel actief in de bestrijding van incidenten door het ontbreken van een Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS). Deze taak is tegen betaling belegd bij de GGD Zuid-Limburg. Om de rol van Medische Milieukunde te versterken, is het structurele budgettaire kader vanaf 2024 verhoogd met € 150.000. Doorlopen kosten coronapandemie De kosten van de bestrijding van de coronapandemie van de GGD en de veiligheidsregio worden vergoed door het Rijk. De afrekening over 2022 is nog niet definitief vastgesteld door VWS. In het kader van de coronabestrijding zijn externe partijen ingehuurd.

De kans bestaat dat overeenkomsten na het officiële einde van de pandemie nog enige tijd doorlopen. Het ministerie van VWS heeft toegezegd dat ook deze kosten in beginsel voor vergoeding in aanmerking komen. Deze afspraak behoeft op landelijk niveau aanscherping. Kosten cyberincidenten en investeringen informatieveiligheid Op 9 januari 2022 heeft een hack op de systemen van VRLN plaatsgevonden. De gevolgen voor de operatie bleven gelukkig beperkt en er zijn geen privacygevoelige gegevens ontvreemd. Er is wel financiële schade omdat externe expertise is ingezet van het CERT team (Computer Emergency Response Team Zorg), leverancier Insign, advocaat en forensisch onderzoek. Medio 2022 heeft er meerdere keren (juridische) correspondentie plaatsgevonden, waarbij VRLN de leverancier Insign aansprakelijk stelt. Bij het opmaken van de begroting 2024 vinden gesprekken over een schikkingsvoorstel plaats. Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid toe, daar we merken dat de digitale kwetsbaarheden en dreigingen ook toenemen. VRLN heeft de afgelopen tijd geïnvesteerd in hard- en software om informatiesystemen veiliger te maken. De komende jaren worden er aanvullend diverse maatregelen ondernomen, zoals het implementeren van de BIO. De BIO geldt als basisnormenkader voor de overheid op informatiebeveiliging.

VRLN wil de maatregelen binnen twee jaar volledig implementeren. Daarnaast wil VRLN samenwerken met andere veiligheidsregio’s en GGD’en om de kwetsbaarheid van onze organisatie te verminderen. De VRLN zou graag zien dat software voor cruciale processen op een landelijke infrastructuur draait in plaats van dat veiligheidsregio’s en GGD’en hier eigenstandig in opereren. Tot slot is VRLN van mening dat op landelijk niveau een Security Operation Center moet worden ingericht om individuele veiligheidsregio’s en GGD’en bij te staan in het monitoren van dreigingen en de kwalificatie van incidenten. Hoog specialistische kennis moet worden ingezet als cyberincident onverhoopt optreedt. De gevolgschade van een cyberincident is niet te kwantificeren. Deeltijdregeling brandweervrijwilligers In Nederland bestaat een hybride stelsel van beroeps- en vrijwillige brandweermensen. De Europese Deeltijdrichtlijn dreigt de vrijwilligheid onder druk te zetten. De Minister van Justitie en Veiligheid heeft aangegeven dat vrijwilligheid echt vrijwillig moet zijn en dat sluit niet aan bij kazernering van vrijwilligers. Daarnaast moet een onderscheid worden gemaakt in het takenpakket tussen vrijwilligers en beroepsbrandweermensen. VRLN kiest er voor hoog specialistisch taken te beleggen bij beroepsbrandweermensen.

Door materiële voorzieningen te verminderen is financiële ruimte gevonden om de beroepscapaciteit uit te breiden. Er zijn met het Rijk nog geen afspraken gemaakt over de vergoeding van meerkosten die voortvloeien uit de stelselwijziging. Een extern bureau heeft uitgerekend dat deze wijziging in onze regio € 1,2 miljoen kosten met zich meebrengt. De bestuurlijke lijn is dat wijzigingen als gevolg Europese wetgeving door het Rijk moeten worden vergoed. Krappe arbeidsmarkt De krappere arbeidsmarkt maakt het moeilijk medewerkers te vinden. Het risico bestaat dat de bezetting niet op orde is en afgesproken prestaties om die reden niet kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast nemen kosten om leemtes in de planning te ondervangen met tijdelijke inhuur van medewerkers toe en is de inspanning die geleverd wordt om verloop van medewerkers op te vangen groot. Uit een inventarisatie blijkt dat met name de arbeidsmarkt voor artsen en verpleegkundigen krap is. Het personeelsplan 2022-2030 is in juli 2022 aan het bestuur voorgelegd en in het voorjaar van 2023 komt een actieplan terug op de bestuurlijke tafel. Stichting waarborgfonds Veiligheidsregio’s Als gevolg van een aantal interne en externe ontwikkelingen is een toenemend bewustzijn bij veiligheidsregio's ontstaan over de aard en hoogte van aanspraken van medewerkers als gevolg van ongevallen tijdens het werk.

Dit bewustzijn is de afgelopen jaren gegroeid door een toenemende onderlinge samenwerking van veiligheidsregio's op dit vlak. ln de loop der tijd bleek dat de dekking van de ongevallenverzekering niet in alle gevallen (meer) aansloot bij de verwachting die zowel de veiligheidsregio als ook de medewerker hadden. Daarnaast is gebleken dat de verzekeringsfunctie binnen de veiligheidsregio's veelal kwetsbaar is ingevuld door eenpitters met beperkte formatie en beperkte kennis en ervaring. Door onderling samen te werken en verbindingen te leggen met externe expertise in bestuurlijke context kan deze kwetsbaarheid worden verminderd. De veiligheidsregio's hebben straks een waarborgfonds waarmee zij gezamenlijk de Landelijke Aanspraken na Dienstongevallen financieren voor zover deze niet verzekerd zijn. Daarnaast hebben ze een gezamenlijk expertisebureau risicobeheer waarmee zij collectief een ongevallenverzekering kunnen

inkopen en per l januari 2024 deze schades kunnen afwikkelen. Op termijn kunnen ook andersoortige risico's door dit expertisebureau worden opgepakt. Hiermee ontstaat een professionele organisatie die invulling geeft aan het risicobeheer van de veiligheidsregio's. Naar verwachting levert de samenwerking behalve een efficiency- en kwaliteitsslag op termijn ook een besparing op doordat de verhouding schade-premie ongevallenverzekering ongeveer 1:2 is. Daarnaast wordt met het expertisebureau behalve een kwaliteitsslag ook een besparing verwacht door één gezamenlijke inkoop van de ongevallenverzekering en het collectief afhandelen en registreren van schades. Deelname aan het waarborgfonds is vrijwillig. Wel is deelname aan het expertisebureau een vereiste gelet op de onderlinge samenhang. Reeds bij deelname van een beperkt aantal veiligheidsregio's is het overigens al opportuun om het waarborgfonds op te richten, omdat de niet-verzekerbare aanspraken die gelden op grond van Landelijke Regeling Aanspraken na Dienstongevallen anders door de individuele veiligheidsregio gedragen worden. Financiële effecten Peel en Maas: Begrotingswijziging 2023: In de begroting 2023 was rekening gehouden met een loonstijging van 2,3%; deze stijgt nu naar 9,54%. In de begroting 2023 was rekening gehouden met een prijsstijging van 1,5%. De extra stijging is nu 5,5%.

Het tekort voor de begroting 2023 is dan voor onze gemeente € 357.000; namelijk de bijraming van de extra loon- en prijsindexering. Dit is al opgenomen in de 1e bijstellingsrapportage 2023. Begroting 2024: De begroting 2023 van de gemeente Peel en Maas hebben we in november 2022 vastgesteld. Voor de jaarschijf 2024 hadden we een bedrag begroot van € 4.859.825 voor de Veiligheidsregio. Dit betekent voor 2024 op dit moment dus een tekort van € 527.175.

Deze extra kosten (€ 527.175) nemen we mee in de begroting 2024 e.v. Daar staat wel een compensatie vanuit de algemene uitkering tegenover waarin extra middelen zijn opgenomen om de effecten van hogere lonen en prijzen deels te dekken. Verdere financiële aandachtspunten: In de begroting 2024 wordt geen rekening gehouden met een jaarlijkse indexering van de kosten zodat de gemeentelijke bijdragen in meerjarig opzicht te laag worden weergegeven. Verder achten we de

indexering die voor 2024 is toegepast voor salariskosten te hoog. De huidige CAO loopt tot 1 mei 2024 zodat een nieuwe indexering slechts betrekking zal hebben op 8 maanden. In de voorliggende begroting is gerekend met een extra indexering gedurende 12 maanden waardoor de kosten € 449.000 te hoog zijn opgenomen. Advies m.b.t. zienswijze: De oorzaken van de financiële bijstellingen zijn uitgebreid toegelicht door de Veiligheidsregio en grotendeels ook het gevolg van loon- en prijsstijgingen. De oprichting van de Stichting waarborgfonds Veiligheidsregio’s is eveneens uitgebreid toegelicht. De financiële effecten zijn substantieel maar goed verklaarbaar en worden meegenomen in de gemeentelijke bijstellingsrapportage en begroting. Het advies is om geen zienswijze in te dienen m.b.t. begrotingswijziging 2023 en geen wensen of bedenkingen in te dienen over het ontwerpbesluit oprichting stichting waarborgfonds Veiligheidsregio’s. Over de begroting 2024 is het advies om wel een zienswijze in te dienen. Deze is inhoudelijk goed toegelicht maar in financiële zin is er wel aanleiding om een zienswijze in te dienen vanwege de te hoge indexering voor salariskosten in 2024 en het ontbreken van prijsindexering in het meerjarenperspectief.

RUD In de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is bepaald dat uiterlijk 30 april het Dagelijks Bestuur de algemene financiële en beleidsmatige uitgangspunten aan de raden stuurt. Dit is door de RUD in december 2022 gedaan met de kadernota 2024. In deze kadernota was aangekondigd dat de structurele financiële consequenties vanuit het op 7 juli vorig jaar vastgestelde “plan van aanpak doorontwikkeling Omgevingsdienst Limburg Noord” (afgekort PVA-ODLN) zouden worden verwerkt in de begroting 2024. Het Algemeen Bestuur heeft echter op 20 april jl. geconstateerd dat de plannen nog niet voldoende zijn uitwerkt, besproken c.q. onderbouwd om op dit moment al structurele consequenties in de begroting 2024 op te kunnen nemen. Vandaar dat wij hebben besloten om voor 2024 nog een beleidsarme begroting te maken. Deze beleidsarme begroting wordt momenteel opgesteld, waarna deze ter consultatie zal worden voorgelegd aan het lijnmanagersoverleg en de financiële adviseurs. Wanneer er later in het lopende jaar wel meer duidelijkheid is over de financiële consequenties van het PVA-ODLN zullen wij overwegen of hiervoor nog separaat een begrotingswijziging zal worden opgesteld. De vraag is wel in hoeverre er qua tijd nog voldoende ruimte is om in het najaar 2023 nog een begrotingswijziging op te stellen en te laten vaststellen door het AB gezien o.a.

de termijn voor het indienen van een zienswijze van 12 weken. Het Dagelijks Bestuur zal de (beleidsarme) ontwerpbegroting 2024 op 25 mei bespreken, waarna deze voor zienswijzen aan u zal worden aangeboden. Volgens de nieuwe Wgr betreft deze termijn 12 weken i.p.v. 8 weken. Dit betekent dat er na de zomervakantie een extra AB-vergadering zal worden gepland om de begroting 2024 vast te kunnen stellen. De geplande AB-vergadering van 6 juli komt hiervoor te vroeg. Uiterlijk 15 september zal de vastgestelde begroting aan de toezichthouder dienen te worden verzonden. De begroting 2024 van de RUD zal beleidsarm zijn en in financiële zin alleen qua indexering afwijken van de begroting 2023. De begroting zelf ontvangt de gemeenteraad pas ná 26 mei maar wel ruim voor de behandeling van de zienswijzen in de Commissie- en Raadsvergadering (resp. 20 juni en 4 juli). Derhalve willen we het besluit over de zienswijze wel al meenemen in dit integrale voorstel. Advies m.b.t. zienswijze: De begroting 2024 van de RUD bevat geen inhoudelijke nieuwe aspecten en is beleidsarm. In financieel opzicht is de begroting gebaseerd op de cijfers van de begroting 2023 en bevat dus ook geen specifieke aandachtspunten. Het voorstel is om over de begroting 2024 van de RUD geen zienswijze in te dienen.