2023-024 17 Bijlage 1 - Landschapsplan.pdf

Landschap-, water- en natuurontwikkelingsplan Ten behoeve van Sanering varkenshouderij Varkenshouderij P.M.W.M. Geurts Lorbaan 46 5985 NZ Grashoek 077-3071936 Ron Janssen ELV Ing. RJ 06-21616063 21 juni 2022

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

1

1. Inleiding Het varkensbedrijf is gelegen aan de Lorbaan te Grashoek. Door het feit dat het bedrijf de varkenshouderij gaat saneren en het Bestemmingsplan hierop aanpassen wordt het oude aanplantplan uit 2004 gebruikt om aan te tonen dat het landschappelijk op de juiste wijze gebeurd. In dit kader zal dit plan beschrijven op welke manier de inspanning geleverd is en zal worden voor landschap, water en natuur, passend binnen de nieuwe Bestemming. Het is dus de bevestiging van het plan op maat. 2. Bestemmingsplanwijziging tbv Sanering Varkenshouderij De gemeente onderschrijft dat de oorspronkelijke winst voor de omgevingskwaliteit vanuit oude plan wordt behaald: winst voor de ondernemer en voor de omgevingskwaliteit. Dit bedrijf is gelegen in zone P5. Het gebied heeft hiermee de status “Ontwikkelingsruimte voor landbouw en toerisme”. Het gebied biedt ruimte aan een optimale ontwikkeling in al haar diversiteit met aandacht voor een algemene kwaliteit van het landschap. Een goede landschappelijke inpassing, aankleding, versterking en bescherming van de aanwezige omgevingskwaliteit gelden in dit gebied als randvoorwaarde. Vanuit deze gedachte, is het plan 2004 reeds akkoord door gemeente ter bevordering van de kwaliteit van de omgeving. Het onderhavige plan laat zien hoe dit nader ingevuld is tot een reëel, gedragen en vooral uitvoerbaar plan. 3.

Ligging en situatie Het uit te breiden bedrijf is gelegen in een halfopen jonge heide ontginning met vele beplantingselementen. Het bedrijf ligt in het bebouwingslint van de Lorbaan en wordt aan de oostzijde begrensd door bestaande boscomplexen op enige afstand. Het bedrijf wordt vanuit de Lorbaan geïntegreerd in de omgeving door bestaand groen en laanbeplanting. De overige omgeving rondom het bedrijf bestaat uit akkers en overige bedrijven met beplantingselementen. Deze bedrijven en beplantingselementen geven een halfopen strak landschap. Ten westen van het bedrijf ligt de oorsprong van de Groote Molenbeek, maar dit is in het landschap minder herkenbaar. Rondom het bedrijf is de eerdere aangegeven beplanting rond bedrijf en nabij het woonhuis. De grondwaterstand zit op deze hogere zandgrond op 2,00 – MV, waardoor het regenwater van het bedrijf op de kavel, middels zaksloten kan infiltreren. 4. Doelstelling en uitgangspunten Het doel is om te laten zien dat het een plan was dat een mooie invulling geeft voor de ontwikkeling van landschap, water en natuur op en in de omgeving van de het bedrijf. Hierbij is destijds gekeken naar het bedrijf vanuit de grote landschappelijke omgeving en vanuit het bestaande groen. Het doel hierbij was aansluiting te vinden op het provinciaal beleid en hiermee de gewenste landschappelijke streefbeelden te realiseren.

Het uitgangspunt was hierbij dat de inrichting dient te passen op de gronden van de onderneming.

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

2

5. Beleid Vanuit het beleid zijn enkele beleidsstukken zeer relevant. Dit is achtereenvolgens: # Provinciaal Omgevingsplan Limburg # Provinciale ecologische structuur # Reconstructieplan # Bestemmingsplan # Stimuleringsplan Natuur, Bos en Landschap

6. Provinciaal Omgevingsplan Limburg Het te saneren bedrijf is gelegen in het gebied aangeduid met P5. Het gebied heeft hiermee de status “Ontwikkelingsruimte voor landbouw en toerisme”. Het gebied biedt ruimt aan een optimale ontwikkeling van de landbouw in al haar diversiteit met aandacht voor een algemene kwaliteit van het landschap. Een goede landschappelijke inpassing, aankleding, versterking en bescherming van de aanwezige omgevingskwaliteit gelden in dit gebied als randvoorwaarde. De boszone op afstand ten oosten van het bedrijf ligt in P1gebied, Bos- en natuurgebied, waar het behoud van de huidige natuurwaarden nagestreefd wordt. 7. Nota Natuur- en Landschapsbeheer Binnen dit beleid geeft de provincie de ecologische structuur weer en middels zones de verschillende gebieden met hun natuurwaarden. De uitbreiding van het bedrijf is gelegen in een landbouwgebied met aan kleine landschapselementen gebonden natuurwaarden. Alle nieuwe elementen die hier toegevoegd worden dragen bij aan dit streven. Het bosgebied aan de oostzijde is een overig bosgebied met geen specifieke waarden. 8.

Stimuleringsplan Natuur, Bos en Landschap Het Stimuleringsplan is opgesteld vanuit de Provincie en hierin staat aangegeven welke natuurwaarden er aanwezig zijn in bepaalde gebieden en welke maatregelen wenselijk zijn om de kwantiteit en kwaliteit van bos, natuur en landschap te vergroten cq te verbeteren. De locatie gelegen is in het gebied 5.05 G Koningslust (kleinschalig cultuurlandschap). Het gebied is hierbij van belang voor vogelsoorten die gebonden zijn aan kleine landschapselementen, zoals de Geelgors en Grasmus. Hiervoor zijn vanuit het Stimuleringsplan de volgende acties wenselijk: ❖ Verbinden van boselementen door uitbreiding van bos en van de houtsingels ❖ Beheer singels richten op ontwikkeling van struik- en kruidlaag ❖ Stimuleren van beplantingen bij bedrijven ❖ Inpassen Lorbaan, Sevenumsedijk door aanleg van houtsingels ❖ Inzet perceelsrandenbeheer voor ontwikkeling van ruigtezones langs randen van houtsingels ❖ Plaatselijk ontwikkelen van ruigtehoekjes. Het doel van het stimuleringsplan is om bij uitvoering van plannen invulling te geven aan de genoemde acties. De aanleg van beplanting heeft een bijdrage aan geleverd.

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

3

9. Landschapsbeleidsplan gemeente Helden Dit plan is in 2000 vastgesteld, waarin een visie op de ontwikkeling van het landschap wordt gegeven. Het landschapsbeleidsplan streeft naar een herkenbaar en aantrekkelijk landschap dat ruimte biedt aan landbouw en de natuur en uitnodigt tot recreatie in samenspel met de ontwikkeling van land- en tuinbouw. In het plan is het gebied aangeduid als half-besloten agrarisch landschap afwisselend met beboste stuifduinen. De volgend aandachtspunten hebben betrekking op deze locatie: ❖ Het behouden, accentueren/versterken van het kleinschalige gebied door middel van: o Aanvullen lijnvormige wegbeplantingen (bomenrij, singels), behoud bosjes en kruidenrijke bermen o Stimulering van erfbeplantingen o Stimuleren van agrarisch natuurvriendelijk beheer op overhoekjes, randen. De voor genoemde elementen zijn destijds in plan opgenomen en gerealiseerd. 10. Huidige aanwezige natuur, landschap en waterwaarden De lokatie is gelegen in het bebouwingslint van de Lorbaan dat ligt in het halfopen landschap. Het betreft een relatief jong heideontginningsgebied, dat afgewisseld wordt met beboste restanten stuifduinen. Landschappelijk is dit nog steeds herkenbaar.

De halfopen boszone tussen Lorbaan en Sevenumse Dijk is een restant van het stuifduinen complex en het gebied er omheen ontleent zijn strakke kleinschalige landschap aan de aanwezigheid van bedrijven, lanen en landschapselementen. Vanuit het plan 2004 is het geheel ingepast middels een groen decor rond het bedrijf. Qua natuurwaarde zijn de beplantingselementen aanvullend op de bossen op de stuifduinen waardevol voor aan kleinschaligheid gebonden soorten. Deze afwisseling biedt een aantrekkelijk gebied voor deze soorten. Zeer specifieke soorten komen er in dit gebied niet voor. Ook het bestaande bosgebied heeft op dit moment geen specifieke natuurwaarden. Het geheel van afwisseling van landschapselementen en bossen biedt juist de meerwaarde voor de natuur. Qua water wordt op dit moment het regenwater ter plekke geïnfiltreerd, via de bestaande infiltratiesloot. 11. Visie De visie achter de het landschapsplan Sanering Varkenshouderij is destijds bezien vanuit drie aspecten. Dit op het vlak van landschap, natuur en water. Dit resulteerde in het vastgestelde plan uit 2004. Landschap De landschappelijke inpassing van het te saneren bedrijf dient ook nu een bijdrage dienen te leveren aan de landschapskwaliteit. Het doel hierbij is ook de structuur van het landschap te versterken en de herkenbaarheid en aantrekkelijkheid ook nu te vergroten.

Door het feit dat de locatie ligt in een halfopen landschap, zal de inpassing met singelbeplanting hier een aanvulling op creëren. De singelstructuur versterkt het kleinschalige en ook strakke karakter van het gebied. Naast een singelstructuur zal een laanbeplanting versterking dit landschapsbeeld ondersteunen. Het beeld vanuit de omgeving is een halfopen landschap, waarbij het bedrijf vanuit de verdere

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

4

omgeving gezien wordt als een fraai landschapselement, die de nieuwe situatie fraai inpassen in het landschap. De voorzijde is deels open, daar het vanaf de weg ook zichtbaar dient te zijn. Natuur Qua natuurwaarde zal de singel een meerwaarde vormen bij de bestaande beplantingselementen in het gebied. Door een juist beheer en ruimte voor kruidenranden langs de singel, maar ook in en langs de infiltratiesloot, zijn er foerageer- en schuilmogelijkheden voor vele vogels en andere dieren. De nieuwe elementen geven het gebied weer extra variatie in de gehele halfopen structuur en dit zal zeer positief zijn voort de flora en de fauna. Een juist toegepaste soortkeuze sloot hier zeker op aan. Water De visie is om het regenwater net als op dit moment te laten infiltreren in de bodem. Middels de infiltratiesloot aan twee zijden van het perceel is dit ruim realiseerbaar (lengte 300 meter).Daarnaast dient de sloot langs Lorbaan voor infiltratiesloot, daar de stuw het water tegen houdt en zal infiltreren. De grondsoort laat de infiltratie makkelijk toe. Een overstort is er middels de stuw langs Lorbaan, maar dit zal nooit noodzakelijk zijn, blijkt in de praktijk. De inrichting en begroeiing van deze infiltratievoorziening met kruidenvegetaties zullen eveneens enige ecologische waarden creëren.

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

5

Gesaneerde bebouwing, zie nieuwe Bestemmingsplan

Landschapsplan Sanering Varkenshouderij

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij Geurts te Grashoek

6

12.Landschapsplan Sanering Varkenshouderij Op bijgevoegd ontwerpplan van oktober 2004 staat weergegeven hoe het vorige vertaald is in het plan en reeds in uitvoering in overleg met gemeente (is akkoord) en ondernemer. Het plan voorziet in een aantal onderdelen die hierna beschreven zijn en reeds gerealiseerd vanuit het eerdere plan. A: Aanleg struikensingel met bomen Aan de noord- en oostzijde is ruimte genoeg voor de aanleg van een singel van 4 meter breedte die bestaat uit struiken en bomen. Het beheer van de singel is het uitdunnen van de bomen en de struiken en gefaseerd terugzetten. Door dit beheer van de bomen ontstaat in het eindbeeld een dichte singel met op onderlinge afstand van 12 meter een boom. Zo wordt aangesloten op de natuurwens en minimaal overlast voor aangrenzende landbouwpercelen gecreëerd. Het sortiment van de bomen met struiken bestaat uit de volgende soorten: Aantal per groep 25 % Quercus robur Gewone eik 6 10% Amelanchier lamarckii Krenteboompje 5 10 % Euonymus europaeus Kardinaalsmuts 5 20 % Rhamnus frangula Vuilboom 5 5 % Cornus sanguinea Gewone kornoelje 2 10 % Corylus avalana Gewone Hazelaar 3 20 % Viburnum opulus Gelderse Roos 5 De onderlinge plantafstand is 1,25 meter en het plantsoen heeft bij aanplant een grootte van 60-80 cm.

Het plantsoen is groepsgewijs aangeplant, zoals hierboven aangegeven om te voorkomen dat overheersende soorten overwoekeren. B: Aanplant struikensingel aan zijde Lorbaan Daar hier reeds een bomenrij langs de weg staat, wordt hier volstaan met de aanplant van een struikensingel met een breedte van 4 meter. Het beheer is eveneens gefaseerd terugzetten, om overkoken te voorkomen en het behoud van een dichte singel te garanderen. Het sortiment van de struikensingel bestaat uit: 20 % Ligustrum vulgare Gewone liguster 20% Viburnum opulus Gelderse Roos 20% Rhamnus frangula Vuilboom 10 % Ligustrum vulgare Gewone liguster 10 % Cornus sanguinea Gewone kornoelje 20 % Euonymus europaeus Kardinaalsmuts De onderlinge plantafstand is 1,25 meter en het plantsoen had bij aanplant een grootte van 60-80 cm. Het plantsoen wordt groepsgewijs aangeplant, zoals hierboven aangegeven om te voorkomen dat overheersende soorten overwoekeren. C: Aanplant bomenrij langs bedrijf zijde Venweg Langs deze zijde is ruimte voor een bomenrij, die in combinatie met andere elementen een visitekaartje verzorgen. Dit element vormt een eenheid met de bestaande laan langs de straat parallel aan de Venweg. Vandaar dat hier dezelfde soort op grond van de ondernemer wordt aangeplant. Zo vormen deze lanen een toegangslaan vanuit de Lorbaan naar de boerderijen in het achterland.

Op grond van de eigenaar zijn hier op onderlinge afstand van 12 meter Tilia cordata “Greenspire” aangeplant, zijnde een Winterlinde.

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

7

De bomen hadden bij aanplant een maat van 12-14, zodat ze bij aanplant enige body hebben. D: Aanplant struiken bij ingang Venweg Om deze kopse zijde te verfraaien en in te passen, zonder het bedrijf geheel aan zicht te ontrekken wordt hier een struikenbeplanting gecreëerd. Deze struikenzone zal een iets hogere sierwaarde hebben, daar het eveneens de zij entree van het bedrijf aankleedt. Het sortiment bestaat uit: 25 % Viburnum opulus 25 % Ligustrum vulgare 25 % Euonymus europaeus 25 % Amelanchier lamarckii

Gelderse Roos Gewone liguster Kardinaalsmuts Krenteboompje

Alle hadden bij aanplant een grootte van 60-80 en de groepsgroottes zijn voor iedere soort 5 stuks. Het beheer is uitdunnen en terugsnoeien, zodat een dichte struikenzone blijft bestaan. G: Aanleg infiltratiesloten De twee infiltratiesloten (een bestaand en een nieuwe) vormen de buitengrens van het perceel en als scheiding tussen singel en landbouwperceel. Deze sloot is 2 meter breed en heeft een diepte van ca. 1, 50 meter. Met een steil talud van 2:1. Na de aanleg wordt de buffersloot ingezaaid met een kruidenrijk mengsel dat enige ecologische waarde creëert. Het beheer is jaarlijks pleksgewijs maaien van de vegetatie waar nodig en maaisel afvoeren, zodat in de winter enige schuilgelegenheid aanwezig is. Door de schaduw van aangrenzende singel zal dit beperkt noodzakelijk zijn. 13. Aanplant en beheer Vanuit het plan zijn verschillende elementen aangeplant. Het beheer van de bomen is begeleidingssnoei en opkronen en eventueel dode takken verwijderen, wanneer dit gevaar oplevert. De struiken worden uitgedund, zodat de stuiken kunnen volgroeien. De struiken worden na 8 jaar gefaseerd teruggezet, waardoor voorkomen wordt dat de beplanting hol wordt. 14. Uitvoering Het bedrijf van Paul Geurts bevestigd met het eerdere plan, zoals beschreven, dat het met groen licht gemeente ook strookt in de nieuwe situatie ikv Sanering Varkenshouderij.

Dit wordt wederzijds bevestigd en wellicht qua uitvoering de puntjes op de i gezet en is voor de overheid de garantie dat het plan ook daadwerkelijk er zo zal zijn.

21 juni 2022

Landschap, water en natuurontwikkelingsplan Sanering Varkenshouderij te Grashoek

8