2022-088 04 Bijlage B - Aanbiedingsbrief begroting 2023.docx

Geachte raadsleden, ‘Vertrouwen en lef in roerige tijden’ Evenals vorig jaar komt deze begroting tot stand in roerige tijden. Waar het Coronavirus in het najaar van 2021 nog ons samenleven sterk bepaalde, worden we nu geconfronteerd met andere vraagstukken. Een sterk toenemende inflatie en daarmee toenemende armoede, een oorlog aan de grenzen van onze Europese Unie, de opvang van vluchtelingen, de aanpak van een slepend stikstofprobleem. Dergelijke vraagstukken vragen veel van de draagkracht van de samenleving. En ondanks dat we zien dat verhoudingen soms scherp worden, koesteren we ook de hoeveelheid zorgzaamheid, empathie en veerkracht die we in Peel en Maas tegen komen. Ook nu zien we gemeenschappen met elkaar werken aan het goede leven. Het is voor ons de kunst om daar als overheid op een passende manier mee om te gaan. Dat doen we met het vertrouwen in de kwaliteiten en vermogens waarover deze gemeenschappen beschikken en het lef om als overheid een stap naar voren te zetten als de situatie daarom vraagt. In de begroting die voor u ligt werken we verder op de weg die we in zijn geslagen in het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Met lef en vertrouwen verder bouwen’. In deze begroting treft u aan hoe we in 2023 en verder bijdragen aan een Peel en Maas waarin het goede leven nu en in de toekomst beleefd kan worden. Ook in roerige tijden.

In deze aanbiedingsbrief geven we op een aantal thema’s die wat ons betreft prioriteit krijgen op hoofdlijnen nadere duiding. De meer concrete inhoudelijke en financiële uitwerking voor 2023 en volgende jaren vindt in deze begroting en via de herijkingen van uw kaderstellingen plaats. Met vertrouwen werken aan een solide basis In tijden waarin we ook als overheid met onzekerheden worden geconfronteerd, is een reële begroting met een gezonde reservepositie en een sluitend meerjarenperspectief van groot belang. Het helpt dat we verder kunnen bouwen op het degelijke fundament dat we met elkaar vanaf de start van Peel en Maas hebben gelegd. Hierdoor blijft er ruimte om te investeren in het goede leven in Peel en Maas, blijven we bouwen aan onze solide reservepositie en treffen we tegelijkertijd een aantal maatregelen die nodig zijn vanwege de sterk toegenomen inflatie. Ook in 2023 lukt het ons om bij dit alles de lokale lasten voor inwoners – zoals te doen gebruikelijk in Peel en Maas – relatief beperkt te houden. De sterk stijgende energieprijzen en schaarste in bouwmaterialen en personeel hebben ook bij ons doorwerking.

De exacte consequenties hiervan voor onze inhoudelijke ambities en de benodigde middelen zijn nog niet duidelijk, maar we doen wat nodig is vanuit het besef dat we aanvullend zijn op de omgeving en pakken regie op thema’s waar wij als overheid voor aan de lat staan. Wij informeren u hier in de komende periode verder over. Onze bijdrage in economisch moeilijkere tijden De aanhoudende prijsstijgingen in 2022 hebben veel impact op de lokale samenleving. We stellen voor om langs twee wegen onze bijdrage te leveren. We zien allereerst door de inflatie veel huishoudens financieel in de knel komen. De rijksoverheid treft diverse maatregelen om deze effecten te compenseren. Om huishoudens in deze tijden – waar dat nodig is – gericht aanvullend te kunnen ondersteunen, nemen we in deze begroting een budget op van € 500.000. In de tweede plaats worden ook verenigingen, stichtingen en overige maatschappelijke organisaties in Peel en Maas geraakt door de inflatie. In lijn met de positieve ervaringen die we hebben opgedaan met het Corona Steunfonds, is het idee om voor 2023 een budget van € 500.000 vrij te maken waarmee verenigingen, stichtingen en overige maatschappelijke organisaties in Peel en Maas – aanvullend op regelingen van andere overheden – onder voorwaarden ondersteund kunnen worden.

Indien de raad akkoord gaat met deze voorstellen dan vindt uitvoering plaats op een manier die Peel en Maas past: in gesprek met en aanvullend aan partijen die ook hun bijdrage leveren aan de aanpak van armoede in Peel en Maas, met lage administratieve lasten voor inwoners, organisaties en gemeente en met gevoel voor de context van degenen die in deze tijden een steun in de rug nodig hebben.

Ruimte voor goed wonen De opgave op het gebied van wonen is en blijft groot, in Nederland én in Peel en Maas. Deze opgave krijgt in de kernen veel aandacht, juist omdat het stevig bepalend is voor de toekomstbestendigheid van deze kernen. Op dit thema is het belangrijk om scherp te kijken naar onze rol en hierover in gesprek te zijn met inwoners en andere betrokken. Zo bouwen we zelf geen woningen, maar scheppen we als gemeente wel de noodzakelijke randvoorwaarden in het samenspel met particulieren, projectontwikkelaars en woningcorporaties. Een aantal plannen wordt in 2023 en volgende jaren tot uitvoer gebracht. Denk hierbij aan woningbouwontwikkeling in Egchel (Giel Peetershof fase II), Baarlo (Kuukven fase 3) en de ontwikkeling in Panningen-Zuid. Doordat we ruimte geven aan nieuwe woonvormen en creatieve woonconcepten - zoals bijvoorbeeld tijdelijke woonconcepten, woning- en kavelsplitsing, tiny houses en (pre-mantelzorgwoningen – leveren we onze bijdrage aan de behoefte van specifieke doelgroepen. Ook in 2023 zal de woonondersteuner een belangrijke positie in blijven nemen. De veelheid aan opgaves vraagt daar ook om: denk bijvoorbeeld aan planvorming voor voldoende sociale huur en het uitvoeren van flankerend beleid zoals kavel- en woningsplitsing.

Bouwen aan een duurzame en veilige fysieke leefomgeving Een toegankelijke, kwalitatieve, duurzame fysieke leefomgeving is van grote waarde voor vitale gemeenschappen. Het is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, hun activiteiten ontplooien en tot spelen en bewegen uitgenodigd worden. Ook draagt het bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor mensen en bedrijven. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Bij de investeringen die we hierin doen, hebben we nadrukkelijk onze kernwaarde duurzaamheid in het vizier. Daarom investeren we in herinrichting en afkoppeling van de omgeving Fuusstraat - ’t Sittert in Baarlo en in de Averbodestraat en omgeving in Helden. In 2023 zullen we ook verdere voorbereidingen treffen voor het warmte-koude net in Panningen. In de fysieke leefomgeving vinden we veiligheid ook een belangrijk goed. Zo laten we in 2023 nog meer aandacht dan voorheen uitgaan naar kwetsbare verkeersdeelnemers. Kortom, we bouwen aan een duurzame en veilige omgeving. Een vitaal en verbonden buitengebied De transformatie van het buitengebied in Peel en Maas zet zich voort. Veehouderijen kijken naar de toekomst van hun bedrijf en overwegen de keuze om te stoppen, de locatie te verkopen of de bestemming te wijzigen naar wonen. Daar werken wij als gemeente actief aan mee.

Dat doen we bijvoorbeeld door het voeren van keukentafelgesprekken met agrarisch ondernemers. Hierdoor zorgen we er in goed gesprek met betrokken agrariërs voor dat intensieve veehouderij verdwijnt uit de directe omgeving van kernen. In 2023 komen we ook tot beleid over vrijkomende agrarische bebouwing dat ons hierbij gaat helpen. Ruimte voor vitale gemeenschappen We zijn een gemeente van gemeenschappen. We bouwen graag voort op de waardevolle traditie in Peel en Maas waarin inwoners met elkaar leidend zijn als het gaat om het realiseren en behouden van vitale gemeenschappen. Het proces van gemeenschapsontwikkeling blijft gaande in de kernen. Zo heeft Maasbree een nieuwe dorpsontwikkelingsvisie opgesteld en in het najaar van 2022 aangeboden aan de gemeente. In 2023 wordt een nieuwe visie verwacht van Koningslust. Enkele andere kernen oriënteren zich op een nieuwe visie. Deze ontwikkelingen volgen we met waardering. Sport en bewegen draagt bij aan vitaliteit van gemeenschappen en aan de gezondheid en het welzijn van inwoners. Kwalitatieve sportaccommodaties helpen daarbij ontzettend. Concreet vordert in Maasbree de gedachtenvorming over de toekomst van de sporthal, wat naar alle waarschijnlijkheid gaat leiden tot een scenariokeuze door de raad in de loop van 2023. Kunst en cultuur zijn van grote waarde voor een vitale gemeenschap.

We zetten in 2023 in op de doorontwikkeling van het materieel en immaterieel erfgoedbeleid. De uitgangspunten van dit erfgoedbeleid worden ter vaststelling aan uw raad voorgelegd.

Bouwen aan gezond en veilig opgroeien We vinden het van belang dat kinderen, jongeren en gezinnen zich thuis voelen in Peel en Maas. Het is hier fijn en veilig opgroeien en opvoeden. Daarom geven we verder uitvoering aan het Integraal Huisvestingsplan (2021). Voor 2023 betekent dit dat we: • Het Kindcentrum in Helden opleveren; • Nieuwbouw voorbereiden voor De School in Maasbree; • Nieuwbouw voorbereiden voor Kindcentrum de FavoRiet in Panningen; • Een onderzoek starten om duidelijk te krijgen of nieuwbouw of renovatie de beste oplossing is voor Kindcentrum de Kemp in Egchel. We hebben aandacht voor veilig en gezond opgroeien in Peel en Maas. We dagen daarom gemeenschappen uit om na te denken over wat er voor nodig is om hun jeugd veilig en gezond te kunnen laten opgroeien. We zetten volop in op de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en de mentale gezondheid van jongeren in samenwerking met Vorkmeer, Veilig Thuis en andere partners. Bouwen aan een duurzaam sociaal domein In Peel en Maas is er voor iedereen gelegenheid om, naar vermogen, deel te nemen en bij te dragen. Ook hier sluiten wij aan bij de kracht van Peel en Maas om dit te realiseren. Daar waar deze ‘gemeenschapszorg’ niet volstaat, is er de overheid met – in eerste instantie – algemene voorzieningen en vervolgens maatwerkvoorzieningen.

Bij onze interventies zetten we in op een slimme verbinding tussen het zorg- en veiligheidsdomein. We faciliteren en subsidiëren de dorpsvoorziening hulp bij huishouden. Verder leveren we onze bijdrage aan het langer thuis wonen van ouderen. Zo faciliteren en initiëren we woonvormen waarbij ouderen makkelijker zelfstandig kunnen wonen en werken we samen met partners om de ondersteuning bij ouderen thuis te versterken. Ook stimuleren we de bewustwording over langer en veiliger thuis wonen, waarbij aandacht wordt besteed aan de mogelijkheden die worden geboden door zorgtechnologie. Bouwen aan een duurzame, toekomstbestendige economie Een solide, diverse economische structuur is een belangrijk onderdeel van het goede leven in Peel en Maas. Op het terrein van toerisme zien we een aantal kansrijke ontwikkelingen. Zo wordt het Toeristisch platform nieuw leven ingeblazen, een ontwikkeling die we op de voet volgen en van harte ondersteunen. Daarnaast blijven we succesvolle samenwerkingsverbanden, zoals het centrum- en retailmanagement helpen. Ondersteuning aan de centra geven we ook vorm door herijking van onder meer onze regels over terrassen en kermissen. Noemenswaardig zijn ook de ontwikkelingen op de bedrijventerreinen. Uw raad heeft ingestemd met onderzoek naar uitbreiding en/of betere ontsluiting van enkele van deze terreinen.

Verschillende scenario’s worden uitgewerkt en worden in 2023 voor besluitvorming voorgelegd aan de raad. Tot slot We zien zeer uit naar het proces om in samenspel met uw raad en met inwoners, ondernemers en organisaties te werken aan herijking van ons kaderstellend beleid. Met de inspiratie van onze kernwaarden duurzaamheid, diversiteit en zelfsturing gaan we daar de inhoudelijke bakens voor de komende jaren met elkaar bepalen, vanuit de overtuiging dat een heldere koers ons houvast geeft. Wij nodigen uw raad daarom ook van harte uit om met elkaar in gesprek te gaan over de begroting die nu voorligt. College van Burgemeester en wethouders