2021-037 04 Accountantsverslag 2020.pdf
Tekst van het document
Deloitte
Accountantsverslag 2020 Gemeente Peel en Maas 4 juni 2021
Deloitte,
Deloitte Accountants B.V. Flight Forum 1 5657 DA Eindhoven Postbus 376 5600 AJ Eindhoven Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9839 www.deloitte.nl
Aan de gemeenteraad van de gemeente Peel en Maas Postbus 7088 5980 AS PANNINGEN
Geachte leden van de raad,
4 juni 2021
Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan inzake de jaarrekeningcontrole 2020 van de gemeente Peel en Maas. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Peel en Maas.
Ons kenmerk
De jaarrekening 2020 van de gemeente Peel en Maas geeft een getrouw en rechtmatig beeld
Datum
2106A0FE63/RM Onderwerp
Accountantsverslag 2020
De jaarrekening 2020 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Peel en Maas. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 18 november 2020 en ons auditplan 2020, van 30 oktober 2020. Bij deze jaarrekening hebben wij op 4 juni 2021 een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid verstrekt. Wij bespreken onze bevindingen met de auditcommissie Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst met de auditcommissie op 3 juni 2021 besproken en vragen hieromtrent beantwoord. Wij hebben de inhoud van dit accountantsverslag afgestemd met de verantwoordelijke medewerkers van Planning en Control en met de Teammanager Advies en Control. Graag danken wij u en uw medewerkers voor de medewerking en flexibiliteit die wij hebben ervaren tijdens onze controle. Evenals tijdens de jaarrekeningcontrole 2019 hebben wij onze werkzaamheden volledig 'op afstand' uitgevoerd. Via dagelijkse digitale overleggen met een afvaardiging van de ambtelijke organisatie zijn wij desondanks goed in staat geweest de benodigde werkzaamheden te verrichten, onze vragen te stellen en de controle af te ronden. Hoogachtend,
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LIP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Inhoudsopgave
© 2021 Deloitte The Netherlands
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
4
Inleiding
7
De financiële positie van uw gemeente
10
De belangrijkste bevindingen uit onze controle
16
Interne beheersing
24
Bijlagen
26
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/3
*
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/4
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Belangrijkste conclusies en aanbevelingen jaarrekeningcontrole 2020 Getrouwheid en rechtmatigheid
•
Goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid.
•
Gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1,1 miljoen respectievelijk € 3,3 miljoen.
Financiële positie
•
De vermogenspositie en de financiële positie ultimo 2020 zijn afgenomen c.q. verminderd ten opzichte van 2019.
•
Het weerstandsvermogen bedraagt € 8,3 miljoen (2019: € 10,6 miljoen). Dit weerstandsvermogen is hoger dan de door de gemeente onderkende aanwezige risico's van € 5,5 miljoen (2019: € 6,1 miljoen). De weerstandsratio 2020 bedraagt 1,5 (2019: 1,7).
•
Tijdens de interim- en/of de jaarrekeningcontrole hebben wij geen significante tekortkomingen geïdentificeerd in de interne-beheersingsmaatregelen die relevant zijn voor de financiële verslaggeving.
•
Wij konden wat betreft de controle van de jaarrekening 2020 niet volledig steunen op de IT-omgeving. Hierdoor hebben wij aanvullende gegevensgerichte werkzaamheden moeten uitvoeren, waaronder detailcontroles. Deze detailcontroles waren specifiek gericht op de interne-beheersingsmaatregelen buiten de IT-omgeving om. Uit de verkregen inlichtingen blijkt dat de aandachtspunten vanuit vorig jaar deels zijn opgepakt en dat de organisatie is gestart met de opvolging.
Kwaliteit verslaggeving
•
In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn de verslaggevingseisen voor gemeenten vastgesteld. De jaarstukken en de daarbij gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling van uw gemeente voldoen aan het BBV en zijn consistent toegepast ten opzichte van de begroting 2020 en de jaarrekening 2019.
Grondexploitatie
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingen voor de grondexploitatie maakt en hebben - in de context van de jaarrekeningcontrole - gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd om de schattingen te toetsen. Voor het beoordelen van de door de gemeente gehanteerde parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen hebben wij onze vastgoedspecialisten ingeschakeld. Op basis van deze werkzaamheden en de bevindingen daarbij is onze conclusie dat de verslaggeving en de waardering (inclusief de daarbij toegepaste schattingen) redelijk en consistent zijn.
Interne beheersing
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106AOFE63/RM/5
Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Belangrijkste conclusies en aanbevelingen jaarrekeningcontrole 2020 Effecten coronacrisis
Speerpunt auditcommissie
•
Waardering vorderingen: als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars bestaat er een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico's en daarmee de waardering van de vorderingen gecontroleerd, en merken op dat er als gevolg van de diverse steun- en coulancemaatregelen (door het Rijk dan wel de gemeente) nog geen sprake is van grote mutaties in de oninbare vorderingen.
•
Subsidieverstrekkingen: de gemeente heeft in de algemene subsidieverordening een hardheidsclausule opgenomen. Hierin is vermeld dat het college in bijzondere gevallen van de verordening kan afwijken. Dit houdt in dat de subsidie, ook in die gevallen waarin een gesubsidieerde instelling niet alle daarvoor noodzakelijke prestaties heeft geleverd, op basis van de hardheidsclausule kan worden vastgesteld en daarmee als rechtmatig kan worden beschouwd. We hebben geen indicatie dat er hiervan sprake is in 2020.
•
Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Wij hebben hierbij vastgesteld dat de Tozo-uitkeringen (ruim € 3 miljoen) op de juiste wijze en rechtmatig zijn verstrekt. Tevens hebben wij vastgesteld dat uw gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld en geïmplementeerd dat zichtbaar wordt nageleefd, waarmee ook is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste.
•
Wij hebben tevens vastgesteld dat de gemeente een steunfonds heeft ingesteld om organisaties (zonder winstoogmerk) te helpen die in hun voortbestaan worden bedreigd. Hiermee tracht de gemeente de burgers en de gemeenschap, waar nodig, te ondersteunen. In 2020 is hier voor € 130.000 gebruik van gemaakt.
•
De impact van het coronavirus op het sociaal domein is beperkt. De gemeente heeft beheersmaatregelen getroffen waarmee zij de financiële effecten van het coronavirus voor het sociaal domein over 2020 tot een minimum heeft kunnen beperken.
•
Wij hebben gedurende onze controle vastgesteld dat de gemeente verschillende aanvullende bijdragen heeft gedaan als gevolg van de coronacrisis. In het kader van de WSW is er een aanvullende bijdrage aan NLW verstrekt van € 451.000 en is er sprake van compensatiebijdragen van € 662.000.
•
De auditcommissie heeft ons een aandachtspunt meegegeven voor de controle 2020, dat erop was gericht om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de reserves over de afgelopen jaren. Wij besteden hier verderop in dit verslag aandacht aan.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/6
Accountantscontrole
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/7
Accountantscontrole Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Peel en Maas uitgevoerd en verstrekken een goedkeurende controleverklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid bij deze jaarrekening. Geen resterende controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en het resultaat Wij hebben tijdens onze controle enkele nietmateriële fouten in de concept-jaarrekening geconstateerd, die zijn gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening. Hierna resteren er geen afwijkingen die van invloed zijn op het vermogen of het resultaat van de gemeente.
Geen resterende controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot rechtmatigheid De in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties over 2020 zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het controleprotocol, inclusief het normenkader 2020, dat op 22 maart 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. Op basis van de door ons uitgevoerde controle werkzaamheden voor wat betreft het naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij geen onrechtmatigheden vastgesteld die een impact hebben op de strekking van de controleverklaring. De begrotingsoverschrijdingen zijn in de jaarrekening op een voldoende wijze toegelicht. Ze blijven hierdoor formeel onrechtmatig, maar wegen niet mee in ons rechtmatigheidsoordeel. Er is geen sprake van controleverschillen (feitelijke afwijkingen) ten aanzien van de rechtmatigheid.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2020 uitgevoerd met de volgende toleranties, zoals vermeld in het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol: •
Voor fouten bedraagt de tolerantie 1% van de lasten, inclusief toevoegingen aan de reserves: € 1,1 miljoen.
•
Voor onzekerheden bedraagt de tolerantie 3% van de lasten, inclusief toevoegingen aan de reserves: € 3,3 miljoen.
•
Als rapportagetolerantie voor fouten en onzekerheden geldt een percentage van 1% van de lasten, inclusief toevoegingen aan de reserves: C 1,1 miljoen.
Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020. Een overzicht van controleverschillen groter dan de rapportagetolerantie van € 1,1 miljoen treft u aan in de bijlagen Al en A2.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/8
Geen resterende controleverschillen met betrekking tot SiSa
Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Peei en Maas
Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) geconstateerd in de in de SiSabijlage 2020 verantwoorde informatie.
Ons zijn geen relaties bekend tussen de gemeente Peel en Maas en Deloitte Accountants B.V. en haar zuster- en/of dochterondernemingen of de memberfirms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid.
Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging van 18 november 2020 en het auditplan 2020 van 30 oktober 2020 heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020.
Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage C bij deze rapportage.
Behalve de inhoud van de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle:
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels
•
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
De Controleverordening gemeente Peel en Maas (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet).
•
Het door de auditcommissie op 22 maart 2021 vastgestelde controleprotocol, inclusief het normenkader 2020.
Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn een essentiële basis voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming voor moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om schattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging en is nader omschreven in het auditplan. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van de jaarrekeningcontrole 2020 voldoende voorde doelstelling van onze controle.
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de 'Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling' in de jaarrekening
Onze communicatie met het management Bevestigingen van het management Wij hebben bij het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen opgevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Daarnaast hebben wij van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Peel en Maas een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen bij het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons tijdens het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
2020.
Wij hebben het door het management toegepaste proces voor de totstandkoming van de jaarrekening geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controles uitgevoerd. Voor het beoordelen van de door de gemeente bij de grondexploitatie gehanteerde parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen hebben wij onze vastgoedspecialisten ingeschakeld. Wij zijn van mening dat de verslaggeving en de toegepaste schattingen redelijk zijn en dat deze op een consistente wijze door uw gemeente zijn gebruikt.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/9
De financiële positie van uw gemeente
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/10
De financiële positie van uw gemeente In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van de ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is afgenomen ten opzichte van 2019 Het BBV maakt een duidelijk en expliciet onderscheid tussen resultaatbepaling en -bestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Gemeenten mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen muteren. Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat: dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. De tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit het saldo van de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen, minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in en onttrekkingen aan reserves vinden uitsluitend plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de (eerdere) politieke besluitvorming.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Eigen vermogen (in € 1.000)
2020
2019
2018
2017
Eigen vermogen per 1 januari
49.218
53.124
57.635
54.101
Tussentijdse resultaatbestemming
-/- 4.552
-/- 3.980
-/- 4.545
2.789
2.108
74
34
745
46.774
49.218
53.124
57.635
Gerealiseerd resultaat Eigen vermogen per 31 december
Het gerealiseerd resultaat over 2020 bedraagt € 2,1 miljoen positief. Doordat gedurende het jaar op basis van eerdere politieke besluitvorming per saldo € 4,5 miljoen aan de reserves is onttrokken is het eigen vermogen per saldo afgenomen met € 2,4 miljoen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2020 circa 27% van het balanstotaal (2019: circa 30% van het balanstotaal). De solvabiliteit is één van de kengetallen vanuit VNG, waarbij deze minimaal 20% dient te bedragen. Hier voldoet de gemeente Peel en Maas dan ook aan. In het bovenstaande overzicht hebben wij het verloop en de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/11
Saldo baten en lasten (in miljoen)
Totstandkoming resultaat (x C 1.000)
€4.000
Totale baten
105.690
Totale lasten
-/- 108.133
€ 3.000 € 2.000
-/- 2.443
Gerealiseerd saldo van baten en lasten (nadelig)
Saldo mutaties reserves Gerealiseerd resultaat (voordelig)
2.108
Voor een meer gedetailleerd overzicht van en een nadere toelichting op de afwijkingen ten opzichte van de begroting verwijzen wij u naar het onderdeel 'Wat heeft het gekost' in de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de programmaverantwoording in uw jaarstukken 2020. De qua omvang belangrijkste verschillen ten opzichte van de bijgestelde begroting (totaal voordeel: €4,1 miljoen) betreffen:
•
-e s.ooo
4.552
Het overzicht van baten en lasten over 2020 laat een nadelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 2,4 miljoen zien, ten opzichte van een, na wijziging, begroot nadelig saldo van € 6,6 miljoen. Dit is een voordeel van € 4,2 miljoen. Hier staat ten opzichte van de begroting een nadeel op de mutaties in reserves tegenover van € 2,2 miljoen. Per saldo is sprake van een voordeel ten opzichte van de begroting 2020 van € 2,0 miljoen.
Voordeel resultaat grondexploitaties wonen: € 2,5 miljoen. Voordeel resultaat grondexploitaties bedrijventerreinen: € 580.000.
I
1.000
-€ 3.000 -€ 4.000
9.343
Bij: onttrekkingen aan reserves
€0 -€
-€ 2.000
-/- 4.791
Af: stortingen in reserves
•
€ 1.000
•
Compensatie in algemene uitkering: € 1,6 miljoen.
In het hoofdstuk'De belangrijkste bevindingen uit onze controle' gaan wij in dit accountantsverslag in het kader van begrotingsrechtmatigheid nader in op de verschillen tussen de begrote en de werkelijke lasten.
2017
2018
2020
Per saldo mutaties in reserves ten gunste/laste van resultaat (in miljoen) € 5.000 € 4.000 € 3.000 € 2.000 € 1.000 € 0 -€
1.000
-e 2.000 -e 3.000 -e 4.000 2017
2018
2019
2020
Gerealiseerd resultaat (in miljoen) € 3.000 € 2.500 € 2.000
I
€ 1.500 € 1.000
€ 500 €0
-€ 500 -€
1.000
2018 © 2021 Deloitte The Netherlands
2019
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2019
2020
2106A0FE63/RM/12
Uw weerstandsvermogen is 'voldoende', gelet op de door het college geschatte huidige risico's Het weerstandsvermogen betreft de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege geschatte risico's. In paragraaf'Weerstandsvermogen en risico beheersing' in uw jaarverslag 2020 is een toelichting op de weerstandscapaciteit opgenomen. De door het college berekende weerstandscapaciteit bedraagt € 8,3 miljoen (2019: € 10,6 miljoen). Dit is een daling van ruim 22% ten opzichte van 2019, die vooral te verklaren is door de daling van de algemene reserve met € 1,9 miljoen. De inventarisatie van de risico's in het jaarverslag geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico's, inclusief een schatting van de kans dat de risico's zich voordoen. Op basis van de geschatte kans x verwachte impact is de benodigde weerstandscapaciteit bepaald. Daarbij heeft het college een doorlopend inzicht gegeven in de - qua financiële impact en kans van optreden - grootste risico's voor uw gemeente, en is een toelichting gegeven op vervallen, nieuw geïdentificeerde en gewijzigde risico's. Uit de risicoanalyse volgt een gekwantificeerd bedrag aan benodigde weerstandscapaciteit van afgerond € 5,5 miljoen (2019: € 6,1 miljoen).
Ten opzichte van 2019 is - mede door de afname van de risico's met betrekking tot autonome ontwikkelingen en bedrijfsvoering - per saldo sprake van een daling in de omvang van de gekwantificeerde risico's met circa € 0,6 miljoen (circa 10%).
© 2021 Deloitte The Netherlands
De ratio van de beschikbare versus benodigde weerstandscapaciteit bedraagt volgens de definitie van het weerstandsvermogen: 1,5 (2019: 1,74). Dit is een vermindering ten opzichte van de ratio van 0,24 ultimo 2019. De ontwikkeling van de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit in de afgelopen jaren is als volgt weer te geven: Weerstandscapaciteit (in duizenden) € 20
€ 16
€4 €0
2018
2019
2020
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is voldoende, gelet op de door het college onderkende risico's. Voor meer gedetailleerde informatie over (de ontwikkeling van) uw weerstandsvermogen verwijzen wij naar de paragraaf'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' in uw jaarverslag 2020.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/13
Aandachtspunt auditcommissie Uit de hieronder opgenomen tabel blijkt dat de reserves per inwoner in de afgelopen jaren gedaald zijn; een trend die ook bij andere gemeenten zichtbaar is. Daarnaast liggen de reserves per inwoner lager dan bij vergelijkbare gemeenten, en komen deze ook lager uit dan het landelijk gemiddelde. Op de volgende pagina is het verloop van de reserves per inwoner in een grafiek weergegeven.
De auditcommissie heeft ons een aandachtspunt meegegeven voor de controle 2020. Hierbij betrof de vraag het verschaffen van inzicht in de financiële positie, en dan met name de ontwikkeling van de reserves. Wij hebben hiertoe vanaf 2015; het jaar van de decentralisaties van het sociaal domein, de reserves per inwoner voor de gemeente Peel en Maas en de regiogemeenten in kaart gebracht. Op deze manier is de vergelijking met regiogemeenten met eenzelfde centrumfunctie en sociale structuur het meest zuiver. Hierin zijn de algemene reserve en de bestemmingsreserves meegenomen, waaronder ook reserves bestemd voor bijvoorbeeld kapitaallasten.
Tabel reserves per inwoner 2015
201G
2017
2018
2019
3eel en Maas
1358
1.248
1331
1.227
1.133
Horst aan de Maas
1.225
1.192
1.192
1.272
1.245
.eudal
2.020
2.075
1.980
1.929
1.767
^ederweert
1.392
1.471
1.701
1.70C
1.65(
20K-50K gemeente
1.204
1.226
1.261
1.265
1.203
.andelijk
1.292
1.315
1335
1.328
1.322
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/14
Reserves per inwoner 2.500
1.133
500
O 2015
2016 Peel en Maas
© 2021 Deloitte The Netherlands
-------Horst aan de Maas
2017 Leudal
2019
2018 Nederweert
20K-50K gemeente
—Landelijk
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/15
De belangrijkste bevindingen uit onze controle
© 2021 Deloitte The Netheriands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/16
De belangrijkste bevindingen uit onze controle Algemeen Verslaggevingsgrondslagen zijn aanvaardbaar De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, zoals opgenomen in de jaarrekening 2020. Wij hebben het door het college en de directie toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controles uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de gehanteerde verslaggevingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en consistent zijn gebruikt.
Op basis van de Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Om hieraan invulling te geven, hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van het college in het jaarverslag, en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken, verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
•
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Jaarverslag is verenigbaar met jaarrekening De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit: •
Het jaarverslag: programmaverantwoording en verplichte paragrafen.
•
De jaarrekening: balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting, SiSa-bijlage en overzicht taakvelden.
Het BBV schrijft voor dat uw gemeente in de programmaverantwoording van het jaarverslag informatie dient op te nemen die antwoord geeft op de vragen: wat hebben wij gedaan, wat hebben wij bereikt, en wat heeft het gekost? De verantwoording van de programma's vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstands vermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Effecten corona Wij sommen hier de belangrijkste effecten van de coronacrisis op in relatie tot de jaarrekening van de gemeente Peel en Maas: •
Waardering vorderingen: als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars bestaat er een toegenomen risico op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico's en daarmee de waardering van de vorderingen gecontroleerd, en wij merken op dat er als gevolg van de diverse steun- en coulancemaatregelen (door het Rijk dan wel door de gemeente) nog geen sprake is van grote mutaties in de oninbare vorderingen.
•
Subsidieverstrekkingen: de gemeente heeft in de algemene subsidieverordening een hardheids clausule opgenomen. Hierin is vermeld dat het college in bijzondere gevallen van de regels kan afwijken. Dit houdt in dat de subsidie, ook wanneer de gesubsidieerde instelling niet alle hiervoor noodzakelijke prestaties heeft geleverd, op basis van de hardheidsclausule kan worden vastgesteld en hiermee als rechtmatig kan worden beschouwd. Hier is in 2020 geen gebruik van gemaakt.
•
Tozo: één van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Uw gemeente is ondanks een snelle invoering van deze regeling en de wijzigingen hierin gedurende 2020 en 2021 in staat geweest aantoonbaar te voldoen aan de gestelde rechtmatigheidseisen. Zowel uw internecontrolewerkzaamheden als de door ons zelfstandig uitgevoerde dossiercontroles bevestigen deze uitkomst. De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw beleid inzake Misbruik en Oneigenlijk gebruik in het kader van de Tozo-regeling. Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld waarin de getroffen interne-beheersingsmaatregelen zijn vermeld, zoals de controle achteraf en de wijze waarop u gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/17
Sociaal domein | Gevolgen coronacrisis Wij hebben in de managementletter 2020 gerapporteerd over de bijzondere gevolgen van de coronacrisis voor het sociaal domein. Hieronder voorzien wij u van een beknopte actualisatie. De financiële gevolgen voor de gemeente hebben betrekking op de volgende onderdelen: •
Continueren van reguliere zorg: voor zover mogelijk, hebben de zorgverleners de reguliere zorg gecontinueerd en volstaat ter zake de interne beheersing die in afgelopen jaren voldoende heeft gefunctioneerd.
•
Leveren van alternatieve zorg: voorzover zorgleveranciers de reguliere zorg niet konden continueren, mochten zij alternatieve zorg leveren. De verantwoording en afrekening hiervan vindt op dezelfde wijze plaats als de afrekening van de reguliere zorg.
•
Verstrekken van continuïteitsbijdragen: op basis van een collegebesluit konden zorginstellingen vóór 15 november 2020 een aanvraag indienen voor een continuïteitsbijdrage (om de continuïteit van de zorgverlening te waarborgen). Hier heeft de gemeente € 662.000 aan bijdragen verstrekt aan zorgaanbieders en vervoerders.
•
Vergoeden meerkosten corona: deze kosten hebben bijvoorbeeld betrekking op extra beschermingsmiddelen, zoals mondmaskers en handschoenen.
•
De gemeente heeft een steunfonds ingesteld om organisaties (zonder winstoogmerk) te helpen waarvan het voortbestaan in gevaar is gekomen. Hiermee tracht de gemeente de burgers en de gemeenschap te ondersteunen, waar nodig. Er is in totaal voor€ 130.000 gebruik gemaakt.
© 2021 Deloitte The Netherlands
•
De gemeente heeft daarnaast aan de sociale werkvoorziening NLW een aanvullende bijdrage van € 451.000 gedaan als meerkosten als gevolg van de coronacrisis.
Sociaal domein | PGB-bestedingen De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft - net als in voorgaande jaren - bij de PGB-verantwoordingen voor leugd en Wmo over 2020 een controleverklaring met beperking verstrekt. De PGB-bestedingen over 2020 bedragen circa € 440.000 (2019: € 550.000).
Wij merken op dat de gemeente voldoende (extra) interne-beheersmaatregelen heeft getroffen om de (mogelijke) financiële effecten van de coronacrisis voor het sociaal domein in beeld te brengen en te beheersen. Een voorde controle belangrijk onderdeel Uw organisatie heeft de vorig jaar getroffen hiervan is het interne-controleplan van de afdeling aanvullende interne-beheersmaatregelen en interne Planning & Control, inclusief een gedetailleerde controles ook over 2020 gehandhaafd c.q. uiteenzetting van de geschatte en de werkelijke uitgevoerd. Hiermee is er voldoende zekerheid financiële effecten van de coronacrisis op het sociaal verkregen over de prestatielevering en de domein. De getroffen maatregelen hebben ertoe rechtmatigheid van de PGB-bestedingen. In dit geleid dat de organisatie de extra kosten en kader is onder andere nader onderzoek uitgevoerd vraagstukken tot een minimum heeft kunnen bij een representatief aantal gebruikers van deze beperken. PGB-gelden. Met de getroffen beheersmaatregelen en de uitgevoerde interne controles is voor de PGBbestedingen over 2020 voldoende zekerheid verkregen over zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid van deze bestedingen.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/18
Evaluatie van de belangrijkste schattingen van het management Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico's of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen. Binnen de voorzieningen maakt u, conform het BBV, een onderscheid in voorzieningen voor'verplichtingen, verliezen en risico's', 'egalisering van kosten' (groot onderhoud), en 'middelen van derden waarvan de besteding gebonden is'. Vooral de voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's en de voorzieningen ter egalisering van kosten zijn naar hun aard gebaseerd op veronder stellingen en schattingen van het management en het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar omgeving in wat het effect van de te voorziene risico's, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management de schattingen ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd, een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel en niet met als doel om ons een oordeel te vormen over individuele schattingen.
Voor het beoordelen van de door de gemeente bij de grondexploitatie gehanteerde parameters voor kostenen opbrengstenstijgingen hebben wij onze vastgoedspecialisten ingeschakeld. Wij zijn van mening dat de waardering van de betreffende voorzieningen en de daarbij gemaakte schattingen redelijk zijn en consistent zijn toegepast.
© 2021 Deloitte The Netherlands
De grondexploitaties zijn geactualiseerd De veruit grootste balanspost met betrekking tot de voorraden betreft de post 'Onderhanden werk' (grondexploitaties). De risico's voorde waardering van de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot de zogenaamde 3 P's: •
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? De marktbehoefte bepaalt immers wanneer de gemeente welke projecten kan realiseren.
•
Programmering: economische ontwikkelingen leiden continu tot (belangrijke) wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de 'mix'van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in relatie tot de huidige marktvraag?
•
Prijs: de prijzen van woningen en dus van grond stijgen nog steeds. Is afgewogen welke prijzen realistisch zijn, rekening houdend met het risico dat ontwikkelaars gronden bij te hoge prijzen later of in het geheel niet afnemen, maar ook rekening houdend met het risico dat de prijzen op enig moment zullen stabiliseren of zelfs dalen?
Gedurende onze controle hebben wij door een vastgoedspecialist de grondexploitatieopzetten van de grondexploitaties in Den Bosch en voormalig VMBO locatie laten beoordelen. Dit houdt in dat wij het aantal woningen, de prijzen en de realisatie hiervan beoordeeld hebben. De veronderstellingen en schattingen hierin zijn beoordeeld en afgezet tegen de huidige markt om vast te stellen dat deze juist zijn opgenomen en de veronderstellingen hierin goed zijn ingeschat. Wij hebben voor deze projecten het proces beoordeeld waarmee het management de benodigde schattingen maakt, hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd en hebben vastgoedspecialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen. Op basis van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de verslaggeving, de waardering en de toegepaste schattingen redelijk zijn en consistent zijn gebruikt.
De 3 P's zijn de basis voor de actualisatie van de grondgrondexploitaties zoals opgenomen in de jaarrekening 2020, en zijn toegelicht in de paragraaf 'Grondbeleid' van het jaarverslag 2020. Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties hebben wij, naast de 3 P's, de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente, nog een aantal zaken in overweging genomen en betrokken.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/19
Tussentijdse winstneming
Overige bevindingen
Over 2020 is er, op basis van de voorgeschreven POC-methode, vooralle projecten gezamenlijk een resultaat van € 2.310.000 genomen (cumulatief tot en met 2019: € 4.340.000). Daarnaast zijn in 2020 de grondexploitaties Centrumplan Koningslust en lulianahof afgesloten. Deze winstneming is verwerkt in het saldo van baten en lasten.
Europese aanbestedingsrichtlijnen
Voor de komende jaren wordt nog een bedrag aan kosten verwacht van € 4,7 miljoen en een bedrag aan opbrengsten van € 9,6 miljoen. De betrouwbaarheid van deze inschattingen is door ons beoordeeld. Dit heeft niet geleid tot tekortkomingen. Op grond van onze beoordeling zijn wij van mening dat de waardering van de grondexploitatie van de gemeente Peel en Maas per 31 december 2020 in lijn met de huidige marktomstandigheden is.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Gemeenten moeten opdrachten boven een jaarlijks door de Europese Commissie vast te stellen drempelwaarde Europees aanbesteden. De drempelwaarde voor diensten en leveringen bedraagt in 2020 € 214.000 en voor werken geldt de drempel van € 5.350.000. Voor de jaarrekeningcontrole is door de gemeente een crediteurenanalyse voorbereid, waarbij door de organisatie op basis van: de onderliggende contracten, de in voorgaande jaren uitgevoerde controles en de bij in- en externe juristen ingewonnen adviezen, is getoetst of over 2020 de Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn nageleefd. Op basis van onze werkzaamheden concluderen wij dat er over 2020 geen sprake is van onrechtmatigheden met betrekking tot het Europees aanbesteden.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106AOFE63/RM/20
Begrotingsrechtmatigheid Begrotingsoverschrijdingen zijn toegelicht Behalve de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties hebben wij ook de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt met de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat deze hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de raad. Uit de Kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV blijkt dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen meeweegt in het accountantsoordeel. Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen. Zoals blijkt uit de hierna opgenomen figuur, is voor een drietal programma's sprake van een begrotingsoverschrijding op de lasten. Het betreft de programma's 1.2, 2.1 en 2.2.
Op de programma's 1.2 en 2.2 blijft de overschrijding echter onder het percentage van 10% van het totaal begrote bedrag. Conform uw controleprotocol worden deze overschrijdingen niet meegenomen te worden in de rechtmatigheidscontrole.
© 2021 Deloitte The Netherlands
De overschrijding op programma 2.1 is het directe gevolg van de extra lasten in het kader van de lijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo). Zowel de uitkeringslasten als de uitvoeringskosten worden door het rijk gecompenseerd. De hogere lasten ad. € 3,2 miljoen hebben direct gerelateerde baten die hiertegen over staan. Hierdoor is deze onrechtmatige overschrijding niet meetellend voor het oordeel van de accountant. Wij verwijzen vooreen inhoudelijke analyse van deze overschrijdingen naar de analyse in de programmaverantwoording in de jaarrekening 2020. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020. De geconstateerde kostenoverschrijdingen die formeel als onrechtmatig worden aangemerkt, hebben gezien de oorzaak en de toelichting - geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. Verschillen tussen begrote en werkelijke lasten (in duizenden) € 2.000 € 1.000
1.364 116
341
232
140
147
292
168
126
c
D
Io
0)
_0J 03 "O U) ‘<D OJ -c
C <U c !_ .03 c D *4—1 CU D 4-> (/I <u CQ T—1
€ 0 -€
1.000
-€
2.000
-€ 3.000 -€ 4.000
<u Ol
D
(U
5
OJ
-O
c
O)
t
o o.
(ƒ) m ro
U
c o; 4-1 (/) c D
*
c
o
u LU
q
'53 > in
kD
s M i
CO
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/21
Overige verantwoordings- en rapportageverplichtingen Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is ten opzichte van vorig jaar niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien de SiSa-documenten aan het CBS aan te leveren. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij controleren en evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de in de SiSabijlage verantwoorde gegevens (indicatoren). Wij constateren dat de rijksoverheid eind 2020 en begin 2021 veel nieuwe SiSa-regelingen in het leven heeft geroepen. Bij uw gemeente heeft dit geleid tot in totaal 10 SiSa-regelingen (2019: 6 regelingen). De toename van het aantal SiSa-regelingen en de (ver)late communicatie hierover vanuit de rijksoverheid hebben geleid tot een extra druk en tijdbesteding met betrekking tot zowel het opstel- als het controleproces van de jaarrekening. Desondanks is de controle van de SiSa-bijlage tijdig afgerond. Wij benadrukken dat u zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een '0' is ingevuld, zijn wij volledigheidshalve wel bij uw organisatie nagegaan of deze '0' terecht is ingevuld.
U hebt dit aan ons bevestigd. De (verplichte) tabel met fouten en onzekerheden inzake de SiSa-bijlage is opgenomen in bijlage B van dit accountantsverslag. Tijdens de controle hebben wij geen ongecorrigeerde financiële fouten of onzekerheden geconstateerd.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot het naleven van de Wet Normering Topinkomens (WNT) Het doel van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. De WNT kent een aantal specifieke aspecten en vereisten: •
Voor gemeenten zijn de gemeentesecretaris en griffier bij wet als topfunctionaris aangemerkt.
•
De bezoldiging van een topfunctionaris mag over 2020 niet meer bedragen dan € 201.000.
•
Gemeenten dienen de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief - als aan bepaalde voorwaarden is voldaan - ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven de WNT-norm.
•
De WNT stelt een aantal overige eisen, zoals bijvoorbeeld een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000.
Over 2020 hebben wij tijdens onze werkzaamheden geen overschrijdingen of andere afwijkingen van de WNT(-norm) geconstateerd. Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet normering bezoldiging top-functionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en/of de publicatieverplichtingen in het kader van de WNT.
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/22
Frauderisicoanalyse De beoordeling door het college van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of een overtreding van wet en regelgeving Het college van burgemeester en wethouders is primair verantwoordelijk voor het voorkomen en ontdekken van fraude en voor de naleving van wet en regelgeving. Recente ontwikkelingen laten zien dat de handhaving van anticorruptiewetgeving aan globalisering onderhevig is, waardoor ook gemeenten in toenemende mate te maken krijgen met anticorruptieregels. Als onderdeel van onze controle hebben wij het college verzocht inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking zou kunnen bevatten als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van deze inschattingen, het proces dat het college en het management daarbij hanteren, alsook de communicatie daarover met het personeel en met de auditcommissie. Tijdens deze gesprekken heeft het college aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico's, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Hierbij heeft het college ook voorbeelden gegeven van de manier waarop het deze beheerst.
De actualisatie van de frauderisicoanalyse bevat relevante toevoegingen op het gebied van de gevolgen van de coronacrisis en de (beperkte) impact daarvan op de interne beheersing. Wij hebben daarnaast kennisgenomen van de presentatie die de ambtelijke organisatie aan de auditcommissie heeft gegeven inzake onder andere de frauderisicoanalyse. Op deze wijze vormt het periodiek actualiseren hiervan een zichtbaar en vast onderdeel van de interne beheersing, inclusief de communicatie hierover met het toezichthoudend orgaan. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van internebeheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving.
Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneelkritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Op basis van de frauderisicoanalyse van de gemeente Peel en Maas en onze controlewerkzaamheden hebben wij geen signalen voor (mogelijke) fraude verkregen.
Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten.
Een belangrijke beheersingsmaatregel die het college heeft getroffen, is het uitvoeren van een periodieke interne controle op de wat betreft omvang en financiële risico's belangrijkste processen. Daarnaast heeft de organisatie in 2020 de interne frauderisicoanalyse geactualiseerd. Wij onderschrijven het blijvende belang van beide beheersmaatregelen. © 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/23
Interne beheersing
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106AOFE63/RM/24
Interne beheersing De belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing op basis van de controle van het boekjaar 2020 Geen significante tekortkomingen in de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2020 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle is primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle van de betrouwbaarheid en de rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter 2020, van 22 december 2020. Wij hebben geen onvervangbare of significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving verdient aanvullende aandacht Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en/of de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. © 2021 Deloitte The Netherlands
De IT-omgeving en een adequate opzet en werking daarvan nemen een steeds dominantere plaats in binnen uw organisatie, met het oog op het belang van een betrouwbare geautomatiseerde gegevens verwerking. Daarmee krijgt de IT ook een dominantere positie in onze controleaanpak en -uitvoering. In onze managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten gerapporteerd die moeten worden opgevolgd om uw IT-omgeving betrouwbaar en veiliger te maken. Een eventueel gevolg hiervan is dat wij hierop zouden kunnen steunen voor onze controle. Volledigheidshalve merken wij op dat onze werkzaamheden met betrekking tot de ITbeheersingsomgeving zich beperken tot het vaststellen van de opzet en het bestaan van de zogenaamde 'General IT Controls' met betrekking tot het wijzigingsbeheer (beheersingsmaatregelen die ervoor zorgen dat alle veranderingen in het ITsysteem moeten worden geautoriseerd, en dat de veranderingen op een effectieve wijze zijn getest voorafgaand aan de implementatie ervan) en de toegangsbeveiliging (beheersingsmaatregelen die ervoor zorgen dat alleen bevoegde personen toegang hebben tot de IT-systemen, en dan alleen voor zover deze toegang nodig is voor het uitvoeren van de werkzaamheden uit hun taakomschrijving). Deze werkzaamheden voeren wij uit ter ondersteuning van onze risicoanalyse.
Ze hebben niet dezelfde diepgang als de werkzaamheden die in het kader van een volledige IT-audit zouden zijn verricht. Op grond van onze werkzaamheden concluderen wij dat wij met betrekking tot de IT-beheersingsomgeving geen verhoogde risico's onderkennen in onze controle, maar dat wij nog niet volledig kunnen steunen hierop als gevolg van vorenstaande.
Cyberrisico's Cyber is een onlosmakelijk onderdeel geworden van onze samenleving. Dagelijks werken we met digitale oplossingen, zowel privé als zakelijk. Door gebruik van internet, interne netwerken en bedrijfsapplicaties hebben alle organisaties, ongeacht hun omvang, te maken met aan cyber gerelateerde risico's, zoals cybercrime. Als cyberrisico's zich voordoen, kunnen deze een (significante) impact hebben op de financiële systemen, op de interne-beheersingsmaatregelen en op de jaarrekeningcontrole. Daarnaast kunnen deze leiden tot reputatie- en imagoschade voor uw organisatie. Aangezien iedere organisatie waardevolle informatie heeft te verliezen of ernstige schade kan lijden als de IT-infrastructuur (tijdelijk) niet meer beschikbaar is, benadrukken wij het belang van een cyberrisicoanalyse als vast onderdeel van het interne-controlesysteem, dat erop is gericht bedrijfsrisico's te onderkennen, het belang en de waarschijnlijkheid daarvan in te schatten, en de interne beheersing daarop toe te spitsen.
Tijdens gesprekken heeft het management aangegeven zich bewust te zijn van cyberrisico's en zijn er voorbeelden gegeven van de manier waarop men deze beheerst, zoals het periodiek laten uitvoeren van zogenaamde 'penetratietesten' (een toets van een of meer computersystemen op kwetsbaarheden, waarbij deze kwetsbaarheden ook werkelijk gebruikt worden om in deze systemen in te breken).
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/25
Bijlagen
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/26
Bijlage Al - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen boven de rapportagedrempel.
Aard van de controleverschillen
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
N.v.t.
N.v.t.
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout
N.v.t.
N.v.t.
Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal getrouwheidsfouten
N.v.t.
N.v.t.
Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/Fido/etc.). In 2020 betreft dit de onrechtmatigheid inzake naleving EU-aanbestedingsrichtlijnen.
N.v.t.
Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
Overige rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
Totaal rechtmatigheidsfouten
N.v.t.
In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2019 van de Commissie BBV en het controleprotocol, inclusief normenkader 2020, van uw gemeente is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/27
Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle boven de rapportagedrempel.
Aard van de onzekerheden
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Onzekerheden in de getrouwheidscontrole
N.v.t.
N.v.t.
(Sub)totaal onzekerheden in de getrouwheidscontrole
N.v.t.
N.v.t.
Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/Fido/etc.)
N.v.t.
Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid)
N.v.t.
Overige onzekerheden inzake rechtmatigheid
N.v.t.
Totaal onzekerheden in de rechtmatigheidscontrole
N.v.t.
In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV en het controleprotocol, inclusief normenkader 2020 van uw gemeente, is het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid opgenomen. Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/28
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren, om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van die onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen.
Toelichting
Bron van de toelichtingvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Niet van toepassing
N.v.t.
N.v.t.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/29
Bijlage BI - Bevindingen SiSa-bijlage 2020 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Bevindingen controle SiSa-bijlage
Fout of onzekerheid
Financiële omvang
Toelichting
FIN BI
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
N.v.t.
€0
N.v.t.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
N.v.t.
€0
N.v.t.
lenW E27B
Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
€0
N.v.t.
EZK F1
Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding
N.v.t.
€0
N.v.t.
EZK F9
Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering artikel 69 Participatiewet
N.v.t.
€ 0
N.v.t.
SZW G3
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004
N.v.t.
€0
N.v.t.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2020
N.v.t.
€ 0
N.v.t.
VWS H4
Specifieke uitkering Sport
N.v.t.
€0
N.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord)
N.v.t.
€0
N.v.t.
Totaal
eo
De strekking van de controleverklaring is voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid: goedkeurend.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/30
Bijlage B2 - Bevindingen SiSa-bijlage Tozo 2020 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Bevindingen controle SiSa-bijlage
Fout, onzeker en/of formele onrechtmatig
Financiële omvang
Toelichting
G4
Tozo l_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo l_fundamentele rechtmatigheidseisen exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo l_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april)
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 2_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Tozo 3_exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet
N.v.t.
€0
N.v.t.
G4
Omvang vorderingen levensonderhoud (jaarT) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020)
N.v.t.
€0
N.v.t.
Totaal
C0
De strekking van de controleverklaring is voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid: goedkeurend.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Accountantsverslag 2020 | Gemeente Peel en Maas
2106A0FE63/RM/31
Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Peel en Maas De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de 'Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)' en vormen een belangrijk onderdeel van het 'normenkader' waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Peel en Maas in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen.
© 2021 Deloitte The Netherlands
Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •
Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico's ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
•
Procedures voortijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.
•
Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
•
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.
•
Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen zijn genomen om de bedreigingen voorde onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde 'onafhankelijkheidsevaluatie'), wordt in het dossier opgenomen.
•