2021-029 01 Raadsvoorstel - Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas.docx

Raadsvoorstel Raadsvergadering : 8 juni 2021 Voorstel : 2021-029 Zaaknummer : 1894/2021/2331749 Documentnummer : 1894/2021/2352193 Datum collegebesluit : 1 maart 2021 Onderwerp Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas Openbaarheid Alle stukken zijn openbaar. Voorstel 1 2

De Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas vast te stellen. Een Lokale Maximale Waarde (LMW) voor minerale olie van 2.000 mg/kgds voor de grondwal in Beringe vast te stellen.

Inleiding De bodem is belangrijk. We leven en wonen erop, we drinken eruit en we eten ervan. Om bij het gebruik van grond, baggerspecie en bouwstoffen de bodem optimaal te beschermen en tegelijk optimaal te kunnen gebruiken is er het Besluit bodemkwaliteit. In het Besluit bodemkwaliteit staan de eisen voor het ontgraven en toepassen van grond, baggerspecie en bouwstoffen. Het Besluit bodemkwaliteit biedt ook de mogelijkheid voor het opstellen van een bodemkwaliteitskaart. De bermen van de gemeentelijke wegen binnen Peel en Maas worden periodiek gevijzeld. Zo wordt de overhoogte van de berm machinaal verlaagd en geëgaliseerd. Door bermen te vijzelen wordt een goede waterafvoer in stand gehouden waardoor de kwaliteit van de wegen langer behouden blijft en de verkeersveiligheid niet in het geding komt. Bij het vijzelen komt grond vrij, die milieuhygiënisch vaak de kwaliteitsklasse 'Industrie' heeft. Grond met kwaliteitsklasse Industrie mag worden toegepast in een grootschalige bodemtoepassing (GBT). De grondwal die als afscheiding wordt aangelegd aan de westkant van Industrieterrein Beringe betreft een GBT en is in eigendom van de gemeente. Vrijkomende (vijzel)grond mag alleen worden toegepast wanneer de kwaliteit hiervan is vastgelegd in een milieuhygiënische verklaring.

In plaats van alle vrijkomende vijzelgrond afzonderlijk te onderzoeken kan als milieuhygiënische verklaring ook een bodemkwaliteitskaart gebruikt worden. Dit vermindert de onderzoekskosten enorm. Daarom is voorliggende bodemkwaliteitskaart wegbermen opgesteld. Hiermee kan vrijkomende vijzelgrond rechtstreeks worden toegepast in de GBT. Volgens de regelgeving moet grond die wordt toegepast in een GBT voldoen aan de kwaliteitsklasse Industrie. De meetwaarden van bermgrond voldoen voor minerale olie hier niet altijd aan. Deze verhoogde meetwaarden voor minerale olie worden veroorzaakt door de voorgeschreven analysemethode, die ertoe leidt dat verhoogde gehalten aan de stof PAK doorwerken in de meetwaarden voor het gehalte aan minerale olie. Er is dus niet daadwerkelijk sprake van een verontreiniging met minerale olie in de wegbermen. Dit zou betekenen dat vrijkomende vijzelgrond niet kan worden hergebruikt binnen de gemeente en dus moet worden afgevoerd wat leidt tot hoge afvoerkosten en extra milieubelasting door transport. Daarnaast is de norm voor kwaliteitsklasse Industrie voor minerale olie niet risico-gebaseerd, dus een overschrijding betekent niet dat er sprake is van humane of ecologische risico’s.

Het Besluit bodemkwaliteit biedt de gemeenteraad de mogelijkheid om gemotiveerd lokale normen als gebiedsspecifiek beleid vast te stellen: Lokale Maximale Waarden (LMW), waardoor vrijkomende bermgrond kan worden toegepast in de GBT. Daarbij geldt de randvoorwaarde van standstill op gebiedsniveau. Het college stelt voor om voor de GBT in Beringe voor minerale olie een LMW van 2.000 mg/kgds vast te stellen. Voor deze waarde is gekozen, omdat deze aansluit bij de landelijke waarde die geldt voor het toepassen van bagger in een GBT. Verder ligt de LMW ruim beneden de interventiewaarde (norm waarboven sanerende maatregelen mogelijk noodzakelijk zijn) voor minerale olie uit de Wet Bodembescherming. Deze LMW geldt alleen voor de toepassing van bermgrond afkomstig uit de gemeente Peel en Maas. Daarbij blijft het standstill beginsel op gebiedsniveau intact. Op gebiedsniveau treedt dus per saldo geen verslechtering van het milieu op. Bij hergebruik van bermgrond in de grondwal wordt geen nieuwe verontreiniging in het milieu gebracht, maar wordt al in het milieu aanwezige verontreiniging slechts verplaatst. Daarbij zijn er voor mens en ecologie minder contactmogelijkheden met de verontreinigde grond in de grondwal dan in de wegbermen. Ook kan de bermgrond in de kern van de grondwal minder uitlogen dan het geval is vóór het vijzelen.

Voorliggende bodemkwaliteitskaart wegbermen geldt specifiek voor bermgrond afkomstig uit de gemeente Peel en Maas en is een aanvulling op de Bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord en Nota Bodembeheer Limburg Noord 2020-2029 die door u als gemeenteraad op 3 maart 2020 zijn vastgesteld en de PFAS-Bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord die op 16 november 2020 door het college is vastgesteld. Het proces om te komen tot een Bodemkwaliteitskaart wegbermen is toen ook al aangekondigd in de raadsinformatiebrief. De Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas wordt voor een periode van 5 jaar vastgesteld en dient daarna te worden geëvalueerd. Dit zal waarschijnlijk te zijner tijd gezamenlijk gebeuren met de Bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord. Beoogd effect Het faciliteren van hergebruik van vrijkomende vijzelgrond binnen de gemeente binnen aanvaardbare milieuhygiënische grenswaarden. Argumenten 1.1 Bodemkwaliteitskaart nog vollediger Afgelopen jaar is de Bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord en de PFASBodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord vastgesteld binnen onze gemeente. Met de vaststelling van deze Bodemkwaliteitskaart wegbermen wordt de kwaliteit van de bodem binnen de gemeente Peel en Maas nog vollediger vastgelegd. 1.2

Besparing van kosten Met een vastgestelde Bodemkwaliteitskaart wegbermen en een LMW voor minerale olie voor de grondwal (GBT) in Beringe kan vrijkomende vijzelgrond rechtstreeks worden toegepast in de grondwal wat een flinke kostenbesparing oplevert. Onder het kopje 'Financiën' is een specificatie opgenomen.

2.1

Met een Lokale Maximale Waarde voor minerale olie wordt vrijkomende vijzelgrond toepasbaar in grondwal Beringe (GBT) Grond die wordt toegepast in een GBT moet voldoen aan de kwaliteitsklasse Industrie. De meetwaarden van bermgrond binnen de gemeente voldoen voor minerale olie niet altijd aan deze norm vanwege de analysemethode. Daadwerkelijk is er echter geen sprake van een verontreiniging met minerale olie. Het Besluit bodemkwaliteit biedt in artikel 44 de gemeenteraad de mogelijkheid om gemotiveerd Lokale Maximale Waarden vast te stellen (LMW). Als motivatie geldt dat voldaan wordt aan de randvoorwaarde van standstill op gebiedsniveau en er minder contact- en uitloogmogelijkheden in een grondwal aanwezig zijn dan in een berm. Er is gekozen voor een LMW voor minerale olie van 2.000 mg/kgds, omdat deze aansluit bij de landelijke waarde die geldt voor het toepassen van bagger in een GBT. Verder ligt de LMW ruim beneden de norm uit de Wet Bodembescherming waarboven sanerende maatregelen noodzakelijk zijn. Er is op

Gemeente Peel en Maas

1894/2021/2352193

Pagina 2 van 4

deze wijze onverkort sprake van een milieuhygiënisch verantwoorde verwerking en toepassing van vijzelgrond uit wegbermen. Kanttekeningen N.v.t. Alternatieven Er bestaan 3 opties voor het omgaan met vrijkomende vijzelgrond: 1 Afvoer naar een erkende verwerker. 2 Uitvoeren van bodemonderzoeken/partijkeuringen en toepassing in de grondwal. 3 Rechtstreekse toepassing in de grondwal met behulp van de bodemkwaliteitskaart wegbermen. Uit oogpunt van bedrijfsvoering en kostenoptiek is optie 3 de beste keuze, waarbij onverkort sprake is van een milieuhygiënisch verantwoorde verwerking en toepassing van vijzelgrond uit wegbermen. Financiën De financiële gevolgen van dit voorstel zijn éénmalig € 6.300,- en zijn al opgenomen in de huidige begroting, namelijk bij het product: Product 1.2.2 wegen

Fcl 6210032

Ecl 34305

Lasten 6.300

Baten

Deze eenmalige kosten betreffen het opstellen van de bodemkwaliteitskaart wegbermen. Zoals hierboven al is aangegeven, vindt er een flinke kostenbesparing plaats als er gebruik kan worden gemaakt van een bodemkwaliteitskaart wegbermen. De planning voor 2021 is dat er 17.850 ton vijzelgrond vrijkomt. Afvoer naar een erkende verwerker zou ongeveer 267.750 euro kosten. De kostenindicatie voor onderzoeken/keuringen en toepassing in de grondwal is 80.325 euro. De kosten voor rechtstreekse toepassing in de grondwal met behulp van de bodemkwaliteitskaart wegbermen zijn ongeveer 26.775 euro. Dit levert dus een kostenbesparing op van 90% ten opzichte van de optie ‘afvoeren naar een erkende verwerker’ en van 66% ten opzichte van de optie ‘onderzoeken/keuringen en toepassing in de grondwal’. Het opstellen en gebruik maken van een bodemkwaliteitskaart wegbermen is dus uiterst rendabel. Hierdoor is het vijzelen van bermen en de verwerking van vrijkomende vijzelgrond dan ook kostentechnisch verantwoord. Verder blijft door bermen te vijzelen de kwaliteit van de wegen langer behouden en komt de verkeersveiligheid niet in het geding (minder schadeclaims). Juridische afwegingen Deze Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas is opgesteld volgens de Richtlijn Bodemkwaliteitskaarten en voldoet aan de eisen in bijlage M van de Regeling Bodemkwaliteit.

Hiermee mag de bodemkwaliteitskaart worden gebruikt als milieuhygiënische verklaring (bewijsmiddel). De mogelijkheid voor u als gemeenteraad om gemotiveerd lokale normen als gebiedsspecifiek beleid vast te stellen, de Lokale Maximale Waarden (LMW), staat omschreven in artikel 44 van het Besluit Bodemkwaliteit. Communicatie De Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas en de LMW voor minerale olie voor de grondwal (GBT) in Beringe is hoofdzakelijk voor intern gebruik, omdat hiermee vrijkomende bermgrond kan worden toegepast in de grondwal in Beringe. Bodemadviesburo’s kunnen informatie uit de bodemkwaliteitskaart, indien nodig, gebruiken bij hun onderzoeken. Na vaststelling zal de kaart onder de aandacht worden gebracht bij bodemadviesburo’s.

Gemeente Peel en Maas

1894/2021/2352193

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders van de gemeente Peel en Maas,

de gemeentesecretaris/directeur, L.P.H. Breukers

de burgemeester W.J.G. Delissen-van Tongerlo

Behandelend portefeuillehouder: Rob Wanten Bijlage:  Bodemkwaliteitskaart wegbermen gemeente Peel en Maas inclusief LMW grondwal Beringe

Gemeente Peel en Maas

1894/2021/2352193

Pagina 4 van 4