2021-021 06 Rapport Operationele, financiële en organisatorische evaluatie Pilot Hulp bij huishouden.pdf

Operationele, financiële en organisatorische evaluatie Pilot Hulp bij huishouden Gemeente Peel en Maas

Maart 2021 Bestuur Stichting KernKracht Peel en Maas Piet Geurts Ger de Vlieger Piet Delissen Nicole van de Eijnden Thijs Rutten Gijs van Lier

Voorzitter Stichting KernKracht Secretaris-Penningmeester Bestuurslid Bestuurslid Bestuurslid Voorzitter Raad van Belanghebbenden

1

Pagina 0. Inhoudsopgave

2

1. Inleiding

3

2. Operationele evaluatie

3 3 4 4 5

2.1. Ontwikkeling aantal deelnemers 2.2. Ontwikkeling aantal deelnemers per kern 2.3. Inzet Zorgaanbieders en Zelfstandige hulpverleners 2.4. Administratieve verwerking 3. Financiële evaluatie 3.1. Budgettering 3.2. Gemiddelde inkomensafhankelijke eigen bijdrage 3.3. Ontwikkeling kosten Hbh (2018-2021) 3.4. Toekomstige kosten Hbh 3.4.1. Demografische ontwikkeling in Peel en Maas 3.4.2. Hulpvraag afhankelijk van de leeftijd 3.4.3. Hulpvraag per leeftijdscategorie 2020-2040 3.4.4. Toename aantal hulpvragers 2020-2040

6 6 7

4. Besparingen 4.1 Besparingen periode 2016-2021

11 11

5. Organisatorische evaluatie 5.1. Dorpsondersteuners en Administratiekantoor STIVER 5.2. Bestuur Stichting KernKracht/Raad van Belanghebbenden

14 14 14

6. Samenvatting

15

8 8 9 10 10

2

1. Inleiding In Kessel, Kessel-Eik, Koningslust en Meijel loopt sinds mei 2016 de pilot Hulp bij het huishouden (Hbh). Vanaf 1 januari 2018 is deze pilot ook in Maasbree, Egchel, Grashoek en Beringe gestart, en per 1 januari 2019 is hieraan de kern Helden toegevoegd. Panningen is per 1 januari 2020 aangesloten. Baarlo heeft aangegeven voorlopig andere prioriteiten te stellen in het sociale domein en te wachten met de implementatie van de Hbh. De pilot heeft een looptijd t/m 31 december 2021. In de volgende hoofdstukken zullen wij de opstart van de pilot beschrijven (mei 2016 tot januari 2021) en een doorkijk maken van de Hbh naar 2040.

2. Operationele evaluatie 2.1 Ontwikkeling aantal deelnemers Op 1 mei 2016 is in vier kernen van Peel en Maas de pilot Hbh gestart. De volgende zes kernen zijn hierbij gefaseerd tussen 2018 en 2020 aangesloten. Alleen Baarlo neemt op dit moment nog niet deel aan de pilot. Het aantal hulpvragers in Baarlo is 166, waarvan er 163 bediend worden door zorgaanbieders en 3 door zelfstandige hulpverleners. Onderstaand de ontwikkeling van het aantal deelnemers aan de pilot. Aantal hulpvragers

1200

1073

1000

839 800

581

600 400

300

375

200 0 1-5-2016 (Ko/K/Ke/Me)

1-1-2018 (+M/G/B/E)

1-1-2019 (+H)

1-1-2020 (+P) 1-1-2021 (Excl. Baarlo)

3

2.2 Ontwikkeling aantal deelnemers per kern in 2020 Onderstaand de ontwikkeling van het aantal deelnemers aan de pilot in 2020. Duidelijk is de afname te zien van het aantal deelnemers tijdens de eerste Coronagolf (Maart-Juni). 0 euro eigen bijdrage naar reden

Totaal

September

Oktober

November

December

Totaal aantal huishoudens

% huishoudens met HbH

Aantal huishoudens

% t.o.v. aantal hulpvragers

% t.o.v. aantal huishoudens in de kern

CAK

VGZ

AOW

Uitzondering

253 177 101 21 207 25 12 39 25 143 2

255 180 103 21 205 25 14 38 27 146 2

275 183 105 20 207 25 15 39 32 155 2

277 188 108 20 205 27 15 41 32 158 2

3092 2758 1530 330 2771 437 612 880 626 3004 2844

8,9% 6,6% 6,9% 6,1% 7,5% 5,7% 2,5% 4,4% 5,1% 5,2% 0,1%

93 24 19 3 38 5 2 5 4 40 0

33,8% 13,1% 18,1% 15,0% 18,4% 20,0% 13,3% 12,8% 12,5% 25,8% 0,0%

3,0% 0,9% 1,2% 0,9% 1,4% 1,1% 0,3% 0,6% 0,6% 1,3% 0,0%

77 18 13 1 18 2 0 4 2 28 0

5 0 2 1 8 1 1 0 0 4 0

10 5 3 0 11 1 1 1 2 8 0

1 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0

Juli

216 231 238 240 150 157 168 174 91 90 96 99 19 18 18 20 189 194 201 206 25 25 24 25 9 8 9 10 32 36 38 38 27 26 27 26 129 135 139 141 1 1 2 1

Juni

Augustus

Panningen 217 241 237 225 Meijel 167 171 169 154 Kessel 97 104 101 78 Kessel Eik 19 19 19 17 Maasbree 188 196 200 182 Koningslust 25 28 27 22 Egchel 9 9 8 7 Beringe 32 35 34 34 Grashoek 27 29 28 27 Helden 130 137 139 130 Baarlo 1 1 2 1

Mei

April

Maart

Februari

Januari

2020

0 euro eigen bijdrage

912 970 964 877 888 921 960 980 1005 1016 1058 1073

163 22

42

6

Opmerkelijk is het hoge percentage huishoudens met Hbh in Panningen (8,9%), veroorzaakt door relatief veel ouderen die vaak gebruik maken van Hbh. Panningen krijgt steeds meer de vorm/problematiek en sociale behoefte van een kleinere plattelandsgemeente en wordt daarom moeilijker te vergelijken met de andere 9 kernen. Het laagste percentage (2,5%) is in Egchel (veel jonge gezinnen).

2.3 Inzet Zorgaanbieders en Zelfstandige hulpverleners De Hbh wordt aangeboden door zes grote zorgaanbieders en 45 zelfstandige hulpverleners.

Dienstverlening Hbh Proteion 35,4% T-Zorg 27,3% Buurtdiensten 14,4% Sint Jozef 9,0% Helpende Hand 3,3% Poetszorg 0,9% Zelfstandigen 9,7%

4

De drie grootste Zorgaanbieders bedienen samen ruim 77% van de hulpvragers. En bijna 10% van de hulpvragers hebben een zelfstandige hulpverlener.

2.4 Administratieve verwerking Bij de opstart van de pilot Hbh in mei 2016 moesten de hulpvragers vouchers kopen bij het Landelijk Platform Dienstenvouchers “Zorglokaal”: een commerciële organisatie die voor haar administratieve verwerking betaald werd tegen een tarief van €0,84 per voucher-uur. Toen “Zorglokaal” in november 2017 met een commercieel onacceptabel voorstel kwam om de kosten voor de administratieve verwerking te verhogen naar €1,25 per voucher-uur en een basis fee van €18.000 per jaar, hebben de dorpen in zes weken tijd hun eigen administratieve verwerkingssysteem opgezet. De kosten hiervan bedragen gemiddeld €0,50 per gewerkt hulp-uur: Een besparing van €0,75 per uur hulpverlening! (exclusief basis fee van €18.000 per jaar). De deelnemende kernen hebben gezamenlijk een Stichting KernKracht opgericht die namens deze kernen de uitvoering van de administratie, betalingen en incasso`s verricht. De administratie heeft deze stichting op haar beurt weer uitbesteed aan een lokaal Administratiekantoor Stiver en de technische software ondersteuning aan een lokaal bedrijf 2WCF. Met beide bedrijven heeft de Stichting KernKracht, namens de Gemeente Peel en Maas, een bewerkersovereenkomst afgesloten. Onderstaand is een schematische voorstelling van de administratieve verwerking weergegeven en de hierbij behorende kasstroom.

Het administratiekantoor Stiver rapporteert per kwartaal aan de Stichting KernKracht en de gemeente. In het eerste kwartaal van het nieuwe jaar wordt de jaarrekening opgesteld, die nodig is om een definitieve beschikking door de gemeente over het afgelopen jaar op te stellen.

5

3. Financiële evaluatie 3.1 Budgettering Het budget voor elk volgend jaar wordt bepaald uit het aantal deelnemers (peildatum 1 januari van ieder jaar) dat deelneemt aan de pilot, het gemiddeld aantal uren hulp bij hulpvragers, het aantal weken dat er Hbh wordt geleverd (48 weken per jaar) en de uurtarieven van de zorgaanbieders en zelfstandige hulpverleners. De uurtarieven van de zorgaanbieders en de zelfstandige hulpverleners laten het onderstaande verloop zien. 35 30 25

20

Zorgaanbieders (€/uur)

15

Zelfstandige hulpverleners (€/uur)

10 5 0 2016 tot vanaf 4- vanaf 1- vanaf 1- vanaf 14-2018 2018 tot 2019 tot 2020 2021 1-2019 1-2020

Gedurende de pilot is het uurtarief van de zorgaanbieders met 27,6% (!) gestegen (van €23,73 (2016) naar €30,29 (2021)) en voor zelfstandige hulpverleners met 5,5% gestegen (van €18 naar €19) t.o.v. de start van de pilot (mei 2016). Verder is door inspanningen van de Dorpsondersteuners het gemiddeld aantal uren hulpverlening per week gedaald van 2,7 uur (begin pilot) naar 2,37 uur (januari 2021). Een daling met ruim 12% en dus ook van de totale kosten! Het budget wordt aangeboden aan de gemeente die hiervoor een voorlopige beschikking maakt. Maandelijks wordt een voorschot en subsidie betaald aan de Stichting KernKracht, die via het Administratiekantoor Stiver betalingen doet en incasso`s int voor de eigen inkomensafhankelijke bijdrage door de hulpvragers.

6

3.2 Gemiddelde inkomensafhankelijke eigen bijdrage tijdens de pilot Gedurende de pilot is de inkomensafhankelijke eigen bijdrage door de hulpvrager sterk afhankelijk geweest van richtlijnen die gesteld werden vanuit de WMO en onze eigen tarieven. Onderstaand geeft een overzicht van deze eigen bijdrage in de verschillende perioden van de pilot. Periode

5/2016-12/2017

1/2018-12/2019

Bereik inkomensafhankelijke bijdrage

€(2,00-10,00)/uur

€(1,50-7,00)/uur

1/2020-12/2021 Korting op abonnementstarief, max. €19,00 per maand

€2,67/uur

€3,16/uur

€1,38/uur

Gemiddelde eigen bijdrage

Tevens kunnen we uit het administratieve systeem de hoogte van de eigen bijdrage bepalen voor het aantal deelnemende hulpvragers in de pilot. (voorbeeld 2018).

Aantal hulpvragers met eigen bijdrage 350

300 250 200 Aantal hulpvragers met eigen bijdrage

150 100 50 0 €0,00

€1,50

€2,50

€5,00

€7,00

3.3 Ontwikkeling kosten Hbh (2018-2021) Vanaf 2018 wordt de financiële administratie uitgevoerd door Stiver onder verantwoordelijkheid van de Stichting KernKracht Peel en Maas / Raad van Belanghebbenden.

7

Over de periode 2018 tot 2021 stijgen de kosten voor de Hbh allereerst door de toename van het aantal deelnemers aan de pilot, maar ook door de indexering van de uurtarieven van de zorgaanbieders. Tevens heeft de implementatie van het abonnementstarief de eigen bijdrage door de hulpvragers teruggebracht van een niveau van (12 à 13) % naar een niveau nu van (5 à 6) % van de kosten voor de gemeente. Onderstaand een overzicht van de kosten van de Hbh voor de gemeente en de eigen bijdrage door de hulpvragers over de perioden 2018-2021. 2018 Kosten Gemeente (K€) Eigen bijdrage (K€) % eigen bijdrage

2019

2020(Prognose) 2021(Budget)

1.066

1.758

3.089

3.720

147

211

192

176

13,8%

12,0%

6,2%

4,8%

3.4 Toekomstige kosten Hbh De toekomstige kosten voor de Hbh worden bepaald enerzijds door de demografische ontwikkeling in Peel en Maas en anderzijds door de toename van het gebruik van de Hbh naarmate de deelnemer ouder wordt. Als startpunt voor de prognose van de kosten voor de Hbh in de periode tot 2040 hebben wij gebruik gemaakt van de demografische ontwikkeling van het aantal huishoudens en de leeftijdsopbouw tussen 2020 en 2040 (ETIL Research Group,

Provincie Limburg (prvlimburg.nl)). 3.4.1 Demografische ontwikkeling in Peel en Maas Onderstaand de demografische ontwikkeling van het aantal huishoudens naar leeftijdscategorie. Tevens de ontwikkeling van het aantal huishoudens met een gezinslid ouder dan 45 jaar. Wij zien in ons administratieve en financiële systeem dat vanaf deze leeftijdscategorie er wordt deelgenomen aan de Hbh.

8

3.4.2 Hulpvraag afhankelijk van leeftijd hulpvrager Wij zien een substantiële toename naar hulpvraag naarmate de hulpvrager ouder wordt. Onderstaand is voor 2020 dit overzicht gemaakt.

4500

45,0%

4000

40,0%

3500

35,0%

3000

30,0%

2500

25,0%

2000

20,0%

1500

15,0%

1000

10,0%

500

5,0%

0

Aantal huishoudens

Percentage

Aantal

Aantal hulpvragers eind 2020 als percentage van het totaal aantal huishoudens naar leeftijdscatgorie

Aantal hulpvragers Percentage hulpvragers

0,0% < 55

55 - 65

65 - 75

75 - 85

> 85

Leeftjd

In een tabelvorm ziet dit er als volg uit:

Leeftijd < 55 55-65 65-75 75-85 >85

Aantal huishoudens 3491 3993 3343 2096 709

Aantal hulpvragers

% hulpvragers

80 86 187 429 298

2,3% 2,2% 5,6% 20,5% 42,0%

9

3.4.3 Hulpvraag per leeftijdscategorie over periode 2020 tot 2040 Door de demografische ontwikkeling zien we de sterkste toename van het aantal hulpvragers in de leeftijd ouder dan 85 jaar. In 2020 waren er in deze leeftijdscategorie nog 298 hulpvragers en dit stijgt naar 772 deelnemers in 2040 (+160%)!

3.4.4 Toename aantal hulpvragers tussen 2020 en 2040 Het aantal deelnemers zal a.g.v. de demografische ontwikkeling over de periode 2020 tot 2040 met bijna 70% toenemen (1080 in 2020 naar 1835 in 2040). In onderstaande grafiek is deze ontwikkeling weergegeven.

10

De kostenontwikkeling Hbh voor de gemeente is hieraan gerelateerd. Verder dient rekening te worden gehouden met de mogelijkheid dat de dienstverlening door de zorgaanbieders met 9% BTW belast gaat worden. In onderstaande budgettering over de perioden 2020 tot 2040 is er vanuit gegaan dat er geen bezuinigingen op de Hbh zullen plaatsvinden en het uurtarief van de zorgaanbieders niet stijgt. 2020 (K€)

2025 (K€)

2030 (K€)

2035 (K€)

2040 (K€)

3.280

3.880

4.430

5.090

5.475

3.280

4.230

4.825

5.550

5.965

100

118,3

135,0

155,2

169,9

Totale kosten Hbh excl. BTW Totale kosten Hbh incl. BTW Toename t.o.v. 2020 (%)

4. Besparingen De aansturing van de pilot Hbh wordt gedaan door vrijwilligers uit de diverse kernen. De Dorpsondersteuners verrichten taken die voorheen werden uitgevoerd door WMO consulenten. Wij nemen aan dat de kosten voor de Dorpsondersteuners opwegen tegen de dalende kosten van de WMO consulenten van de Gemeente. De administratie en ICT ondersteuning is nu via de Stichting KernKracht uitbesteed aan derden.

4.1 Besparingen bij uitvoering Hbh door lokale gemeenschappen in periode 2016-2021 Voor de ontwikkeling van de besparingen vanaf het begin van de pilot (mei 2016) tot eind 2021 gaan we uit van de volgende aannames: 2016-2017:  Hulpverlening via Vouchers die via “Zorglokaal” ingekocht werden  Zorglokaal vraagt voor administratieve verwerking €0,84 per uur hulpverlening en verhoogt jaarlijkse fee naar €18.000  Gemiddeld 2,7 uur hulpverlening per week  Inkomensafhankelijke eigen bijdrage tussen €2,00 en €10,00 per uur hulpverlening. Gemiddeld naar €2,67 per uur. 2018-2019:  Ontwikkeling van een eigen administratiesysteem. Kosten globaal €0,50 per uur hulpverlening  Inkomensafhankelijke eigen bijdrage tussen €1,50 en €7,00 per uur hulpverlening. Gemiddeld naar €3,16 per uur

11

2020-2021:  Aantal deelnemers per 1 januari 2021: 1073  Gemiddeld aantal hulpuren daalt naar 2,37 uur per week  Door afgetopt abonnementstarief daalt de gemiddelde inkomensafhankelijke eigen bijdrage naar €1,36 per uur hulpverlening  Gemiddeld uurtarief (90,3% zorgaanbieders en 9,7% zelfstandige hulpverleners): €29,19 2022:  Voorstel: uitvoering van de Hbh via een voorliggende Dorpsvoorziening Door de overname van de Hbh door de kernen hebben de besparingen zich tussen 2016 en 2020 als volgt ontwikkeld:

5/2016-2017 300

2018 441

2019 653

2020 972

2021 1116

Van €35.380 naar €70.650

€26.735

€37.270

€68.843

€73.882

Besparing t.o.v. 2016 Inkomensafhankelijke eigen bijdrage/kosten voor Gemeente

Referentie €2,67 per uur

€55.299 €74.762 €3,16 per uur

€87.958 €104.822 €1,37 per uur

Besparingen t.o.v. 2016

Referentie

€25.101 / €36.861

Afname aantal uren Hbh

2,7 uur per week

2,41 uur per week à €25 of €27,37 per uur

-/- €144.353 / -/-€167.132 2,37 uur per week à €29,30 of €30,29 per uur

Besparing t.o.v. 2016

Referentie

€153.468 / €248.787

€454.177 / €535.450

Gemiddeld aantal deelnemers Administratieve kosten

12

1600000 1400000 1200000 1000000

Besparing administratieve kosten

800000

Besparing eigen bijdrage

600000

Besparing aantal uren

400000 cumulatieve besparingen per jaar

200000 0 -200000 -400000

In tabelvorm zien deze besparingen er als volgt uit: Jaar

2016/2017 2018 2019 2020 2021

Besparing administratieve kosten (€) 0 55.299 74.762 87.958 104.822

Besparing op eigen bijdrage (€) 0 25.101 36.861 -144.353 -167.132

Besparing op aantal hulp uren (€) 0 153.468 248.787 454.117 535.450

Cumulatieve besparingen (€) 0 233.868 360.410 397.722 473.140

Totaal

322.841

-249.523

1.391.822

1.465.140

Samenvatting besparingen Over de periode mei 2016 tot eind 2021….…    

Heeft het in eigen beheer nemen van de administratie, cumulatief €322.841 aan besparingen opgeleverd Zijn er door toepassing van het wettelijk opgelegde abonnementstarief cumulatief €249.523 meer kosten gemaakt, t.o.v. de algemene voorziening met eigen inkomensafhankelijke tariefstelling Zijn er door afname van het aantal uren Hbh per hulpvrager cumulatief €1.391.822 bespaard in de pilot Hbh Is de pilot Hbh uitgeoefend door lokale gemeenschappen vanuit de leefwereld bijna M€1,5 goedkoper dan wanneer deze voorziening zou zijn uitgevoerd vanuit de systeemwereld.

13

5. Organisatorische evaluatie 5.1 Dorpsondersteuners en Administratiekantoor Stiver Organisatorisch/administratief is de pilot perfect onder controle. De Dorpsondersteuners en het administratiekantoor Stiver zijn op elkaar ingespeeld, waardoor mutaties in het systeem snel doorgevoerd kunnen worden. Om een beeld te geven over het aantal acties die in een jaar (bv.2019) zijn doorgevoerd het volgende:    

Aantal terugbetalingen aan Hulpvragers/ correcties die doorgevoerd zijn door Stiver: 344 Het aantal mutaties (starten, stoppen, aantal uren, adresgegevens, banknummers,..) uitgevoerd door Stiver op verzoek van de Dorpsondersteuners: 658 Cumulatief aantal storneringen is 115. Dit is circa 1,4% van het aantal incasso’s Wij hebben circa €4.000 minder aan eigen bijdrage geïncasseerd dan geprognosticeerd. Dit is ongeveer 1,8% van de totale eigen bijdrage

5.2 Bestuur Stichting KernKracht / Raad van Belanghebbenden Elke deelnemende kern aan de Hbh heeft een bestuurslid in de Raad van Belanghebbenden. De Raad van Belanghebbenden heeft in principe de eindverantwoordelijkheid van de Hbh en rapporteert hierover aan de Gemeente Peel en Maas. De financiële en operationele uitvoering, als ook de rapportage hierover heeft de Raad van Belanghebbenden neergelegd bij de Stichting KernKracht. Deze stichting laat door Stiver een jaarrekening maken, waarmee de voorlopige beschikking door de Gemeente definitief gemaakt kan worden. Deze jaarrekening wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad van Belanghebbenden en de Gemeente. Het bestuur van de Stichting KernKracht bestaat uit zes personen. Eén van deze bestuursleden is de Voorzitter van de Raad van Belanghebbenden, waardoor een open en transparant proces geborgd is. In het lopende en komende jaar zal een verjongingsslag binnen het bestuur van de Stichting KernKracht gemaakt moeten worden om voor voldoende (bestuurlijke) continuïteit te zorgen.

6. Samenvatting De Stichting KernKracht en de Raad van Belanghebbenden hebben de afgelopen jaren laten zien de pilot Hbh professioneel in eigen regie prima te kunnen uitvoeren. Nu zijn we klaar voor de volgende stap: de Hbh uitvoeren als een voorliggende Dorpsvoorziening door de gemeenschappen zelf. Naast de lokale meerwaarde van deze Dorpsvoorziening zijn er ook financiële besparingen gerealiseerd.

14

Deze besparingen zijn zeer substantieel en lopen over de periode 2016 tot eind 2021 cumulatief op tot bijna M€1,5. Over wat er met deze besparingen gaat gebeuren, moet nog uitvoerend beleid gemaakt worden. Tot slot, indien een toelichting op deze evaluatie gewenst is zijn afgevaardigden van de Raad van Belanghebbenden en de Stichting KernKracht daartoe altijd bereid.

Namens,

Gijs van Lier Voorzitter Raad van Belanghebbenden

Piet Geurts Voorzitter Stichting KernKracht

15