2. Beschouwingen Kadernota 2025 - PvdA/Groenlinks

Beschouwing kadernota 2025 PvdA/GroenLinks Voorzitter, leden van de Raad, Terwijl wij hier gezamenlijk de beleidsvoornemens van dit college bespreken, is een paar uur geleden het kabinet Schoof/Wilders aangetreden. Een rechts kabinet, met extreemrechtse leden die hun eigen beleidsterrein haten. Zo krijgen we een minister tégen Asiel en Migratie, een minister tégen Ontwikkelingssamenwerking en een minister vóór Landbouw en Visserij, maar tégen Natuur. En wanneer nu over een paar uur het Wilhelmus klinkt in München, vlak voor de wedstrijd Nederland-Roemenië dan zal menigeen in Nederland zich hiervoor schamen voor het oog van Europa. PvdA/GroenLinks en de andere, meer principiële, democratische partijen in elk geval wel. Overigens hebben wij nog meer vertrouwen in het Nederlands elftal, dan in het nieuwe kabinet. En dat zegt wel iets. Wat dit kabinet gaat betekenen voor onze gemeente is nog volstrekt onduidelijk, maar het is goed om alert te blijven en ons tegengeluid in Den Haag te laten horen. In elk geval gaan wij er vanuit, dat ons college en onze raad er alles aan zal doen om extra kwetsbare groepen zoals asielzoekers, statushouders en ook arbeidsmigranten, maximale ondersteuning te bieden, of het nu gaat om onderwijs, huisvesting, begeleiding naar werk of integratie.

De kadernota geeft hierover niets aan, maar wij vertrouwen de huidige, verantwoordelijke wethouder en zullen hem waar nodig helpen en scherp houden. Gelukkig begint het bouwen van meer betaalbare huur- en koopwoningen ook op gang te komen, al blijft de behoefte onverminderd groot. Betaalbare woningen voor jongeren, statushouders en senioren blijven schaars. Het bouwen van flexibele, tijdelijke woningen zou kunnen bijdragen aan een oplossing. Hoe denkt het college hierover? En hoever zijn we met de plannen voor het Meuleveld in Maasbree?

Steeds vaker zien we dat de dorpsgemeenschappen zelf initiatief nemen om naar behoefte te bouwen en dat is prima. Wel vinden wij dat de gemeente zelf de regie moet houden, om ervoor te zorgen dat deze woningen niet alleen voor hier geboren inwoners beschikbaar komen, maar voor iedereen die een woning nodig heeft. Is het College het met dit uitgangspunt eens en wat vinden de overige fracties? De dorpsoverleggen hebben inmiddels een manifest met verbeterpunten aangeleverd. Graag horen wij van het college op welke manier deze verbeterpunten worden opgepakt. Voorzitter, we krijgen een minister die er alle vertrouwen in heeft dat Brussel de regels rondom natuurherstel en de derogatie zal terugdraaien. Hoewel het vuistje van de voorvrouw van BBB al snel in haar vestzak verdween na een eerste ontmoeting, blijft het hoofdlijnenakkoord daar wel vanuit gaan. We zullen zien of de nieuwe Friese vuist meer indruk gaat maken, maar veel vertrouwen hebben we daar niet in en het is ook niet wenselijk; onze natuur, lucht- water en bodem staan er slecht voor. En de onduidelijkheid voor de agrarische sector wordt alleen maar groter. Onze fractie roept het College dan ook op, om voortvarend om te gaan met het ondersteunen van veehouders en andere agrariërs die willen stoppen of natuurinclusief willen ondernemen.

Een goed voorbeeld van natuurvriendelijk grondgebruik, is stoppen met het gebruik van pesticiden en daar zou de gemeente zelf het goede voorbeeld kunnen geven door dit te verbieden op de eigen pachtgronden. Heel veel gemeenten doen dit al. Kan het College duidelijk maken waarom dit in onze gemeente nog niet is gebeurd, ondanks de aangenomen motie die hiertoe opriep? Overigens roepen wij hier ook op om de gebieden met hoge natuurwaarden, zoals bijvoorbeeld de Peel, maximaal te beschermen. Brabant doet dit al, maar helaas houdt de Peel zich niet aan provinciegrenzen, dus ook wij (en de provincie Limburg) hebben hier een verantwoordelijkheid. Is het College dit met ons eens? En hoe denken de andere fracties hierover? De kadernota noemt het belang van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, reconstructie van wegen en verduurzaming vastgoed. En dat onderstrepen wij. Maar: dit kan niet beklijven als we tegelijkertijd doorgaan met het

verslechteren, uitputten, aantasten en vernielen van onze natuur en biodiversiteit. De kaderstelling Ruimte is al een kleine stap voorwaarts, maar er is meer nodig en het had het College gesierd, als ze duidelijk had gemaakt welke natuur we gaan herstellen en bewaren in 2025. Dat had getuigd van LEF, een van de motto’s van dit coalitie-akkoord. Wat betreft het sociaal domein valt ons op, dat het College nadrukkelijk verwijst naar de zelfredzaamheid van inwoners. Dat vinden wij te vrijblijvend. Te veel wordt al overgelaten aan de markt. Dat geldt voor inkomen, wonen en zorg. Het wordt de hoogste tijd dat we in 2025 een beleid gaan voeren om de basisvoorwaarden voor een goed leven weer onder regie en zeggenschap van het democratisch gekozen bestuur te brengen. Het college meldt dat de gemeente blijft werken aan de transitie in het sociaal domein. Kan het College ons duidelijk maken wat deze transitie inhoudt? Hebben de overige fracties daar ook behoefte aan? Hoe gaan we bijvoorbeeld om met de jeugdzorg? Er worden vraagtekens gezet bij de verwachtingen van het Rijk over te behalen besparingen. Er wordt hierover echter niets toegelicht. En wat doen wij in onze gemeente in de tussentijd? Dezelfde onduidelijkheid gaat ook op voor de NLW. Het oude beleid is ingetrokken, maar het nieuwe beleid is nog niet geformuleerd.

Vraag aan het college: is het college bereid toe te zeggen, dat in de begroting duidelijke, concrete plannen gepresenteerd worden voor 1. Adequate jeugdzorg en b. De toekomst van de NLW als onderdeel van het brede participatiebeleid? Hebben de andere fracties hier ook behoefte aan? We horen het graag. Overigens zijn wij positief over het nieuwe initiatief HAL9, waarin participatie, toeleiding naar werk en onderwijs en ontwikkeling samenkomen, op een laagdrempelige wijze. In de discussie van afgelopen donderdag, maar ook in de kadernota werd duidelijk, dat er grenzen zijn aan het vermogen van gemeenschappen om eigenaar te zijn en te blijven van gemeenschapsvoorzieningen. Het College constateert dat er een zorgvuldig antwoord nodig is op de vraag of en wanneer de gemeente een stap naar voren moet zetten.

Is het College bereid een discussienota op te stellen, zodat de raad hierover in gesprek kan gaan en uitgangspunten hierover kan vaststellen? Leeft die behoefte ook bij de andere fracties? Voorzitter, hier laten we het bij. Onze fractie is, zoals u kon horen, niet bijzonder enthousiast over deze kadernota: blijkbaar leefde bij het College het idee, dat de nieuwe kaderstellingen voldoende beleidsvoornemens zouden opleveren en dat een coherente visie op waar de gemeente naar toe wil op de diverse beleidsterreinen, daarom niet noodzakelijk was. In feite is deze kadernota niet meer dan een korte toelichting op de financiële bijlagen. Het zij zo. Voor die financiële bijlagen danken wij de organisatie. Voor visie kunt u altijd bij de fractie PvdA/GroenLinks terecht. Dat beloven wij.