Voorstel Uitvoeringsprogramma en begroting Smart Delta Drechtsteden 2026 - Voorstel.pdf

Oordeelsvormende vergadering Papendrecht Vergadering van 12 februari 2026 Zaaknummer: 2025-0131884

Voorstel Openbaar

Uitvoeringsprogramma en begroting Smart Delta Drechtsteden 2026 Bevoegde portefeuillehouder:

Jan Dirk van der Borg

Betrokken portefeuillehouder(s):

Arno Janssen;

Gevraagd besluit 1. Het Uitvoeringsprogramma en de begroting 2026 Smart Delta Drechtsteden vast te stellen 2. Kennis te nemen van het voorstel ‘Samenwerking regio Smart Delta Drechtsteden – gemeente Gorinchem 2026’ 3. Kennis te nemen van de Regionale Ruimtelijke Strategie ‘Gezonde Maritieme Delta 2050’ 4. Kennis te nemen van het ‘De Witt Toekomstpact’

Inhoud Inleiding Gemeenten staan voor grote opgaven. Hoe zorgen we dat mensen een plek hebben om te wonen? Op welke manier geven we invulling aan de transitie naar duurzame energie? Hoe zorgen we voor toekomstbestendig onderwijs en werk? Wat hebben we te doen om onze regio bereikbaar te houden? En hoe zorgen we voor een gebied dat groen is en gezonde keuzes stimuleert? Deze vragen zijn voorbeelden van uitdagingen waar gemeenten voor staan. En deze vragen zijn allemaal voorbeelden van uitdagingen die niet door een gemeente individueel kunnen worden opgepakt. Deze opgaven overstijgen de grenzen van gemeenten en vragen om een gezamenlijke, regionale aanpak. Ook samenwerking met de provincie, Rijksoverheid en Europa loopt tegenwoordig vrijwel alleen nog via regio’s. Als we iets voor elkaar willen krijgen bij andere overheden, vraagt dit dus om regionale samenwerking met andere gemeenten. Om onze uitdagingen aan te pakken, trekken we dan ook samen op. In onze regio doen we dat al lange tijd met andere Drechtsteden-gemeenten. Die samenwerking heeft ons veel gebracht. Onder de vlag van Smart Delta Drechtsteden hebben we de afgelopen jaren invulling gegeven aan een nieuwe vorm van samenwerking. Deze ontwikkeling zetten we verder voort. De inhoudelijke opgaven waar onze regio voor staat zijn stevig en vragen om forse inzet en ambitie.

Tegelijkertijd staat de financiële situatie van gemeenten onder druk en moeten keuzes gemaakt worden, ook in regionale samenwerking. Met deze uitdaging is de begroting van Smart Delta Drechtsteden voor 2026 opgesteld. In de raadsvergadering van 3 juli 2025 heeft u het uitvoeringsprogramma 2025 Smart Delta Drechtsteden vastgesteld. We gaven daarbij aan dat verder is en wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van de samenwerking in Smart Delta Drechtsteden. In de afgelopen periode zijn de adviezen die het bureau Common Eye heeft opgesteld verder opgevolgd en uitgewerkt. Er zijn stappen gezet richting een nieuwe governance en een nieuwe financiële structuur. Tijdens de raadsoploop van 25 november zijn de gemeenteraden hierover bijgepraat. Er is tevens gewerkt aan een nieuwe opbouw van de begroting per thema. Dit heeft geresulteerd in het nu voorliggende Uitvoeringsprogramma met bijbehorende werkbegroting voor 2026. Met de begroting 2026 zetten we een stap naar meer transparantie van de kosten en baten van samenwerking in de regio. Daarnaast vormt de begroting een eerste opstap naar een nieuw financieringsmodel voor de samenwerking. In de begroting 2026 worden de inwonerbijdragen van de gemeenten met 20% gereduceerd ten opzichte van 2025. In het komende jaar zal worden gewerkt

aan een Regionale Investeringsagenda voor onze regio, die ook moet bijdragen aan een nieuwe inrichting van de begroting. Dit wordt verwerkt in een structurele begroting vanaf 2027, die op een vernieuwde wijze wordt opgebouwd. Deze begroting zal in de zomer van 2026 gereed zijn. Zo zetten we met de nu voorliggende begroting een volgende stap in de doorontwikkeling van onze regionale samenwerking. Samenwerking met Gorinchem In 2026 zal een samenwerking tussen Smart Delta Drechtsteden en de gemeente Gorinchem worden verkend. Met dit voorstel wordt u daarom geïnformeerd over de samenwerking tussen Smart Delta Drechtsteden en de gemeente Gorinchem voor een periode van één jaar. Beoogd effect Het bieden van helderheid over de opgaven en activiteiten die in 2026 worden opgepakt om de ambities van Smart Delta Drechtsteden te realiseren en over de samenwerking tussen Smart Delta Drechtsteden en de gemeente Gorinchem. Argumenten 1.1 Het uitvoeringsprogramma is het resultaat van en geeft invulling aan meervoudig lokale samenwerking We werken in de regio Drechtsteden meervoudig lokaal samen. Daarover hebben we afspraken gemaakt in de samenwerkingsovereenkomst Ruimtelijk-economisch domein. De coördinatie op het geheel van de opgaven gebeurt binnen het team van Smart Delta Drechtsteden. Dit team is ondergebracht bij de gemeente Dordrecht.

Deze inzet ondersteunt de lokale uitvoering bij de gemeenten. Het Uitvoeringsprogramma is tot stand gekomen in zowel ambtelijke als bestuurlijke afstemming. De inhoudelijke doelen en ambities zijn besproken aan de regionale bestuurlijke tafels. 1.2 Het Uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de uit te voeren activiteiten. Zoals afgesproken in de Samenwerkingsovereenkomst Ruimtelijk-Economisch domein, wordt jaarlijks een uitvoeringsprogramma opgesteld waarin op hoofdlijnen staat aangegeven welke opgaven en activiteiten binnen Smart Delta Drechtsteden worden opgepakt om de ambities van de Drechtsteden te realiseren. Het Uitvoeringsprogramma biedt een overzicht van de werkzaamheden en activiteiten binnen de programmalijnen Bouwen en Wonen, Ruimtelijke Ordening, Werken en Economie, Bereikbaarheid en Mobiliteit, Energietransitie en Public Affairs, communicatie en evenementen. De opgaven staan niet los van elkaar en vormen een integrale agenda. In het Uitvoeringsprogramma 2026 zijn ook de beide Regio Deals opgenomen. 1.3 Het uitvoeringsprogramma bevat nieuwe onderdelen: groen en blauw en drie taskforces De landelijke en regionale ontwikkelingen staan niet stil. Er zijn urgente opgaven die onze uitdrukkelijke aandacht behoeven.

Dit heeft ertoe geleid dat er drie taskforces zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma: de Taskforce Bouwen, de Taskforce Netcongestie en de Taskforce Bereikbaarheid. Deze taskforces zijn tijdelijk en bedoeld om kracht en kennis te bundelen en de samenwerking te versterken om concreet tot uitvoering en acties te komen. Hier zijn geen nieuwe vergaderstructuren aan gekoppeld. 1.4 De begroting is een tussenstap en opmaat naar een meerjarenbegroting In 2025 is gewerkt aan de doorontwikkeling van de bestuurlijke samenwerking in de regio. De adviezen en aanbevelingen die het bureau Common Eye heeft opgesteld, worden opgevolgd en verder uitgewerkt. Gewerkt wordt aan governance, structuur en nieuwe financiële afspraken voor Smart Delta. Dit uitvoeringsprogramma 2026 met de bijbehorende werkbegroting is hiervan één van de resultaten. Het is echter nog niet het eindproduct, maar een tussenstap op weg naar een meerjarenbegroting. Zoals is aangegeven in het stuk, moet deze nieuwe meerjarenbegroting beter aan gaan sluiten bij de lokale behoeften van de gemeenten en meer maatwerk bieden. In 2026 zullen hier flinke stappen in gezet moeten worden. Het is daarbij van belang de gezamenlijke doelen en samenhang tussen de opgaven scherp in beeld te blijven houden, zodat er een goede balans is tussen maatwerk en gezamenlijke ambities.

2/27

1.5 In de begroting zijn een aantal verbeteringen doorgevoerd In de begroting van 2026 zijn verbeteringen doorgevoerd. Deze zijn hieronder beschreven in de financiële paragraaf. 1.6 De begroting bevat een taakstelling van 20% Nagenoeg elke gemeente in Nederland heeft te maken met stevige bezuinigingsopgaven. Dit geldt ook voor de gemeenten die samen werken binnen Smart Delta Drechtsteden. Dit heeft ertoe geleid dat elke gemeente uit de Drechtsteden een structurele bezuinigingsopgave in de meerjarenbegroting voor 2026 heeft opgenomen op het gehele systeem van de samenwerking in het ruimtelijkeconomisch domein. De omvang van de bezuinigingen verschilt per gemeente. In de voorliggende begroting is een taakstelling van 20% op de regionale inwonersbijdrage verwerkt. Dit komt (deels) tegemoet aan de bezuinigingsopgaven die door de individuele gemeenten zijn benoemd. 2.1 Er wordt concreet invulling gegeven aan de verkenning naar deelname van Gorinchem in Smart Delta Drechtsteden In 2025 is een verkenning naar deelname van de gemeente Gorinchem aan Smart Delta Drechtsteden gestart. De resultaten van het eerste jaar laten zien dat er veel inhoudelijke raakvlakken zijn die vragen om nadere samenwerking. Tegelijkertijd is de verkenning naar de vorm van samenwerking nog niet volledig afgerond.

Gorinchem werkt ook samen in andere regio's op een aantal thema's die ook binnen Smart Delta worden opgepakt. Om de vorm van samenwerking verder uit te werken, is een langere verkenningsperiode nodig. Dit wordt met dit voorstel geborgd, waarbij Gorinchem een bijdrage levert voor de begroting 2026. Hierover moet nog besluitvorming plaatsvinden binnen de gemeente Gorinchem. Met de bijdrage van Gorinchem en de deelname van de gemeente Altena rondom maritiem wordt de eerder in de begroting opgenomen verdienopgave van € 120.000 gerealiseerd. 3.1 De ruimtelijke strategie 'Gezonde Maritieme Delta 2050' biedt focus voor de toekomstige samenwerking De ruimtelijke strategie ‘Gezonde Maritieme Delta 2050’ is het verhaal waarin de diverse lokale en regionale visies en documenten zijn samengebracht als focus voor de toekomstige samenwerking. Deze zal de komende tijd worden uitgewerkt in een Regionale Investerings Agenda (RIA). De voorliggende Smart Delta begroting 2026 zal naar aanleiding van de afronding van het Common Eyetraject en de RIA mogelijk worden bijgesteld in de zomer (Q3) 2026. Dan is op basis van de afronding van Common Eye en de dan voorliggende RIA duidelijk wie aan welk project meedoet en wat daarvan de impact wordt voor de gemeentelijke bijdragen. De gedachte is namelijk dat elke opgave wordt opgebouwd uit een variabel deel en een vast deel.

Daarnaast kent de Smart Delta begroting een basis om de samenwerking te laten draaien (Regio Deal, Public Affairs voor de regio, bijeenkomsten etc). Alle deelnemers betalen de basiskosten en de vaste kosten, maar het variabele deel (maatwerk) is alleen voor de gemeenten die meedoen met een specifiek project. Kanttekeningen 1.1 Het Uitvoeringsprogramma biedt nog onvoldoende mogelijkheden voor maatwerk Naar aanleiding van de adviezen van Common Eye is en wordt gewerkt aan een nieuwe financieringssystematiek, zoals hierboven omschreven. Het is nog niet gelukt deze stap naar een nieuwe systematiek te maken in het voorliggende uitvoeringsprogramma. Daarmee is er nog geen ruimte gekomen om maatwerk per deelnemer toe te passen. Deze stap moet in de meerjarenbegroting 2027 worden gezet. 1.2 In 2026 zijn minder middelen beschikbaar dan in 2025 In de begroting 2026 is een taakstelling van 20% op de regionale inwonersbijdrage verwerkt. Dit komt (deels) tegemoet aan de taakstellingen die de deelnemers in hun eigen begrotingen hebben opgelegd, maar is tegelijkertijd een flinke beperking ten opzichte van de middelen die voorgaande jaren beschikbaar waren. Dit betekent dat scherp geprioriteerd moet worden en efficiënt moet worden samengewerkt. We zullen zowel ambtelijk als bestuurlijk vinger aan de pols houden en kritisch zijn op de voortgang en het behalen van de gezamenlijke ambities.

2.1 De samenwerking met de gemeente Gorinchem is verkennend van aard 3/27

De bijdrage van de gemeente Gorinchem heeft een verkennend karakter. De bijdrage is incidenteel voor het jaar 2026. Gaandeweg het jaar zal duidelijkheid komen of en hoe structureel met de gemeente Gorinchem zal worden samengewerkt. Dan wordt ook duidelijk of en in welke mate deze bijdrage zal worden gecontinueerd. Financiën De begroting 2026 bevat een aantal wijzigingen ten opzichte van de begroting 2025. Alle posten van de begroting zijn ter discussie zijn gesteld. Dit heeft ertoe geleid dat ruim 550.000 ten opzichte van de vorige begroting is komen te vervallen. Daarnaast is de begroting los gemaakt van de begroting van Dordrecht. Hiermee zijn onjuistheden gecorrigeerd, wat leidt tot een toename van de uitgaven met 365.000. Tevens leidt dit tot een correctie op de geraamde inkomsten, die met 880.000 toenemen; Verder zijn intensiveringen opgenomen van 160.000 voor de Taskforce Bouwen en van 82.000 voor de Tasforce Mobiliteit. Er is een bijdrage van 300.000 van de gemeente Gorinchem opgenomen (incidenteel, voor het jaar 2026) . In totaal leidt dit tot een daling van de inwonerbijdrage van de zeven gemeenten van 4.866.674 in 2025 naar 3.892.098 in 2026. Dit levert een besparing op van 20,03%. Voor onze gemeente betekent dit een daling van € 526.438 voor 2025 naar € 421.016 voor 2026 (eveneens 20,03%).

Het uitvoeringsprogramma en de bijbehorende begroting bevatten de activiteiten die worden uitgevoerd door het team van Smart Delta Drechtsteden. Lokale inzet in capaciteit die hiermee verbonden is, is niet opgenomen in het uitvoeringsprogramma, maar is geborgd in onze eigen begroting. Uitvoering Communicatie & participatie N.v.t. Duurzaamheid & ecologie N.v.t. ICT N.v.t. Alle relevante stukken zijn voor u ter inzage gelegd. Burgemeester en wethouders van Papendrecht,

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Uitvoeringsprogramma en begroting Smart Delta Drechtsteden 2026.pdf Samenwerking Smart Delta Drechtsteden en gemeente Gorinchem.pdf Ruimtelijke Strategie Gezonde Maritieme Delta 2050.pdf De Witt Toekomstpact 2025.pdf

Niet digitale bijlagen

4/27

UITVOERINGSPROGRAMMA EN BEGROTING

2026

5/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

1

INLEIDING

INHOUDSOPGAVE

Het jaar 2026 markeert een belangrijk keerpunt voor de regio Drechtsteden. We staan voor grote opgaven en

Inleiding

2

Programma Bouwen en Wonen

4

Programma Ruimtelijke Ordening

6

Programma Werken en Economie

7

fundamentele veranderingen. De woningmarkt zit op slot, onze infrastructuur slibt dicht en de energietransitie wordt belemmerd door netcongestie. Ondertussen zien we dat de brede welvaart in onze regio onder druk staat: op het gebied van wonen, werken, bereikbaarheid en leefbaarheid blijven we achter bij de rest van Nederland. Deze uitdagingen kunnen we alleen gezamenlijk aangaan.

Programma Bereikbaarheid en Mobiliteit Nieuw in het uitvoeringsprogramma en de begroting zijn de thema’s groen en blauw. Daarnaast zijn drie tijdelijke

9

Programma Energietransitie

11

Regionale Investeringsagenda

13

Regio Deals

15

taskforces opgenomen: •

de Taskforce Bouwen, die zorgt dat plannen daadwerkelijk leiden tot nieuwe woningen en dat de regionale afspraken worden nagekomen;

•

Public Affairs, Communicatie en

de Taskforce Bereikbaarheid, die het Doorstroomplan

Evenementen

uitvoert zodat de regio bereikbaar blijft tijdens langdurige onderhoudswerkzaamheden aan wegen,

Begroting

tunnels en bruggen; •

16 17

en de Taskforce Netcongestie, die kennis en kracht bundelt om te voorkomen dat bedrijven en woningbouwprojecten stilvallen doordat het elektriciteitsnet vol zit.

Deze taskforces zijn geen nieuwe vergaderstructuren, maar

leven. De taskforce Bereikbaarheid zorgt dat dit niet alleen

concrete uitvoerorganen en tijdelijke hulpconstructies die de

plannen blijven, maar concrete verbeteringen oplevert, juist

samenwerking versterken en belemmeringen wegnemen

in de jaren waarin onderhoud aan wegen en bruggen de druk verder opvoert.

In 2026 brengen we de woningbouwopgave in beweging: plannen die jarenlang op de plank lagen, worden aangepakt.

Waar de woningbouw en bereikbaarheid afhankelijk zijn

Gemeenten en corporaties leggen zich vast op regionale

van een betrouwbaar energiesysteem, zetten we met de

afspraken, terwijl de taskforce Bouwen de blokkades

taskforce Netcongestie vol in op de energietransitie. We

wegneemt en zorgt dat nieuwe woningen daadwerkelijk

versterken de lokale opwek, versnellen de warmtetransitie

gebouwd worden.

en helpen inwoners en bedrijven met energiebesparing en duurzame mobiliteit. Zo zorgen we dat onze economie kan

Tegelijkertijd houden we de regio bereikbaar. Met station

groeien en onze wijken kunnen verduurzamen, ook als het

Dordrecht Leerpark, een versterkte waterbus en de aanleg

stroomnet zijn grenzen bereikt.

van snelfietsroutes brengen we het Doorstroomplan tot

6/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

2

“MET DE BEGROTING 2026 ZETTEN WE EEN DUIDELIJKE STAP VAN PLANNEN NAAR DOEN. ONZE REGIO KIEST VOOR VERSNELLING.”

Ondertussen bouwen we aan de economie van de toekomst. De maritieme maakindustrie staat centraal in het Toekomstpact De Witt, waarin we investeren in innovatie, verduurzaming van de scheepvaart, ruimte op bedrijventerreinen en de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt. Jongeren en werkenden krijgen nieuwe kansen, bedrijven krijgen ruimte om te vernieuwen, en onze regio profileert zich sterker als maritieme topregio. Dit alles vindt plaats in een regio die ook investeert in leefomgeving en klimaat. Vanuit het programma

UITVOERINGSPROGRAMMMA

Ruimtelijke Ordening werken we aan een regionaal landschapspark, de Rivier als Getijdenpark XL en een aanpak van waterveiligheid, bodemdaling en

In dit uitvoeringsprogramma lichten

drinkwaterbeschikbaarheid. We combineren woningbouw,

we onze plannen en ontwikkelingen

energie en natuur, zodat onze regio aantrekkelijk en

op de programma’s, de Regionale

toekomstbestendig blijft.

Investeringsagenda (RIA) en de Regio Deals toe. Het is daarmee meer dan een

De Regio Deals geven ons daarbij extra slagkracht. De

financieel kader. Het is de start van een

tientallen projecten die nu lopen, leveren al concrete

nieuwe manier van werken, met taskforces

resultaten op en worden verbonden aan onze Regionale

die de versnelling aanjagen, met concrete

Investeringsagenda. Daarmee ontstaat één koers en één

projecten die zichtbaar resultaat opleveren.

verhaal, waarin losse projecten samen een samenhangend

En met de ontwikkeling van de RIA leggen

geheel vormen dat de brede welvaart versterkt.

we de fundamenten voor de toekomst. Zo wordt 2026 het jaar waarin we met meer focus en samenwerking laten zien dat de Drechtsteden in staat zijn grote doorbraken te realiseren in wonen, bereikbaarheid, energie, economie en leefomgeving. Een regio die niet wacht, maar bouwt aan de toekomst.

7/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

3

PROGRAMMA

BOUWEN EN WONEN

De regio kiest ervoor om vol in te zetten op meer bouwen,

opgepakt worden. Daarmee krijgt regionale solidariteit

sneller bouwen en anders bouwen. De uitvoeringskracht

daadwerkelijk vorm. Gemeenten die achterblijven, worden

wordt versterkt met extra projectteams, inhoudelijke

ondersteund of aangesproken; vrijblijvendheid is voorbij.

kennis en sterk opdrachtgeverschap. En we bundelen de strategische denkkracht: kennis van zowel wonen als

De komende jaren staat de realisatie centraal. Er liggen

bouwen wordt samengebracht om de opgave daadwerkelijk

(onherroepelijke) plannen voor zo’n 12.000 woningen,

te versnellen. Samen kiezen en uitvoeren, betekent bouwen

maar de uitvoering stokt. We brengen wonen en bouwen

voor de toekomst van al onze inwoners.

bestuurlijk en ambtelijk weer bij elkaar en versterken de bouw- en versnellingstafel. We richten een taskforce bouwen in die belemmeringen wegneemt en de grootste

KOERSDOCUMENT

projecten doorzet tot daadwerkelijke oplevering. Deze

Waar jarenlang de samenwerking stagneerde door

taskforce adviseert ook over het parallel plannen van

wantrouwen en het uitblijven van woningbouwafspraken,

procedures, zodat de doorlooptijd wordt verkort.

ligt er nu een regionaal koersdocument dat bestuurlijk is omarmd. Daarmee is voor het eerst sinds lange tijd een

VOLKSHUISVESTINGSPROGRAMMA

stevige basis gelegd om samen verantwoordelijkheid te

Een belangrijk doel is het realiseren van een gezamenlijk

nemen voor de uitvoering.

volkshuisvestingsprogramma. Dat betekent dat we regionaal toewerken naar twee derde betaalbaar

Het koersdocument vraagt van gemeenten en corporaties

woningaanbod, waarvan dertig procent sociaal, met

dat zij in 2025 concreet in beeld brengen welke

eenduidige definities. Gemeenten en corporaties maken

veranderingen nodig zijn om aan de gezamenlijke doelen

bindende afspraken over hoe dit wordt gerealiseerd, ook

te voldoen. Hiervoor wordt begin 2026 een woontop

als dat vraagt om het aanpassen van bestaande plannen

georganiseerd. Dit mondt in het voorjaar van 2026 uit

die te langzaam tot uitvoering komen. De borging van de

in nieuwe afspraken waarin de regionale opgave wordt

uitvoering is onderdeel van deze afspraken.

vertaald naar de bijdrage per gemeente en concrete afspraken over welke projecten en initiatieven wel en niet

8/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

4

DOELGROEPENBELEID

Om versnelling en gelijkheid te bereiken, werken we toe naar

Naast kwantiteit richten we ons ook op doelgroepen.

een regionale huisvestingsverordening inclusief de regio

Gezamenlijk trachten we de verdeling van

Alblasserwaard, inclusief urgentieverordening, en uniforme

aandachtsgroepen, zoals statushouders, mensen met een

instrumenten die in de hele regio gelden. Dit voorkomt

zorgvraag, woonwagenbewoners en arbeidsmigranten,

concurrentie en shopgedrag en zorgt dat investeringen van

evenredig over de gemeenten te laten plaatsvinden.

corporaties en ontwikkelaars op de juiste plekken landen.

Daarmee wordt voorkomen dat de verantwoordelijkheid

De kritische succesfactoren voor deze opgave zijn helder. Er

op enkele plekken neerkomt. Ook werken gemeenten,

moet een eerlijke verdeling van zoet en zuur komen, waarbij

corporaties en zorgaanbieders stapsgewijs aan een

financiële compensatie tussen gemeenten wordt verkend.

gezamenlijke structuur waarin wonen, welzijn en zorg met elkaar verbonden zijn.

“WE WERKEN TOE NAAR TWEE DERDE BETAALBAAR WONINGAANBOD, WAARVAN DERTIG PROCENT SOCIAAL, MET EENDUIDIGE DEFINITIES.”

9/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

5

PROGRAMMA

RUIMTELIJKE ORDENING

De regio kiest voor een actieve en samenhangende

samenwerking met het Deltaprogramma Rijnmond-

aanpak van de ruimtelijke ordening. De ruimtelijke agenda

Drechtsteden, waterschappen en ministeries.

koppelen we aan de grote transities in wonen, energie, economie en mobiliteit, en leggen zo de basis voor een

Daarbij staan thema’s centraal als waterveiligheid, het

toekomstbestendige, gezonde en aantrekkelijke regio.

omgaan met extremen van droogte en wateroverlast, beschikbaarheid van drinkwater, buitendijks bouwen en bodemdaling. Deze vraagstukken worden nadrukkelijk

RUIMTELIJKE STRATEGIE EN REGIONALE INVESTERINGSAGENDA

gekoppeld aan herstructurering en verduurzaming van de

Met de Ruimtelijke Strategie hebben we onze gezamenlijke

regio.

ambities vastgelegd en beschikken we over één gedeeld verhaal richting andere overheden en partners. Deze

ROLLEN IN DE REGIO

strategie vormt de basis voor de eerste Regionale

De regio neemt hierin verschillende rollen op zich.

Investeringsagenda (RIA), waarin de grote ruimtelijke

Bovenregionaal agenderen we onze ambities bij provincie,

keuzes vertaald worden naar uitvoering. Het programma

Rijk en Europa. Regionaal coördineren en ontwikkelen we

Ruimtelijke Ordening levert met beleidsintegratie en

samen, lokaal stimuleren en faciliteren we gemeenten bij de

gebiedsopgaven een grote bijdrage aan de totstandkoming

uitvoering. Daarmee vergroten we de impact van onze inzet

van de RIA. De vorming van de RIA is in de begroting

en zorgen we dat plannen niet op papier blijven, maar leiden

opgenomen onder dit programma.

tot tastbare resultaten in de leefomgeving.

OPGAVE GROEN EN BLAUW In het programma Ruimtelijke Ordening vormt de opgave Groen en Blauw de paraplu voor diverse ontwikkelingen en vraagstukken. Met het Landschapspark en Rivier als Getijdenpark XL versterken we de leefbaarheid en maken we ruimte voor bewegen, ontmoeten en klimaatadaptatie. Tegelijk pakken we de wateropgaven aan in nauwe

10/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

6

PROGRAMMA

WERKEN EN ECONOMIE

De regio kiest voor focus en gezamenlijke uitvoering

regionale opgaven gebiedsgericht aan. Deze agenda heeft

op de economie. Onze inzet is om versnippering in

een omvang van 1 à 2 miljard euro en wordt gerealiseerd

organisatiestructuren en loketten achter ons te laten.

in nauwe samenwerking met provincie, Rijk en Europa. Het gaat om concrete projecten op vier sporen: 1.

Verduurzaming van de scheepvaart

TOEKOMSTPACT DE WITT

2.

Innovatie en concurrentiekracht

De Drechtsteden kennen een grote diversiteit aan

3.

Ruimtelijke infrastructuur

sectoren, maar de (maritieme) maakindustrie is en blijft

4.

Vitale arbeidsmarkt.

onze economische motor. Bedrijven hebben behoefte aan zekerheid over bereikbaarheid, voldoende woningen

VERDUURZAMING VAN DE SCHEEPVAART

voor medewerkers, energiezekerheid en een voorspelbare

We werken aan de verduurzaming van de scheepvaart door

overheid. Daarom werken we vanuit het Toekomstpact De

te investeren in klimaatneutrale en circulaire scheepsbouw,

Witt, waarin overheid, onderwijs en bedrijfsleven samen

walstroomvoorzieningen, batterij- en waterstofinfrastructuur

uitvoering geven aan de regionale economische strategie.

en de ontwikkeling van een batterijpool voor de binnenvaart.

Met het Toekomstpact De Witt en de uitvoering van de

Via samenwerkingen als de Refit Alliantie en de Smart

investeringsagenda zorgen we dat de regio zich ontwikkelt

Shipping Hub wordt deze verduurzaming in de praktijk

tot een toekomstbestendige, innovatieve en concurrerende

gebracht en gekoppeld aan Europese en nationale

maritieme topregio. We zetten door op verduurzaming,

financieringsstromen.

innovatie, ruimte voor bedrijvigheid en menselijk kapitaal. Daarmee versterken we onze economie, borgen we brede

INNOVATIE EN CONCURRENTIEKRACHT

welvaart en zorgen we dat de Drechtsteden aantrekkelijk

Op het vlak van innovatie en concurrentiekracht verbinden

blijven voor bedrijven, werknemers, studenten en inwoners.

we bedrijven en kennisinstellingen om nieuwe proposities te ontwikkelen. Via fieldlabs zoals Smart Campus Leerpark

De komende tien jaar investeren we gezamenlijk in een

en initiatieven als de Werf van de Toekomst werken we

breed pakket aan projecten. Met de investeringsagenda

aan digitalisering, dual-use toepassingen en slimme

die aan het Toekomstpact is gekoppeld, pakken we de

productiemethoden. Samen met partners als Hi Delta,

11/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

7

Innovation Quarter en YES!Delft zetten we consortia op die projecten indienen binnen het Maritiem Masterplan en de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie. Zo houden we onze

“WE HERONTWIKKELEN EN BENUTTEN BESTAANDE TERREINEN BETER, MET EEN FOCUS OP NATTE BEDRIJVENTERREINEN EN HAVENLOCATIES.”

industrie concurrerend en toekomstbestendig. RUIMTELIJKE INFRASTRUCTUUR We investeren ook in ruimtelijke infrastructuur. Dat betekent voldoende ruimte voor bedrijven met toegevoegde waarde voor onze maritieme clusters. We herontwikkelen en benutten bestaande terreinen beter, met een focus op natte bedrijventerreinen en havenlocaties. Voorbeelden zijn de ontwikkeling van de Merwedehavens, de herontwikkeling van het Nedstaalterrein en IHC Kinderdijk en de verdere opbouw van Smart Campus Leerpark met de Maakfabriek en een vernieuwde Duurzaamheidsfabriek. Deze plekken

VITALE ARBEIDSMARKT

bieden ruimte voor bedrijven én voor innovatie en

Daarnaast bouwen we aan een vitale arbeidsmarkt.

talentontwikkeling.

Het Werkcentrum Drechtsteden vormt het hart van de arbeidsmarktstrategie, waar overheid, onderwijs en werkgevers samenkomen om instroom, doorstroom en duurzame inzetbaarheid te organiseren. Via het Talentenfonds stimuleren we scholing en bijscholing en met partners in het onderwijs ontwikkelen we programma’s die jongeren en zijinstromers verbinden aan kansrijke sectoren als de maritieme industrie, bouw en techniek, zorg en logistiek. Jongeren maken via projecten en evenementen zoals het Studentenfestival vroeg kennis met techniek en de beroepen van de toekomst. VERSTERKEN SAMENWERKING We versterken de samenwerking tussen ROM-D, Smart Delta Drechtsteden en Smart Delta & Partners en geven ieder een duidelijke rol en resultaatverantwoordelijkheid. Zo voorkomen we doublures en maken we samen tempo.

12/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

8

PROGRAMMA

BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT

De regio kiest voor een stevige gezamenlijke aanpak

Het Doorstroomplan Drechtsteden vormt hierbij de leidraad.

van mobiliteit. Onze inzet is helder: we voeren het

Dit plan brengt de grootste knelpunten, economische

Doorstroomplan Drechtsteden uit, versterken dit met een

schade en oplossingsrichtingen in kaart. De projecten die

Taskforce Bereikbaarheid en zetten doorbraken in gang

daarin zijn benoemd, zoals de ontwikkeling van station

die de regio bereikbaar houden tijdens de jarenlange

Campus Leerpark, robuuster openbaar vervoernetwerk en

werkzaamheden én een stevig fundament leggen voor de

de aanleg van hoogwaardige snelfietsroutes geven richting

toekomst.

aan onze gezamenlijke inzet. De komende periode zetten we deze projecten door en zorgen we dat ze ook daadwerkelijk op straat zichtbaar worden.

DOORSTROOMPLAN DRECHTSTEDEN & TASKFORCE BEREIKBAARHEID De A15 en A16 behoren tot de drukste snelwegen van Nederland en de komende tien jaar zorgen werkzaamheden aan dertien bruggen, wegen en tunnels in onze regio en daarbuiten voor langdurige hinder. Zonder aanvullende maatregelen komt de bereikbaarheid van de regio en de concurrentiepositie van onze bedrijven ernstig in gevaar. Om dit te doorbreken richten we een Taskforce Bereikbaarheid op. Deze taskforce zorgt voor versnelling in de uitvoering, versterkt de regionale lobby en bewaakt dat we met één boodschap optreden richting Rijk en provincie. Samen met ondernemers brengen we de economische

STATION CAMPUS LEERPARK

schade van files en onderhoudswerkzaamheden in beeld

We realiseren station Campus Leerpark, zodat

en stellen we scherpe prioriteiten vast. Daarmee vergroten

onderwijsinstellingen, ziekenhuis en bedrijven beter

we de kans dat de noodzakelijke investeringen ook

bereikbaar worden. Tegelijkertijd behouden en versterken

daadwerkelijk loskomen.

we de waterbus als cruciale verbinding in een periode

13/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

9

waarin de bruggen en tunnels vaak niet beschikbaar zullen zijn. Een extra halte in Hardinxveld-Giessendam moet bovendien zorgen voor een verbinding met Gorinchem,

“ZONDER AANVULLENDE MAATREGELEN KOMT DE BEREIKBAARHEID VAN DE REGIO EN DE CONCURRENTIEPOSITIE VAN ONZE BEDRIJVEN ERNSTIG IN GEVAAR.”

waarmee we de druk op de A15 verder verlichten. OPENBAAR VERVOERNETWERK Daarnaast werken we aan een robuuster openbaar vervoernetwerk, onder meer door de pilot publieke mobiliteit voort te zetten. Hiermee benutten we lege stoelen in doelgroepenvervoer in de daluren als aanvulling op het reguliere OV en onderzoeken we de mogelijkheden voor een regionaal vervoersbedrijf. Zo creëren we meer capaciteit zonder fors hogere kosten. HOOGWAARDIGE SNELFIETSROUTES We investeren tegelijkertijd in betere fietsverbindingen. Met

principe. Nieuwe woningen bouwen we zoveel mogelijk rond

hoogwaardige snelfietsroutes langs de A15 en A16 zorgen

OV-knooppunten, met passende (lagere) parkeernormen op

we dat korte afstanden vaker per fiets worden afgelegd.

basis van actuele inzichten. Hierdoor komt ruimte vrij voor

Daarmee ontlasten we de snelwegen, verbinden we

lopen, fietsen en een aantrekkelijke leefomgeving.

woonwijken met werklocaties en onderwijscentra en maken VERSTERKEN SAMENWERKING

we de fiets een aantrekkelijk alternatief voor de auto.

We versterken de samenwerking met ondernemers REGIONALE MOBILITEITSHUBS

en omliggende gemeenten zoals Molenlanden en de

Ook regionale mobiliteitshubs worden ontwikkeld, waar

Alblasserwaard. We ondersteunen de doorgroei van de

reizigers eenvoudig overstappen van auto op trein, bus of

innovatietafel Bereikbaarheid tot een vast platform waar

fiets. Bij gebiedsontwikkeling hanteren we het STOMP-

overheid en bedrijfsleven samen werken aan oplossingen.

14/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

10

PROGRAMMA

ENERGIETRANSITIE

De regio kiest voor voortgang en versnelling in

decentraal energiesysteem dat duurzame energie

de energietransitie. De inzet is ambitieus maar

betaalbaar en beschikbaar houdt voor inwoners en

noodzakelijk. Met de Taskforce Netcongestie, de

bedrijven. Daarmee dragen we bij aan bestaanszekerheid,

uitvoering van de warmteprogramma’s, stevige

versterken we het vestigingsklimaat en leveren we een

energiebesparingsprogramma’s en investeringen in het

bijdrage aan de nationale klimaatdoelen en de afspraken uit

energiesysteem zorgen we dat onze regio bestand is tegen

de Regionale Energiestrategie 1.0. De uitvoering richt zich

de groeiende druk op het netwerk. Zo willen we duurzame

op sporen die elkaar versterken.

energie beschikbaar en betaalbaar houden, stilstand in de woningbouw en economie voorkomen en zetten we

WARMTETRANSITIE

stappen richting een klimaatneutrale regio in 2050.

Ten eerste de warmtetransitie waarmee we stap voor stap richting een aardgasvrije regio in 2050 werken; via het versnellingsprogramma ‘Drechtsteden 100% Aardgasvrij’

TASKFORCE NETCONGESTIE

en de warmteprogramma’s die in 2025 zijn vastgesteld. We

Al jaren werken gemeenten, corporaties, bedrijven en

werken aan meer bewustzijn en draagvlak bij bewoners

partners intensief samen, maar de urgentie is de afgelopen

en bedrijven. Daarbij zetten we in op het grootschalig

periode fors toegenomen. Sinds december 2024 is voor

aansluiten van woningen op een warmtenet, zodat de druk

een groot deel van de regio netcongestie afgekondigd.

op het elektriciteitsnet wordt verlicht en maatschappelijke

Dit maakt duidelijk dat het energiesysteem tegen zijn

kosten lager uitvallen.

grenzen aanloopt en dat uitstel geen optie meer is. Daarom is de Taskforce Netcongestie opgericht, waarin kennis,

ENERGIEBESPARING EN DUURZAME MOBILITEIT

regie en public affairs worden gebundeld om versnelling

Daarnaast zetten we stevig in op energiebesparing

te realiseren en onze gezamenlijke belangen krachtig te

en duurzame mobiliteit. Met collectieve ontzorgings-

vertegenwoordigen.

programma’s ondersteunen we woningeigenaren, VvE’s en bedrijven bij verduurzaming en isolatie. Energiebesparing

ROBUUST DECENTRAAL ENERGIESYSTEEM

verkleint de vraag, beperkt de druk op het netwerk en maakt

Onze opgave is helder: we bouwen aan een robuust

de overstap naar duurzame alternatieven haalbaar. Dit

15/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

11

gebeurt o.a. via wijkgerichte aanpakken, gekoppeld aan de warmteprogramma’s en de lokale uitvoeringsplannen. Om invulling te geven aan duurzame mobiliteit werken we aan

“WE BOUWEN AAN EEN ROBUUST DECENTRAAL ENERGIESYSTEEM DAT DUURZAME ENERGIE BETAALBAAR EN BESCHIKBAAR HOUDT VOOR INWONERS EN BEDRIJVEN.”

hoogwaardige snelfietsroutes en regionale mobiliteitshubs. ENERGIESYSTEEM EN OPWEK Het derde spoor is het energiesysteem en opwek. We werken aan de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet, maar weten dat dit veel tijd en geld kost. Daarom zoeken we tegelijkertijd naar manieren om het bestaande net slimmer en efficiënter te gebruiken. We brengen opwek en verbruik zoveel mogelijk lokaal bij elkaar en stimuleren initiatieven die bijdragen aan balans in het systeem. Tegelijkertijd realiseren we extra duurzame opwek, zodat we uiterlijk in 2030 gezamenlijk 0,37 TWh produceren. VERSTERKEN SAMENWERKING Communicatie en samenwerking lopen als rode draad door al deze activiteiten heen. We vertellen een eerlijk en transparant verhaal over de keuzes die we maken en de effecten die dit heeft op inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Omdat we deze opgave alleen het hoofd kunnen bieden met de hulp van onze partners, versterken we de samenwerking met HVC, Stedin, woningcorporaties en ondernemers én geven we invulling aan een duidelijke faciliterende regiefunctie met één aanspreekpunt voor partners. Daarmee versnellen we de uitvoering en verbeteren we onze onderhandelingspositie richting Rijk en provincie.

16/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

12

REGIONALE INVESTERINGSAGENDA 5 INTEGRALE GEBIEDSOPGAVEN De Ruimtelijke Strategie is de opmaat voor een Regionale Investeringsagenda (hierna te noemen: RIA) met een gebiedsgericht projectenportfolio. Het gaat om projecten

1.

van regionaal belang en impact die bepalend zijn voor

We ontwikkelen de regionale spoorzones langs de Oude Lijn en de

het toekomstperspectief van een Gezonde Maritieme

MerwedeLingelijn, zodat woningbouw,

Delta. Hiermee bouwen we voort op het succes van de

voorzieningen en bereikbaarheid hand in

Regio Deals. Oftewel, we gaan regionaal samenwerken

hand gaan.

aan strategische projecten en laten daarmee aan het Rijk,

2.

provincie en andere partners duidelijk zien dat we serieus

Met de Drechtstedenring bouwen we (in samenwerking met ketenpartners als

zijn in het doorvertalen van onze strategie naar actie. En

provincie en ProRail) aan een fijnmazig

bovenal leggen we focus op wat écht nodig is.

OV-netwerk met mobiliteitshubs die een snelle overstap mogelijk maken van auto naar trein, bus, fiets of deelvervoer.

De komende jaren werken we aan vijf integrale

3.

gebiedsopgaven die de kern van de regionale samenwerking

In de regionale maritieme clusters verbinden we bedrijven,

vormen (zie kader). De regio verbindt deze opgaven

kennisinstellingen en overheden

gebiedsgericht en combineert thema’s slim, zodat

om ruimte, kennis en innovatie te

schaarse ruimte optimaal wordt benut. Waar woningbouw,

combineren en zo de economische

infrastructuur, economie en groen elkaar raken, ontstaan

kracht van de regio te versterken.

juist kansen door de integraliteit van de aanpak.

4.

Met het regionale landschapspark creëren we een groene ruggengraat waar waterveiligheid, natuurontwikkeling en recreatie samenkomen.

5.

Tot slot bouwen we aan een robuust decentraal energiesysteem, dat energie betaalbaar en beschikbaar houdt en onze klimaatdoelen dichterbij brengt.

17/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

13

RIA: FOCUS EN HELDERE KEUZES Het opstellen en uitvoeren van de RIA vraagt om heldere keuzes: niet alles kan overal en niet alles kan tegelijk.

“HET OPSTELLEN EN UITVOEREN VAN DE RIA VRAAGT OM HELDERE KEUZES: NIET ALLES KAN OVERAL EN NIET ALLES KAN TEGELIJK.”

Daarom stellen we prioriteiten, maken we afspraken met onze triple helix partners en zorgen we dat regionale ambities lokaal worden geborgd in omgevingsvisies, beleidsplannen en bestuurlijke akkoorden. Een RIA is een instrument voor het aanbrengen van focus op benodigde investeringen om de regio leefbaar en competitief te houden. Hiertoe worden verschillende bovenlokale projecten, plannen, programma’s en geldstromen (zowel publiek als privaat) met elkaar verbonden zodat deze elkaar versterken.

Door de Regio Deals, de regionale programmalijnen en de Ruimtelijke Strategie bij elkaar te brengen, zorgen we dat

Omdat een RIA geen nieuw beleid introduceert, moet er een

projecten niet op zichzelf staan, maar onderdeel zijn van

basis liggen van een gedeeld perspectief en een vorm van

een samenhangend programma gericht op doorbraken in

samenwerking. De Ruimtelijke Strategie Drechtsteden is

brede welvaart. Daarmee creëren we focus, vergroten we de

die sterke basis. De RIA wordt ook gezien als de opvolger

uitvoeringskracht en maken we de regio aantrekkelijker voor

van onze Regio Deals Drechtsteden-Gorinchem die op dit

verdere investeringen vanuit provincie, Rijk en Europa.

moment lopen en bevat elementen uit de verschillende regionale programmalijnen.

PLANNING De RIA wordt in de eerste helft van 2026 opgesteld, zodat na de zomer besluitvorming kan plaatsvinden. In maart wordt een position paper over de RIA opgeleverd voor de gemeenten, zodat dit meegenomen kan worden bij de collegevorming per gemeente.

18/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

14

REGIO DEALS

KOPPELING RIA De opbrengsten uit beide deals nemen we nadrukkelijk mee bij het opstellen van de Regionale Investeringsagenda (RIA).

De regio Drechtsteden–Gorinchem werkt met twee Regio

De Regio Deals vormen zo niet alleen

Deals die samen een stevige impuls geven aan de brede welvaart.

een financiële impuls, maar ook een

EERSTE REGIO DEAL

samenwerking tussen gemeenten, onderwijs

inhoudelijk vliegwiel. Ze versterken de en bedrijfsleven, versnellen de uitvoering

De eerste deal omvat 20 projecten met een totale

en leveren resultaten op die zichtbaar zijn

investering van ruim 45 miljoen euro, waarvan 22,5 miljoen

in de leefomgeving. Met de koppeling aan

rijksbijdrage. Deze loopt tot eind 2026 en heeft al tastbare

de RIA zorgen we dat deze energie wordt

resultaten opgeleverd, zoals de verplaatsing van Peute

vastgehouden en doorgezet, zodat de regio

naar het Nedstaalterrein in Alblasserdam, de nieuwe

blijvend profiteert.

buitenruimte aan de Noordkade en de bodemsanering aan de Noordoevers in Hendrik-Ido-Ambacht, de kade aan het Veerplein in Zwijndrecht en de ontwikkeling van het iLab in Gorinchem. Ook is met deze deal het triple helix netwerk in de regio aanzienlijk versterkt.

TWEEDE REGIO DEAL Met deze energie is een tweede Regio Deal aangevraagd en toegekend. Deze loopt tot eind 2028, omvat 28 projecten en vertegenwoordigt een investering van ruim 50 miljoen euro, waarvan 25 miljoen rijksbijdrage. Waar de eerste deal vooral gericht was op het ruimtelijk en economisch domein, richt de tweede deal zich ook nadrukkelijk op het sociaal domein. Daarmee wordt gewerkt aan thema’s als bestaanszekerheid en kansengelijkheid, gezonde en verbonden oevers én inwoners en de toepassing van innovatie voor een duurzame delta. De deals zijn meer dan losse projecten: zij zijn een motor voor samenwerking en vernieuwing. In de komende jaren sturen we op voortgang, afronding en verantwoording richting het Rijk, maar ook op het versterken van ons regionale netwerk. Dat doen we door structureel bijeenkomsten te organiseren zoals pijlersessies en de Dag van de Regio Deals, door samen met hoger onderwijs en het onderzoeksinstituut Resilient Delta te werken aan monitoring van brede welvaart en door een gezamenlijke leergang multihelix samenwerken vorm te geven. Daarmee zorgen we dat niet alleen projecten resultaat opleveren, maar dat de regio als geheel sterker wordt.

19/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

15

PUBLIC AFFAIRS, COMMUNICATIE EN EVENEMENTEN

De stafteams Public affairs, Communicatie en

Daarnaast werken de stafteams aan een krachtige

Evenementen ondersteunen enerzijds de opgaven om hun

positionering van de regio onder de vlag Smart Delta

doelen te bereiken. Anderzijds wordt de expertise van

Drechtsteden, als een innovatieve regio die middels hechte

Public affairs over Haagse politieke ontwikkelingen, het

samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en onderwijs

beleid en relevante regelingen van de Rijks- en Europese

haar ambities op het gebied van brede welvaart weet te

overheid ingebracht om de opgaven en doelen aan te

realiseren. De regio wordt gepromoot als een aantrekkelijke

scherpen en te doen aansluiten op ambities van hogere

regio om te investeren, te wonen, te werken, te studeren en

overheden en de bijdrage die de regio daaraan kan leveren.

te leven. Via kanalen als nieuwsbrieven, LinkedIn, website, ambassadeursjournaal, persberichten en bijeenkomsten

Voor elk programma worden op maat werkbezoeken,

informeren we onze diverse stakeholders, geven we

bijeenkomsten en communicatie-interventies ontwikkeld

onze successen en kansen een podium en stimuleren zo

om onze programmadoelen en lobbydoelen bij Rijk en

samenwerkingen.

provincie onder de aandacht te brengen. Dit doen we waar mogelijk samen met onze partners. Daarom participeren

Een belangrijke mijlpaal in 2026 is natuurlijk de

we ook actief in verschillende regionale netwerken. Public

gemeenteraadsverkiezingen waarbij het van groot belang is

affairs monitort wat in de Tweede Kamer gebeurt en neemt

de nieuwe raden zo snel mogelijk aan te haken op de doelen

bestuurders hierin mee.

en het programma van Smart Delta Drechtsteden.

20/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

16

BEGROTING

De begroting 2026 is geheel opnieuw opgebouwd. Elke

intensiveringen opgenomen met betrekking tot de Taskforce

post is ter discussie gesteld.

Bouwen (€ 160.000) én de Taskforce Mobiliteit (€ 82.000).

Hierbij is, op basis van uitkomsten van het Common Eye

Ook is de coördinatie van de Regio Deals in de begroting

proces, voor ruim € 550.000 aan uitgaven in de staande

verwerkt. Hierbij komt 50% van de lasten ten laste van

begroting komen te vervallen. Tegelijk is de begroting ook

de Regio Deal gelden, waardoor regionale inzet kan

verder losgemaakt van de gemeentelijke begroting van

worden versterkt zonder eenzijdig beslag te leggen op de

Dordrecht. Een deel van de doorbelastingen bleek namelijk

inwonersbijdrage.

niet of niet juist verwerkt te zijn in de begroting van Smart Delta Drechtsteden.

Met inbegrip van de bovenstaande correcties en intensiveringen (en met inbegrip van de deelname van

Het losmaken van de begroting van de gemeente Dordrecht

nieuwe gemeenten), daalt de inwonerbijdrage van de zeven

en het corrigeren van onjuistheden leidt in de begroting

gemeenten van € 4.866.674 (2025) naar € 3.892.098 (2026).

2026 tot een correctie van de geraamde uitgaven, die

Hiermee wordt met de begroting op de inwonerbijdrage een

hierdoor met ruim € 365.000 toenemen. Tevens leidt dit

besparing gerealiseerd van € 974.576 (20,03%).

tot een correctie op de geraamde inkomsten die toenemen met ruim € 880.000. Daarnaast zijn in de werkbegroting

BIJDRAGE PER GEMEENTE BIJDRAGE 2026

GEMEENTE

AANTAL INWONERS

BIJDRAGE 2025

BIJDRAGE 2026

Alblasserdam

20.242

€ 329.922

€ 263.854

79,97%

Dordrecht

122.796

€ 2.001.440

€ 1.600.642

79,97%

Hardinxveld-Giessendam

19.123

€ 311.684

€ 249.268

79,97%

Hendrik-Ido-Ambacht

32.859

€ 535.566

€ 428.316

79,97%

Papendrecht

32.299

€ 526.438

€ 421.016

79,97%

Sliedrecht

26.601

€ 433.567

€ 346.743

79,97%

Zwijndrecht

44.669

€ 728.056

€ 582.259

79,97%

T.O.V. 2025

21/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

17

BEGROTING

Tevens wordt met deze begroting invulling gegeven aan de

BIJDRAGE GORINCHEM

verdienopgave van € 119.826 die in de begroting 2025 nog

In de begroting is voor 2026 een incidentele bijdrage van

als risicobedrag was opgenomen.

de gemeente Gorinchem opgenomen. Deze bijdrage geldt voor één jaar en heeft een verkennend karakter. Gorinchem

De rentebaten staan voor € 415.000 in de begroting. Dit

participeert in alle programma’s van de Drechtsteden,

bedrag is een raming op basis van de financiële omvang

terwijl tegelijkertijd gezamenlijk wordt onderzocht of een

van de middelen en rekenrente. Dat zou een bedrag van

structurele samenwerking op alle thema’s meerwaarde

ongeveer € 600.000 zijn. Daar is vanaf getrokken een

heeft voor zowel Gorinchem als Smart Delta Drechtsteden.

raming van de kassierskosten en de nog niet volledig doorberekende overheadkosten vanuit Dordrecht. € 415.000

Daarbij wordt nadrukkelijk meegewogen dat Gorinchem

is de best mogelijke schatting. Er is nog geen vastgesteld

in een andere woonregio en energieregio ligt. Om die

bedrag van de overhead. Er is defensief gerekend om niet

reden is voor 2026 gekozen voor een lagere bijdrage dan

meteen een tegenvaller te hebben.

de theoretische inwonersbijdrage. Over de deelname van Gorinchem vindt in Gorinchem besluitvorming plaats in

De begroting 2026 leunt qua opzet nog op de systematiek

dezelfde periode als waarin het uitvoeringsprogramma

van de afgelopen jaren. De ambitie is om vanaf 2027 wel

en de begroting van Smart Delta wordt behandeld. De

een meerjarenbegroting op te stellen die meer meeloopt in

bijdrage van Gorinchem voor 2026 is dus opgenomen

de opzet en de tijdlijn van lokale P&C producten. Daarmee

onder voorbehoud van bestuurlijke besluitvorming in deze

kan een RIA een goede plek krijgen en is er meer ruimte om

gemeente.

projecten en daarmee incidentele financiering in te zetten en maatwerk toe te passen. Ook geeft een meerjarenbegroting meer doorzicht, voorspelbaarheid en sturingsmogelijkheid.

22/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

18

Management & staf

2026

2025

Materiële lasten

€ 354.000

€ 354.000

Overheadbijdrage Smart Delta Drechtsteden

€ 349.000

Overige materiële middelen

€ 5.000

Personele lasten

€ 474.296

€ 285.000

Totale Lasten Management & Staf

€ 828.296

€ 639.000

2026

2025

Materiële lasten

€ 94.000

€ 185.000

Personele lasten

€ 297.379

€ 292.000

Totale Lasten Public Affairs & Lobby

€ 391.379

€ 477.000

Communicatie

2026

2025

Materiële lasten

€ 2.500

€ 2.500

Communicatiemiddelen

€ 2.500

Public Affairs & lobby

Personele lasten

€ 283.612

€ 396.000

Totale Lasten communicatie

€ 286.112

€ 398.500

2026

2025

Materiële lasten

€ 26.000

€ 54.000

Huur locaties, voorzieningen en catering

€ 26.000

Personele lasten

€ 84.252

€ 140.000

Totale Lasten evenementen

€ 110.252

€ 194.000

2026

2025

Materiële lasten

€ 115.000

€ 115.000

Deltaprogramma Rijnmond- Drechtsteden & Groenblauwnetwerk

€ 45.000

Vorming Regionale Investerings Agenda (RIA)

€ 40.000

Uitvoering ruimtelijke strategie

€ 30.000

Personele lasten

€ 233.436

€ 240.000

Totale Lasten Ruimtelijke ordening

€ 348.436

€ 355.000

2026

2025

Evenementen

Ruimtelijke ordening

Bouwen en Wonen

23/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

19

Bouwen en Wonen

2026

2025

Materiële lasten

€ 100.000

€ 70.000

Taskforce Versnelling

€ 50.000

Externe onderzoeken

€ 30.000

Overige materiële middelen

€ 20.000

Personele lasten (inclusief Taskforce Bouwen)

€ 441.000

€ 334.000

Totale Lasten Bouwen en Wonen

€ 541.000

€ 404.000

2026

2025

Materiële lasten

€ 815.000

€ 1.000.000

Bijdrage aan B.V. Smart Delta & Partners i.o.

€ 350.000

Basis exploitatiebijdrage aan Innovation Quarter

€ 200.000

Human Capitalfonds

€ 100.000

Bijdrage RMCoE & promotie

€ 50.000

Ondersteuning EDB (e.a. triple helix platforms)

€ 40.000

Werkcentrum

€ 35.000

Techniek promotie

€ 25.000

City DEAL impact ondernemen

€ 15.000

Personele lasten

€ 621.148

€ 543.000

€ 1.436.148

€ 1.543.000

2026

2025

Materiële lasten

€ 220.000

€ 220.000

Structurele bijdrage MIRT A15

€ 200.000

Overige materiële middelen

€ 20.000

Personele lasten (inclusief Taskforce mobiliteit)

€ 256.952

€ 177.000

Totale Lasten Bereikbaarheid en mobiliteit

€ 476.952

€ 397.000

Energietransitie

2026

2025

Materiële lasten

€-

€-

Personele lasten

€ 622.498

€ 554.000

Totale Lasten Energietransitie

€ 622.498

€ 554.000

Werken en economie

Totale Lasten Werken en Economie

Bereikbaarheid en mobiliteit

24/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

20

Coördinatie regio deal

2026

2025

Materiële lasten

€ 25.000

€ 30.000

Cofinanciering regio deal

€ 25.000

Personele lasten

€ 57.330

€ 60.000

Totale Lasten coördinatie regio deal

€ 82.330

€ 90.000

2026

2025

Totale materiële lasten

€ 1.751.500

€ 2.030.500

Totale personele lasten

€ 3.371.903

€ 3.021.000

Totale Lasten

€ 5.123.403

€ 5.051.500

Inwonersbijdrage Drechtsteden gemeenten

€ 3.892.098

€ 4.866.674

Eindtotaal

Inkomsten niet zijnde inwonerbijdrage Drechtsteden gemeenten Rentebaten

€ 450.000

Budget t.b.v. strategisch bestuurs- en directie advies

€ 431.305

Project bijdrage gemeente Altena 2026 t.b.v. Maritieme agenda

€ 50.000

Bijdrage Gorinchem

€ 300.000

Saldo na inkomsten

€0

25/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

21

26/27

Uitvoeringsprogramma en begroting 2026

22

27/27