Verslag Besluitvorming 6.5.2026.pdf
Tekst van het document
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
VERSLAG VAN DE OPENBARE BESLUITVORMENDE RAADSVERGADERING VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN PAPENDRECHT d.d. 6 mei 2026 (aanvang 20.00 uur) Een integrale geluidsopname van deze vergaderingen is te beluisteren op www.papendrecht.nl Aanwezig: Mevrouw M.J.M. van Driel, voorzitter; De dames T.C. van Es (D66), H.C.T.J. Hoekstra (OP), C.W. Libert-Boogaard (PRO), N.J. Matena (PVV), M.H. Minasian (CDA), N. de Ruiter (PVV) en S.J.A. Verdoorn – De Lang (VVD) en de heren: M. Aarnoudse (VVD), A.J. Boersma (SGP), A.M. Eikelenboom (PVV), W. Goudriaan (SGP), P.C. Grimmius (PRO), N. van Heteren (D66), L. van Houtert (50Plus), R.J. Kraaijeveld (PVV), J. Kwakernaat (VVD), R. Lammers (OP), J.T.M. Mulder (CDA), D. Stouthart (VVD), A. Tieleman (PAB) en S. Visser (PVV). De heer dr. K.M. Becking, inzake agendapunt 06. De heren J.W. van der Borg, J.L. van Erk en A.J. Kosten; wethouders. Mevrouw C. Madern, griffier; Mevrouw C. Dorn, griffiemedewerkster; Verslaglegging: Jeanine Nieuwstraten. Afwezig: mevrouw A.A.S. Stigter (CU) en de heer A.K.J. de Blom (PVV). 01.
Opening. De VOORZITTER opent de vergadering en heet eenieder van harte welkom. Mevrouw Stigter en de heer Blom zijn afwezig, derhalve zijn er -indien nodig- 21 besluitvormende stemmen.
02.
Vastellen agenda. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
03.
Mededelingen. Er zijn geen mededelingen.
04.
Vaststellen verslag 13 april 2026. Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.
05.
Vragenkwartier. Er zijn geen vragen.
1
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
06.
Verslag informateur. De VOORZITTER merkt op dat de raad het advies van informateur Koen Becking bespreekt en het mogelijke vervolg daarop. Dit volgt op de motie van 13 april 2026, waarin de VVD-fractie is aangewezen om het initiatief te nemen voor de voortzetting van de informatiefase en de coalitievorming. Op verzoek van de raad heeft de informateur een beknopt onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden voor een gedragen meerderheidscoalitie. Dit verzoek kwam voort uit het feit dat het eerdere verslag van de verkenner niet leidde tot een werkbare formatieopdracht en de voorgestelde coalitie niet haalbaar bleek. De heer Becking zal een toelichting geven op zijn werkwijze, uitgangspunten en gevoerde gesprekken, evenals op de uitkomsten daarvan. Het schriftelijke verslag is op 1 mei onder embargo toegezonden en volgens afspraak op 6 mei om 20.00 uur openbaar gemaakt. De fracties hebben hierdoor de gelegenheid gehad zich voorafgaand aan de vergadering voor te bereiden op het debat. Allereerst wordt de informateur uitgenodigd voor zijn toelichting, gevolgd door verduidelijkende vragen en antwoorden. Vervolgens krijgt de VVD-fractie, als initiatiefnemer, het woord, gevolgd door de eerste termijn van de raad. De VOORZITTER hoopt de vergadering af te kunnen sluiten met een door de raad getrokken conclusie over de vervolgstappen en de verdere opdracht.
De heer BECKING: Dank u wel, voorzitter. Fijn om de meesten van jullie weer te zien. Niet iedereen vanzelfsprekend, maar een groot aantal van de leden van de raad heb ik dus gesproken de afgelopen periode. De voorzitter gaf al een mooie introductie dat de VVD is aangewezen om het initiatief te nemen voor het vervolgen van de informatiefase en te kijken naar het proces van coalitievorming. En dat heb ik ook op verzoek kort en bondig gedaan. Mijn doel is te adviseren over een meerderheidscoalitie en het liefst ook natuurlijk een gedragen meerderheidscoalitie. En ik denk ook dat dat gelukt is. Wat ik als uitgangspunt heb gehanteerd is allereerst recht doen aan de verkiezingsuitslag. Dat was ook mijn opdracht: recht doen aan de verkiezingsuitslag. Ten tweede invulling geven aan een brede wens in de raad om te komen tot een omslag in de bestuurscultuur. En ten derde het komen tot een stabiele coalitie die ook de nodige veranderingen kan realiseren. Met alle fractievoorzitters heb ik gesprekken gevoerd op 21 en 22 april. Daarvoor had ik ze een klein beetje huiswerk gegeven. Dat is zeer goed gedaan, zeg ik met mijn onderwijsachtergrond. Dus dat heeft allemaal heel erg goed geholpen. Ik heb ook heel veel schriftelijke input gekregen, die ik weer netjes heb meegenomen als onderbouwing voor mijn advies.
En ik heb uiteraard gesproken met de burgemeester, de gemeentesecretaris en de griffie heeft mij heel goed ondersteund. En ik spreek mijn dank dan ook uit aan jullie allemaal, voor jullie openheid en voor de fijne gesprekken.
2
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
De VOORZITTER attendeert de heer Becking erop dat men de raadsleden aanspreekt met u en via de voorzitter.
De heer BECKING: Ja, voorzitter, dat zal ik doen. Ik dank u allen, via de voorzitter, voor jullie openheid en voor jullie beschikbaarheid en voor jullie constructieve bijdrage. De gesprekken zijn in een goede, open en constructieve sfeer verlopen, met duidelijke betrokkenheid bij de belangen van de inwoners van Papendrecht. En ik heb ook brede overeenstemming geconstateerd, voorzitter, over de nader uit te werken prioriteiten. En dat zijn in ieder geval, veel genoemd, asielopvang, het belang van de regio, de bestuurscultuur, de naleving van wet- en regelgeving, de ontwikkeling van de Friese polder, het sociaal domein en veiligheid. En op basis van de gevoerde gesprekken denk ik dat er in hoofdzaak 2 mogelijke coalitievarianten mogelijk zijn. Dat is een coalitie met de fractie van de PVV en dat is een coalitie zonder de fractie van de PVV. En op zich is dat een vrij duidelijk beeld. Ik denk ook dat de beide mogelijkheden zijn en ook niet veel meer. De fractie van de VVD vervult in beide varianten een sleutelrol en heeft aangegeven te willen deelnemen, steeds in beide gevallen, het liefst met 2 wethouders. En voor alle fracties geldt dat het maximumaantal wethouders 4 zou bedragen. En de personele invulling uiteraard van het college is verder aan de formateur.
Gelet op de verkiezingsuitslag, maar ook, dat zei ik net nog niet, de eerdere verkenning die al was gedaan op inhoud ook, op de gevoerde gesprekken en op de door mij geconstateerde inhoudelijke overeenstemming, acht ik een coalitie bestaande uit PVV, VVD en OP op dit moment de meest realistische eerste stap richting coalitievorming. Voorzitter, indien deze variant niet leidt tot een succesvol resultaat, ligt het in de reden, gezien al het voorgaande, om een bredere coalitie te verkennen als vervolgstap, met in ieder geval de deelname van de VVD-fractie en zonder de PVV. En voor deze coalitie is ook een meerderheid in uw raad aanwezig. En die coalitie zou dan bestaan uit de VVD, D66, PRO, OP en het CDA. Dat zou 12 zetels zijn, eventueel aangevuld met PAB, want dan leidt tot een meerderheid van 13. Ik heb op 30 april en 1 mei mijn adviesmondeling toegelicht aan alle fractievoorzitters, de burgemeester en de gemeentesecretaris. En mijn advies is dan ook om voor het vervolg een formateur aan te wijzen, met de opdracht om de eerstgenoemde coalitievariant nader uit te werken en indien nodig, ook de alternatieve variant te onderzoeken. En voor die aanwijzing zijn verschillende mogelijkheden. Ik dank u wel, voorzitter.
Vragen en antwoorden: De heer BOERSMA vraagt of de informateur bij de tweede coalitievariant niet alleen heeft toegelicht welke partijen daarin zouden deelnemen, maar ook daadwerkelijk heeft nagegaan of deze partijen de variant werkbaar achten. 3
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
Daarnaast vraagt hij of specifiek is besproken of alle betrokken fracties akkoord zijn met de wens van de VVD om 2 wethouders te leveren. De heer BECKING geeft aan dat de betreffende fracties de tweede variant in algemene zin hebben ontvangen en daarmee hebben ingestemd. Hij bevestigt echter dat het punt van 2 wethouders voor de VVD niet met alle fracties expliciet is besproken. De heer BOERSMA concludeert daarop dat een belangrijk onderdeel van de variant mogelijk nog niet is afgestemd en vraagt of daarmee de zekerheid over een meerderheidscoalitie minder groot is dan in het verslag wordt gesuggereerd. De heer BECKING antwoordt dat dit niet alleen voor het aantal wethouders geldt, maar ook voor andere inhoudelijke en praktische punten. Volgens hem hebben de fracties wel uitgesproken bereid te zijn om samen in deze coalitie te stappen, maar zijn verdere invulling en details, zoals verdeling van wethouders en inhoudelijke afspraken, onderwerpen voor de volgende fase van de formatie. De heer VAN HETEREN vraagt waarom de betrokken partijen van de tweede variant niet in zijn verslag zijn benoemd, waarop de heer BECKING aangeeft dat hij zich in zijn verslag bewust heeft geconcentreerd op de eerste variant, omdat dit zijn primaire advies is. Daarom heeft hij die variant uitgebreider uitgewerkt en de tweede variant minder expliciet benoemd.
Daarnaast geeft hij aan dat de tweede variant nog verschillende mogelijke samenstellingen kent, bv. met of zonder aanvullende partijen, waardoor verdere uitwerking in dit stadium te ver zou gaan. Volgens hem ligt de focus eerst op het verkennen van de eerste variant, waarbij men uiteindelijk vanzelf bij de partijen uit de tweede variant kan uitkomen. REACTIE VVD De heer STOUTHART (VVD): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, dank aan de informateur voor zijn inspanning en het duidelijke verslag. We staan voor een grote opgave en juist daarom is het belangrijk dat we nu stappen zetten. Inwoners verwachten geen stilstand, maar een bestuur dat keuzes durft te maken. De genoemde prioriteiten zoals veiligheid, het sociaal domein en de bestuurscultuur sluiten goed aan bij onze inzet. In de combinatie van PVV, VVD en OP zien wij inhoudelijk overeenkomsten. Op basis daarvan zijn we bereid het gesprek aan te gaan en deze coalitievariant serieus te onderzoeken. Daarbij hoort voor ons ook dat we verantwoordelijkheid nemen op een manier die past bij besturen: consequent, consistent, met respect voor wet- en regelgeving en met goede omgangsvormen. Juist ook wanneer het lastig is. Dat vertrouwen moet in de komende periode verder gaan groeien. Gezien de krappe meerderheid strekt de VVD nadrukkelijk de hand uit naar andere partijen in de raad.
Voor zover zij ook daartoe bereid zijn, willen wij hen blijven betrekken en blijven horen, met als doel om met zoveel mogelijk onderwerpen te 4
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
komen tot een zo breed mogelijk draagvlak in het belang van Papendrechters. Tegelijkertijd houden wij oog voor de alternatieve variant, mocht de eerste route niet tot het gewenste resultaat leiden. Om tempo te houden en voort te bouwen op het werk dat al is gedaan, dragen wij de heer Becking voor als formateur voor het vervolg van dit proces. Tot zover, voorzitter. EERSTE TERMIJN RAAD Mevrouw DE RUITER (PVV): Dank u wel. Voorzitter, allereerst wil ik de heer Becking bedanken voor zijn heldere rapport en het werk dat hij heeft verricht. Het geeft richting en duidelijkheid in een belangrijke fase voor onze gemeente. De kern van het rapport is helder: recht doen aan de verkiezingsuitslag, werken aan een andere bestuurscultuur en zorgen voor stabiliteit. De uitslag laat zien dat veel mensen voor verandering hebben gekozen. Die stem moeten we serieus nemen. Daarom is de voorgestelde coalitie van de PVV, VVD en OP een logische eerste stap. En ik kan me goed voorstellen dat er hier partijen zijn die deze stap absoluut niet logisch vinden, aangezien OP tijdens de vergadering van 13 april aangaf niet met ons te willen samenwerken. Toen ik het initiatief aan de VVD overliet op 13 april, zei ik al dat ik hoopte dat de VVD de verbinder in deze kan zijn. En dat is bij deze dus ook gebeurd.
Mede dankzij de inspanningen van de VVD en het hernieuwde contact vanuit OP, waarbij we samen het gesprek aan zijn gegaan en standpunten zijn gaan vergelijken, hebben we gezien dat er inhoudelijk meer overeenkomsten zijn dan vooraf werd gedacht. Wij staan open voor het gesprek met de VVD en OP over een nieuw stabiel college met het belang van inwoners, ondernemers en onze lokale partners voorop. Dank u wel. De heer LAMMERS (OP): Voorzitter, allereerste dank aan de informateur voor het duidelijke verslag van de werkwijze, de uitgangspunten en de bevindingen. Wij hebben het openhartige gesprek ook zeer op prijs gesteld. Onafhankelijk Papendrecht neemt het advies van de informateur over om de coalitievariant PVV-VVD-OP als eerste en meest realistische stap richting collegevorming verder uit te werken. De informateur concludeert in zijn verslag dat deze combinatie op dit moment de meest realistische eerste stap richting collegevorming is en dat is een oordeel dat volgens OP recht doet aan zowel de verkiezingsuitslag als de inhoudelijke overeenkomsten tussen de drie grootste partijen. Voorzitter, bij deze lichten wij graag onze t.o.v. 13 april bijgestelde standpuntbepaling toe. De PVV kwam vanuit het niets met 6 zetels in de raad. Het signaal dat de kiezers ons hiermee hebben gegeven, mogen wij niet in de wind slaan.
Vier jaar geleden boekte Onafhankelijk Papenrecht als grootste stijger zetelwinst, 2 zetels, maar we werden buitengesloten door de coalitiepartijen. Dat 5
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
voelde toen als onrechtvaardig en daar hebben wij van geleerd en daarom willen wij de PVV op onze beurt niet buitensluiten. De VVD heeft een goede en herkenbare campagne gevoerd en dat heeft tot 4 zetels geleid. Daarmee is de VVD als tweede partij vanzelfsprekend in beeld bij de coalitievorming. OP heeft bij de verkiezingen ten opzichte van 2022 in relatieve zin goed standgehouden en is geëindigd als derde partij. Tezamen zijn er 12 zetels voor de meerderheid. Uit de gesprekken die de informateur voerde blijkt dat er brede overeenstemming bestaat over een aantal prioriteiten, zoals asielopvang, belang van de regio, naleving van de wet- en regelgeving, bestuurscultuur, ontwikkeling van de Friese polder, sociaal domein, veiligheid en leefbaarheid en woningbouw. Onze fractie erkent dat er verschillen bestaan, maar deze zijn overbrugbaar met duidelijke afspraken en een zorgvuldig formatieproces. Medebewindstaken zijn overheidstaken die gemeenten uitvoeren in opdracht van de Rijksoverheid, vaak vastgelegd in wetgeving. Voorbeelden zijn jeugdzorg, schoolgebouwen, uitkeringen, participatiewet en de bevolkingsadministratie. Er is momenteel een disbalans tussen de opgedragen taken, de beschikbare budgetten en de verantwoordelijkheden. Wat leidt tot een roep om beter inzicht. Maar dat er medebewindstaken worden uitgevoerd is evident.
Een open, transparant en betrouwbaar bestuur betekent ook eerlijk communiceren over wat de gemeente wel en niet kan. Waar de gemeente geen bevoegdheid heeft, moeten we niet doen alsof dat wel zo is. En dat is de basis voor herstel van vertrouwen. De fractie van OP is bereid om constructief mee te werken aan het stabiel, herkenbaar en uitvoerbaar coalitierakkoord dat Papendrecht vooruithelpt. Tot zover. De heer MULDER (CDA): Dank voorzitter. Onze fractie wil om te beginnen graag de informateur bedanken voor het plezierig gesprek op woensdagavond 22 april jl. en ook voor de feedback, telefoongesprek op donderdagmiddag en voor het verslag dat we aansluitend op vrijdag de 1e mei mochten ontvangen. Voorzitter, het CDA heeft een korte en bondige woordvoering en wil deze graag beginnen met het herhalen van het eigen verhaal. Het CDA stond en staat nog steeds voor een breed, gedragen, stabiel en daadkrachtig bestuur. Het CDA is ervan overtuigd dat de als eerste genoemde coalitievariante met PVV-VVD-OP ons dit gewenste brede, krachtige en stabiele bestuur van onze gemeente niet gaat opleveren. We zijn als CDA dan ook blij dat de informateur ook nog een tweede coalitievariant heeft vastgesteld, waarvoor ook een meerderheid aanwezig is. Het CDA kiest voor deze als tweede genoemde verkiezingsvariant, de bredere coalitie, zonder deelname van de PVV, maar met een sleutelrol voor de VVD.
We hopen dat we vanavond als fractievoorzitter, als raadsleden, ertoe kunnen besluiten om deze bredere coalitie zo spoedig mogelijk te gaan verkennen om in de woorden van de informateur te blijven. Tot zover de bijdrage aan deze 6
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
eerste termijn. Dank u wel, voorzitter. De heer GRIMMIUS (PRO): Voorzitter, PRO-Papendrecht heeft vanaf het begin van dit proces gepleit voor een brede coalitie in het midden. Van links tot rechts, progressief en conservatief. En ook bij de informateurs hebben we deze wens duidelijk gemaakt en daarbij een concrete coalitievoorkeur besproken. Wat ons betreft valt er een brede, stabiele coalitie te vormen van PRO, D66, VVD, OP, CDA en het PAB. Dit is een brede en stabiele coalitie, die recht doet aan de diversiteit van Papendrecht en in staat is om de grote noodzakelijke veranderingen door te voeren. Samen hebben deze partijen 13 zetels. Deze partijen hebben al bewezen samen te kunnen besturen, samen verantwoordelijkheid te kunnen nemen en samen tot een stabiel en goed functionerend college te kunnen komen. Dat is precies waar Papenrecht behoefte aan heeft. Het is ook waar een meerderheid van Papenrecht achter staat en zich in herkent. Het is een coalitie die het dualisme zal versterken en beleid kan vormgeven dat berust op een breedte draagvlak in deze raad en in de samenleving. Nederland is een coalitieland. Een van de grootste verworvenheden die daaruit voort is gekomen is dat we altijd in staat zijn om coalities in het midden te vormen. Bijna nooit wordt links of rechts te dominant in een coalitie. Dat is een goede zaak en dat heeft onze samenleving veel gebracht.
Ook in Papendrecht zijn coalities in het redelijke midden lang de gewoonte geweest. Die midden coalities hebben het Papendrecht van vandaag de dag gemaakt. Noodzakelijke stappen worden gezet door brede coalities, door goed debat en ruimte voor de verschillen in opvattingen. In 2014, nog maar 12 jaar geleden, hebben we een coalitie gehad van maar liefst 7 partijen: VVD, D66, CDA, SGP, ChristenUnie, en toen de tijd nog Partij van de Arbeid en GroenLinks. Dit was een coalitie waar alom met veel tevredenheid op teruggekeken wordt. Het was slagvaardig, genoot veel vertrouwen en wist te verbinden in plaats van te polariseren. De afgelopen 8 jaar zijn de coalities volgens PRO eenzijdig rechtsconservatief geweest, te eenzijdig. Een veel te groot deel van de samenleving stond aan de zijlijn. Juist daar zit voor ons de noodzaak voor een andere bestuurscultuur: terug naar het brede en redelijke midden, met goed debat in een dualistische samenwerking. Maar in plaats van terugkeer naar het redelijke, brede midden neemt het voorstel van de informateur daar zo mogelijk nog meer afstand van. Een coalitie van VVD, PVV en OP is een coalitie van populistisch en radicaal rechts dat zowaar nog eenzijdiger is. Het redelijke midden wordt volledig genegeerd, bijna letterlijk genegeerd. Want de informateur noemt zelfs in de tweede optie voor een brede coalitie geen partijen behalve de eigen VVD.
Hij heeft dat wel net mondeling aangegeven. Dit voorstel komt neer op een coalitie die polariseert, breed draagvlak mist en niet in staat zal zijn de bestuurscultuur te veranderen in de richting van brede samenwerking, verbinding en dualisme. 7
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
De informateur komt tot dit advies op basis van de verkiezingsuitslag, de wens voor een andere bestuurscultuur en de noodzaak voor stabiliteit, zo valt te lezen. Wat wij echter niet lezen is enige vorm van onderbouwing daarvoor. Het blijft volstrekt onduidelijk waarom deze coalitie voldoende recht doet aan de uitslag, een andere bestuurscultuur gaat realiseren of stabiel zal zijn. Zojuist heb ik de VVD horen zeggen dat zij het advies gaan volgen. We hebben daarom voor de VVDfractie een aantal vragen: • Wat is volgens de VVD de concrete basis voor deze combinatie? En belangrijker nog, waarom is dit de meest stabiele keuze? Deze combinatie heeft 12 van de 23 zetels, dat is een krappe meerderheid. Dat kan, maar dan moet alles kloppen. Vertrouwen tussen partijen, stabiele fracties en goede omgangsvormen. Juist op die punten werden in het vorige verslag zorgen benoemd. Dan mag je verwachten dat de keuze voor deze combinatie extra stevig wordt onderbouwd. Biedt dit verslag voor de VVD voldoende antwoorden op deze punten? Wellicht herkent een oplettende luisteraar deze vragen. Ze zijn exact dezelfde die de VVD-fractie stelde aan de verkenner op 13 april, toen een coalitie van PVV, VVD en CDA werd voorgesteld. Nu er een verslag van een VVDinformateur ligt, met evenmin onduidelijke onderbouwing, heb ik de VVD-fractie deze vragen niet horen stellen.
Ik stel er daarom een aantal vragen van mezelf bij. • Waarom had de VVD-fractie deze in onze ogen terecht te vragen toen wel en nu niet? Ook nu is er geen onderbouwing van de stabiliteit van de coalitie of het vermogen om verandering door te voeren. Het enige verschil is dat de CDA-fractie is ingeruild voor de fractie van OP. Kennelijk was en is stabiliteit van de fractie, onderling vertrouwen en goede omgangsvormen geen punt van twijfel ten aanzien van de PVV-fractie. Was het dan het CDA, in alle opzichten een ervaren en redelijke bestuurderspartij, hetgeen waar de VVD-fractie op 13 april mee in de maag zat? Is OP voor de VVD-fractie een stabielere fractie dan het CDA? De heer Stouthart gaf zojuist aan de tweede variant te willen onderzoeken als de eerste optie niet lukt. • Verwacht u, via de voorzitter aan de VVD-fractie, van de andere raadsfracties dat ze klaar staan om ingewisseld te worden? • Waarom kiest de VVD nu bewust niet voor een brede, stabiele coalitie van het redelijke midden, wetende dat deze mogelijk is en terwijl de ervaring leert dat dit een succes kan zijn? Met andere woorden, waar is de VVD zo bang voor met een brede, stabiele coalitie? Ik hoop dat er op deze vragen duidelijke antwoorden kunnen komen.
Dit zijn geen moeilijke vragen en ook onze inwoners mogen verwachten dat de duidelijkheid wordt verschaft in plaats van vage antwoorden over het nemen van verantwoordelijkheid. We lezen ook dat de VVD-fractie 2 van de 4 wethouders eist. Dat betekent bijna automatisch dat de PVV en Onafhankelijk Papendrecht 8
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
beide maar 1 wethouder mogen leveren. Of anders dat de PVV er ook 2 levert en dat OP meedoet zonder wethouder. Het komt niet vaak voor dat de tweede partij met 4 zetels 2 wethouders levert, terwijl de grootste partij met nota bene 6 zetels er maar 1 levert. Zo'n college zou ook geen goede afspiegeling zijn van de verkiezingsuitslag, laat staan de samenleving. Het komt even min vaak voor dat een partij met 2 zetels, in dit geval Onafhankelijk Papendrecht, geen wethouder levert, al dan niet gedeeld met een andere partij. En als de VVD en PVV beide 2 wethouders leveren en OP niet, ook dan zou de samenstelling van het college geen goede afspiegeling van de verkiezingsuitslag zijn. In beide gevallen zou het grotere zetelaantal van de PVV in het college tenietgedaan worden in het voordeel van de VVD. En in onze ogen zou vooral de PVV-fractie daarmee worden gereduceerd tot een lakei van de VVD. En onze vraag aan de PVV-fractie is dan ook: waarom zou u daar in vredesnaam mee akkoord gaan? Afrondend. Wat ons betreft ligt er een duidelijke keuze voor, een keuze tussen radicaal rechts en het redelijke midden. Een keuze tussen enerzijds een radicaal rechts experiment, waarvan het succes allerminst vaststaat, met alle gevolgen van dien voor Papenrecht en haar inwoners. En anderzijds de beproefde formule van het redelijke midden, gebaseerd op vertrouwen, samenwerking en een gezond debat.
Papendrecht is altijd een gemeente geweest van samenwerking, redelijkheid en gezond verstand. Niet van radicalisme, populisme of ieder voor zich. Wat ons betreft is het aan de fractie van de VVD om te bepalen of we dat blijven. Kiest de VVD voor onzekerheid of voor vertrouwen? Kies voor het redelijke midden en Papendrecht blijft zichzelf en herkenbaar. Kies voor radicaal rechts en Papendrecht wordt een parodie van zichzelf. Dank u wel. De heer VAN HETEREN (D66): Voorzitter, soms zijn er avonden waarop je voelt dat de geschiedenis even door de zaal heen loopt. Vanavond is zo'n avond, want het voorstel van de informateur, de voorkeursvariant van VVD en de OP met de PVV, is een keuze voor radicaal rechts en voor populisme. Voorzitter, dat heeft Papendrecht nog niet eerder meegemaakt. Het kan zelfs een van de eerste rechts-populistische coalities in een Nederlandse gemeente worden. Toen ik 10 jaar geleden afstudeerde in politieke geschiedenis, had ik nooit gedacht dat ik er zelf middenin zou staan. Maar vandaag zitten we hier en maken we dit samen mee. En ik denk aan de inwoners die ons sinds de verkiezingen hebben aangesproken. Mensen die vragen, gaat dit echt gebeuren? En wat betekent dit voor Papendrecht? Inwoners die zich oprecht zorgen maken over de koers die wij hier vanavond bepalen. Voorzitter, laat me stilstaan bij wat dit moment betekent voor onze gemeente.
Papendrecht is altijd een plek geweest waar politieke kleuren kwamen en gingen. Dat hoort bij onze groei. Van een paar duizend inwoners in de jaren vijftig naar meer dan dertigduizend nu. Een mengelmoes van mensen, dat is onze identiteit. Politiek gezien zijn we een gemeente met een sterke PvdA-traditie. Maar ook met 9
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
duidelijke christelijke wortels, maar ook met liberalen die vanaf de jaren zeventig hun plek vonden. En met nieuwe stemmen zoals GroenLinks en lokale partijen die in de jaren negentig opkwamen. Nooit 1 kleur, altijd een mengsel, altijd evenwicht. En nu, in 2026, is voor het eerst een radicaal-rechtse partij de grootste. Dat is een feit. Maar het past niet vanzelfsprekend bij hoe Papendrecht zichzelf altijd heeft gezien. Een gemeente die nooit in een hokje paste. Een gemeente waar mensen met verschillende achtergronden samenleven. Dat is altijd onze kracht geweest. Van reformatorisch tot progressief. Van dorps tot stadsmensen. Het recordaantal partijen dat dit jaar meedeed aan de verkiezingen laat dat ook zien. Het laat zien hoe breed Papendrecht is, hoeveel stemmen hier klinken. Hoeveel mensen zich betrokken voelen bij de toekomst van onze gemeente. Dat is geen verdeeldheid, dat is betrokkenheid. Voorzitter, vroeger leidde dat brede palet bijna vanzelf tot brede midden coalities. Coalities waarin gezamenlijke verantwoordelijkheid werd genomen. Nooit 1 kleur, altijd een balans. Acht jaar geleden veranderde dat. De heer Grimmius, die verwees er ook naar. Want toen besloten de christelijke partijen samen met het PAB een blok te vormen. Twee keer werd er gekozen voor een rechtschristelijke, conservatieve coalitie. En nu ligt er opnieuw een afslag, nog verder naar rechts.
Dit keer zelfs naar radicaal rechts. En dan dringt de vraag zich op, waar leidt deze vraag weg ons heen? Voorzitter, met deze variant kiest de VVD niet voor stabiliteit. Na het mislukte landelijke experiment kiest de VVD opnieuw voor een experiment, maar nu in Papendrecht. En inmiddels begrijp ik ook dat Onafhankelijk Papendrecht volledig gedraaid is en nu ook bewust voor kiest. Maar dat hoeft helemaal niet, dat is niet omdat er geen andere coalitie mogelijk is. De informateur zei het net zelf. Er zijn 2 meerderheden mogelijk: een coalitie met de PVV en een coalitie zonder de PVV. Dit is dus een bewuste keuze die gemaakt wordt door de VVD en OP. Een keuze voor het populisme in plaats van het brede midden. En daar praten we vanavond over. Kiezen we voor een koers die leunt op ophefpolitiek en het aanwijzen van zonnebokken? Of voor een koers die rust, verantwoordelijkheid en zorgvuldigheid centraal stelt? Kiezen we voor een coalitie die groepen in onze samenleving uitsluit en mensen tegen elkaar opzet? Of kiezen we voor een breed draagvlak: een midden coalitie waarin verschillende groepen zich kunnen herkennen? Zoals Papenrecht dat altijd heeft gedaan. Voorzitter, ik wil nogmaals benadrukken dat de voorliggende rechts-populistische variant niet vanzelfsprekend is. Dit is niet per se een logische uitkomst van de verkiezingen.
In Nederland kennen we geen winners-take-all systeem zoals in de Verenigde Staten. Onze democratie kent een coalitiestelsel waarin meerderheden worden gevormd door samenwerking, niet door automatisch de grootste te volgen. Coalitievorming is hier geen prijs die je wint, maar een proces waarin partijen elkaar moeten vinden, compromissen moeten sluiten en verantwoordelijkheid delen. Dat maakt ons democratische stelsel robuust en het zorgt ervoor dat besluiten breed gedragen kunnen worden en voor iedereen 10
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
werkbaar zijn. Ook kan dit een unieke en bewuste keuze van de Papendrechtse VVD zijn, want nergens anders zit de VVD met de PVV in een lokale coalitie. En dat is met reden. Voorzitter, laat ik een voorbeeld noemen uit de VVD zelf. VVDprominent Klaas Dijkhoff zei onlangs een paar weken geleden in zijn podcast nog: ‘Ik zou er moeite mee hebben als mijn lokale afdeling van de partij waarvan ik zelf lid ben een coalitieakkoord sluit met Forum of met de PVV.’ Hij noemt daarbij een aantal duidelijke red flags over deze partijen, zoals het claimen dat alleen zij het volk vertegenwoordigen. Het wegzetten van andere inwoners met een andere mening als verraders. En het belangrijker vinden van populistische punten dan van de spelregels van onze democratische rechtsstaat. Dijkhoff zegt dat dit past in wat hij noemt het antidemocratische malletje. Dit hoor ik ook bij andere VVDafdelingen in het land. Maar ik hoor dit helaas niet bij de Papendrechtse VVD. Nogmaals, de informateur zegt in zijn verslag duidelijk, er is een alternatief, met een meerderheid. En D66 wil dat expliciet benoemen richting de inwoners. Een alternatieve coalitie kan bestaan uit D66, Pro, CDA, PHB, OP en de VVD. Een coalitie met bijna 7.800 stemmen. De variant die nu voor ligt met de PVV leunt op maar 6.400 stemmen.
Dus hoezo recht doen aan de verkiezingsuitslag? Het alternatief leunt dus op meer stemmen, maar ook meer zetels. Recht doen aan de verkiezingsuitslag kan dus anders. Sterker nog, het kan breder, stabieler, democratischer. En voorzitter, misschien denkt u, dat zijn toch best wel veel partijen. Maar niet elke fractie eist per se een wethouderspost op. Er zijn fracties die liever op inhoud willen praten dan over het aantal wethouders. Voorzitter, D66 is helder. De nu voorgelegde variant, de rechts-populistische variant, is de keuze van de VVD en OP. Dat respecteren wij, maar we willen het wel duidelijk benoemen. Er is een alternatief en het zijn OP en de VVD die nu ervoor kiezen om het brede midden uit te sluiten. Het zijn deze 2 partijen die nu de keuze zouden kunnen maken om toch een logische keuze maken. Kiezen zij voor bestuurlijke stabiliteit of slaan zij bewust de radicaal-rechtse en populistische afslag in? Maar voorzitter, ik doe ook nog een laatste oproep. Niet alleen aan de fractievoorzitters hierzo van de VVD en OP, maar aan hun fracties, hun raadsleden, hun leden en hun achterban stel ik deze vraag. Kiest u voor het redelijke midden of kiest u voor radicaal rechts en populisme? Dat is de kernvraag die boven deze avond hangt.
Het is een vraag over de koers van onze lokale democratie hier in Papendrecht, over de verantwoordelijkheid die wij dragen, over het soort gemeente dat wij als Papendrecht willen zijn. Dat is voor de D66-fractie de kernvraag. Dank u wel. De heer BOERSMA (SGP): Dank, voorzitter. Om te beginnen wil ik informateur Becking bedanken voor zijn inzet in de afgelopen weken en ook het gesprek wat wij met hem hebben gevoerd. Voorzitter, een oud spreekwoord luidt, zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Die heelmeesters stonden bekend als minder kundig dan echte dokters. Als zij een wond niet meteen grondig verzorgden, ging het ontsteken. Zo'n zachte 11
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
behandeling leek op het eerste gezicht minder ingrijpend, maar veroorzaakte later juist meer pijn. De moraal, je kunt een probleem het best meteen echt benoemen en aanpakken. Anders gaat het etteren. Voorzitter, bij de voorbereiding op dit debat kwam dit spreekwoord bij me naar boven. En ik zal heel eerlijk zeggen, de afgelopen dagen moest ik echt even zoeken naar de juiste woorden voor dit moment. Ik denk niet dat ik bekend sta als iemand die normaal gesproken van dik hout planken zaagt. Maar vandaag zal de SGP er geen doekjes om binden. En dat doen we wel overwogen. Niet omdat ik dat leuk vind, maar wel omdat het nodig is om een aantal dingen publiek uit te spreken. Want er zijn tijdens deze formatie een aantal dingen niet goed gegaan. Om te beginnen is daar het verslag van de informateur: het is helaas exact geworden waar wij al bang voor waren. In tegenstelling tot wat was beloofd, is het verslag verre van transparant. Het is superkort, het biedt geen inzicht in onderlinge verhoudingen, er wordt niet beargumenteerd waarom nu voor de variant PVV, VVD, OP wordt gekozen. Er is door de informateur telefonisch een tweede variant genoemd, zojuist door hem herhaald, maar die wordt niet in het verslag benoemd en ook niet beargumenteerd.
En die tweede variant is op een cruciaal punt, namelijk de eis van de VVD om ook in die variant met 2 wethouders te gaan zitten, niet gecheckt bij de partijen. Is het daarmee daadwerkelijk een alternatief? Dit alles is precies waarom de SGP in het vorige debat met klem vroeg: maak in ieder geval de gespreksverslagen van de partijen openbaar. Dat kreeg toen helaas geen steun. Hoewel de informateur de ruimte had om hierin een eigenstandige keuze te maken, rekenen wij hem dit niet zozeer aan, maar kijken we met name naar de partij die het initiatief van de formatie heeft. Maar ik kijk ook naar de PVV en naar OP. Twee partijen die zeggen wij willen een andere bestuurscultuur: open, eerlijk, transparant. Hoe vaak heb ik dat niet gehoord? Ik mag toch hopen dat de dikke mist die om dit rapport heen hangt, niet de manier is waarop zij de komende jaren willen gaan besturen in Papendrecht. Voorzitter, waar de SGP zich ook echt aan heeft gestoord, is het verschil tussen wat partijen voor en achter de schermen zeggen. Zo is ons in de afgelopen weken duidelijk geworden dat de VVD samenwerking met de SGP blokkeert. Dit leidt ertoe dat wij in geen enkele coalitievariant een rol spelen. Het steekt ons dat de VVD de blokkade richting de SGP wel met anderen bespreekt, maar niet het initiatief nam om het met ons te bespreken en dit tot op heden ook publiek verzwijgt.
In het debat over de verkenning klonk het vanuit de VVD. Wij sluiten geen partijen uit. Ja, uitsluiten dus niet, maar blokkeren blijkbaar wel. En voorzitter, het staat partijen volkomen vrij om keuzes te maken met wie zij graag willen samenwerken. Wij nemen dit de VVD dus ook niet kwalijk, maar wees hier gewoon eerlijk en transparant over. Beargumenteer het, zeg het recht in ons gezicht. Dan kunnen we daar een mening over van mening verschillen met elkaar. En dan kun je verder. Voorzitter, het is al gezegd, de variant PVV, VVD, OP heeft de kleinst mogelijke meerderheid. Ik wijs erop dat de gemeenteraad in de 12
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
afgelopen collegeperiode tijdens raadsvergaderingen om wat voor reden dan ook zelden compleet was. Als beoogd coalitiepartijen steun willen voor collegevoorstellen, lijkt het ons dan ook verstandig om de relatie met oppositiepartijen goed te houden. Daar ligt voor de onderhandelende partijen echt een opgave voor het vervolg van de formatie. Voorzitter, ik wil benadrukken dat ik echt onderscheid wil maken tussen personen en gedrag. Het gedrag van de VVD keuren wij af, want hoe de VVD met ons omgaat staat niet los van de snoeiharde manier waarop zij het onderhandelingsspel spelen. En iedere partij denkt natuurlijk aan het eigen partijbelang, begrijpelijk. Maar er is ook nog zoiets als het algemeen belang. En als initiatiefnemer van een formatie wordt er meer van een partij gevraagd. Samenbinden, partijen bij elkaar brengen en niet ervoor zorgen dat de verschillen tussen partijen groter worden. Ik dacht aan een uitspraak van Hans Wiegel die vorig jaar mei overleed. Volgens Wiegel draait het in de politiek om goede relaties, onderling vertrouwen. ‘De kern van mijn aanpak’, zei hij ooit toen hij ook zelf informateur was, ‘je moet kiezen voor samenwerken, elkaar wat gunnen. Dat geldt in het hele leven en ook in de politiek’. Ik had het echt niet beter kunnen verwoorden. De VVD eist om met 2wethouders tot het college toe te treden, welke variant het ook wordt.
En nu is het aan onderhandelende partijen om daar afspraken over te maken. Maar deze eis getuigt ons inziens van zelfoverschatting en kortzichtigheid. Besturen doe je immers samen. Stel nou dat een van die twee VVD-wethouders niet zo goed blijkt te zijn of een lastig dossier heeft. Dan hebben ze rugdekking nodig vanuit die coalitiefracties. Zouden die dan nog genegen zijn om vuile meters te maken voor de VVD? Zijn PVV en OP eigenlijk akkoord met de eis vanuit de VVD om twee wethouders te leveren? Kan met name de PVV uitleggen waarom zij dit zouden steunen? En aangezien die tweede variant blijkbaar niet indringend is getoetst, juist op dit punt, op haalbaarheid, zou ik ook graag van PRO, D66, CDA en PAB willen horen wat zij van deze wens van de VVD vinden. Accepteren ze dit of gaat dit hen een brug te ver? Voorzitter, vrijwel alle partijen hebben in het hele proces gewezen op het belang van bestuurlijke stabiliteit en kwaliteit. Dat stond ook in de opdracht aan de informateur. Vanuit dat perspectief is het toch vreemd dat de SGP als enige partij met en een ervaren wethouder en een ervaren fractie volledig buiten beeld lijkt te zijn. Straks komt er een college met compleet onervaren wethouders die steunt op de kleinst mogelijke meerderheid. Hoe stabiel en bestuurskrachtig wordt dat? Ik vraag alle fracties om reflectie op dat punt, voor zover nog niet gedaan.
Voorzitter, dan is er ook nog de draai van OP. In het vorige debat was de heer Lammers heel stellig. Drie weken geleden, hij zei het letterlijk ‘We willen met alle partijen samenwerken, behalve met de PVV. Dat hebben we ook gemotiveerd waarom we dat niet willen. Nou, dan is dat maar duidelijk.’ Nou, dat leek toch niet zo duidelijk. Wat nu heeft OP bij de informateur blijkbaar opeens aangegeven toch met de PVV te willen praten. Op ons komt dat ongeloofwaardig en opportunistisch 13
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
over. Wat is nu het daadwerkelijke standpunt van de OP-fractie? En is de fractie ook unaniem in dat het wil gaan praten met de PVV? Of ligt dit intern ook wel verdeeld? Aan de PVV-fractie vraag ik, wat geeft u het vertrouwen om te gaan onderhandelen met een partij die u slechts drie weken geleden nog hard afwees? En aan de VVD vraag ik, kunt u uitleggen waarom OP voor u een aantrekkelijker samenwerkingspartner is dan de SGP? Voorzitter, ik rond af. Wij zullen de deur naar coalitiedeelname niet zelf dicht doen. Maar de kans is nu echt te groot dat de SGP na een periode van 12 jaar in de oppositie terecht komt. Ik wil daarover niet zuur zijn. Een wisseling van de wacht, dat hoort ook gewoon bij de politiek. Het zou voor ons wel een teleurstelling zijn. En ik zou het pijnlijk vinden voor Arjan Koster, die de afgelopen jaren een bekwame en gewaardeerde wethouder was. Ik zou het pijnlijk vinden voor Papendrecht, omdat ik ervan overtuigd ben dat politiek gebaseerd op de Bijbel goed is voor heel het dorp. Mogelijk komt er zelfs geen enkele Christelijke partij in het Papendrechts college. En ook dat zou een unicum zijn, nooit in Papendrecht vertoond en dat zou ik persoonlijk echt heel verdrietig vinden. Voor ons is coalitiedeelname nooit vanzelfsprekend geweest. Ik heb altijd beseft dat de afgelopen periode voor de SGP uniek was.
Eerder namen we aan colleges deel zonder wethouder of samen met de ChristenUnie een wethouder, maar een eigen SGP-wethouder was bijzonder en ook best onverwacht. En ere wie ere toekomt, in 2022 was het juist de VVD die ons dit gunde. Dat laat zien dat het dus ook anders kan, ook vanuit die partij. Voorzitter, ik ben heel dankbaar voor de bijdrage die de SGP de afgelopen jaren in het college en in de raad kon leveren. En wat onze rol in de komende jaren ook wordt, ik zie daarnaar uit om als fractie, fris, bevlogen en vrolijk ons werk te blijven doen. Samenwerken met iedereen die ervoor open staat, ten dienste van Papendrecht. Op hoop van zegen. Ik wens de onderhandelende partijen heel veel wijsheid en Gods zegen toe. Dank u wel. De heer VAN HOUTERT (50PLUS): Dank u wel, voorzitter. Met de PVV is 50PLUS een nieuwkomer in de raad, dus heeft weinig ervaring met de personen, wat heel belangrijk is, en ook niet met wat er de afgelopen 4 jaar gebeurd is. Ik dank de informateur voor zijn werk en het prettige gesprek dat we gehad hebben. Ik heb daar zelf een voorkeur uitgesproken. Die zal ik niet herhalen, want het is niet zo simpel, maar wat ik wel wil zeggen is dat in ieder geval die constatering dat er een coalitie met en een coalitie zonder PVV mogelijk is, nou dat is fijn. Met de PVV is duidelijk, maar zonder de PVV, dat is helemaal niet duidelijk. En ik wil een keuze hebben.
Ik wil weten of er inderdaad voldoende partijen zijn buiten de genoemde mogelijke coalitie, dus met de PVV, waar ik helemaal niet tegen zou zijn als dat de uitslag zou zijn. Alhoewel daar nogal wat kanttekeningen aan zitten. Ik hoor nu een aantal partijen noemen die daar misschien helemaal nog niet met elkaar over gepraat hebben, omdat ze niet wisten dat ze tot die groep hoorden die niet met de 14
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
PVV zou kunnen gaan samenwerken. Dus ik onthoud me verder op dit moment van een oordeel. Laat eerst maar duidelijk worden welke partijen een mogelijke coalitie zouden kunnen vormen zonder de PVV. En laat dan die keuze maar door mij gemaakt worden. En dat ga ik dan ook doen. Dat was mijn bijdrage, voorzitter. Dank u wel. De heer TIELEMAN (PAB): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de PAB-fractie heeft kennisgenomen van het verslag van de informateur. En we willen de informateur dan ook allereerst hartelijk bedanken voor het prettige gesprek dat we hebben gevoerd en voor het opstellen van het advies. En op persoonlijke titel ook dank voor de mogelijkheid dat we digitaal konden overleggen in verband met mijn afwezigheid in het buitenland. Echter, het PAB begrijpt de smalle coalitie niet die door de informateur is voorgesteld. Zoals ook op 13 januari jongstleden door Onafhankelijk Papendrecht werd benoemd. Hoe kan het dat de informateur onder de noemer van een meest realistische eerste stap adviseert dat PVV, VVD en OP als eerste voor het vormen van een coalitie in aanmerking komt? OP heeft hier eerder duidelijk aangegeven dat ze de PVV als vernieuwer in de raad ziet, maar inhoudelijk deze partij volgens de door de OP opgestelde vergelijkingstabel nauwelijks een basis biedt voor samenwerking.
OP heeft duidelijk aangegeven dat er bij de PVV geen focus ligt op klimaat of leefomgeving, geen inzet is op sociale inclusie, tegen het regenboogpad is, er geen inhoudelijke kennis is van bestuurlijke problemen bij GR Sociaal of welke andere gemeenschappelijke regelingen dan ook, een standpunt heeft over asielopvang dat haaks staat op de spreidingswet, terwijl alle andere partijen erkennen dat de wet dient te worden uitgevoerd. Nogmaals, dit was de analyse van OP. OP heeft hoe duidelijk gesteld dat een coalitie die stabiliteit zoekt niet zal kiezen voor een partij die inhoudelijk op veel dossier diametraal, oftewel lijnrecht, tegenover andere partijen staat. Ook wil ik benoemen dat bij de eerste verkenning duidelijk door de verkenner is aangegeven dat er een college nodig is dat stabiliteit en continuïteit uitstraalt. Dat is cruciaal voor Papendrecht door de gefragmenteerde raad met vele nieuwe duoen raadsleden. Papendrecht verdient een coalitie en heeft een coalitie nodig dat stabiliteit en continuïteit biedt en dat voldoende kennis en ervaring heeft met de huidige uitdagingen. OP heeft daarbij ook gesteld dat ervaring in de lokale bestuurspraktijk gewenst is. We laten het nu over aan de 3 voorgestelde partijen die door de informateur zijn voorgesteld om als eerste de mogelijkheden en onmogelijkheden te onderzoeken.
Indien deze variant niet leidt tot een succesvol resultaat ziet het PAB de vervolgstap tegemoet met een brede coalitie met deelname van de VVD zonder de PVV zoals de informateur in zijn verslag heeft opgenomen. In het verslag van de formateur staat geschreven dat ook voor deze coalitie een meerderheid aanwezig is. Voorzitter, het PAB is een partij die wil samenwerken en verantwoordelijkheid wil nemen, ook als de uitdagingen groot 15
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
zijn. Het PAB ziet een brede coalitie als mogelijkheid die wel continuïteit en stabiliteit kan bieden voor Papendrecht. En zoals de formateur dat ook zelf heeft aangegeven, zou dat bijvoorbeeld kunnen zijn door de VVD, PRO, D66, OP, CDA en het PAB. Voorzitter, tot zover onze reactie op het verslag van de formateur. Schorsing 20.54 – 21.15 uur De VOORZITTER heropent de vergadering TWEEDE TERMIJN De heer STOUTHART: Voorzitter, ik zal in mijn tweede termijn ingaan op een aantal vragen die gesteld zijn onder andere door PRO en ook door de SGP. PRO vroeg over de basis van stabiliteit. Wij hebben gesproken met de informateur en hebben daarin exact dezelfde wensen en eisen op tafel gelegd als de eerste keer bij de verkenner. Stabiliteit was daarbij wederom een zeer belangrijk punt voor ons. En we gaan ervan uit dat de informateur die dat heeft meegenomen, maar tijdens de gesprekken die gevoerd zullen gaan worden zal moeten blijken of we hier ook daadwerkelijk overtuigd van kunnen raken. Daarnaast is er in tegenstelling tot de vorige keer wel een belronde geweest door de informateur voor verdere toelichting en eventuele vragen. PRO vraagt ook waarom wij nu kiezen voor optie 1 en waarom we bang zouden zijn voor optie 2. Daar zijn we absoluut niet bang voor, maar de informateur geeft niet voor niets dit advies voor optie 1. En daar gaan we in eerste instantie in mee.
De heer GRIMMIUS (per interruptie): Ja, juist die zinsnede die triggert mij eventjes. De informateur geeft niet voor niks deze optie 1. Maar ik lees het niet in het verslag. Het is niet voor niks, dat zal absoluut zo zijn, maar wat is dan de reden om dit te adviseren volgens de VVDfractie? Want u gaat erin mee. De heer STOUTHART: Voorzitter, de informateur heeft aangegeven, dit zijn de 3 grootste partijen in zetels, die dit nu gaan doen. En heeft ook aangegeven, in hetzelfde telefoongesprek, dat optie 2 niet per se een meer stabiele optie zou zijn. Goed, wij moeten dat onderzoeken, maar dat onderzoek willen we wel aangaan. Het is niet voor niks dat de PVV is zo groot geworden in zijn Papendrecht en we moeten dat serieus nemen. De heer GRIMMIUS (per interruptie): Ja, dan blijft mijn vraag die ik ook in de eerste termijn stelde toch wel overeind staan. In de vorige verkenningsronde 13 april werden deze vragen door de VVDfractie van tevoren gesteld. Dat was nodig, kennelijk, om alvorens het gesprek 16
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
aan te gaan. Nou goed, zover is het niet gekomen, want de CDA-fractie heeft ervoor gezorgd dat dat niet tot stand kwam. Maar die vragen moesten voor de VVD-fractie kennelijk eerst gesteld worden. Nu worden die vragen niet gesteld over waarom zou dit stabiel zijn, wat is de onderbouwing? Dat is absoluut niet noodzakelijk, we komen er tijdens de gesprekken wel achter. Wat is nou het verschil tussen nu en toen, toen die vragen wel nodig waren en nu niet? De heer STOUTHART: Het verschil is dat wij op voorhand zijn geïnformeerd door de informateur en dat wij in de belronde die vraag hebben kunnen stellen. Zo simpel. De heer GRIMMIUS (per interruptie): Dan heeft de informateur u kennelijk informatie gegeven die mij niet gegeven is, want wat is dan het antwoord op die vraag geweest van de informateur over die stabiliteit en die vraag die u heeft gesteld? Want die heb ik niet van de informateur ontvangen. De heer STOUTHART: Ik heb die vraag aan de informateur gesteld en die informateur heeft daarop geantwoord en die informateur heeft daarop aangeven dat we daar in de volgende fase echt expliciet over moeten gaan spreken met elkaar, hoe die stabiliteit gegarandeerd kan worden. De heer STOUTHART: Dan heeft de SGP het over blokkeren, maar dat is niet het geval. Alleen is het wel heel duidelijk dat wij naar de verschillende programma's hebben gekeken.
We hebben gekeken naar de inhoudelijke overeenkomsten en daar zien wij in deze fase en met de andere partijen toch veel meer overeenkomsten als dan we met de SGP zien. En dat is waarom, in de varianten die we genoemd hebben waar variant 1 en variant 2 zeker toe behoren, de SGP er niet bij zat. Omdat we simpelweg meer overeenkomsten zien met de andere partijen. Voorzitter, de situatie is complex. De heer BOERSMA (per interruptie): Ja voorzitter, de heer Stouthart probeert er nu een soort taalspel natuurlijk van te maken. Maar feit is dat de VVD ons gewoon blokkeert en dat is dan eigenlijk op inhoudelijke gronden zonder dat daarover met ons is gesproken. Dus hij leest het programma, hij doet eigenlijk een beetje het werk van een informateur en zegt ‘ja ik kan het niet bij elkaar brengen’. Het zou ook de rol van informateur kunnen zijn om te zeggen ‘nou laten jullie eens met elkaar gaan praten om te kijken waar zou je dan op kunnen uitkomen’. Maar dat gebeurt niet omdat de VVD zegt ‘we zien dat gewoon absoluut niet zitten’. Het steekt ons vooral dat de VVD dit eigenlijk alleen met informateurs bespreekt. Een aantal andere partijen wisten er ook van, wij wisten er niet van. Wat doet dit denkt u met het vertrouwen wat een aantal toekomstige oppositiepartijen hebben in hoe u partijen met elkaar wil verbinden? 17
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
U zegt, u steekt de hand uit naar partijen. Maar hoe geloofwaardig is het als iedereen dit gedrag ziet vanuit de VVD? De heer STOUTHART: Meneer Boersma, wij hebben gewoon heel simpel naar de inhoud gekeken van de programma's en wij weten ook uit ervaring waar de grote verschillen tussen de SGP en VVD zitten. En op basis daarvan hebben wij voorkeuren voor partijen gegeven aan de informateur. En daaruit zijn de combinaties klaarblijkelijk ontstaan die de informateur nu ons voorhoudt. De heer BOERSMA (per interruptie): Ik heb nog één vraag, voorzitter. Want, kijk, mij is volstrekt helder dat de VVD en de SGP op een aantal punten inhoudelijk met elkaar van mening verschillen. Net zoals eigenlijk alle partijen een aantal verschillen en overeenkomsten hebben. Het punt is alleen dat de VVD nu zegt, ik ga liever met OP samenwerken in bijvoorbeeld constructie met de PVV, want dat vind ik blijkbaar, als ik even naar uw criteria kijk, vertrouwen tussen partijen, stabiele fracties, goede omgangsvormen, heb ik meer vertrouwen om met OP aan tafel te gaan zitten dan met de SGP. Kunt u dat uitleggen? De heer STOUTHART: De afgelopen 4 jaar heeft OP zich in onze ogen anders opgesteld als jaren daarvoor. OP is zich constructiever gaan opzetten en op gaan stellen en wij hebben ook gezien dat OP dit best kan en ook bereidwillig is om samen te werken.
In combinatie met de inhoud van het programma van OP maakt dat dat wij die combinatie wel zien zitten. Ja, dat klopt. De heer VAN HETEREN (per interruptie): Een vraag aan de VVD-fractie, omdat het nu twee keer benoemd is dat de VVDfractie eigenlijk de meeste inhoudelijke overeenkomsten ziet zitten met de PVV- en de OP-fractie. Ik ben benieuwd wat zijn die exacte inhoudelijke overeenkomsten die de VVD voor zich ziet. Kunt u concrete voorbeelden aan ons aangeven? De heer STOUTHART: Ja, voorzitter. De heer Van Heteren zegt de meesten, het zijn zeker niet de meesten, want ook met uw partij zien wij ontzettend veel overeenkomsten. Alleen is het zo dat u wel de PVV heeft uitgesloten en wij niet. Dus het is zeker niet zo dat wij de meeste overeenkomsten per se met deze partijen zien. Het is niet voor niks dat die andere combinatie ook door ons genoemd is, omdat wij ook daar de overeenkomsten zien. En daar zijn we gewoon eerlijk over. We zien met alle partijen die we genoemd hebben overeenkomsten. En we zien met al die partijen ook best samenwerking zitten. Wij hebben onze kaders op tafel gelegd en daarmee is de informateur aan de slag gegaan. Net als met de kaders die uw partijen en de andere partijen op tafel hebben gelegd. En daarmee is de uitslag van dit verslag gekomen. 18
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
De heer VAN HETEREN (per interruptie): De VVD-fractie slaat aan op het meeste, laat ik dat woord meeste weglaten. Ik vroeg om concrete voorbeelden en die hoor ik niet. Dus kunt de VVD-fractie nogmaals aangeven welke concrete inhoudelijke overeenkomsten ziet de VVDfractie met de OP- en PVV-fractie zitten? U benoemt het niet voor niets, dus u kunt een concreet voorbeeld aangeven, of niet? De heer STOUTHART: Zeker, dan hebben we het over de openingstijden op de zondag, dan hebben we hoe gaan we om met evenementen in dit dorp, hoe gaan we om met een stuk cultuur in dit dorp, hoe gaan we om met veiligheid in dit dorp, hoe gaan we om met asiel in dit dorp. Dus dat zijn voor ons wezenlijke punten en zeker ook asiel is voor ons echt wel een heel belangrijk punt. Wij hebben daar in het verleden verkeerde beslissingen in genomen en ja, we zien met deze partijen daar toch mogelijkheden voor om daar in te handelen en eventueel andere stappen in te ondernemen. Voorzitter, de situatie is complex en er zal nog veel water door de Merwede moeten stromen. Zoals gezegd, wij volgen het advies van de informateur om in eerste instantie in gesprek te gaan met de PVV en OP en gaan zien wat dat ons brengt. Tot zover.
De heer BOERSMA (per interruptie): Ik was echt wel benieuwd, want ik weet niet of er nog een derde termijn gaat komen, maar dit is volgens mij dan de tweede termijn waarin ook duidelijk moet worden aangegeven hoe dan een vervolg komt. Het advies was dat er een formateur komt die gaat kijken naar de combinatie PVV-VVD-OP. Maar eigenlijk proef ik een beetje, het wordt een soort nieuwe informatieronde eigenlijk, want er zijn nog vrij veel dingen die uitgezocht moeten worden, uitgepraat moeten worden. Komt er nou een nieuwe informateurrol of gaat er toch echt wel geformeerd worden? Wat is nu precies het idee? De VOORZITTER: Zoals ik zie en zoals we het hier ook net op tafel hebben gekregen, is dat een vervolgstap is met een formateur. Zo heb ik hem gehoord. Het is een advies geweest, maar dat is wat op tafel ligt. Ik ga nu door met de tweede termijn van de raad. Of er nog behoefte is aan de derde, die kom ik straks bij u op terug. Mevrouw DE RUITER: Ja, dank u wel, voorzitter. Ook wij hebben een aantal vragen ontvangen van onder andere de heer Grimmius en Boersma. De eerste was waarom 2 wethouders voor de VVD? Wij hebben het initiatief aan de VVD gegeven, dus wij vinden ook dat ze dat mogen eisen. Zelf hebben wij ook maar 1 wethouders kandidaat, dus het wordt ook wel 19
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
lastig. Tenzij we het van het landelijke af moeten gaan halen, maar dat willen we niet. Intern heb ik dit ook besproken met de heer Stouthart en de heer Lammers. Naast dat wij zelf uiteraard de eerste wethouder ooit voor de PVV willen gaan leveren, kijken wij niet naar de partijlogo's in deze. Wij vinden het gewoon heel erg belangrijk dat we gaan kijken naar wat goed voor Papendrecht is. En als de VVD 2 goede wethouders kan leveren die een stabiel Papendrecht brengen, dan staan wij daar gewoon achter. En het tweede was over waarom wij met OP zouden gaan terwijl ze ons eerst uitsloten. Wij hebben hen nooit uitgesloten. Nooit. Wij zijn uiteindelijk op inhoud gaan praten en toen kwamen we erachter dat we echt wel meer op elkaar lijken dan dat we eerst dachten. Dus met gesprekken zijn we er zo achter gekomen. Dank u wel. De heer VAN HETEREN (per interruptie): U heeft het over inhoud. Twee keer in het verslag heb ik gelezen dat alle fracties hebben aangegeven wetten en regelgeving heel belangrijk te vinden. Dan weten we allemaal wat we hiermee bedoelen, de spreidingswet.
Kunt u aangeven of u in de komende coalitie zich gaat houden aan de spreidingswet, wetende dat het Papendrecht nu niet voldoet aan de spreidingswet? En kunt u dus daarom aangeven dat de PVV in de komende 4 jaar meer statushouders/asielzoekers naar Papendrecht gaat halen om te voldoen aan die spreidingswet? Mevrouw DE RUITER: Wij moeten bewegen binnen de kaders van de wet. Dus ik ga nu zeker niet zeggen ‘we gaan er meer binnen halen’. Maar goed, nogmaals, wij moeten bewegen in de kaders van de wet. De heer VAN HETEREN (per interruptie): Ja voorzitter, dat bevreemdt mij, omdat de PVV zowel op social media, in hun programma en in het debat met mijzelf heeft aangegeven dat het heel simpel was ‘we hoeven ons niet aan de wet te houden’, ze willen zich niet aan de wet houden. ‘We moeten gewoon nee zeggen tegen Den Haag’ en nu maken ze een grote draai. En dan vraag ik aan de PVV-fractie, heeft u dat niet aan kiezersbedrog gedaan? Mevrouw DE RUITER: Absoluut niet. Ik raad u ook aan om ons programma eens te gaan lezen, want daar staat niet in dat wij nee gaan zeggen en dergelijke. De heer BOERSMA (per interruptie): Ik heb gisteren het verkiezingsprogramma van de PVV nog eens gelezen.
Daar staat in: ‘wij zijn voor een eerlijk en transparant bestuur, besluiten moeten helder worden uitgelegd.’ Is mevrouw De Ruiter het met mij eens dat het verslag van de informateur niet transparant en niet eerlijk was? Mevrouw DE RUITER: Hebben we het dan over het verslag van de heer Becking of van John Bijl? (de heer Becking) Nee, ik vind hem wel duidelijk. Kijk, wij komen niet voor in de tweede 20
Verslag besluitvormende raadsvergadering 6 mei 2026
variant, dus dat stukje is voor ons sowieso niet interessant om te weten. Wij komen voor in de eerste variant en die is voor ons duidelijk genoeg. De heer BOERSMA (per interruptie): Dit kan mevrouw de Ruiter echt niet menen, het stuk van de heer Becking is eigenlijk alleen maar het advies PVV, VVD en OP gaan praten, maar het wordt op geen enkele manier beargumenteerd waarom dat zou moeten. En er wordt ook geen duidelijkheid gecreëerd over de positie van partijen. Dus het is bijvoorbeeld niet duidelijk, wil de PVV eventueel met ons samenwerken? Het is niet duidelijk dat de VVD het liefst niet met ons wil. Dat moet ik allemaal via via horen of in het debat duidelijk maken. Dat is eigenlijk het werk van de informateur deels over doen. Dan kunt u toch niet zeggen dat dat een transparant proces is en een transparant verslag. Mevrouw DE RUITER: Nogmaals, wij hebben de SGP ook nooit uitgesloten, wij stonden open voor samenwerkingen. Er zijn partijen geweest die ons wel hebben uitgesloten. Dus nogmaals, voor ons is het duidelijk. De heer GRIMMIUS (per interruptie): Ik moest er nog even op kauwen over wat mevrouw de Ruiter zei over de wethouders verdeling, over het maar hebben van 1 kandidaat. Dat kan ik me voorstellen, dan is het lastig om de keuze te maken en daar overweging in te maken. Maar ik moest toch even denken aan de verkiezingsuitslag.
De PVV heeft bijna 1.100, in ieder geval ruim 1.000 stemmen meer gekregen dan de VVD. En ik kan me heel goed voorstellen dat er veel kiezers waren in het stemhokje die juist tussen die 2 partijen hebben getwijfeld en vervolgens expliciet of wel voor de één of wel voor de andere hebben gekozen. Meer dan 1.000 stemmen meer voor de PVV dan de VVD, maar nu akkoord gaan met 2 keer zoveel wethouders van de VVD als u zelf als PVV zijnde. En ik vroeg me eigenlijk af, het is misschien een beetje een cynische vraag, maar ik vroeg me eigenlijk af welke 1.000 kiezers heeft u dan aan de VVD gegeven? Mevrouw DE RUITER: Wij hebben geen kiezers aan de VVD gegeven, absoluut niet. Maar nogmaals, we kunnen niet zomaar een wethouder extra erbij gaan toveren. En nogmaals, we zijn nieuw. Wij vinden dan ook dat we ons echt wel gewoon wat voorzichtig mogen opstellen. En wij willen dan ook de VVD in deze, nou ja, het initiatief geven om 2 wethouders te leveren. De heer GRIMMIUS (per interruptie): Ik begrijp nogmaals, als je er maar eentje hebt en je wil niet een wethouder van buiten Papendrecht -daar zijn wij ook altijd voorstander van-, dan kan ik me dat voorstellen. Maar dat is nog een ander ding dan zeggen dan mag de VVD er 2 leveren. Beseft de PVV-fractie zich dat zij in zo'n coalitie altijd de minderheid zijn 21