Verslag beeldvormende avond 13062024 Sociaal domein.pdf

Verslag van de beeldvormende avond 13 juni Onderwerp: Omgevingsvisie en Visie Sociaal Domein De hieronder beschreven weergave per onderwerp is een zo compleet mogelijke weergave van datgene wat er door de aanwezige raadsleden is ingebracht. Deze beelden zijn ingebracht door 3 verschillende groepjes, in 3 rondes, door in totaal 10 raadsleden. Inhoudelijk kunnen de beelden tegenstrijdig zijn en / of lijken. Er is geen poging gedaan om tot consensus te komen, dan wel een samenhangend verhaal te schrijven. Het is dus een weergave van hoe de verschillende raadsleden dachten over de verschillende onderwerpen.

Tafel 1: Visie Sociaal Domein: Rol gemeente, Ambities en sturing hierop en het maken van keuzes Rol en invloedsfeer van de gemeente. Rol:        

Neem de rol van initiatiefnemer, want de burgers "weten niet, kunnen niet of durven niet" als het gaat om de ondersteuning die de gemeente biedt en waar ze hiervoor terecht kunnen. Zorg dat inwoners het loket vinden en weten wat organisaties voor hen kunnen betekenen. Communiceer actief over de rol van de gemeente, dit om de bekendheid bij de burgers te vergroten. Communiceer ook duidelijk waarom je iets wel of niet doet als gemeente. De rol van de gemeente moet dienend zijn en gericht op de thema's Armoede, Onderwijs en Wonen. Op een andere tafel werd gezegd: bestaanszekerheid, en dat is: veilig onderkomen + voedsel. De rol van de gemeente is faciliterend en niet betuttelend. De gemeente moet de rol innemen van verbinder van organisaties en van individuen, want de gemeente is degene die het overzicht heeft over datgene wat er speelt in de stad. Zij moet sturen op verbinding en samenwerking. De gemeente heeft de rol van regisseur en is verantwoordelijk voor de samenwerking tussen organisaties in de gemeente. Zorg voor de zwakkeren in de samenleving; met name ouderen. Maak een terugtrekkende beweging en zorg alleen voor de echte kwetsbaren.

Invloedsfeer:     

Richt je met name op gezinnen en ondersteun in datgene wat zij nodig hebben. Geef advies en informatie, maar respecteer wel hun autonomie. Papendrecht moet een dementievriendelijke gemeente zijn. Stel grenzen aan de autonomie. Pak door waar nodig. Richt je op het weerbaar maken van burgers. Creëer zorgzame buurt. Aanmoedigen van "burgermanszin".

Urgentie van (mogelijk) te maken keuzes.    



Geld mag niet leidend zijn. Vooraf het effect van keuzes helder maken en dit mogelijke effect ook leidend laten zijn bij het maken van keuzes. Wat er landelijk wordt ingezet, daar hoeven wij niet nog een lokaal op in te zetten. Bijvoorbeeld voorlichtingscampagnes. Niet alles ligt op het lokale bordje. De gemeente heeft haar eigen ellende gecreëerd door zich te veel te richten op het aanbod, en daarmee de (zorg)vraag te vergroten. Dit heeft ook geleid tot een te omvangrijk Sociaal Domein en daarmee een onbetaalbaar Sociaal Domein. Wordt het Sociaal Domein niet nog onbeheersbaarder als je in de visie nu ook op sport / cultuur / onderwijs dit label sociaal domein zet? De stijging van 1:28 naar 1:8 kinderen die zorg nodig hebben, is hier een voorbeeld van.

 

Richt je op degenen die het echt nodig hebben (als basis voor keuzes maken). Kijk naar koppelmogelijkheden

Ambities en sturing. Ambities:    

Doe maar gewoon; dit gezien de financiële en geografische uitdagingen in de toekomst. Wees realistisch als het gaat om doelstellingen; haalbaar en betaalbaar. Papendrecht is een dorp, dus geen stadse ambities nastreven. Ga voor uitgesproken ambities; uitgesproken zowel letterlijk SMART als figuurlijk; durf keuzes te maken.  Durf ook risico's te nemen als het gaat om ambities stellen. Sturing:   

Zorg voor een goed meetinstrument op effectiviteit, om uiteindelijk ook goed te kunnen sturen (les geleerd uit evaluatie Sociaal Kompas). Begin met een 0-meting op het gebied van welzijn en welvaart. Durf los te laten wat niet werkt.

Eisen aan de Visie Sociaal Domein.      

Richt je op wat de burger wil en echt nodig heeft; geen franje, maar een goede woning. Niet te veel beleidsthema's en bijbehorende documenten. Visie moet gericht zijn op bestaanszekerheid in alle domeinen; financiën, wonen, onderwijs. Willen is nog geen krijgen. Neem de "gewone burger" als uitgangspunt. Werk mensgericht. SMART doelstelling moeten ook onderdeel uitmaken van de visie.

Tafel 2: Visie Sociaal Domein: inhoudelijke breedte van de visie Er is toegelicht dat deze tafel gaat over de inhoud van de visie sociaal domein en de prioritering die dit op inhoud vraagt. Aan de hand van een praatplaat (zie onderaan dit verslag) wordt het gesprek gevoerd over verschillende life-events vanuit het perspectief van de burger. Het is aan deze tafel vooral gegaan over de verschillende life-events, hoe deze met elkaar samenhangen en wat de rol van de gemeente hierin is.

Belangrijke thema's De verschillende raadsleden geven aan dat er een aantal belangrijke thema's zijn. Dit zijn (1) armoede/bestaanszekerheid, (2) eenzaamheid, (3) vertrouwen in de overheid en (4) sport, bewegen en cultuur. Met name het eerste thema, armoede/bestaanszekerheid, werd vaak genoemd en is uitgebreid besproken. Per thema is het volgende ingebracht: 1. Armoede/bestaanszekerheid Armoede heeft volgens raadsleden te maken met heel veel terreinen. Raadsleden zien verband met schoolverzuim en uithalers1, maar ook vertrouwen in de overheid (zie ook thema 3). Juist de doelgroep van de middenmoot (net onder het modaal inkomen) heeft het op dit moment volgens raadsleden zwaar. Daar zouden we als gemeente meer aandacht voor moeten hebben. Het beeld is dat deze groep de verschillende instanties niet of onvoldoende weet te vinden en de stap naar instanties ook niet durft te zetten. Daar komt bij dat burgers vaak niet weten hoe de (toeslagen)systematiek in elkaar zit en daardoor bang zijn de toeslagen of vergoedingen die men krijgt kwijt te raken als men aan de bel trekt. Volgens raadsleden zou het helpen om signalen tussen partners beter op te pakken. Kunnen bijvoorbeeld cases van de ene hulporganisatie niet in een vroeg stadium worden doorgegeven en 1

Uithalers: mensen die in opdracht van criminelen drugs uit containers halen.

gekoppeld aan een andere hulporganisatie? Daarnaast zou het verbeteren van de bekendheid van Sterk Papendrecht ook helpen. Volgens raadsleden weten burgers wel van het bestaan van Sterk Papendrecht af, maar onvoldoende wat Sterk Papendrecht precies doet en daarmee hoe de organisatie precies kan helpen. Bij de laatste tafel is ingezoomd op de relatie tussen armoede/bestaanszekerheid en andere beleidsterreinen. Raadsleden zien een relatie met werk en inkomen. Daarnaast geven raadsleden aan dat preventie in den brede een belangrijke rol speelt en kan spelen in het voorkomen van armoede. Burgers zouden 'spelenderwijs' meegenomen moeten worden en dat moet niet dwingend worden opgelegd. Dit kan bijvoorbeeld door gezellig met elkaar te gaan eten. Het is ook belangrijk om gelijke kansen te bieden. Dit kan door het probleem te erkennen en hierin te coachen. Als derde zien raadsleden kansen op het gebied van armoede door het stimuleren van sport en spel voor iedereen. Daar tegenover staat wel dat raadsleden het belangrijk vinden dat het krijgen van vergoedingen en toeslagen een wat dwingender karakter krijgt. Burgers zouden bijvoorbeeld gestimuleerd moeten worden om vrijwilligerswerk op te pakken. Daarmee moet men van het beeld afstappen dat hulp vanzelfsprekend is. Dit kan ook in de (jeugd)zorg worden toegepast; hier moet hulp en problematiek minder aangepraat worden. 2.

Eenzaamheid Eenzaamheid wordt als een apart thema gezien. Het gaat dan specifiek over eenzaamheid onder ouderen, maar dit wordt ook breder gezien. Raadsleden constateren dat er verschillende doelgroepen zijn en dat iedere doelgroep een andere aanpak nodig heeft. Sociale ontmoetingen en laagdrempelige initiatieven zijn hierin belangrijk. Zo kunnen scholen bijvoorbeeld bij verzorgingstehuizen op bezoek en is het ANWB-automaatje een mooi voorbeeld van dit soort initiatieven. De gemeente zou dit soort initiatieven moeten stimuleren en voorbeelden op een positieve manier moeten verspreiden. Hier hoort ook het geven van complimenten bij. Ze gaven complimenten voor de vrijwilligerswaardering die jaarlijks plaats vindt. Als laatste zou cultuur als middel kunnen worden gebruikt in het aanpakken van eenzaamheid. Door cultuur kan ontmoeting ontstaan. 3. Vertrouwen in de overheid Raadsleden constateren dat het vertrouwen van de overheid een grote rol speelt in de problematiek binnen het sociaal domein. Zo zien raadsleden een verband tussen het preventief aanpakken van armoede en het gebrek aan vertrouwen in de overheid. Doordat er weinig vertrouwen is in de overheid heeft dit een versterkend effect op het probleem armoede. Daarnaast zien raadsleden ook dat het gebrek aan vertrouwen ook in de jeugdzorg speelt.

Het beeld van de burger is dat wanneer zij zich bij de overheid melden met een probleem de kinderen al snel uit huis worden gehaald. Het kantelen van dit beeld zien raadsleden als een belangrijke taak voor de komende tijd. Het is daarbij belangrijk dat we als gemeente betrouwbaar zijn.

4. Sport, bewegen en cultuur Raadsleden zien dat het stimuleren van sport, bewegen en cultuur een positieve uitwerking kan hebben op meerdere beleidsterreinen. Het stimuleren hiervan is een rol van de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld door het verbeteren van de parken in Papendrecht, het stimuleren van zwemles onder kinderen en het waarderen van gratis muziekvoorstellingen waardoor er ontmoeten onder de inwoners plaats vindt.

Rol van de gemeente Volgens de raadsleden is het belangrijk dat de gemeente een faciliterende en stimulerende rol heeft. De gemeente zou moeten inzetten op preventie en is aanjager van goede initiatieven. Volgens raadsleden hoort daar ook bij dat in de communicatie vanuit de gemeente goede initiatieven worden gewaardeerd en gepromoot.

Waar we minder op in zouden kunnen zetten Raadsleden geven aan dat de gemeente minder in zou mogen zetten op ongezonde leefstijl. Dit wordt gezien als landelijk beleid. Daarnaast zou minder ingezet mogen worden op verslaving. Wel erkennen raadsleden dat dit een sterke koppeling heeft met geestelijke gezondheid. Volgens de raadsleden valt dit in het gebied van de gezondheidszorg. Sommige raadsleden geven aan dat minder ingezet zou mogen worden op echtscheiding. Zij zijn zich er wel van bewust dat hier problematiek onder kan liggen.

Overige punten Naast de genoemde belangrijke thema's gaven raadsleden ook mee dat belangrijke triggers in problematiek, armoede en gezondheidszorg zijn. Daarnaast gaven raadsleden aan dat de woningnood prioriteit heeft en dat het vinden van huisartsen lastig is en de gemeente dit zou moeten stimuleren. Er is onvoldoende ruimte voor huisartsen in Papendrecht.

Tafel 3: Gezondheid en duurzaamheid 1. Vellige leefomgeving Uit het gesprek met de raadsleden komt naar voren dat zij een gezonde en veilige leefomgeving erg belangrijk vinden. De inwoners van Papendrecht moeten zich volgens hen veilig voelen in hun directe woonomgeving, dus de wijk en de buurt waarin ze wonen. Er werd hierbij aangegeven dat dit prioriteit moet krijgen. Daarnaast wordt er benoemd dat het voor een veilige leefomgeving van belang is dat de dijken in goede staat verkeren en dat deze goed worden onderhouden. Verder geeft één raadslid aan dat er geïnvesteerd moet worden in het voorkomen van grondwateroverlast. Er wordt bij deze onderwerpen nadruk gelegd op een goede communicatie tussen de gemeente en onder andere het waterschap en verschillende bedrijven. De gemeente kan het namelijk niet allemaal alleen doen en als we ons willen focussen op de lange termijn is een goede samenwerking van groot belang. Het gaat hierbij volgens de raadsleden ook om een goede samenwerking met de inwoners van Papendrecht en daar moet dus vol op worden ingezet. De vraag die ze zich hierbij stellen is hoe je de inwoners kunt motiveren om zich in te zetten voor een gezonde en veilige leefomgeving. Tijdens het gesprek komt er als één van de belangrijkste punten naar voren dat het in ieder geval allemaal begint bij bewustwording.

Wanneer je de inwoners bewust maakt van het belang van een gezonde en veilige leefomgeving, zullen zij eerder gemotiveerd raken om zich hier ook voor in te zetten of aan bij te dragen. 2. Wonen, klimaat en groen De raadsleden vinden het belangrijk dat er voldoende groen is in Papendrecht. Hierbij geven ze aan dat dit wel consequenties zal hebben voor de woningbouw. Als we willen zorgen voor voldoende groen moeten we namelijk gaan investeren in hoogbouw, want Papendrecht is op dit moment volgebouwd. Bij de inzet voor voldoende groen wordt onder andere door een aantal raadsleden gepleit voor het neerzetten van meer fruitbomen. Eén raadslid merkt tijdens het gesprek op dat we als gemeente niet ongelimiteerd bomen kunnen planten, door alle kabels en leidingen. Naast het realiseren van meer groen in Papendrecht, moeten we ons als gemeente volgens een aantal raadsleden ook inzetten op aanpassing aan het veranderende klimaat. Een belangrijk punt hierbij is het tegengaan en voorkomen van hittestress. Hiervoor moet er bijvoorbeeld worden gezorgd voor meer koelte in woningen. Als we onze woningen klimaatbestendig willen maken, moeten we daarbij gezamenlijk kijken naar oplossingen. 3. Bestaanszekerheid en verduurzaming Een aantal raadsleden leggen hierbij de nadruk op mensen die leven in armoede of mensen die minder geld te besteden hebben.

Voor hen zijn maatregelen om je huis klimaatbestendig te maken vaak te duur, waardoor zij dit zelf niet kunnen realiseren en hier dus de nadelige gevolgen van zullen ondervinden. Het is daarom van belang dat we bij het realiseren van een gezonde en veilige leefomgeving inzetten op bestaanszekerheid en zorgen dat we alle inwoners hierin meenemen en dus ook omkijken naar mensen die het minder hebben. Mogelijke opties die daarbij door een aantal raadsleden werden aangedragen waren het delen van stroom, meer zonnepanelen op bedrijventerreinen/daken van bedrijven en hergebruik van materialen. Het investeren in een goede luchtkwaliteit in Papendrecht wordt ook genoemd. Dit is onder andere voordelig voor inwoners die bijvoorbeeld last hebben van COPD of verschillende allergieën. Zoals hierboven al benoemd, is het volgens de raadsleden belangrijk dat alle inwoners kunnen profiteren van een gezonde en veilige leefomgeving en moet er dus veel geïnvesteerd worden in bestaanszekerheid. Bestaanszekerheid zorgt namelijk voor een betere leef-kwaliteit van de inwoners. Voor veel raadsleden is dit een belangrijk thema en wordt het helpen van inwoners gezien als prioriteit. Dit is onder andere ook gebleken uit de antwoorden die werden gegeven tijdens de mentimeter. Er mag, volgens de raadsleden, meer worden gedacht vanuit de inwoner en minder vanuit de overheid.

Daarnaast moet er ook worden uitgegaan van de eigen kracht van inwoners en moet er gekeken worden naar wat zij zelf kunnen oppakken en realiseren. Dit zorgt er vervolgens ook weer

voor dat de taak van de overheid makkelijker wordt. Dit werd duidelijk gemaakt met het voorbeeld dat inwoners planten/bloemen hadden gekregen van de gemeente, maar die vervolgens wel zelf moesten onderhouden. 4 Algemeen De raadsleden geven aan dat de doelstellingen van de omgevingsvisie goed op elkaar aansluiten. Er wordt als voorbeeld hierbij genoemd dat wanneer de kwaliteit van de bodem en het water goed is, dit ook een positieve impact heeft op een veilige leefomgeving. Door een raadslid wordt benoemd dat de huidige formulering van de omgevingsvisie onvoldoende nadruk legt op de mens/inwoner. Dit komt volgens het raadslid niet expliciet naar voren in de huidige versie van de visie. Een ander raadslid haakte hierop aan door te stellen dat het belangrijk is dat de inwoner voldoende wordt betrokken. Hierbij kwam weer het woord bewustwording naar voren. Er werd een voorbeeld gegeven waarmee er kan worden bijgedragen aan bewustwording, namelijk: regentonnen. Het raadslid stelde dat wanneer inwoners de effecten van iets merken en wanneer iets voordelen oplevert, ze zich automatisch ook meer bewust worden en zich meer zullen inzetten. Verder is volgens een raadslid doelstelling 4.2 wat vaag geformuleerd en zou dit op een duidelijkere manier beschreven kunnen worden.

Om inwoners te kunnen betrekken bij het proces richting een veilige en gezonde leefomgeving moeten er volgens raadsleden toekomstscenario's worden geschetst en deze moeten vervolgens worden voorgelegd aan de inwoners. Hiermee draag je als gemeente nog meer bij aan bewustwording en creëer je een gedeelde verantwoordelijkheid.

Tafel 4: Werken en wonen Aan deze tafel is het volgende door de deelnemers aangegeven: Werken · Blijf regionaal optrekken. Smartdelta timmert goed aan de weg. Blijf daar op focussen, maar verder kijken dan dat is ook een goed plan. · Wij zijn een vrij kleine gemeente, dat kan de ambitie beperken. Groei heeft een keerzijde, er moet balans zijn. In ieder geval één deelnemer vindt dat bij Fokker de balans te ver (negatief) doorslaat en is ervan overtuigd dat Fokker daar een keer weg gaat. · We moeten sport, groen en recreatie met elkaar combineren. Bijv. in parken. · Verbind de groene stukken. · Een deelnemer vindt het belangrijker dat er in iedere wijk een park is. Deze hoeven niet aan elkaar verbonden te zijn. · Andere wijken moeten 'geen stiefkind zijn' ten opzichte van het centrum. · In het centrum niet meer woningen. Een levendig centrum is belangrijk. · Een deelnemer geeft aan dat het MFA beter in het centrum kan komen t.b.v. de levendigheid. Wonen · · · · · · · ·

Aantrekkelijk wonen betekent in ieder geval vergroenen. Kijk hoe groen ook voor sociale verbinding kan zorgen. Bijv. fruitbomen in plaats van 'waaibomen'. Gestippeld/gespreid wonen van doelgroepen heeft voordelen. Zorg dat nieuwbouwwoningen geschikt zijn voor rolstoelgebruikers. We moeten bouwen voor jongeren. Maak het mensen die een mantelzorgwoning in de tuin willen zo makkelijk mogelijk. Bouw/stimuleer kangoeroewoningen. Maak het splitsen van woningen zo makkelijk mogelijk.

· “Kunnen we de deur op een kier zetten om woningbouw in de Vriesenpolder op de lange termijn mogelijk te maken? Dat zou op de korte termijn kunnen voorkomen dat daar windmolens worden geplaatst”. Mogelijke woningbouw gaat voor maatregelen ten behoeve van klimaat/energietransitie. En op de langere termijn is het aan de gemeenteraad om te besluiten of er ook daadwerkelijk gebouwd gaat worden. De meningen zijn hierover verdeeld. Een aantal snappen deze strategische zet en vinden deze optie het overwegen waard. Een aantal vinden het te gevaarlijk: 'het zet de deur open'. Iedereen vindt het een lastig vraagstuk waar heel goed over nagedacht moet worden. Ook binnen de fracties. · Voor de Vriesenpolder wordt nog aangegeven dat mogelijk het groen en de recreatie versterkt kan worden. En het idee om er geen woningen, maar voorzieningen te realiseren, bijv. om te sporten. · Woonwagenbewoners moeten niet worden voorgetrokken. We moeten ze hetzelfde behandelden als andere woningzoekenden.