Raadsinformatieavond 17-9-2026 Papendrechtse Investeringsmonitor

R A A D S I N F O R M A T I E A V O N D De Papendrechtse Investeringsmonitor (PIM) Wat investeren voor een gemeente betekent, waarom Papendrecht hiermee aan de slag gaat, en hoe een nieuwe raad hier straks mee kan sturen. Informerend en gedachtenvormend — vanavond worden geen besluiten gevraagd. FONK · in opdracht van Control, gemeente Papendrecht · september 2026 D O E L V A N V A N A V O N D Waarom we u vanavond meenemen Papendrecht ontwikkelt een nieuwe manier om investeringen af te wegen: de wegen: de Papendrechtse Investeringsmonitor. Dit is nog volop in ontwikkeling. ontwikkeling. We nemen u daar nu al in mee, zodat u het instrument kent vóórdat kent vóórdat er keuzes mee gemaakt worden. Begrijpen Hoe werken investeringen bij onze gemeente? gemeente? Verbinden Wat dit betekent voor de opgaven van Papendrecht. Vooruitkijken Hoe de Raad dit instrument straks kan gebruiken. Vanavond is een startpunt We zijn op het punt dat we voldoende inzicht hebben om de volgende stappen te zetten, en vanavond is daarvan het startpunt. Zie de monitor als gereedschap: hij bepaalt niet de koers, maar helpt de raad om zelf richting te geven en de scherpe keuzes te maken die daarbij horen. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 2 D E B A S I S · 1 V A N 2 Investeren is iets anders dan uitgeven Een voorbeeld maakt het concreet: Uitgeven (exploitatie) U koopt iets dat u meteen opmaakt.

Denk aan energie, kantoorbenodigdheden of het maaien van het groen. De kosten vallen in hetzelfde jaar. Volgend jaar begint u weer weer opnieuw. Investeren U koopt iets dat jarenlang meegaat bijvoorbeeld een gebouw, een weg, een sporthal. Omdat het lang meegaat, spreidt u de kosten over al die jaren. Zo vallen de lasten niet alleen in dit jaar, maar betalen ook de jaren die er later profijt van hebben, ook een deel mee. Kort gezegd: investeren = een grote uitgave nu, die u over de levensduur van jaren uitsmeert. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 3 D E B A S I S · 2 V A N 2 Wat een investering ons later kost De jaarlijkse last bestaat uit twee delen Afschrijving Elk jaar een stukje van de aankoopprijs, verdeeld over de levensduur. Rente De kosten van het geld dat we ervoor lenen. Samen heet dit de kapitaallast: de vaste jaarlijkse rekening van een investering. Waarom dit ertoe doet Deze jaarlijkse last loopt tientallen jaren door. Elke nieuwe investering legt dus een vast beslag op toekomstige begrotingen. Doen we er veel tegelijk, dan stapelen die lasten op en groeit onze schuld. Er zit dus een grens aan wat we verantwoord kunnen dragen. De bedragen, termijnen en normen die hierbij horen worden pas later vastgelegd; vanavond gaat het om het idee erachter.

Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 4 D E A A N L E I D I N G Waarom juist nu, in Papendrecht? Er komen veel grote opgaven tegelijk op de gemeente af, terwijl de financiële ruimte begrensd is. Dat vraagt om meer overzicht en samenhang dan we nu hebben. Grote opgaven tegelijk Mobiliteit, gebiedsontwikkeling én de vervanging van de openbare ruimte komen samen. Verouderende voorzieningen Veel bezittingen naderen het einde van hun levensduur en vragen op afzienbare termijn om vervanging. Versnipperde afweging Waar investeringen voorheen op projectniveau werden geoptimaliseerd, ligt de kracht voor de toekomst in het creëren van een centraal en overkoepelend overzicht. Grip op schuld De opgetelde lasten mogen de begroting op lange termijn niet vastzetten. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 5 E E N L A N D E L I J K E O N T W I K K E L I N G Sturen op investeringen is landelijk in opkomst Steeds meer gemeenten zoeken naar grip op hun groeiende investeringsopgaven. Een investeringskader met een plafond en een hel heldere afweging is daarbij bezig een vast onderdeel van goed financieel beheer te worden. dere afweging is FONK kent dit vraagstuk Wij helpen gemeenten deze systematiek op te zetten en werkend te werkend te krijgen. Papendrecht bouwt dus op een aanpak die zich die zich elders al bewijst.

Rotterdam FONK is betrokken geweest bij de investeringssystematiek van de stad. Dordrecht Hier geeft FONK dit investeringsbeleid op dit moment vorm. Voor Papendrecht: we vertalen die ervaring naar een aanpak die past bij onze eigen schaal en situatie. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 6 H E T I N S T R U M E N T De PIM: één plek waar beleid en geld samenkomen De Papendrechtse Investeringsmonitor brengt alle investeringen samen in één overzicht. Zo kunnen we ze in samenhang bekijken in plaats van los van elkaar. Wat willen we? Onze opgaven en ambities PIM Weegt af en houdt overzicht Wat kunnen we dragen? Dekking en financiering → → Overzicht Alle investeringen meerjarig in één beeld. Afweging Plannen worden onderling vergeleken, niet los. Zekerheid Bij elke investering is de jaarlijkse last gedekt. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 7 D E O P B O U W V A N D E P I M De PIM bestaat uit vijf "potjes" Om overzichtelijk te houden waar geld vandaan komt en waar het naartoe gaat, is de PIM verdeeld in vijf onderdelen en wij noe noemen ze cilinders. Elk heeft een eigen doel. men ze cilinders. Elk 1 Spaarpot voor de toekomst De vrije ruimte voor nieuwe investeringen. Laat zien hoeveel er nog te vergeven is. 2 Dekking lopende investeringen Dekt de jaarlijkse lasten van investeringen waartoe al besloten is.

3 Vervanging & renovatie Zorgt dat bestaande voorzieningen op peil blijven. Het Het "moeten". 4 Financiële bezittingen Voor deelnemingen en leningen. leningen. Nu nog leeg maar een een reservering voor later. nu nog slapend 5 Bijzondere erfpachtbaten Voor incidentele opbrengsten uit opbrengsten uit erfpacht. Nu nog nog leeg. nu nog slapend Deze indeling is uitgewerkt in een intern voorstel en nog niet vastgesteld; de definitieve vorm komt in de Beleidsnota Investeringen 2026. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 8 E E N B E L A N G R I J K O N D E R S C H E I D Twee dingen die makkelijk verwart Bij de PIM lopen twee vragen altijd naast elkaar. Ze lijken op elkaar, maar sturen op iets anders. Het helpt om ze uit elkaarte houden. houden. De spaarpot Gaat over de lasten: hebben we genoeg gereserveerd om de jaarlijkse rekening van een investering te dragen? Het investeringsplafond Gaat over het volume: hoeveel mogen we in één jaar in totaal aan nieuwe investeringen uitgeven? Onthoud: één euro die gedekt is, is niet hetzelfde als één euro die we dat jaar mogen investeren. Het blijven twee losse knoppen. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 9 E E N D E N K R I C H T I N G Het investeringsplafond Het idee: een jaarlijks maximum voor nieuwe investeringen. Zo houden we samen grip en dwingen we onszelf tot kiezen want niet alles kan tegelijk.

Hoe dat maximum er precies uitziet, staat nog helemaal open. Wat kunnen we dragen? D e b e l a n g r i j k s t e v r a a g : w e l k e j a a r l i j k s e l a s t e n p a s s e n s t r u c t u r e e l i n d e b e g r o t i n g . Blijft de schuld gezond? E e n v a n g n e t d a t b e w a a k t d a t o n z e t o t a l e s c h u l d n i e t t e h o o g o p l o o p t . Ruimte per opgave E v e n t u e e l e e n v e r d e l i n g , z o d a t n o o d z a k e l i j k e v e r v a n g i n g n i e t v e r d r o n g e n w o r d t . De belangrijkste vraag: welke jaarlijkse lasten passen structureel in de begroting en kunnen we het dragen in in capaciteit. Een vangnet dat bewaakt dat onze totale schuld niet te hoog oploopt. Eventueel een verdeling, zodat noodzakelijke vervanging niet vervanging niet verdrongen wordt. Bewust nog open. Wij tonen vanavond de denkrichting, geen uitkomsten. De vorm én de hoogte van het plafond zijn straks aan de raad om te bepalen. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 10 K I E Z E N O P E E N E E R L I J K E M A N I E R Als niet alles kan, hoe kiezen we dan? Wanneer er meer wensen zijn dan geld, helpt een vaste manier van afwegen. Elk voorstel wordt langs dezelfde meetlat gelegd, zodat de keuze navolgbaar is voor iedereen.

Noodzaak Moet het vanuit veiligheid, wet of techniek? Bereik Voor hoeveel inwoners maakt het verschil? Effect Wat levert het maatschappelijk op? Financiële impact Wat kost en dekt het, en welk risico hoort erbij? Ook zichtbaar wat níet doorgaat. De afweging laat niet alleen zien wat we wél doen, maar ook welke plannen wachten en waarom. Dat maakt de keuze Dat maakt de keuze eerlijk en controleerbaar. De criteria en hun onderlinge gewicht zijn nog in ontwikkeling en worden vastgelegd in de Beleidsnota Investeringen 2026. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 11 E E N O N T W I K K E L I N G O M T E V O L G E N · 1 V A N 2 Restwaarde: telt een gebouw na 60 jaar nog mee? Twee manieren van afschrijven Afschrijven naar nul We gaan ervan uit dat een gebouw aan het eind niets meer waard is. De hele prijs wordt over de jaren verdeeld. Rekenen met restwaarde We houden er rekening mee dat er aan het eind nog waarde over is. Dan hoeft niet de héle prijs te worden afgeschreven. Waarom dit interessant is Rekenen met restwaarde stuurt vooral aan de voorkant: het stimuleert om circulair te bouwen en materialen herbruikbaar te ontwerpen. Dat een deel van de waarde behouden blijft, verlaagt bovendien de jaarlijkse last — en geeft zo lucht in de begroting. De landelijke regels (het BBV) staan dit toe, mits het per gebouw goed onderbouwd en voorzichtig gebeurt.

Het mag geen truc zijn om de last kunstmatig te drukken. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 12 E E N O N T W I K K E L I N G O M T E V O L G E N · 2 V A N 2 Een beweging; landelijkén in Papendrecht Landelijk Er is een groeiende beweging om circulair te bouwen: gebouwen zo ontwerpen dat onderdelen later opnieuw bruikbaar zijn. Sinds 2025 bestaat er een landelijke rekenmethode om die restwaarde netjes te bepalen. Koploper-gemeenten passen dit al toe; de grote steden zijn nog terughoudend. In Papendrecht De regels die Papendrecht voorbereidt, maken het mogelijk om in specifieke gevallen met een voorzichtige restwaarde te rekenen als daar goede redenen voor zijn. We nemen deze ontwikkeling nu in overweging. Het kan dus ter sprake komen bij toekomstige grote investeringen. De boodschap vanavond: we willen u meenemen in deze ontwikkeling. Er ligt geen keuze voor maar wel is het goed dat u weet dat dit speelt. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 13 D E S P E L R E G E L S E R O N D E R De Nota Activa & Waarderen Naast de PIM werkt de gemeente aan een geactualiseerde Nota Activa & Waarderen. Die legt de technische spelregels vast: hoe lang we ergens over afschrijven, of we restwaarde toepassen, en hoe we met onderdelen van een gebouw omgaan.

Nota Activa & Waarderen De spelregels: afschrijvingstermijnen, restwaarde en de manier waarop we investeringen in de boeken zetten. De PIM Het stuurinstrument dáárbovenop: hoeveel investeren we, in welke volgorde, en welke cilinder dekt deze last? De Nota Activa & Waarderen is nog niet vastgesteld; zij wordt samen met de Beleidsnota Investeringen ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd. Verder raakt het meerdere nota’s. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 14 W A T L E V E R T H E T O P · 1 V A N 2 Wat heeft úw raad eraan? Eerder aan de voorkant U denkt mee over de grote lijn, niet pas als de begroting al al dichtgetimmerd is. Overzicht U ziet alle investeringen en hun lasten in samenhang, meerjarig. Grip op keuzes Een heldere, navolgbare afweging maakt het debat scherper. Klaar voor de Raad Een werkend instrument waarmee de Raad straks haar koers kan koers kan varen. Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 15 W A T L E V E R T H E T O P · 2 V A N 2 En de organisatie? Betere informatie Voorstellen komen binnen via één vast format. Compleet en vergelijkbaar. Werkbaar proces Een vaste route van indienen tot besluit; iedereen weet waar hij aan toe is. Financiële zekerheid Werken binnen de landelijke regels voorkomt verrassingen achteraf. De rode draad: meer overzicht en samenhang. Geen rem op ambitie, maar een manier om ambitie verantwoord waar te maken.

Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 16 H O E H E T W E R K T I N D E P R A K T I J K Van voorstel tot besluit Elke investering doorloopt straks dezelfde route. Zo wordt niets ad-hoc besloten en blijft de afweging altijd navolgbaar. De raad komt in beeld volgens het vertrouwde BOB-ritme. 1 Indienen via een vast format → 2 Toetsen op dekking en regels → 3 Afwegen alle plannen samen → 4 Besluiten de raad stelt vast → 5 Uitvoeren lasten gedekt → 6 Monitoren en bijsturen De raad in beeld — BOB B Beeldvorming informeren & verkennen — zoals vanavond O Oordeelsvorming wegen en het debat voeren B Besluitvorming de raad besluit Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 17 H E T V E R V O L G Wat er dit jaar en daarna gebeurt De monitor wordt in de loop van 2026 verder uitgewerkt en verankerd. De besluiten die er echt toe doen, komen bewust pas als de nieuwe raad er goed voorbereid over kan beslissen. Nu Verkennen & meenemen Deze avond: u kent het instrument en denkt mee. 2026 Uitwerken Cilinders, plafond en afweging concreet maken; het meerjarenoverzicht vullen. jan 2027 Besluiten De raad stelt de beleidsnota’s en het kader vast. kader vast. 2027 Toepassen Verankeren in de Programmabegroting 2027. 2027. Uw rol: vanavond volgen en meedenken. Straks bent u aan zet voor de echte keuzes.

Raadsinformatieavond PIM · gemeente Papendrecht 18 S A M E N G E V A T Geen rem op ambitie maar ambitie verantwoord waarmaken Overzicht alle investeringen in samenhang Scherpe keuzes navolgbaar en eerlijk Financieel gezond schuld en lasten beheersbaar Klaar voor de raad een instrument om straks mee te sturen sturen Alle onderdelen zijn nog in ontwikkeling en indicatief — besluitvorming volgt via de Beleidsnota Investeringen 2026 en de nog vast te stellen Nota Activa & Waarderen. Vragen & gesprek We horen graag uw eerste gedachten en vragen. Vanavond hoeft u niets te kiezen — meedenken is precies wat we zoeken. meedenken is FONK · in opdracht van Control, gemeente Papendrecht