Presentatie 20241114 Ontwerp omgevingsvisie Papendrecht.pdf

52

1. 

Inhoudsopgave

4.4.2 Het voorzieningenniveau is uitgebreid en meer afgestemd op jonge mensen en kwetsbare inwoners

Toegankelijkheid voor mensen met een beperking

Bijna alle mensen maken gebruik van voorzieningen in hun woonplaats. Of het nou om buurthuizen, de bibliotheek, restaurants, het zwembad, of winkels gaat: het voorzieningenaanbod bepaalt mede hoe prettig mensen hun woonomgeving ervaren. Mensen gebruiken voorzieningen om in hun eigen behoeften te voorzien. Bijvoorbeeld door aan hun gezondheid te werken, mensen te ontmoeten, iets nieuws te leren, of gewoon een leuke tijd te hebben. Om voorzieningen in stand te houden moet er voldoende aanloop zijn. Dat betekent voor een gemeente als Papendrecht dat het voorzieningenaanbod niet zo uitgebreid kan zijn als in Dordrecht, of Rotterdam. Er moeten slimme keuzes worden gemaakt om toch een aantrekkelijk voorzieningenaanbod te hebben en in stand te houden.

Er zijn weinig mensen die meer belang hebben bij een woonomgeving die toegankelijk is ingericht dan mensen met een beperking. Het gaat zowel om mensen met een lichamelijke als verstandelijke beperking. Het is belangrijk dat bij iedere ontwikkeling in onze gemeente rekening wordt gehouden met toegankelijkheid. De gemeente heeft ook een taak om initiatiefnemers hierop te wijzen. Een kleine investering kan vaak een groot verschil maken voor mensen met een beperking. Maatregelen om onze gemeente toegankelijk te maken bestaan bijvoorbeeld uit: • • •

Papendrecht heeft te maken met een sterke dubbele vergrijzing. Een steeds groter deel van onze bevolking is 65+. Ook worden onze senioren steeds ouder (figuur 3). Daarom moeten wij investeren in voorzieningen voor senioren. Daarbij maken wij de keus om jonge mensen niet uit het oog te verliezen. Integendeel! Wij gaan juist extra aandacht geven aan het voorzieningenaanbod voor deze doelgroep. Onder jonge mensen verstaan wij mensen tot 30 – 35 jaar. Jonge mensen zorgen voor levendigheid en kunnen ook een helpende hand bieden aan ouderen. Als wij de behoeften van jonge mensen uit het oog verliezen is het risico groot dat voorzieningen als scholen en sportverenigingen verdwijnen. Dit kan tot een neerwaartse spiraal leiden waarbij het aantal jonge mensen steeds verder afneemt en steeds meer voorzieningen verdwijnen. ! •

• • • •

1. 4.

rolstoeltoegankelijk maken van horeca, winkels en bedrijven; goed toegankelijke openbare ruimte; overzichtelijke verkeerssituaties.

Wij stellen de volgende prioriteiten: in stand houden van, met name, kleinschalige en laagdrempelige voorzieningen voor vrijetijdsbesteding en ontmoeting; een volwaardig activiteitenaanbod, dat goed verspreid is over het dorp; multifunctioneel gebruik van gebouwen en bundeling van voorzieningen wordt gestimuleerd; de behoefte van jonge mensen krijgt extra aandacht; onderzoek doen naar het realiseren van meer ontmoetingsruimten.

Hier gaan we voor!

Omgevingsvisie Papendrecht

|

53

1. 

Inhoudsopgave

Voorzieningen voor een brede doelgroep Voorzieningen die een brede doelgroep hebben kunnen relatief makkelijk in stand worden gehouden. Voorzieningen die belangrijk zijn voor zowel jonge mensen als senioren zijn vaak openbaar toegankelijk. Het gaat bijvoorbeeld om ontmoetingsplekken in de openbare ruimte, zoals een park, maar ook om winkels, restaurants en kerken. Daarbij is toegankelijkheid voor beide groepen belangrijk. Het gaat bijvoorbeeld om goede paden waar met de kinderwagen of rollator gewandeld kan worden. Daarnaast maken jonge mensen en senioren vaker dan andere groepen gebruik van het openbaar vervoer. Wij willen stimuleren dat jonge mensen en senioren ook buiten de familiare sfeer meer met elkaar in contact komen. ! • •

Wij stellen de volgende prioriteit: stimuleren van het bij elkaar wonen van jonge mensen en senioren; aandacht van vervoerders blijven vragen voor goede openbaar vervoer verbindingen.

Tot nu toe hebben wij onderscheid gemaakt tussen jonge mensen en senioren. Dit is een relevant onderscheid, om inzichtelijk te maken hoe Papendrecht aantrekkelijk kan blijven voor jonge mensen en zodoende toekomstbestendig blijft. Omdat er talloze andere classificaties zijn te maken, laten wij dit onderscheid bij het overzicht van prioriteiten los. Er is bijvoorbeeld onderscheid te maken tussen sporters en cultuurliefhebbers, mensen die veel en weinig behoefte hebben aan sociaal contact en mensen die veel en weinig zorg nodig hebben. ! • • • •

• •

Overige voorzieningen

•

Er zijn ook verschillen tussen jonge mensen en senioren. Zorgvoorzieningen en buurthuizen worden meer door senioren gebruikt, terwijl jonge mensen meer gebruik maken van sportvoorzieningen en uitgaansgelegenheden. Er komt nieuwe huisvesting voor onze VOscholen. Daarbovenop willen wij het aanbod voor jonge mensen verder verbeteren.

•

1. 4.

Hier gaan we voor!

Omgevingsvisie Papendrecht

• • • •

|

Wij stellen de volgende prioriteiten: meer ontmoetingsplekken voor jongeren; meer horeca om de uitgaansmogelijkheden te vergroten; multifunctionele accommodatie nabij theater De Willem opzetten; onderzoeken hoe ontmoeting in de wijken gestimuleerd kan worden; onderzoeken van de mogelijkheden om sportvoorzieningen en sociaal-culturele voorzieningen mee te nemen bij de herontwikkeling van de VO-scholen; bij het ontwerp van complexen voor seniorenhuisvesting wordt rekening gehouden met mogelijkheden om elkaar te ontmoeten; huisarts, supermarkt en openbaar vervoerhalte liggen binnen 500 meter van nieuwe seniorenhuisvesting; woningeigenaren stimuleren om aanpassingen in huis te doen, zodat zij langer thuis kunnen wonen; huurwoningen geschikt maken om als oudere zelfstandig te wonen; ondersteunen van kwetsbare mensen door samenwerking te zoeken met partners als Woonkracht 10, zorgaanbieders, sportverenigingen en geloofsgemeenschappen; culturele activiteiten en evenementen mogelijk maken; bij culturele activiteiten en evenementen wordt altijd een belangenafweging gemaakt.

54

1. 

Inhoudsopgave

2.

3. 4.

4.4.3 Woningen bouwen naar behoefte en met oog voor groepen met beperkte kansen op de woningmarkt De woningbehoefte verandert constant. Dit komt door voorspelbare ontwikkelingen, zoals de veranderende leeftijdsopbouw van de bevolking. Maar ook door moeilijker voorspelbare ontwikkelingen, zoals de komst van vluchtelingen, extra statushouders en buitenlandse arbeidskrachten. Bij investeringen in de bouw rekenen we vaak met een exploitatietermijn van 50 jaar. De huidige woningvoorraad heeft daarom maar een beperkt aanpassingsvermogen. Wij bouwen daarom voor de lange termijn en proberen de woningvoorraad flexibeler te maken. Daarbij geven wij kwetsbare groepen op de woningmarkt extra aandacht.

Doelgroepen Wij gaan bouwen voor meerdere doelgroepen. 1. Papendrechters die in Papendrecht willen blijven wonen: zij moeten voldoende mogelijkheid hebben om binnen Papendrecht te verhuizen. Om dit te bereiken moeten er extra woningen gebouwd worden en moet anders gekeken worden naar de bestaande woningvoorraad.

1. 4.

Hier gaan we voor!

Omgevingsvisie Papendrecht

Mensen van buiten Papendrecht om bij te dragen aan de regionale groeiopgave: de Drechtsteden zijn populair bij alleenstaanden, jonge stellen en gezinnen. Door wonen in Papendrecht voor deze doelgroep aantrekkelijk te maken, kunnen we een zorgzame gemeente zijn en kunnen we voor de lange termijn zorgen dat er voldoende jonge mensen in Papendrecht wonen. Dit zorgt er onder andere voor dat we een divers voorzieningenaanbod in stand moeten houden. Senioren: voor hen is het belangrijk dat ze lang zelfstandig kunnen wonen, of anders passende huisvesting in Papendrecht of de regio vinden. Bijzondere groepen: het gaat bijvoorbeeld om mensen met een GGZ- achtergrond, statushouders, arbeidsmigranten, woonwagenbewoners, mensen uit een instelling en mensen voor wie een aangepast huis nodig is.

Om geschikte locaties voor deze extra woning en te vinden moeten we keuzes maken. De Vriesenpolder houden we open. Dat betekent dat de woningen binnen de bestaande bebouwde kom worden gebouwd.

! • • •

• • • •

|

Wij stellen de volgende prioriteiten: een diverser woningaanbod, passend bij deze vier doelgroepen; efficiënter ruimtegebruik binnen de bebouwde kom; openhouden van de mogelijkheid om, afhankelijk van de politiekbestuurlijke werkelijkheid, in de toekomst te bouwen in de Vriesenpolder; om aan de vraag vanuit onze inwoners en de regio te voldoen, bouwen we extra woningen; onderzoeken hoe binnen de bestaande voorraad verdichting plaats kan vinden (bijvoorbeeld optoppen, friends-contracten); extra woningen die geschikt zijn voor senioren en woningen in verzorgingshuizen ontwikkelen; langs de Burgemeester Keijzerweg en Veerweg wordt compacter gebouwd en is er ruimte voor hoogteaccenten;

55

1. 

Inhoudsopgave

Geschikt wonen en doorstroming De woonbehoeften van jonge mensen en senioren verschillen. Veel gezinnen zoeken een ruimere woning met tuin. Mede door de dubbele vergrijzing en de hoge druk op de woningmarkt komen veel jonge mensen moeilijk aan een zo'n woning. Senioren en de samenleving hebben er belang bij dat senioren in een voor hen geschikte woning wonen. Een geschikte woning kan de individuele zorgvraag verminderen en daarmee ook de zorgkosten. Het gesprek over wat geschikt wonen is en de mogelijkheid om door te kunnen stromen, is van groot belang en kan een win-win situatie opleveren voor jong en oud. Het moet voor met name senioren die al lang op één plek wonen dan wel aantrekkelijk zijn om te verhuizen. Dit betekent dat er voldoende geschikte woningen voor senioren moeten worden gebouwd. Ook is het belangrijk dat bestaande woningen worden aangepast op de woonbehoeften van senioren. ! •

•

• • •

1. 4.

Wij stellen de volgende prioriteiten: onderzoeken meerwaarde en mogelijkheden om als gemeente een wooncoach in te stellen (adviseur die met senioren mee wil denken over de huidige en gewenste toekomstige woonsituatie); ruimte bieden aan initiatieven voor woningen die geschikt zijn voor senioren. Daarbij krijgt geclusterd zelfstandig wonen (bij onveranderd rijksoverheidsbeleid), zoals in een knarrenhof of serviceflat, prioriteit boven het opstarten van extra verpleeghuizen; toevoegen van woningen voor senioren waarin 24-uurs zorg geleverd kan worden; senioren op verschillende manieren ondersteunen bij het geschikt maken van de woning; senioren de mogelijkheid geven om zo lang mogelijk in Papendrecht te blijven wonen.

Hier gaan we voor!

Omgevingsvisie Papendrecht

|

56

1. 

Inhoudsopgave

Bijzondere doelgroepen

Wijkgerichte aanpak

Wij houden rekening met groepen die slecht toegang hebben tot de woningmarkt, of die een woning nodig hebben die past bij hun manier van leven. Zo hebben mensen met een GGZ-achtergrond uiteenlopende woonwensen. Voor sommigen is het bijvoorbeeld belangrijk om in groepsverband te wonen, terwijl anderen juist meer geïsoleerd willen wonen. Voor veel woonwagenbewoners is het belangrijk om als familie bij elkaar te wonen op een woonwagenlocatie. Verder draagt Papendrecht vanuit verantwoordelijkheid en solidariteit, evenredig bij aan de opvang van vluchtelingen en de huisvesting van statushouders. Met evenredig bedoelen we dat de opvang past bij de schaal van Papendrecht en dat de opvang past bij de draagkracht van onze gemeente en de partners waarmee wij samenwerken. De huisvesting van statushouders mag niet ten koste gaan van de reguliere woningvoorraad en de leefbaarheid in de buurt. Bij het zoeken van huisvesting voor bijzondere doelgroepen is het belangrijk om te kijken wat de invloed van deze inwoners kan zijn op de leefomgeving van de omwonenden.

Wij willen een prettige woonkwaliteit voor iedereen. Sommige wijken en buurten vragen extra aandacht, omdat de woonomgeving onder druk staat door maatschappelijke problemen en veroudering van woningen en de openbare ruimte. Het gaat om verschillende buurten met veelal een grote voorraad sociale huurwoningen. Om leefbaarheidsproblemen te voorkomen, combineren we maatregelen uit het sociaal domein en het fysieke domein. Meest in het oog springend is de herontwikkeling van grote delen van Kraaihoek.

! •

• • •

•

1. 4.

Wij stellen de volgende prioriteiten: streven naar passende en duurzame huisvesting voor alle kwetsbare groepen; open staan voor experimentele bouwinitiatieven voor starters en bijzondere woonvragen; mogelijkheid bieden aan woonwagenbewoners met binding met Papendrecht om in familieverband op een woonwagenlocatie te wonen; bij het zoeken van een locatie voor woonwagenbewoners wordt rekening gehouden met de beperkte ruimte in onze gemeente, wordt zoveel mogelijk aangesloten bij bestaande woonwagenlocaties, is een tijdelijke locatie een mogelijkheid, als er zicht is op een permanente plek en wordt bij het zoeken van een locatie rekening gehouden met omwonenden; ernaar streven om statushouders zo snel mogelijk nadat zij aan Papendrecht zijn toegewezen te huisvesten.

Hier gaan we voor!

Omgevingsvisie Papendrecht

! •

• •

•

|

Wij stellen de volgende prioriteiten: bevorderen leefbaarheid en kwaliteit van wonen, door jaarlijks prestatieafspraken te maken over maatregelen met Woonkracht10; uitvoering geven aan stadsvernieuwingsopgave in met name Kraaihoek; waar mogelijk groen toevoegen aan de openbare ruimte en kansen benutten voor klimaatadaptieve maatregelen bij herontwikkeling; opstellen van een integrale visie voor de sociale woningvoorraad per wijk, waarin ook de behoefte aan zorgwoningen is uitgewerkt.

57

1. 

Inhoudsopgave

5.

Versie maand 2024

Vervolg en uitvoering

De omgevingsvisie is slechts één van de zes kerninstrumenten van de Omgevingswet. Welke rol heeft de omgevingsvisie in de beleidscyclus van de Omgevingswet? Op welke manier kunnen we de prioriteiten die we in hoofdstuk 4 gesteld hebben straks in onze leefomgeving terug zien? Hoe werken we samen om onze ambities voor de lange termijn te realiseren? In dit hoofdstuk geven we antwoorden op deze vragen en willen we aan iedereen duidelijk maken hoe we met zijn allen een steentje bij kunnen dragen aan het realiseren van de ambities voor onze gemeente!

5.1 Omgevingsvisie binnen de beleidscyclus van de Omgevingswet De omgevingsvisie is onderdeel van de beleidscyclus uit de Omgevingswet. Deze cyclus bestaat uit vier fasen (figuur 8): 1. 2. 3. 4.

1. 2. 3. 4. 5.

Handhaving Monitoring en evaluatie

gkoppeling Teru

Uitvoering

6.

Beleidscyclus van de Omgevingswet

Toezicht

Be

leid

sd o or werk

Vervolg en uitvoering

Omgevingsvisie: visie en opgaven

7. 8.

Programma: uitwerking beleid maatregelen

Een programma is uitvoeringsgericht en levert zichtbaar meerwaarde op voor onze gemeente. Een programma is een concrete vertaling van één of meerdere ambities (en prioriteiten) uit de omgevingsvisie naar concrete doelen, maatregelen en acties. Een programma is gericht op de middellange termijn. Een programma wordt opgesteld met een integrale aanpak. Een programma beschrijft de (communicatieve, financiële en/of juridische) middelen waarmee de doelen worden bereikt. Een programma beschrijft de planning (wanneer) en capaciteit (wie) en de middelen (budget) voor de uit te voeren acties. Een programma wordt gemonitord. Een programma is zelfbindend

Op dit moment zijn we nog in de opstartfase van het werken met programma’s. Programma’s zijn dynamische documenten die we met de beleidscyclus stap voor stap zullen optimaliseren.

in g

Omgevingsplan: regels fysieke leefomgeving

1. 5.

ontwikkeli ng leids Be

Omgevingsvergunning: toetsing

In de omgevingsprogramma’s zijn één of meerdere doelstellingen of prioriteiten uit de omgevingsvisie uitgewerkt in concrete doelen. Ook staat in deze programma’s welke middelen en instrumenten nodig zijn om die doelen te behalen. Denk aan communicatieve instrumenten (zoals een publiekscampagne), financiële instrumenten (zoals een subsidie) of juridische instrumenten. In de komende tijd gaan wij steeds meer omgevingsprogramma’s maken. We beginnen met doelen en prioriteiten uit deze omgevingsvisie die onvoldoende zijn vastgelegd in ons huidige beleid en beleid dat geactualiseerd moet worden. De bestaande beleidsstukken worden komende tijd vertaald in programma’s. Voor omgevingsprogramma’s hanteren wij dan ook de volgende uitgangspunten:

beleidsontwikkeling (omgevingsvisie en programma); beleidsdoorwerking (o.a. omgevingsplan); uitvoering (o.a. omgevingsvergunning en projectbesluit); terugkoppeling (o.a. handhaving en monitoring).

Activiteiten: algemene regels

Omgevingsprogramma's

Figuur 8: Beleidscyclus van de Omgevingswet met de bijbehorende instrumenten

Omgevingsvisie Papendrecht

|

59

1. 

Inhoudsopgave

Omgevingsplan

Toezicht en handhaving

In het omgevingsplan staan duidelijke regels, zodat het beleid juridisch is vastgelegd. Het omgevingsplan is de opvolger van de huidige bestemmingsplannen, beheersverordeningen en een groot deel van de gemeentelijke verordeningen. In tegenstelling tot de omgevingsvisie zijn de regels in het omgevingsplan juridisch bindend voor de gemeente en onze inwoners, ondernemers en initiatiefnemers. Voor initiatieven die niet passen in het omgevingsplan, maar wel binnen de omgevingsvisie, kan onderbouwd worden afgeweken van het omgevingsplan. Het omgevingsplan wordt in fasen vastgesteld. Naar verwachting hebben we in 2030 één gebiedsdekkend omgevingsplan.

De Omgevingswet heeft op verschillende manieren gevolgen voor toezicht en handhaving. Zo is er vaker sprake van algemene regels en zorgplichten. Zorgplichten kunnen zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk worden gehandhaafd. Een overtreding van een gedoogplicht is onder de Omgevingswet strafbaar te stellen. De mogelijkheden voor de bestuurlijke boete zijn uitgebreid.

Omgevingsvergunning Een omgevingsvergunning is in sommige gevallen nodig om activiteiten in de leefomgeving uit te voeren. Onder de Omgevingswet kunnen gemeenten in het omgevingsplan zelf bepalen of voor een activiteit een vergunning of melding nodig is.

Projectbesluit Het projectbesluit is een instrument voor waterschappen, provincies en het Rijk voor het mogelijk maken van vaak complexe projecten met een publiek belang. Het waterschap moet een projectbesluit vaststellen voor de aanleg, verlegging of versterking van primaire waterkeringen die niet in beheer zijn bij het Rijk. Gemeenten kunnen geen projectbesluit vaststellen. De gemeente kan wel stappen uit de projectprocedure toepassen voor het wijzigen van het omgevingsplan voor een gemeentelijk project van publiek belang.

1. 5.

Vervolg en uitvoering

Omgevingsvisie Papendrecht

Actualisering en monitoring omgevingsvisie In hoofdstuk 1 is aangegeven dat de omgevingsvisie binnen de beleidscyclus van de Omgevingswet naar verwachting ongeveer iedere 2 jaar gewijzigd wordt vastgesteld. Er kunnen verschillende redenen zijn om de omgevingsvisie aan te passen:

Regels blijken in de praktijk niet te handhaven Bij monitoring en evaluatie betrekken we de ervaringen van toezicht en handhaving. Toezicht en handhaving zal plaatsvinden op grond van de regels in het omgevingsplan. Als blijkt dat de regels in de praktijk niet te handhaven zijn, bekijken we of dit bijstelling van het omgevingsplan vraagt. Dit kan tot gevolg hebben dat ook de omgevingsvisie moet worden gewijzigd.

Er zijn nieuwe maatschappelijke of politiekbestuurlijke ontwikkelingen Ook op andere manieren kunnen signalen de gemeente bereiken die om het actualiseren van de omgevingsvisie vragen. Per geval bekijken we of het om een urgente aanpassing gaat die om een directe actualisering vraagt of dat de aanpassing op een later moment kan worden meegenomen in een grotere actualiseringsslag. In het laatste geval wordt de gemeenteraad vast om een richtinggevende uitspraak gevraagd. Een concreet geval kan een initiatief zijn dat niet past binnen de regels van het omgevingsplan en ook niet binnen de omgevingsvisie. Belangrijk om te weten is dat ook gewijzigde politiek-bestuurlijke inzichten kunnen leiden tot aanpassing van de omgevingsvisie.

|

60

1. 

Inhoudsopgave

Onvoldoende antwoord op vragen uit de samenleving Ook wijzigingen in beleid van andere overheden worden bijgehouden. Vaak zijn wijzigingen terug te voeren op vragen of wensen uit de samenleving of maatschappelijke ontwikkelingen. Deze beleidswijzigingen van andere overheden kunnen ook gevolgen hebben voor deze omgevingsvisie.

3. 4.

Doelstellingen worden niet gerealiseerd Het monitoren van de doelen en ambities uit deze omgevingsvisie is een belangrijk instrument om in te schatten of we de doelen en ambities uit de visie ook halen en waarmaken. Als uit de monitoring blijkt dat we de doelen niet halen, is dat een signaal voor de gemeente om bij te sturen of om de omgevingsvisie te actualiseren. Het college monitort daarom regelmatig de voortgang van de omgevingsvisie. Daarbij betrekken we ook de voortgang van de programma’s die een uitwerking vormen van de doelstellingen uit de omgevingsvisie.

5.2 Sturingsfilosofie Mogelijkheden voor integraal werken zoveel mogelijk benutten In hoofdstuk 1 zijn de doelen van de Omgevingswet beschreven. Om deze doelen te bereiken is integraal werken noodzakelijk. Wij werken onder de Omgevingswet in ieder geval op de volgende manieren meer integraal: 1.

2.

1. 5.

De structuurvisie is vervangen door de omgevingsvisie. De Omgevingsvisie beschrijft de volledige fysieke leefomgeving. Daarmee worden nu bijvoorbeeld ook gezondheid, veiligheid en onderwijslocaties meegenomen. In plaats van talloze bestemmingsplannen, beheersverordeningen en overige verordeningen met betrekking tot de fysieke leefomgeving hebben wij nog maar één omgevingsplan. Dit is het juridisch toetsingskader voor de fysieke leefomgeving voor ons hele grondgebied. Hierdoor ontstaat veel meer samenhang in de

Vervolg en uitvoering

Omgevingsvisie Papendrecht

5.

regelgeving en het beleid van de gemeente om onze doelen te bereiken. Programma's moeten altijd gebaseerd zijn op de omgevingsvisie. Daarnaast worden zij vertaald in het omgevingsplan. Integrale afstemming is daardoor vanzelfsprekend. Er zijn beleidskaders participatie vastgesteld voor de omgevingsvisie, het omgevingsplan, het programma en vergunningen. Hierin is bepaald in welke gevallen participatie moet worden georganiseerd. Dit betekent dat ook de samenleving wordt betrokken bij integrale afwegingen. Complexe initiatieven die niet passen binnen het omgevingsplan worden besproken aan de intake- en/of omgevingstafel. Aan deze tafels zitten verschillende interne en externe adviseurs die adviseren vanuit hun eigen vakgebied. Hiermee is integraal werken ook bij concrete initiatieven verzekerd.

Inwonersparticipatie versus overheidsparticipatie Vroeger bedacht de overheid meestal een plan en keek vervolgens wie zij nodig had om het plan te realiseren. Deze manier van werken is verleden tijd. We kunnen complexe vraagstukken van deze tijd niet meer alleen oplossen. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden steeds meer betrokken bij de plannen van de gemeente. Zij weten als geen ander wat zij belangrijk vinden in hun leefomgeving. Zij zijn immers degenen die er wonen, werken en recreëren. We spreken van inwonersparticipatie als we onze omgeving vragen mee te denken, ons te adviseren, mee te beslissen en soms mee te creëren. Afhankelijk van het project of vraagstuk en de mogelijkheden die er zijn. Soms ontstaat een initiatief in de openbare ruimte niet bij de gemeente, maar bij inwoners, ondernemers of maatschappelijke organisaties. De gemeente neemt het initiatief niet van hen over, maar kan wel bijdragen of ondersteunen en heeft bijvoorbeeld een rol om te toetsen aan wettelijke regels. We noemen dit overheidsparticipatie.

|

61

1. 

Inhoudsopgave

Van 'nee, tenzij' naar 'ja, mits' Als je voor zelfsturing kiest, is het belangrijk dat je ook probeert om meer toe te staan. Als initiatiefnemers vroeger met een plan bij de gemeente aanklopten, was het uitgangspunt dat het plan in eerste instantie vooral ambtelijk getoetst werd en daarna over de uitkomst hiervan met de aanvrager gecommuniceerd werd. De wens om initiatieven integraal en in een vroeg stadium met de initiatiefnemer te behandelen is in de Omgevingswet opgenomen. Bij deze nieuwe manier van werken zal de gemeente in eerste instantie kijken naar de wenselijkheid en kansrijkheid van een initiatief. Daarna wordt de haalbaarheid beoordeeld en gekeken naar of en zo ja, hoe een ontwikkeling wel mogelijk gemaakt kan worden. Hiermee kan een kwaliteitsverbetering plaatsvinden en voorkomen worden dat belangen van anderen en het algemeen belang mogelijk worden geschaad.

Wederzijds vertrouwen Zelfsturing kan alleen worden gerealiseerd als wij vertrouwen hebben in de inwoners, ondernemers en andere organisaties en als zij vertrouwen hebben in de gemeente. Wij geven hen ons vertrouwen om zaken te regelen. Dat wil niet zeggen dat wij ons afzijdig houden. Als het om publieke zaken gaat, kunnen wij altijd door inwoners en andere betrokkenen worden aangesproken. Oftewel, de gemeente laat meer los terwijl er nog wel duidelijke kaders zijn om de gewenste integrale samenhang en kwaliteit te behouden.

1. 5.

Vervolg en uitvoering

Omgevingsvisie Papendrecht

! •

•

•

•

|

Prioriteiten van onze gemeente: We bieden ruimte aan initiatieven en laten inwoners echt aan zet. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van coöperaties, bij het invullen en beheren van de openbare ruimte en het in stand houden van voorzieningen. Wij zijn daarbij faciliterend, voorwaardenscheppend, meedenkend en staan open voor experimenten. We stimuleren mensen om met elkaar in gesprek te gaan, zodat zij zich beter en waar nodig anders kunnen organiseren. Er ontstaan nieuwe netwerken. De gemeente kan hierbij faciliteren. We verkennen de mogelijkheden van organisaties die werkzaamheden uitvoeren. Dat kunnen werkzaamheden zijn die nu bij ons of andere instanties liggen. Denk aan groenbeheer, wegbeheer, welzijn, cultuur, maar ook zorgtaken en zelfs woningbouw. De uitvoering gebeurt met een mix van vrijwilligers, bedrijven en ingehuurde professionals. Ruimte voor eigen initiatief betekent dat buurten, gebieden en gemeenschappen zich ieder op hun eigen manier ontwikkelen. Dit kan tot gevolg hebben dat de ene buurt meer voor elkaar krijgt dan een andere buurt. Een bewuste keuze die past binnen de filosofie van overheidsparticipatie. Uiteraard waakt de gemeente er wel voor dat de kwaliteit van de leefomgeving teveel gaat verschillen tussen de verschillende buurten. Met name als het gaat om gezondheid en veiligheid.

Intern werken we continu aan de ontwikkeling van onze eigen organisatie, waarin de eigen kracht en talenten van onze medewerkers maximaal worden benut. De ontwikkeling van participatie heeft gevolgen voor onze eigen organisatie en manier van werken, zowel voor het bestuur als de ambtenaren. We zetten een eigen leertraject op om bewust om te gaan met onze veranderende rol.

62

1. 

Inhoudsopgave

5.3 Het belang van participatie Bijna alle ruimtelijke ontwikkelingen in onze gemeente hebben invloed op mensen in de omgeving. Bij de keuze of iets kan, kunnen belangen botsen maar elkaar ook versterken. Een rode draad binnen de Omgevingswet is dat we de fysieke leefomgeving in zijn totaliteit en integraal benaderen. De verschillende belangen van de inwoners, ondernemers of buurt staan daarom centraal. Bij participatie worden de belangen van de directe omgeving in beeld gebracht. Op basis van een afweging van alle belangen moet de gemeente uiteindelijk een definitief besluit nemen. Samen werken we aan onze gemeente. Daarvoor geeft deze omgevingsvisie een inhoudelijk perspectief. Maar hoe werk je samen mét elkaar? Een initiatiefnemer staat middenin de samenleving en in continue interactie met de omgeving: inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Hoe zorg je dan voor een optimaal samenspel? Verschillende partijen kunnen daarin het initiatief nemen. Het begint bij een idee, plan, project of initiatief van de gemeente, inwoners, ondernemers, een bewonersgroep of organisatie. De gemeente vindt het belangrijk

1. 5.

Vervolg en uitvoering

Omgevingsvisie Papendrecht

dat inwoners, ondernemers of andere partijen in een vroeg stadium worden betrokken bij het maken van plannen en het beoordelen van initiatieven. Voor inzicht, completere plannen en inzichtelijke, heldere besluitvorming. Dit betekent niet dat alle inbreng ook allemaal wordt verwerkt of toegekend. De democratische kwaliteit van een plan, project of initiatief en de besluitvorming is een van de belangrijkste pijlers voor het vertrouwen in onze gemeente. Om de democratisch kwaliteit van een plan of een initiatief te garanderen, is het van belang dat we ons richten op: • •

openbaarheid van het plan en besluitvorming; het mogelijk maken van een zorgvuldige en representatieve belangenafweging; toegankelijkheid van participatiemogelijkheden in besluitvormingsprocessen; verantwoording van beleid en/of terugkoppeling van gemaakte keuzes.

• •

Werken op basis van vertrouwen en het vergroten van vertrouwen is een belangrijk doel. Om dat te bereiken, is een goed participatieproces cruciaal. Dat betekent niet dat iedereen op één lijn moet zitten. Het betekent wel dat het participatieproces met de omgeving zo is ingericht dat belanghebbenden de mogelijkheid hebben gehad om in een zo vroeg mogelijk stadium hun kennis en belangen in te brengen. In 2023 zijn de beleidskaders participatie onder de Omgevingswet voor de omgevingsvisie, het omgevingsplan, programma's en vergunningen vastgesteld. Hierin is vastgelegd wanneer participatie verplicht is. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is de omgevingsdialoog verplicht zodat omwonenden betrokken worden bij de planvorming. In 2021 is de Participatietool vastgesteld waarin is uitgelegd welke vormen van participatie geschikt zijn voor verschillende soorten initiatieven. Door participatie kan de gemeente een betere belangenafweging en dus keuzes maken die passen bij de omgeving van inwoners en ondernemers. De gemeente toetst vervolgens of de kwaliteit ervan voldoende is om te komen tot gedegen, afgewogen besluitvorming.

|

63

1. 

Inhoudsopgave

Begrippenlijst All-electric warmtebron Een vorm van warmte, gecreëerd via het elektriciteitsnet. Via een warmteopwekinstallatie wordt dan elektriciteit omzet in warmte. Een warmtepomp is een voorbeeld van zo'n opwekinstallatie. Bijzondere doelgroepen Doelgroepen die behoefte hebben aan een aangepaste woonvorm of slecht toegang hebben tot de woningmarkt. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om mensen met een GGZ-achtergrond, vluchtelingen, statushouders en woonwagenbewoners. CROW Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de verkeerstechniek. Een kennisinstituut voor (lokale) overheden. Drechtsteden Samenwerkingsverband tussen de volgende gemeentes; Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik Ido Ambacht, Papendrecht en Zwijndrecht. Duurzaam gas Vormen van gas die niet leiden tot de uitstoot van extra broeikasgassen, bijvoorbeeld waterstofgas en biogas. Biogas wordt gewonnen uit dierlijke- en plantaardige materialen. Duurzaam Veilig Wegverkeer (DVW) Samenwerkingsinitiatief van gezamenlijke overheden, met als doel: ernstige ongevallen zoveel mogelijk voorkomen door de verkeersomgeving zo veilig mogelijk in te richten.

Begrippenlijst

Energietransitie De overgang van fossiele energie naar energie uit hernieuwbare bronnen. Extensieve recreatie Een vorm van gebruik en recreatie die nauwelijks of geen invloed heeft op de omgeving, zoals wandelen en fietsen. Flexwoningen Niet permanente woningen om op korte termijn huisvesting te bieden. Groenblauwe structuur Landschappelijke elementen in de vorm van water en bloemen en planten, die zijn verbonden op bovenlokaal niveau. Het Nieuwe Normaal (HNN) Een eenduidige taal om prestaties bij circulair bouwen te meten en vergelijken. Icoonsoorten Dieren en planten die een beeld geven van hoe het gaat met de biodiversiteit. Inwaartse zonering Vorm van ruimtelijke ordening waarbij zware bedrijven zover mogelijk van woningen worden geplaatst. Aan de randen van de industrieterreinen worden lichtere bedrijven gevestigd die als buffer dienen tussen de zware bedrijven en de woningen.

Omgevingsvisie Papendrecht

|

64

1. 

Inhoudsopgave

Knarrenhof Woongemeenschap voor senioren, waar zij zelfstandig wonen, maar ook gestimuleerd worden om naar elkaar om te kijken en elkaar te helpen. Onder andere door de ruimtelijke opzet van de woongemeenschap.

PFAS Een groep chemicaliën die door de mens is gemaakt, en niet zelf voorkomt in de natuur. De stoffen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier.

Kwetsbare doelgroepen Mensen met een fysieke of lichamelijke beperking. Denk hierbij ook aan kinderen, ouderen en chronisch zieken.

Senioren Mensen van ongeveer 65-jaar of ouder.

Meergeneratiewoningen Woonvorm waarbij meerdere generaties onder één dak leven, in zelfstandige wooneenheden. Natuur-inclusief bouwen Ecologische meerwaarde vormt het uitgangspunt bij op te leveren gebouwen, terreinen en tuinen. Omgevingsvergunning De vergunning die je nodig hebt om in afwijking van het omgevingsplan te mogen bouwen of het gebruik mag wijzigen. Ontwatering Het onttrekken van water aan de bodem. Participatie Betrokken zijn van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en/of overheden.

Begrippenlijst

SLA Schone Lucht Akkoord, is een samenwerkingsverband tussen het Rijk, provincies en een groot aantal gemeenten. STOMP Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, MaaS (mobility as a service) en de rivé-auto. Het beschrijft de hiërarchie hoe verschillende vormen van mobiliteit ruimtelijk worden ingepast. Wadi Water, afvoer, drainage en infiltratie; locatie in de openbare ruimte voor de tijdelijke opslag van overtollig hemelwater. Warmtenet Netwerk aan leiding via waar een woning warm water ontvangt, vanuit een centrale warmtebron. Te vergelijken met een Cvketel, uitvergroot op regionaal niveau.

Omgevingsvisie Papendrecht

|

65

1. 

Inhoudsopgave

Bronnenlijst Drechtsteden, Duurzaamheid Papendrecht (2019) Drechtsteden, Groeiagenda 2030 goed leven in de Drechtsteden (zonder datum (z.d.)) Drechtsteden, Groeiagenda Drechtsteden 2030 (z.d.)

Gemeente Papendrecht, Visie wonen en zorg voor senioren (2023)

Drechtsteden, Woonvisie 2017-2031 (2017) Gemeente Papendrecht, Amendement D66 & PAB & SGP, Zonnepanelen (2021) Gemeente Papendrecht, Beleidskader Economie & Ondernemersklimaat (2022) Gemeente Papendrecht, Bestuursakkoord (2022) Gemeente Papendrecht, Concept beleidsvisie omgevingsveiligheid Papendrecht (z.d.) Gemeente Papendrecht, De 33 structurerende keuzes – WaterBodemSturend (z.d.) Gemeente Papendrecht, Dijkvisie Papendrecht (2013) Gemeente Papendrecht, Economisch beleid en perspectief gemeente Papendrecht (2018) Gemeente Papendrecht, Gezond en actief leven in de gemeente Papendrecht (2023) Gemeente Papendrecht, Integraal veiligheidsplan (2022) Gemeente Papendrecht, Koersnotitie detailhandel Papendrecht (2014) Gemeente Papendrecht, Kompas Sociaal Domein (2021) Gemeente Papendrecht, Leidraad inrichting openbare ruimte (2017) Gemeente Papendrecht, Papendrechts Woonplan 2020-2030 (2019) Gemeente Papendrecht, Parkeernormnota Papendrecht 2018 (2018) Gemeente Papendrecht, Perspectiefnota 2023-2028 (2023) Gemeente Papendrecht, Projectplan Centrumvisie Papendrecht (2023)

Gemeente Papendrecht, Verbinding door sport en bewegen (2021) Gemeente Papendrecht, Verbreed gemeentelijk rioleringsplan Papendrecht (2014)

Drechtsteden, Kantorenvisie Drechtsteden 2019-2024 (2019)

Gemeente Papendrecht, Indicatoren flora & fauna te Papendrecht (2021)

Gemeente Papendrecht, Uitgangspuntennotitie omgekeerd inzamelen met recycletarief (2022)

Gemeente Papendrecht, Vitaliteitsakkoord 2.0 (2023) Gemeente Papendrecht, Water- en rioleringsprogramma (2023) Gemeente Papendrecht & Accent adviseurs, Mobiliteitsplan Papendrecht 2035 (2023) Gemeente Papendrecht & Antea Group, Beheerplan openbare ruimte (2022) Gemeente Papendrecht & Bosch Slabbers landschapsarchitecten, visie op het groen blauwe netwerk (2013) Gemeente Papendrecht & Combiraad & Woonkracht 10, Samenwerkingsafspraken 20222023 (2021) Gemeente Papendrecht & Rodenburg water advies & Buro Bergh, Strategie klimaatadaptief Papendrecht (2017) Hopitality Group, Eindrapport vastgoed- en accommodatiebeleid en IHP Papendrecht (2023) Provincie Zuid-Holland, Bedrijventerreinenvisie Zuid-Holland Zuid 2023-2030 (2022) Provincie Zuid-Holland, Inventarisatie Provinciale omgevingsvisie Zuid-Holland (z.d.) Provincie Zuid-Holland, Zuid Hollandse omgevingsvisie (2024) Rijksoverheid, Nationale Omgevingsvisie (2020) Samenwerkende regio's Alblasserwaard, Drechtsteden, Goeree-Overflakkee en Hoeksche Waard, Regionale realisatie agenda wonen (2023)

Gemeente Papendrecht, Terrassenbeleid (2018)

Smart Delta Drechtsteden, Groeiagenda van de zeven Drechtstedengemeenten 2023 (2023)

Gemeente Papendrecht, Transitie warmte 2021 (2021)

TLN & Evofenedex, economische wijzer (2018)

Bronnenlijst

Omgevingsvisie Papendrecht

|

66

1. 

Inhoudsopgave

Omgevingsvisie Papendrecht

Colofon Uitgave: Teksten: Fotografie: Vormgeving: Copyright:

Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht De Zaak Fortuin Papendrecht Citaten en beelden mogen zonder schriftelijke toestemming van de auteurs worden gebruikt, op voorwaarde dat een duidelijke bronvermelding en naamsvermelding erbij worden vermeld.

Gemeente Papendrecht | Markt 22 | 3351 PB Papendrecht | tel. 14078