E10. 20250903 RIB beantwoording artikel 40 vragen VVD - afsluiting Papendrechtse brug en Baanhoekbrug.pdf

Aan de gemeenteraad datum

9 september 2025

behandeld door

L.G.A. van der Kaa

ons kenmerk

2025-0085615

doorkiesnummer

06-40240104

Onderwerp

Beantwoording artikel 40 vragen VVD afsluiting Papendrechtsebrug en Baanhoekbrug

Geachte mevrouw, heer, Op 9 juli ontvingen we schriftelijke vragen ex. artikel 40 van de VVD-fractie over de sluiting van de Merwedebrug en de Baanhoekbrug. Gelet op het zomerreces is de beantwoording op 10 juli verdaagd. Met deze raadsinformatiebrief beantwoorden wij de vragen. Vraag 1 Welke maatregelen stelt Rijkswaterstaat op dit moment wel en niet voor en hoe beoordeelt het college deze? Antwoord 1 Voor het project renovatie Papendrechtsebrug, dat medio juni 2026 in uitvoering gaat, maakt Rijkswaterstaat (RWS) een communicatieplan dat inzet op intensieve communicatie met weggebruikers en inwoners van de regio Drechtsteden, gebruikers van de N3 en weggebruikers op de omleidingsroutes A15/A16 en de A59. De communicatie richt zich op het informeren over de afsluiting, de hinder en de alternatieven. Er wordt ingezet op het stimuleren van reizigers om over te stappen van de auto op een van de alternatieve reismethodes. RWS trekt in de communicatie op met Zuid - Holland Bereikbaar (ZHB), de organisatie die zich onder meer richt op de werkgeversaanpak in de regio en andere mobiliteitsmaatregelen. RWS stemt in reguliere overleggen de communicatie af met betrokken gemeentes en de provincie Zuid-Holland (PZH) en betrekt waar nodig aanbieders van mobiliteitsmaatregelen zoals Qbuzz.

Het integraal communicatieplan kan pas concreet worden gemaakt als op detailniveau duidelijk is welke maatregelen (afsluitingen) precies worden getroffen en welke alternatieve vervoersmogelijkheden dan worden aangeboden. Zowel het maatregelenpakket als het communicatieplan zijn nog in voorbereiding. Het pakket is pas volledig direct voorafgaand aan de start van de werkzaamheden. Tot die tijd beoordelen we zowel de voorgestelde afzonderlijke maatregelen als het totaalpakket aan maatregelen inclusief de communicatie vanuit het Papendrechtse perspectief. Voor een uitgebreide toelichting op de mitigerende maatregelen verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief met kenmerk: 2025-0061849 met als onderwerp: Update 1 (juli 2025) werkzaamheden Zuid-Holland RWS (Papendrechtsebrug). Vraag 1a Is het college van oordeel dat een fietspontje dat Rijkswaterstaat wil inzetten bij de Papendrechtsebrug en (eventueel) bij de Baanhoekbrug afdoende is om het fietsverkeer (ook in de spits) veilig en snel af te wikkelen? Antwoord 1a Op dit moment onderzoekt RWS welke capaciteit noodzakelijk is voor de veerverbindingen voor een veilige en snelle afwikkeling van het langzame verkeer. Iedereen die op het voet- en fietspad mag rijden, kan gebruik maken van het veer. Dit najaar worden wij geïnformeerd over de voorlopig definitieve mobiliteitsmaatregelen (zie antwoord vraag 6).

Daarna kunnen wij beoordelen of het totaal aan voorgestelde maatregelen – waaronder de eventuele inzet van extra fietspontjes – afdoende zal zijn.

Vraag 1b Wat vindt het college acceptabele (omrijd)reistijden voor fietsers? Hoe gaan we die borgen in afspraken met Rijkswaterstaat? Antwoord 1b Het is onmogelijk dat een dergelijke afsluiting niet tot enige of zelfs grote hinder en meer reistijd leidt. De inzet vanuit Papendrecht is er op gericht dit zoveel mogelijk te beperken. Dit doen we bijvoorbeeld door het slim positioneren van de veerverbindingen en een goede vaarfrequentie toe te passen. De maatregelen en dienstregeling bespreken wij met diverse stakeholders zoals de fietsersbond, RWS maar ook met bedrijven binnen onze gemeente. Vraag 1c Is het college bereid om samen met omliggende gemeenten in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat over een tijdelijke fietsbrug waarbij voor het grootste deel gebruik wordt gemaakt van de vaste brugdelen van de Papendrechtsebrug (waar geen werkzaamheden zijn), en fietsers worden omgeleid langs het beweegbare brugdeel (waar wel werkzaamheden zijn) over een tijdelijke modulaire brug die op twee tijdelijke pijlers rust zoals te zien in bijlage 1? Antwoord 1c RWS heeft meerdere opties om fietsverkeer over de Papendrechtsebrug te laten gaan onderzocht. De voorgestelde optie maakte hiervan onderdeel uit. In verband met het borgen van de veiligheid voor fietsers, scheepvaartverkeer, werknemers aan de brug, de planning en de kosten is het voorgestelde niet haalbaar.

Tevens wordt de brug 1x keer per maand geopend voor de hoge scheepvaart. Om dit mogelijk te maken moet de tijdelijke constructie telkens ge(de)monteerd worden. Vraag 1d Is het college bereid om samen met omliggende gemeenten in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat over een tijdelijke fietsbrug over de ongebruikte helft van de bestaande pijlers van de Baanhoekbrug zoals te zien in bijlage 2? Antwoord 1d RWS keek ook naar deze optie en de mogelijkheid hiervan is onderzocht en hieruit blijkt dat: • De overspanningen van de pijlers zijn van een dusdanige omvang dat deze te lang zijn voor tijdelijke constructies. • Toeritten voor deze positie ontbreken en zijn zeer lastig te realiseren door de positie en de verschillende eigenaren van de gronden. • 1x per maand zal de brug open gaan voor het hoge scheepsvaartverkeer. Hiervoor zal de tijdelijke constructie of te openen moeten zijn of gedemonteerd kunnen worden. Samengevat bleek ook dit geen realistische optie. Vraag 2 De Papendrechtse VVD maakt zich zorgen over de bereikbaarheid en toegankelijkheid van spoedeisende zorg. Welke absolute minimale eisen stelt het college ten aanzien van aanrijtijden van politie, brandweer en ambulance? Antwoord 2 Gedurende werkzaamheden gelden de reguliere wettelijke aanrijtijden voor de diensten.

Met de Veiligheidsregio, ambulance, politie en brandweer zijn en worden afspraken gemaakt om de veiligheid en acute zorg bereikbaar te houden. Vraag 3 Wat is de visie en wat zijn de eisen van het college ten aanzien van de bereikbaarheid van spoedeisende hulp? Hoe gaat het college borgen dat dit niet onder druk komt te staan? Antwoord 3 Door de Baanhoekbrug voor de hulpdiensten in te zetten blijft de spoedeisende zorg binnen de regio geborgd. Naast hulpdiensten wordt onderzocht of ook (huis)artsen, verloskundigen en andere zorg verlenende instanties (gedeeltelijk) gebruik kunnen maken van de Baanhoekbrug om zo de zorg zo

bereikbaar mogelijk te houden. Tevens hebben wij RWS gevraagd om ook de mogelijkheden te onderzoeken om speciaal doelgroepen/leerlingenvervoer toegang te geven tot de brug. Vraag 4 Is het college bereid om samen met omliggende gemeenten in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat over welke mogelijkheden er zijn om de 9 maanden lange tijdsduur van de werkzaamheden significant te verkorten, bijvoorbeeld door op een externe locatie een nieuwe brugklep te bouwen, zo’n nieuwe klep invaren wanneer die klaar is, en vervolgens alles in één keer plaatsen? Antwoord 4 Initieel zou de brug 14 weken gestremd zijn voor het autoverkeer. Dit betekende echter dat er 13 maanden geen doorgang is voor de hoge scheepvaart. Voor de maritieme maakindustrie tussen de Papendrechtsebrug en Merwedebrug Gorinchem is de ontsluiting via de Papendrechtsebrug de enige transportroute voor de hoge scheepsvaart (boven de 12,90 meter). De impact hiervan is dusdanig dat dit kon leiden tot faillissementen met alle economische gevolgen van dien voor de maritieme bedrijvigheid en de Regio. Op basis daarvan is door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat besloten de planning aan te passen en heeft RWS opdracht gegeven dit verder uit te werken.

De gemeenten zijn hiervan in het voorjaar in een regionaal overleg, georganiseerd door RWS ,op de hoogte gesteld.” Maandelijks zal de brug nu 1x open gaan voor de hoge scheepvaart. Voor het perspectief; momenteel is dit ongeveer 75x per maand. Het effect van de aangepaste planning is dat de brug voor autoverkeer langer gesloten is (9 maanden en vier dagen). Het hoofdwegen netwerk rondom de Drechtsteden heeft, ondanks de te verwachte drukte, voldoende omrijdmogelijkheden. Momenteel wordt de klep al op een externe locatie gefabriceerd, echter wordt niet alleen de klep vervangen. Ook dienen alle technische installaties en de aandrijving vervangen worden. Bij de werkzaamheden kost het civiele werk, o.a. betonwerkzaamheden, aan de brugkelder het meeste tijd. Vraag 5 Is het college bereid om samen met omliggende gemeenten in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat over de mogelijkheden om tijdens de werkzaamheden verbeteringen aan te brengen aan de Papendrechtsebrug, zoals een calamiteitendoorgang, een klein stukje flexibele rijbaanscheiding op de laatste paar meter aan weerszijden voor de slagbomen bij de brugklep? Op die manier kunnen de autoriteiten de rijbaanscheiding op dat punt gemakkelijk verwijderen wanneer de brug een storing heeft, en kan het wachtende verkeer in die specifieke situatie een u-bocht maken.

Zo verbannen we voor eens en altijd de situatie die zich al te vaak heeft voorgedaan: bij langdurige storingen staan automobilisten soms urenlang te wachten bij gesloten slagbomen, zonder mogelijkheid om te keren door de huidige zware betonnen rijbaanscheiding over de gehele lengte van de brug. Antwoord 5 Aanpassingen aan de rijbanen/stroken vallen niet binnen de scope van de werkzaamheden. We delen deze suggestie met RWS en verzoeken om een antwoord. We stellen uw raad op de hoogte van het antwoord zodra dit beschikbaar is. Vraag 6 Wanneer verwacht het college het definitieve voorstel van Rijkswaterstaat te hebben voor de mobiliteitsmaatregelen? Antwoord 6 Dit najaar worden de voorlopig definitieve mobiliteitsmaatregelen door RWS gepresenteerd. Dan is ook het communicatieplan bekend. We houden namelijk tot aan juli 2026 en ook gedurende het project oog voor slimme en aanvullende maatregelen. Wel moet hierop in het najaar een eerste grote klap gegeven worden, zodat we zaken meer kunnen plannen en uitrollen. Maar het devies is dus ook “learning by doing” en open blijven staan voor extra maatregelen. Hiermee is voldoende tijd voor implementatie tot de sluiting in juli 2026.

Vraag 7 Wat gaat het college (eventueel in gezamenlijkheid met getroffen regio gemeenten) doen als zij het eindvoorstel van Rijkswaterstaat niet als acceptabel bestempelt? Antwoord 7 Hinder is niet te voorkomen bij dergelijke, overigens noodzakelijke, onderhoudsprojecten. Bij werkzaamheden aan de grote infrastructurele projecten in de regio treden wij als gemeenten altijd gezamenlijk op. We zijn gezamenlijk in gesprek met RWS en er is een positieve grondhouding in de manier er meegedacht wordt om de hinder zo klein mogelijk te laten zijn. We hebben er vertrouwen in dat de maatregelen waar nu aan gewerkt wordt het maximaal haalbare is en passend zullen zijn. Wij vertrouwen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de locosecretaris, de burgemeester,

P. Naeije

M.J.M. van Driel