E07. 20251211 RIB Beantwoording artikel 40 vragen CDA bereikbaarheid Papendrecht.pdf

Aan de gemeenteraad datum behandeld door

9 december 2025 L.G.A. van der Kaa

ons kenmerk

2025-0124091

doorkiesnummer

06-40240104

Onderwerp

Beantwoording artikel 40 vragen CDA bereikbaarheid Papendrecht

Geachte mevrouw, heer, Op 23 oktober ontvingen we schriftelijke vragen ex. artikel 40 van de CDA-fractie over de bereikbaarheid van Papendrecht mede gekoppeld aan de sluiting van de Papendrechtsebrug. Op 10 november lieten we u schriftelijk weten dat we meer tijd nodig hadden voor de beantwoording van de vragen. De beantwoording is mede tot stand gekomen door Rijkswaterstaat (RWS) en Zuid-Holland Bereikbaar (ZHB). Tevens is ook Prorail bevraagd over de toekomstige (rest) capaciteit op de Betuwelijn. In algemene zin goed om scherp te hebben dat wij geen eigenaar en/of beheerder van het netwerk of de netwerken waarover vragen worden gesteld of over wordt gesproken. Dit betekent iets voor de mate van (in) directe invloed en/of het ontbreken hiervan. Wij zijn daarom altijd, in meerdere of mindere mate, afhankelijk van externe partijen welke mogelijk beïnvloedbaar zijn via verschillende (overleg) tafels c.q. lobby. Sinds september is de heer van der Velden vanuit Smart Delta Drechtsteden aangesteld als ambassadeur bereikbaarheid en mobiliteit. Zijn opdracht is om een brede tafel (task-force) op te tuigen waarop onorthodoxe maatregelen geïnitieerd worden om de Regio, de provincie en Nederland bereikbaar te houden tijdens én na de werkzaamheden.

Via deze weg spreken wij onze zorgen uit over de voortgang van het daadwerkelijke maatregelenpakket, de werkgevers- en logistieke aanpak en communicatie. Met deze raadsinformatiebrief beantwoorden wij de vragen. Vraag 1 Kunt u ervoor zorgen c.q. eraan bijdragen, dat de capaciteit van de Betuwelijn voor de volle 100% benut gaat worden voor tenminste de duur van de N3-afsluiting? (zie daarvoor hieronder onze bijlage 1) Antwoord 1 ZHB werkt met een logistieke aanpak in Zuid-Holland en in de regio Drechtsteden aan een reductie tijdens de spits van het aantal vracht- en bestelwagens op de wegen in en rondom de Drechtsteden. De adviseurs van ZHB gaan hiervoor in gesprek met bedrijven in de regio en kijken welke oplossingen er zijn voor betrouwbare en betaalbare logistieke routes. Oplossingen liggen inderdaad met name bij andere vormen van transport, via water of spoor zoals de Betuweroute, aangepaste rijtijden of andere routes. ZHB helpt bij het inzichtelijk maken van de opties en de voor- en nadelen van bepaalde oplossingen. Uiteindelijk maakt een ondernemer zelf de commerciële keuze voor een aanpassing in transportmethode of -tijden. Dit vraagstuk overstijgt de lokale, regionale en zelfs provinciale aanpak. Op dit moment werken we samen met Smart Delta Drechtsteden aan een bereikbaarheidstafel samen met onze ambassadeur Bereikbaarheid en Mobiliteit Peter van der Velden.

Om impact te kunnen maken op dit onderwerp agenderen we dit op deze tafel.

Vraag 2

Kunt u ervoor zorgen c.q. eraan bijdragen, dat de vervoerscapaciteit van containers via de Merwede richting Duitsland etc. gemaximaliseerd wordt voor tenminste de duur van de N3-afsluiting? (zie hieronder onze bijlage 2) Antwoord 2 Zie antwoord bij vraag 1. Vraag 3 Kunt u direct of indirect uw invloed aanwenden om er zoveel mogelijk voor te zorgen, dat vrachtverkeer, dat gebruikt moet maken van de A15 en ook de A16 (en dat zich daarvoor leent), zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, in de nachtelijke uren plaatsvindt voor tenminste de duur van de N3-afsluiting? Antwoord 3 Zie antwoord bij vraag 1. Vraag 4 Kunt u direct of indirect uw invloed aanwenden om met name tenminste de helft van de middelgrote en grote bedrijven en/of instellingen over te halen om met verschoven werktijden te gaan werken voor tenminste de duur van de N3-afsluiting? Antwoord 4 ZHB werkt met een werkgeversaanpak. Hierbij gaan de adviseurs van ZHB in gesprek met werkgevers in de regio over bereikbaarheid voor medewerkers, klanten en leveranciers, om zo hinder te beperken en kosten te besparen. Daarbij wordt in de breedte gekeken naar mogelijke oplossingen. Deze liggen bij het stimuleren van andere mobiliteitsvormen zoals gebruik van de fiets of het openbaar vervoer of bij het aanpassen van werktijden en leveringstijden.

Om de overstap naar een andere vorm van vervoer te stimuleren stelt RWS bijvoorbeeld honderden extra deelfietsen ter beschikking in de regio, die met korting kunnen worden geleend. Daarnaast komen er veerverbindingen voor (brom)fietsers en voetgangers waardoor de fiets voor kortere afstanden veel voordelen biedt ten opzichte van de auto. Met deze brede aanpak, die niet alleen is gericht op andere werktijden, is er voor veel werkgevers de mogelijkheid om maatregelen te treffen. Welke maatregelen uiteindelijk worden doorgevoerd is de keuze van de werkgever. Vraag 5 Zorgen m.b.t. de veiligheid op de rivier de Merwede m.b.t. het vaste deel van de Papendrechtsebrug. Alle scheepvaart met een hoogte > 12,9 meter kan slechts 1x/maand gebruik maken van de vrije doorgang, die dan telkens voor 1 a 2 dagen gecreëerd wordt (vrijdagavond tot zondagavond) Op alle dagen kan alleen scheepvaart die minder dan 12,9 meter hoog is gewoon doorgaan onder het vaste deel van de Papendrechtsebrug door. Wij vragen ons af of er geen extra maatregelen moeten worden genomen om zeker te stellen, dat er onverhoopt niet een te hoog beladen schip tegen het vaste deel van de brug vaart. Naast de vaste variabelen zoals waterstanden in de Merwede en de mate van belading van de schepen is er nu ook een extra variabele bijgekomen.

Containerschepen zullen onder deze omstandigheden soms af moeten zien van het laden van de bovenste laag containers. Verhoogd dat niet het risico, dat dat misschien een keer misgaat, zoals bij te hoge vrachtwagens die zich vastrijden in een tunnel? Hoeveel doorvaarbreedte blijft er nog netto over voor de scheepvaart onder de vaste brugdelen als de werkpontons in positie liggen en hoe is dat gedurende die 1 a 2 dagen per maand, dat de doorvaart voor schepen >12,9meter in bedrijf is? Antwoord 5 RWS heeft veel ervaring met het stremmen van bruggen voor scheepvaart voor korte en langere tijd. Er is een regulier proces om dit veilig te laten verlopen. Onder andere met berichtgeving via standaardcommunicatiekanalen als 'Berichten aan de Scheepvaart' en voor dit project aanvullende communicatie over stremmingen en openingsmomenten.

Tijdens de werkzaamheden is de vaste overspanning over de volle breedte van de vaarweg beschikbaar voor de lage scheepvaart. Incidenteel zijn hier maatregelen nodig en wordt de vaarweg versmald, bijvoorbeeld om aan de oplegpijler te werken of aan de doorvoer van kabels onder de brug. Deze maatregelen zijn vergelijkbaar met maatregelen die worden getroffen bij onderhoudswerkzaamheden. De scheepvaart wordt hier via reguliere kanalen over geïnformeerd afhankelijk van de vaarwegmaatregelen kan bijvoorbeeld ook scheepvaartbegeleiding worden ingezet. Momenteel worden met de aannemer de doorvaartmogelijkheden gepland. De exacte data en duur van de incidentele openingen zijn nog niet bekend. Vraag 6a Met betrekking tot de bestaande OV-verbindingen hebben wij de volgende vragen: Hoe wordt de bestaande OV-buslijn 14-verbinding tussen Papendrecht-Dordrecht voortgezet gedurende de periode juli’26 t/m mei’27? Wij stellen ons voor, dat deze verbinding in deze periode extra belangrijk wordt en dat mogelijk zelfs capaciteitsvergroting overwogen moet worden, waarbij misschien een extra halte A.S.ziekenhuis, locatie Dordwijk, in de busroute opgenomen zou moeten worden.

Ervan uitgaande dat Lijn 14 tijdelijk (voor 9 maanden) via de A15 en A16 de dienstregeling kan voortzetten vragen we u om reeds in dit stadium extra maatregelen te nemen om het stilstaan van de lijnbus 14 in de file te minimaliseren door een optimaal gebruik van de vluchtstroken op de A15 en de A16. Busbedrijven hebben daar goede ervaringen mee en daarom moet tijdig begonnen worden de hiervoor vereiste voorbereidingen te treffen zoals het plaatsen van borden “Bus op vluchtstrook bij file” en ongetwijfeld nog andere maatregelen. Mogelijk kan lijnbus 491 (Papendrecht-Rotterdam) hier tegelijkertijd ook nog z’n voordeel mee doen. Noot: Gezien het grote aantal projecten dat in onze regio nog op stapel staat (zoals b.v. de Van Brienenoordbrug-renovatie, de Noordtunnel, de Drechttunnel, etc.) zou het nog wel eens zo kunnen zijn dat we de komende -10- jaren “nog veel plezier” gaan beleven van grondige OV-maatregelen met bovenstaande als eerste voorbeeld daarvan..!? (inclusief een impuls voor het OV in het algemeen) Antwoord 6a Drie buslijnen van Qbuzz rijden via de Papendrechtsebrug tussen Dordrecht en Papendrecht. Tijdens de afsluiting van de brug kan dit niet. Omrijden via de reguliere A15 en A16 is vanwege de grote drukte niet mogelijk, de dienstregeling wordt hierdoor onbetrouwbaar. In de basis stelt RWS de vluchtstrook niet ter beschikking aan OV.

Als argument geven zij dat deze veel plaatsen te smal en daarom niet veilig te gebruiken. Op verschillende plaatsen wordt de vluchtstrook ook onderbroken door bijvoorbeeld toe- en afritten waardoor gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Vanuit Papendrecht en Smart Delta Drechtsteden dringen wij op verschillende manieren/tafels echter wel aan op het inzetten van de vluchtstroken op de genoemde Rijkswegen voor OV. Qbuzz, RWS en ZHB werken aan een alternatieve dienstregeling. Haltes in Papendrecht blijven bestaan, de lijnen buigen af richting Sliedrecht Baanhoek om een overstap op de MerwedeLingelijn te maken voor een filevrije reis naar Dordrecht. Daarnaast worden waar mogelijk extra bussen ingezet, om vertragingen op te vangen. Er wordt een nieuwe tijdelijk buslijn ingezet tussen Stations Stadspolders en het leerpark/gezondheidspark. De provincie Zuid-Holland is en blijft verantwoordelijk voor algemene openbaar vervoeroplossingen in de regio. Om samen met PZH in de breedte te kijken naar mogelijkheden ligt ook dit onderwerp op de brede tafel bereikbaarheid. Juist nu lijkt inzet op OV een basis te kunnen leggen voor de toekomst. Vraag 6b M.b.t.

de OV-trein-verbinding Sliedrecht-Dordrecht vragen we om te bewerkstelligen, dat in de periode juli’26 tot mei’27 de vervoerscapaciteit van elke trein gemaximaliseerd wordt (met name tijdens spitsuren) door inzet van meer treinstellen tot de maximale perron-lengte en het afzien van afschalen van het vakantierooster etc. Misschien is zelfs overstappen van en naar Geldermalsen te Sliedrecht Centraal (of Gorinchem?) te overwegen, waardoor er ruimte ontstaat voor een “dedicated” trein-verbinding SliedrechtCentraal naar Dordrecht-Centraal (met één stop te Sliedrecht/Papendrecht-Baanhoek), die dan met een frequentie gaat rijden die een factor twee hoger is dan gebruikelijk..!?

Antwoord 6b De keermogelijkheden en capaciteit van de MerwedeLingeLijn zijn beperkt. Het is daardoor niet mogelijk om een hogere frequentie aan te bieden. Qbuzz zet tijdens de werkzaamheden in de spits zoveel mogelijk beschikbare treinstellen in. Zomer 2025 reden de treinen 2x per uur op de MerwedeLingeLijn. Vanwege de werkzaamheden rijdt Qbuzz zomer 2026 van maandag tot zaterdag elk kwartier tot 20.00 uur. Het is nu nog niet bekend of tijdens de kerstvakantie ook een kwartierdienst wordt gereden. Dit besluit wordt pas later genomen wanneer er meer inzicht is in het gebruik tijdens de zomervakantie. Een verdubbeling van de MerwedeLingeLijn is als ambitie bij de regionale ruimtelijke strategie benoemd voor de lange termijn. Vraag 6c Onderzoek en overweeg het inzetten van OV-fietsen op daarvoor geschikte locaties. Antwoord 6c RWS plaatst tijdens de afsluiting van de Papendrechtsebrug honderden extra Donkey-deelfietsen op stations en bedrijventerreinen binnen de Drechtsteden. Met kortingsacties kunnen reizigers voordelig de fietsen gebruiken. Hierover volgt later, wanneer het hele maatregelen duidelijk is, meer informatie.

Vraag 7a Inzet -2- kleine OV-ringlijnbusjes in Papendrecht Om maximaal rendement uit enkele van de bovenstaande maatregelen te halen, dient overwogen te worden om in Papendrecht tenminste twee kleine OV-ringlijn-pendelbusjes in te zetten, die zeker gedurende spitsuren gelijktijdig in tegengestelde richting rijden om de frequentie aantrekkelijk te maken. Deze OVbusjes bieden bewoners de kans om de auto thuis te laten en verzorgen de continue aanvoer en afvoer van reizigers van en naar de diverse volgende haltes: Station Papendrecht/Sliedrecht-Baanhoek, tijdelijke pontaanlegsteiger Huys de Merwede/Zernikelaan, Oostpolder, Wilgendonk, Busstation Papendrecht, waterbusaanlegsteiger Veerdam en eventueel nog meer haltes. Antwoord 7a Tijdens de afsluiting van de Papendrechtsebrug werkt Qbuzz aan een aangepaste dienstregeling voor lijn 14 zodat Papendrecht per bus bereikbaar blijft en reizigers met een overstap op Sliedrecht Baanhoek naar Dordrecht kunnen reizen. Daarnaast ligt dit vraagstuk breder op tafel aangezien soortgelijke oplossingen mogelijk ook effectief zijn in een breder verband. Op dit wordt door Stroomlijn en Smart Delta Drechtsteden een pilot publieke mobiliteit voorbereid. Hierin staat de Papendrechtsebrug specifiek benoemd. Er wordt gekeken naar kansen om de doorstroming te verbeteren door het inzetten van publieke mobiliteit.

Vraag 8 Plaatsing wegneembare inhangbrug voor fietsers Zou nog één keer duidelijk uitgelegd kunnen worden waarom er 28 van de 30 dagen per maand geen gebruik gemaakt zou kunnen worden van een tijdelijke inhang-brug voor de fietsers zodat het fietsen op tenminste alle doordeweekse dagen plus drie van de vier weekenden gewoon door kan gaan over de Merwedefietsbrug? Dat zou veel oplossen!! Antwoord 8 De mogelijkheden voor een tijdelijke vervangende fietsbrug zijn uitgebreid onderzocht. Deze fietsbrug mag het scheepvaartverkeer niet hinderen en moet beweegbaar zijn. Er is onder andere gekeken of het mogelijk is de lege pijlers van de Baanhoekbrug te gebruiken of een tijdelijke brug te bouwen. De overspanning is echter te lang voor een tijdelijke constructie. Er zouden dan extra ondersteuningen in de vaarweg moeten worden aangebracht wat de scheepvaart belemmert. Daarnaast is het ingrijpend om toeritten naar de brug te

maken. De kosten voor het een keer per maand demonteren van de brug om de vaarweg beschikbaar te maken voor de hoge scheepvaart zijn daarnaast erg hoog. Hierdoor is deze oplossing afgevallen. Er is ook gekeken of een brug aan de bestaande constructie van de Papendrechtsebrug kan worden gehangen. De bestaande constructie is hier niet op berekend en kan het gewicht van een aangehangen tijdelijke brug niet dragen. Vraag 9 Aanbeveling om een proef te overwegen Omdat we geen goed inzicht hebben hoe met name in de beginperiode van het brug-project de diverse verkeersstromen zich gaan aanpassen aan de situatie waarmee ze geconfronteerd gaan worden, geven we in overweging om tijdig een goed voorbereide afsluitings-proef uit te voeren voor de duur van misschien één of mogelijk meer dagen, waarbij de brug daadwerkelijk open staat. Zo’n proef zou mogelijk en tijdig waardevolle inzichten kunnen opleveren waardoor daar dan nog tijdig op ingespeeld kan worden voorafgaand aan de start van het project in juli 2026? Het is een beetje kort-dag, maar het komende weekend van vr. 24 okt. tot ma. 27 okt a.s. biedt ons u en ons mogelijk al een eerste mogelijkheid om misschien al een eerste in druk te verschaffen van wat we mogelijk te verwachten hebben tussen juli’26 en mei ’27…(De A16, N209 en N3 zijn dan dicht vanwege werkzaamheden).

Antwoord 9 Om betrouwbare data te verkrijgen is het niet noodzakelijk om de omgeving te belasten met een extra afsluiting van de Papendrechtsebrug. Verkeersbewegingen worden 24 uur per dag gemonitord, ook bij geplande afsluitingen en afsluitingen vanwege incidenten waardoor de capaciteit van een snelweg onverwacht wordt beperkt. Hiermee worden verkeersmodellen gevoed. Op basis van deze modellen kunnen we goede voorspellingen doen van te verwachten verkeersdrukte bij een afsluiting. De periode die wordt benoemd sloot onvoldoende aan bij de afsluiting van de Papendrechtsebrug. Dit betreft namelijk een weekendafsluiting van diverse wegen in de omgeving.

Wij vertrouwen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de burgemeester,

J.M. Ansems

M.J.M. van Driel