E01. 20230927 RIB reactie op artikel 40 vragen fractie OP Poldermolen - woningbouw of asielopvang.pdf

Aan de gemeenteraad + + datum behandeld door ons kenmerk telefoonnummer onderwerp

Aan de gemeenteraad De T

26 september 2023 J.K. de Jong 2023-0136818 078 770 6259 Reactie artikel 40 vragen fractie OP over de Poldermolen – woningbouw of asielopvang?

Geachte heer/mevrouw, Op 31 augustus heeft de fractie Onafhankelijk Papendrecht (OP) schriftelijk vragen gesteld aan het college van B&W (ex artikel 40 van het reglement van orde). De vragen gaan over de Poldermolen – woningbouw of asielopvang. Via deze raadsinformatiebrief ontvangt u de reactie van het college op deze vragen. Op verzoek vanuit uw raad vindt op 6 november as. een raadsbijeenkomst plaats over het thema vluchtelingen. Het college nodigt u uit om bij de griffie aan te geven welke behoefte de raad heeft als het gaat om vragen/thema's die zij die avond willen behandelen.

Vraag

Reactie college

1

Bent u bekend met de vragen die JA21 Ja heeft gesteld aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid naar aanleiding van het bericht ‘Draagvlak minder door incidenten opvang’ dat werd gepubliceerd in de Telegraaf?

2

Bent u ook bekend met het bericht ‘Draagvlak minder door incidenten opvang’?

Ja

3

Hoe beoordeelt u de reeks aan incidenten in en rond het onderkomen van een grote groep minderjarige asielzoekers in Papendrecht, om preciezer te zijn in de Seringenstraat?

Er is geen sprake van een reeks aan incidenten van een grote groep. Bij het incident dat plaatsvond, is ingegrepen toen dat nodig was. In gesprek met het COA is tot passende maatregelen gekomen.

4

Kunt u inzichtelijk maken hoeveel incidenten er sinds begin april gemeld zijn zowel binnen als rondom de asielopvang in de Seringenstraat? Zo nee, waarom niet?

Onder een incident verstaat het college een situatie waarbij acuut gevaar is voor de directe omgeving of er het risico is dat de situatie uit de hand loopt, waardoor met spoed de hulp van de politie nodig is (noodhulp). Sinds de opening van de opvang aan de Seringenstraat heeft zich één incident voorgedaan. Naast dit incident zijn er 5 meldingen bij de gemeente binnengekomen. Ook hebben inwoners tijdens de omwonenden-bijeenkomst op 26 augustus jl. meldingen gedaan over hinder in de omgeving. Deze zijn opgenomen in het 1

verslag van het omwonendenoverleg, welke na te lezen is op de gemeentelijk website. 5

Wat is er de reden van de gemeenteraad Primaire insteek van het college is de raad zo telkens achteraf en dan vaak ook nog vroeg mogelijk en in een openbare setting te onder geheimhouding wordt bijgepraat? betrekken Het college weegt steeds zorgvuldig af wanneer de raad op welk moment in positie wordt gebracht. De keuze is afhankelijk van onder andere de bevoegdhedenverdeling tussen burgemeester, college en raad. In enkele gevallen is het noodzakelijk informatie nietopenbaar te delen. Bijvoorbeeld omdat er nog onderhandelingen met betrokken partijen gaande zijn die door openbaarheid verstoord kunnen worden. De gemeenteraad is het afgelopen jaar onder andere op de volgende momenten betrokken of geïnformeerd: • Op 15 september 2022 is een geheime informatieve collegevergadering gehouden over de opvang van vluchtelingen. Raadsleden zijn hiervoor uitgenodigd. • Op 27 september 2022 heeft de raad een raadsinformatiebrief (RIB) ontvangen over de beantwoording van de artikel 40 vragen van de fractie OP over "De asielopvang uit de crisis" en "Huisvesten asielzoekers" • Op 4 oktober 2022 is de raad via een RIB geïnformeerd over de visie en de uitgangspunten van het college voor de opvang van vluchteling. • Op 6 oktober 2022 hebben raadsleden in een openbare bijeenkomst met elkaar en het college gesproken over de uitgangspunten voor de opvang van vluchtelingen.

• Van 13 oktober tot en met 19 oktober 2022 hebben raadsleden wensen-en-bedenkingen kenbaar kunnen maken over het voornemen van het college een bestuursovereenkomst aan te gaan met het COA de AMV opvang aan de Seringenstraat 16. • Op 1 november 2022 heeft de raad een RIB ontvangen over de AMV-opvanglocatie in Papendrecht • Op 23 februari 2023 is een geheime informatieve collegevergadering gehouden over de opvang van vluchtelingen. Raadsleden zijn hiervoor uitgenodigd. • Op 23 maart 2024 is de raad via een RIB geïnformeerd over de opening van de COA opvanglocatie Seringenstraat 16. • Op 18 april 2023 is de raad via een RIB geïnformeerd over het gebruik van Schoorweg 6 als tijdelijke leslocatie voor minderjarige vluchtelingen.

2

•

•

•

•

•

Op 25 april 2023 is de raad via een RIB geïnformeerd over het verlengen van de crisisnoodopvang aan de kade bij de Anthony Fokkerweg. Van 8 juni tot en met 14 juni 2023 hebben raadsleden wensen-en-bedenkingen kenbaar kunnen maken over het voornemen van het college een bestuursovereenkomst aan te gaan met het COA voor een tijdelijke opvang aan de Poldermolen 8. Op 20 juni 2023 is de raad via een RIB geïnformeerd over het definitieve collegebesluit over een opvang in Poldermolen 8 en is een eerste reactie gegeven op de ingebrachte wensen en bedenkingen Op 4 juli 2023 is de raad via een RIB geïnformeerd over het realiseren van een opvanglocatie ten behoeve van Oekraïnse vluchtelingen in Poldermolen 10-18. Op 4 juli 2023 heeft de raad een RIB ontvangen waarin het college specifiek ingaat op alle ingebrachte wensen, bedenkingen, vragen en opmerkingen die zijn ingebracht over Poldermolen 8.

6

Bent u het met OP eens dat de situatie in Papendrecht, door het grote aantal incidenten en de oproep van omwonenden, onhoudbaar is geworden? Zo nee, waarom niet?

Onder een incident verstaat het college een situatie waarbij acuut gevaar is voor de directe omgeving of er het risico is dat de situatie uit de hand loopt, waardoor met spoed de hulp van de politie nodig is (noodhulp). Op basis van één incident deelt het college deze mening niet. Het college ziet ook geen onderbouwing voor uw standpunt.

7

Hoe beoordeelt u het kennelijke feit dat de gemeenteraad van Papendrecht steevast buitenspel wordt gezet en pas achteraf wordt bijgepraat over (weer nieuwe) plannen omtrent asielopvang in onze gemeente? Schuilt daar een opvatting achter of is het meer terloops dat de gemeenteraad ‘vergeten’ wordt bij de informatievoorziening? Of zit daar kortom ‘beleid’ achter? Graag uw nadere motivatie. De gemeente Papendrecht geeft aan dat bij ‘structureel overlast of onveiligheid op of rondom deze opvanglocatie, de gemeente samen met het COA een oplossing gaat zoeken’. Kunt u aangeven hoe deze oplossing er concreet uit zal zien? Zo nee, waarom niet?

Zie antwoord bij vraag 5.

8

9

Het college is van mening dat er momenteel geen sprake is van structurele overlast of onveiligheid, en zet erop in dat dat structureel zo blijft. Na het incident heeft de gemeente het COA aangesproken op de rol en verantwoordelijkheden. Er zijn strakke afspraken gemaakt op avond en deze worden gemonitord.

Hoe rijmt u de situatie die aan de De situatie aan de Seringenstraat is niet Seringenstraat is ontstaan en de plannen vergelijkbaar met de nog te realiseren opvang om in het voormalige politiebureau aan aan de Poldermolen. Het zijn twee verschillende 3

de Poldermolen asielzoekers onder te brengen?

locaties met geheel eigen doelgroepen, die beiden een eigen aanpak nodig hebben, waar het COA in gespecialiseerd is. Aandachtpunten die zich bij de Seringenstraat voordoen in relatie tot de omgeving nemen we vanzelfsprekend wel mee in de werkafspraken met het COA voor de Poldermolen 8.

10

Is er überhaupt ruimte om zo’n grote groep nieuwe asielzoekers daar op te vangen?

Ja die ruimte is aanwezig. Het pand wordt ingericht conform de geldende normen van het COA.

11

Waarom heeft er niet vooraf een debat in de gemeenteraad plaatsgevonden waarbij de kaders zouden zijn vastgesteld ten aanzien het aantal op te vangen asielzoekers in relatie tot de draagkracht van een kleine tot middelgrote gemeente als Papendrecht?

Op 6 oktober 2022 hebben raadsleden in een openbare bijeenkomst met elkaar en het college gesproken over de uitgangspunten voor de opvang van vluchtelingen. Deze uitgangspunten vormen voor het college het kader waaraan het college alle opvangvraagstukken continu aan toetst. Tot nu toe passen alle maatregelen die het college heeft genomen in dat kader.

12

Is er niet een grens aan wat een gemeente als Papendrecht ‘aan kan’? Hoeveel asielzoekers kan de gemeente volgens het College aan? Een paar honderd of misschien wel duizend?

. De draagkracht van de Papendrechtse samenleving is moeilijk uit te drukken in getallen. Het college weegt de draagkracht af aan de uitgangspunten die in de RIB van 4 oktober 2022 met u zijn gecommuniceerd. Het college heeft het standpunt dat Papendrecht vanuit verantwoordelijkheid en solidariteit, evenredig bij moet dragen aan de opvang van vluchtelingen. Met evenredig wordt bedoeld dat de opvang past bij de schaal van onze gemeenschap. Ook wordt met evenredig bedoeld dat de opvang past bij de draagkracht van onze gemeente en (keten)partners. Het college heeft daar geen absoluut aantal personen aan verbonden. 13

Wat vindt u ervan dat er inmiddels vragen Hier heeft het college kennis van genomen. zijn gesteld door een lid van de Tweede Kamer?

14

Daar waar het College ervoor koos de Het college herkent zich niet in het beeld dat zaken volgens de geheimzinnige aanpak geschetst wordt. te organiseren zien we dat deze aanpak Zie ook het antwoord op vraag 5. niet erg succesvol uitpakt en alles wat ‘geheim’ had moeten blijven nu toch in de openbaarheid is gekomen. En ook nog op het hoogste politieke niveau van Nederland! Vindt u de ‘geheimzinnige’ aanpak nog steeds een goede aanpak of gaat u in de toekomst meer openheid, eerlijkheid en transparantie bij de asielopvang in Papendrecht toelaten? Zo nee, waarom niet?

15

Het is meestal geen goed teken als de Het college heeft de persvrijheid altijd hoog in pers buiten de deur wordt gehouden. Ook het vaandel en gaat hier prudent me om. al is het niet zo (bedoeld?), het Gestreefd wordt naar een goede relatie met de 4

vermoeden wordt dan toch al gauw pers. Recent is ook een persmoment gewekt dat er iets gebeurt wat het georganiseerd om diverse vragen over daglicht niet kan verdragen. Bent u over asielopvang te beantwoorden. het algemeen voorstander van een open en eerlijk persbeleid? En in het specifieke geval van de asielopvang? Gaat u uw leven beteren in dit opzicht? 16

De pers is tot nu toe tweemaal bij voorlichtingsbijeenkomsten over de asielopvang de toegang geweigerd. Vindt u dat een goede aanpak? Zo ja, waarom?

De aanwezigheid van pers mag voor inwoners geen belemmering vormen om naar omwonendenbijeenkomsten te komen. Daarom is de pers deze keer niet uitgenodigd. De pers is uitgenodigd om na afloop van de bijeenkomst aan de bestuurders vragen te stellen. De tweede bijeenkomst betreft een overleg tussen COA en omwonenden. Het verslag van deze bijeenkomst is openbaar en staat op de gemeentelijke website.

17

Bent u bekend met het bericht Ja ‘Kamervragen over incidenten in asielopvang’ dat in de regionale krant het Kontakt is gepubliceerd op 30 augustus?

18

Welke maatregelen worden genomen om in de toekomst incidenten in de asielopvang te voorkomen? Gaat het om het versterken van het locatiemanagement? Zijn er eventueel andere maatregelen die nog genomen gaan worden? Graag nader toelichten.

In samenwerking met het COA spant de gemeente zich maximaal in om incidenten te voorkomen. Bij incidenten wordt primair gehandeld conform de werkafspraken die gemeente en COA voor een locatie gezamenlijk hebben vastgesteld. Hoe de oplossing er concreet uit zal zien, is situatie-afhankelijk. U heeft hierover in de nieuwsbrief van COA/Seringenstraat hier ook e.e.a. over kunnen lezen.

19

Wat was er de oorzaak van dat er incidenten plaats hebben gevonden? Kunt u dat uitleggen en eventueel nader motiveren?

Een aantal jongeren is betrokken geweest bij een vechtincident, waarbij de oorzaak niet altijd helemaal helder wordt. Toen duidelijk werd wie de aanstichters waren, zijn deze jongens naar een time-out locatie buiten Papendrecht geplaatst. Er is na deze periode besloten om deze drie jongeren niet meer terug te laten keren naar de Seringenstraat.

20

Als er sprake zou zijn geweest van ‘verveling’ onder de jongeren, waarom is dat dan niet voorzien bij notabene jongeren in de betreffende leeftijdsklasse (14-18 jaar) die dicht opeengepakt bij elkaar in een afgesloten ruimte gezet werden, notabene in de vakantietijd. Niks om handen, nergens naartoe kunnen: dat is toch redelijk uitzichtloos? Wie was hiervoor verantwoordelijk? Het COA of de gemeente?

Het COA is verantwoordelijkheid voor de dagbesteding binnen de locatie. Voordat de zomervakantie aanbrak heeft het COA een dagbestedingsprogramma opgesteld. De jongeren zijn tijdens de zomervakantie dus zeker begeleid. Tegelijkertijd gaat het hier om ca. 50 jongeren in de leeftijd van 14-18 jaar (zonder ouders). Jongeren van een andere cultuur die net als Nederlandse pubers moeten leren hoe je je gedraagt. Nu de zomervakantie ten einde is, krijgen de jongeren ook weer meer structuur, net zoals alle pubers in Nederland. Bij het omwonendenoverleg zijn diverse opmerkingen geplaatst over de dagbesteding. Het COA gaat met deze feedback aan de slag.

5

21

Waarom is er niet eerder naar creatieve ontspanningsmogelijkheden of bijvoorbeeld naar deelname aan sportieve activiteiten gekeken om de jongeren op een betere manier te ondersteunen tijdens de vakantie?

Zie het antwoord bij vraag 20.

22

De eerder door OP bepleite BMX baan had uitkomst kunnen bieden. Is het niet slim om alsnog zo’n BMX baan te bouwen, dat zou ook nog fijn zijn voor de plaatselijke jeugd. Gaat het College hier serieus naar kijken? Zo nee, waarom niet?

De realisatie van een BMX baan was een burgerinitiatief. De initiatiefnemers wilden ook evenementen organiseren en dat werd dermate groot dat er geen geschikte locatie voor gevonden werd. De initiatiefnemers zijn destijds gestopt met hun initiatief.

23

Had het plenaire debat dat onze partij vorig jaar heeft aangevraagd plaats kunnen vinden, dan hadden wij ingebracht dat er voor deze speciale én bovendien kwetsbare groep jongeren extra begeleiding beschikbaar moet zijn. Maar omdat uw College weigerde het debat aan te gaan, en steeds wegdook – en greep naar het middel van geheime collegevergaderingen waarbij de gemeenteraadsleden dan mochten aanschuiven onder gelijktijdige ondertekening van een geheimhoudingsverklaring waardoor zij zichzelf monddood zouden verklaren – heeft dat debat nooit plaats kunnen vinden. Nu zien we wat daarvan het trieste resultaat is! Ben u het ten langen leste niet toch met OP eens dat al deze moeilijkheden door verstandig beleid vooraf voorkomen hadden kunnen én moeten worden? Graag een nadere motivatie en een reflectie op het verkeerde en falende College-beleid in deze. Wie, welke politicus, is verantwoordelijk voor het uit de hand lopen en het ontstaan van de incidenten bij de asielopvang in de Seringenstraat?

Zie het antwoord bij vraag 5.

Wordt er van deze gang van zaken geleerd en voortaan wel naar ontspanningsmogelijkheden, zoals sport, gekeken om de jongeren in de Seringenstraat te helpen en te ondersteunen om zo de tijd op een goede manier door te komen? Waarom was dit eigenlijk niet al geregeld tijdens de zomervakantie? De jongeren gaan naar school, dat is een goede zaak. Alle kosten worden betaald door het COA, het Rijk. Zijn er ook kosten die voor rekening van de gemeente komen en die niet op het Rijk verhaald

Zie het antwoord op vraag 20.

24

25

26

Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid in de opvanglocatie en daarmee de demissionaire staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.

6

In de raadsinformatiebrief van 18 april 2023 is ingegaan op de kosten die voor rekening zijn van de gemeente en de bijdrage die hiervoor vanuit het rijk ontvangen zal worden.

27

28

29

30

31

kunnen worden? Zo ja, welke kosten zijn dat en hoeveel kost de asielopvang de gemeente in grote lijnen per maand?

De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting van leerlingen. Papendrecht ontvangt de komende schooljaren een extra bedrag in de algemene uitkering (nietgeoormerkt). De benodigde investeringen voor de verbouwing aan de Schoorweg kunnen hieruit worden gedekt.

De gemeenteraad heeft in april 2021 unaniem ingestemd met de nieuwbouwplannen voor de Poldermolen. Het plan is om daar woningen te gaan bouwen. Door de plannen voor asielopvang worden de bouwplannen doorkruist. Is inzichtelijk wat het uitstel van de woningbouwplannen op die locatie aan de gemeenschap kost, inclusief de immateriële ‘frustratiekosten’ van mensen die daar een woning hadden willen betrekken maar die nu langer op een woning moeten wachten? Zo nee, waarom niet? Is het College voornemens de bouwplannen alsnog op korte termijn uit te voeren, zodat er echt iets aan de woningnood kan worden gedaan? En zo ja, op welke termijn gaan de woningen aan de Poldermolen worden gebouwd? Met andere woorden, wanneer gaat de eerste paal de grond in? Of wordt dat moment ook weer uitgesteld totdat bekend is hoelang de asielzoekers er zitten? De geplande asielopvang in de Poldermolen gaat 1½ jaar duren met mogelijke verlenging van nog eens 1½ jaar. Stel dat het nog 3 jaar gaat duren alvorens de bouwplannen van start kunnen gaan, betekent dit dan niet dat het vijf jaar duurt vanaf het besluit van de gemeenteraad in april 2021? Vindt het College het acceptabel dat een (unaniem) besluit van de gemeenteraad niet wordt uitgevoerd? Zo ja, motiveer.

Gedurende de periode die de projectontwikkelaar nodig heeft om alle procedures te doorlopen, wordt het pand tijdelijk ingezet voor opvang. Er is dus geen sprake van uitstel van het bouwplan door deze opvang.

De projectontwikkelaar is verantwoordelijk voor de realisatie van het bouwplan en is nog steeds voornemens die uit te voeren. De ruimtelijke procedure loopt. Op basis van de ons bekende informatie slaat de projectontwikkelaar de eerste paal het tweede kwartaal van 2025 de grond in. Of deze planning gehaald gaat worden is onder andere, maar niet enkel en alleen, afhankelijk van de doorlooptijd van de procedure. Ook de marktomstandigheden spelen hierbij een rol. In de bestuursovereenkomst tussen projectontwikkelaar en gemeente is uitgegaan van een huurovereenkomst van 1,5 jaar, met mogelijkheid tot verlengen met telkens een kwartaal.

Onduidelijk is op welk besluit wordt gedoeld. Mocht u doelen op de nieuwbouwplannen van de Poldermolen, dan verwijzen wij u naar het antwoord op vraag 27.

Staat de gemeenteraad bij de Ten aanzien van de opvang van vluchtelingen behandeling van het asielopvang hebben de burgemeester, het college en de raad vraagstuk geheel buiten spel en in welke elk eigen bevoegdheden. mate is het aan elk individueel gemeenteraadslid gegeven nog zijn of Indien een locatie WEL past binnen het haar rol te vervullen waartoe hij of zij door bestemmingsplan en GEEN investering van de de inwoners van de gemeente in maart gemeente nodig is, is het college bevoegd 2022 is verkozen? Of heeft de gezag. De raad wordt dan gevraagd wensen en gemeenteraad geen enkele rol bij de bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van besluitvorming inzake de opvang van de concept bestuursovereenkomst met het COA asielzoekers? ('voorhang-procedure'). Dit geldt bijvoorbeeld voor de locatie Poldermolen 8.

7

In de situatie dat een locatie NIET past binnen het bestemmingsplan en/of WEL een investering van de gemeente nodig is, dan is de raad volop aan zet over o.a. omvang, functionaliteiten en financiering. Dit geldt bijvoorbeeld voor andere (reguliere) woningbouwlocaties, zoals de flexwoningen aan de Noordhoek. 32

Kunnen besluiten van de gemeenteraad gemakkelijk worden overruled als het gaat om asielopvang? Zo ja, waarom is dat? Wat zijn de overwegingen om, als het erop aankomt, helemaal geen rekening te houden met de wensen en bedenkingen vanuit de gemeenteraad?

Ten aanzien van de wensen-en-bedenkingen procedure die doorlopen is voor de locatie Poldermolen 8, heeft het college op 20 juni 2023 via een RIB toegelicht welke bedenkingen zijn ingebracht en hoe het college hiermee om is gegaan. Vervolgens is op 4 juli 2023 een RIB verstuurd, waarin het college specifiek in is gegaan op alle ingebrachte wensen, bedenkingen, vragen en opmerkingen. Zie ook de antwoorden op vraag 5 en 31.

33

34

Hebben asielzoekers voorrang op gewone Papendrechters die een woning zoeken? Sommigen staan al tien jaar op de wachtlijst. Zo ja, waarom?

Asielzoekers hebben geen recht op een woning, maar wel op opvang.

Is het College bereid uit te leggen aan de inwoners dat de gemeenteraad niks te zeggen heeft over de keuzes die bij de asielopvang worden gemaakt en dat alle beslissingen hieromtrent bij het College liggen? Zo nee, waarom niet?

Het college deelt de mening niet dat de gemeenteraad niets te zeggen heeft, en zal dit dan ook niet naar de samenleving communiceren. De gemeenteraad is het afgelopen jaar op meerdere momenten betrokken bij de opvang van vluchtelingen.

Wel heeft het college de wettelijke taak statushouders te huisvesten. De gemeente krijgt elk halfjaar een taakstelling opgelegd. Provincie en Rijk monitoren sterk op het realiseren van die taakstelling. In de door uw raad vastgestelde huisvestingsverordening is (in hoofdstuk 2) vastgesteld welke categorieën woningzoekenden voorrang kunnen krijgen. Statushouders zijn daar onderdeel van.

Zie ook het antwoord op vraag 5. Tot slot Wij gaan ervan uit de vragen hiermee afdoende te hebben beantwoord.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de burgemeester,

J.M. Ansems

M.J.M. van Driel

8