D12. 20250701 RIB Collectieve aanpak en concessie Publieke Laadinfrastructuur Zuidwest Nederland 2026-2036.pdf

Aan de gemeenteraad datum behandeld door

1 juli 2025 L.G.A. van der Kaa

ons kenmerk

2025-0061846

doorkiesnummer

06-40240104

Onderwerp

Collectieve aanpak en concessie publieke laadinfrastructuur Zuidwest Nederland 2026-2036

Geachte mevrouw, heer, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de collectieve aanpak en concessie publieke laadinfrastructuur Zuidwest Nederland 2026–2036. Inleiding De overgang naar elektrisch rijden is in volle gang. Onder invloed van nationale en internationale klimaatafspraken groeit het aantal elektrische voertuigen in Nederland snel. Naar verwachting zijn in 2045 vrijwel alle personenvoertuigen elektrisch (bron: midden scenario ElaadNL Outlook Personenvervoer). Deze snelle groei van het aantal elektrische voertuigen brengt aanzienlijke uitdagingen met zich mee. De behoefte aan laadinfrastructuur is groot, maar wordt bemoeilijkt door de toenemende druk op het elektriciteitsnet, de beschikbare openbare ruimte en de beperkte capaciteit voor de uitvoering in de gehele keten. Dit vraagt om doordachte en efficiënte oplossingen die enerzijds gericht zijn op uitbreiding van de laadinfrastructuur en anderzijds de impact en strategie op de lange termijn voor ogen hebben, waaronder het beperken van de knelpunten op het elektriciteitsnet. Dit stelt ons voor een grote uitdaging: het realiseren van voldoende, betrouwbare en betaalbare laadinfrastructuur, zodat deze transitie op een verantwoorde en haalbare manier kan plaatsvinden.

Bereiken van ambities Om invulling te geven aan de ambities en behoeften is er een onderzoek uitgevoerd naar de (toekomstige) uitrol en realisatie van publieke laadinfrastructuur en naar de vorm hoe dit het best kan worden gedaan. Dit onderzoek richtte zich op de vraag hoe gemeenten zich het beste kunnen voorbereiden op de aanzienlijke opgaven die hen te wachten staan op het gebied van publieke laadinfrastructuur, inclusief bijkomende uitdagingen zoals netcongestie. Daarbij is gekeken naar de twee gangbare marktmodellen voor het maken van afspraken en het contracteren van marktpartijen voor het plaatsen en exploiteren van publieke laadpalen in de openbare ruimte: 1. Openmarktmodel Een model waarbij gemeenten algemene regels opstellen en elke marktpartij die aan deze regels voldoet een contract kan afsluiten voor het plaatsen en exploiteren van publieke laadpalen. Dit is het model zoals nu dit nu gehanteerd wordt binnen Papendrecht. 2. Concessiemodel Een model waarbij na een aanbesteding één of enkele aanbieders worden geselecteerd en een contract wordt afgesloten voor het plaatsen en exploiteren van publieke laadpalen. Het onderzoek toont aan dat het concessiemodel, gezien de uitdagingen die gemeenten te wachten staan, de meest geschikte aanpak is. Een concessiemodel komt vooral tot zijn recht in een collectieve aanpak zoals voorzien in de samenwerking met Rotterdam.

De belangrijkste voordelen van het concessiemodel zijn: • Meer regie en sturingsmogelijkheden: In het concessiemodel worden laadprijzen, kwaliteitseisen, eisen aan netbewust en slim laden en datadeling vooraf vastgelegd en via aanbesteding geborgd. • Lagere laadtarieven: Door schaalvoordelen en scherpe aanbesteding ontstaan doorgaans lagere kosten voor gebruikers dan in het open marktmodel. • Minder ambtelijke capaciteit nodig: Contractmanagement, aanbesteding en uitvoering worden centraal georganiseerd. Gemeenten hoeven alleen laadlocaties vast te stellen. • Borging van landelijke en Europese verplichtingen: Via de concessie kunnen eisen rond cyber security, prijstransparantie, netbewust laden en nieuwe betaalstandaarden direct worden afgedwongen. • Open marktmodel is kwetsbaar: Gemeenten lopen in de praktijk tegen wildgroei van ChargePointOperators (CPO) aan, met grote verschillen in laadtarieven, beperkte datadeling en hoge beheerkosten. Juridische houdbaarheid staat bovendien onder druk vanwege gelijke behandelingsplicht. Uiteraard kent het concessiemodel ook aandachtpunten. De belangrijkste aandachtspunten zijn onderstaand op hoofdlijnen beschreven: • Een concessie is op dit moment tegenstrijdig aan de Integrale visie laadinfra Papendrecht: De concessie past beter bij de huidige tijd en de behoeften.

Het huidige openmarktmodel wordt onbeheersbaar door het groeiende aantal CPO's binnen onze gemeente. Dit herijkte uitgangspunt vormt de basis het "programma laden Papendrecht" dat we in 2025 opstellen. • Het exacte aantal laadpalen is nog niet inzichtelijk: Hiervoor stellen we als Papendrecht in de breedte (los van deelname aan de concessie) in 2025 nieuwe een strategische plankaart op met een doorkijk naar 2030. Op deze manier borgen we dat vraag en aanbod in balans met daarbij de kanttekening dat we het aanbod iets vooruit willen laten lopen op de vraag. Tevens is een actuele plankaart een voorwaarde om deel te kunnen nemen aan de concessie. • De bestaande laadpalen gaan niet over in de concessie: Voor de bestaande laadpalen zijn afspraken gemaakt met de huidige laadpaalexploitanten voor wat betreft beheer en onderhoud van het bestaande areaal. In de basis blijven deze afspraken van kracht. Na de exploitatieperiode gaan we en moeten we sowieso het gesprek aan met de CPO's over de betreffende laadpalen. • Later instappen binnen deze concessie is niet mogelijk: Een nieuwe mogelijkheid ontstaat pas bij een volgende aanbestedingsronde na afloop van de looptijd van deze concessie (naar verwachting 3 tot 5 jaar). Hoe verder? In 2022 heeft u de Integrale visie laadinfra Papendrecht vastgesteld. In deze visie is het open markt model van toepassing verklaard.

Gelet op de recent ingestelde omgevingswet hebben we ervoor gekozen een programma laden Papendrecht te introduceren. Op basis hiervan geven we invulling aan hetgeen de omgevingswet voorschrijft. Tevens kunnen we onze ambities onder andere op het gebied van laadinfra via dit programma concreet en waarmaken. Gelet op het bovenstaande heeft het college besloten deel te nemen aan de concessie Zuidwest Nederland. De aanbesteding hiervoor start in Q3-2025. Volgens de huidige stand van zaken start de aanbesteding in Q3-2025. De gunning is voorzien in Q1-2026 alvorens in Q2-2026 de nieuwe concessie operationeel moet zijn.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Papendrecht, de secretaris, de burgemeester,

J.M. Ansems

M.J.M. van Driel