D10. 20220118 RIB Financiele ontwikkeling VRZHZ.pdf

Aan de gemeenteraad

datum

18-01-2022

behandeld door

M. Penders

ons kenmerk

2022-0001415

Onderwerp

Financiële ontwikkeling Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid (VRZHZ).

Geachte mevrouw, heer, Met deze raadsinformatiebrief willen wij u op de hoogte brengen van de financiële ontwikkelingen binnen de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ). Ondanks de bijdrage van de gemeenten aan de begroting van de VRZHZ al jaren een stabiel beeld toont en er buiten de gebruikelijke indexaties geen sprake is geweest van extra verhogingen, zijn er een aantal factoren die eraan bijdragen dat er vanaf 2023 sprake is van een structureel tekort. Dit tekort ontwikkelt zich tot een omvang van € 1,6 mln. vanaf 2023. Voor de gemeente Papendrecht een nadeel van € 103.000. Het tekort is ondanks bezuinigingen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd niet meer op te vangen. Daarnaast constateren we gelijktijdig dat waar de resultaten van de jaarrekeningen tot en met 2019 een positief resultaat lieten zien, en deze middelen terugvloeide naar de gemeenten, dit vanaf 2020 in de rode cijfers terecht is gekomen. Het tekort over 2020 is nog opgevangen binnen de bestaande reserves. De factoren die leiden tot het tekort vanaf 2023 betreffen vooral:    

Grotere stijging van de loonkosten dan de loonindex die wordt ontvangen; Stijgende kosten voor onderhoud en inkoop die hoger liggen dan de compensatie prijsindex; Stijgende ICT kosten, onder andere vanwege thuiswerken en eisen aan beveiliging; Het vervallen van de jaarlijkse bijdrage van de regio Midden- en West Brabant aan de exploitatie van de blusboot.

Ook in gesprekken met de wethouders financiën is de inzet richting de VRZHZ, dat wij een realistische begroting verwachten waarbij kritisch gekeken wordt naar wat minimaal nodig is om de taken op een juiste wijze uit te voeren. Dit alles in lijn met het vastgestelde ontwerpbeleidsplan 20222025 behandeld in de raad van 4 november jl. Daarnaast heeft de veiligheidsregio te maken met grote financiële risico's. Het grootste risico betreft de Europese deeltijdrichtlijn waarbij betaling aan vrijwilligers en beroepspersoneel gelijk getrokken moet worden. De omvang kan oplopen tot een kostenpost van € 3,5 mln. Door een landelijke stuurgroep wordt nader onderzoek gedaan naar een toekomstbestendig brandweerstelsel waarbij we er vooralsnog uitgaan van volledige compensatie door het Rijk mocht dit nodig zijn. Daarnaast spelen er nog risico's o.a. op het gebied van de invoering van de omgevingswet, informatieveiligheid, de groeiopgave waar het gaat om woningen en werkgelegenheid wat de intensiteit van het risicogebied van de VRZHZ zal vergroten en dus ook de kosten. Hier zal wel gedeeltelijke compensatie tegenover staan via de algemene uitkering cluster openbare orde en veiligheid.

Voor een nadere toelichting over de ontstane situatie, maar ook secundair de forse risico's die er zijn door externe ontwikkelingen en welke nog niet zijn meegenomen in de huidige verhoging, verwijzen wij u graag naar de bijlages die door de VRZHZ zijn opgesteld. De geschetste financiële ontwikkeling en bijbehorende risico's zullen uitgewerkt worden in de begroting 2023 van de VRZHZ en zal een plek krijgen in de kaderbrief 2023.

1

Hoogachtend, Burgemeester en wethouder van Papendrecht, de secretaris, de waarnemend burgemeester,

J.M. Ansems MSc

mr. drs. A.M.M. Jetten

2

Zes sporen Wij werken onze inzet uit langs zes sporen:

1. Passend acteren op het risicobeeld van onze aandachtsgebieden

we jongeren bewust in het voorkomen en bestrijden van brand. Ook bieden we hun een leertraject aan om door te stromen naar een functie als vrijwilliger of beroeps.

Wij hebben de kennis en ervaring in huis om gemeenten en veiligheidspartners te ondersteunen en te adviseren over veiligheidsrisico’s die zich in onze regio voordoen. Van waterveiligheid en goederentransport van 4. Informatiegestuurd werken Wij ontwikkelen ons naar een informatieknooppunt voor gevaarlijke stoffen tot gezondheidsrisico’s (zoals actuele veiligheidsinformatie in Zuid-Holland Zuid. Op de een pandemie) en nieuwe risico’s door innovaties en meldkamer willen we het Multi Intelligence Center (MIC) maatschappelijke ontwikkelingen. Met deze adviezen realiseren om 24/7 ondersteuning te bieden aan onze verkleinen we risico’s en kunnen we de bestrijding collega’s op straat met real-time informatie over het zo goed mogelijk uitvoeren als het toch mis gaat. De incident waarvoor ze zijn opgeroepen. Daarnaast borgen afhankelijkheid van systemen en voorzieningen neemt we dat we zelf zijn voorbereid en continuïteit leveren bij toe. Een crises kan mede hierdoor een groot effect uitval van ICT en telecommunicatie. hebben. Hierop bereiden we ons voor met planvorming en duidelijke handelingsperspectieven voor de bevolking.

2. Deskundig adviseren in risicobeheersing en verbindend regisseren in crisisbeheersing We adviseren en werken risico- en crisisgericht en investeren in onze netwerken. Zo werken we aan een sterke zorgketen en borgen de zorgcontinuïteit in de hele zorgketen. Ook zetten wij onze kennis en aanpak effectief in bij nieuwe vraagstukken van sociale of maatschappelijke aard. Wij verbinden de juiste partijen aan elkaar bij veiligheidsvraagstukken en verhogen het veiligheidsbewustzijn en het veiligheidsniveau in onze regio. Wij vormen het kennis- en expertisecentrum voor brandveiligheid en omgevingsveiligheid. In de bestrijding stellen we de aard en omvang van een crisis centraal. Daardoor zullen we steeds vaker samenwerken met andere betrokken regio’s of landelijke partijen, bijvoorbeeld op het gebied van informatievoorziening.

3. Het leveren van krachtige brandweerzorg op maat door beroeps en vrijwilligers Bij incidentbestrijding stellen wij alles in het werk om met modern materieel een kwalitatief hoogwaardige repressieve brandweerzorg te waarborgen. Met goed opgeleide en goed uitgeruste vrijwilligers en beroepsmatig aangesteld brandweerpersoneel. We werken uniform samen met oog voor de diversiteit op de brandweerposten. Het beleid voor bluswater en bereikbaarheid passen we aan, omdat er minder brandkranen zijn en minder capaciteit is om de watertoevoer te borgen. Bij de jeugdbrandweer maken

5. Omgevingsgericht werken aan zelfredzaamheid We gaan minder zenden en meer luisteren naar onze omgeving. We kiezen voor een doelgerichte aanpak. Wij onderzoeken de mogelijkheid van een eigen Risk Factory, waarin we samen met onze partners de bezoekers laten beleven hoe zij onveilige en ongezonde situaties in hun dagelijks leven kunnen herkennen en hoe zij hierbij adequaat kunnen handelen.

Ontwerpbeleidsplan 2022 - 2025

6. Wendbaar en duurzaam organiseren De veranderingen en ontwikkelingen in onze omgeving vragen om een wendbare, lerende en flexibele organisatie. Om succesvol invulling te geven aan een veilige leefomgeving investeren we blijvend in kennis, expertise, vaardigheden en het netwerk van medewerkers. In onze huisvestingsvisie maken we op een gezonde en effectieve manier tijd- en plaats onafhankelijk werken mogelijk. We zoeken nadrukkelijk de afstemming met het algemeen bestuur om de financiële positie van de VRZHZ te bespreken en om heldere financiële kaders te hebben, waarbinnen wij onze taken moeten uitvoeren. .

Versie 1.2

Romboutslaan 105, 3312 KP Dordrecht Postbus 350, 3300 AJ Dordrecht

Ons hele beleidsplan lezen? Dat kunt u hier vinden…..

T 088 636 50 00 E mail@vrzhz.nl

www.vrzhz.nl

www.vrzhz.nl

Het beleidsplan 2022-2025 geeft ons focus om elk jaar de juiste dingen te doen om onze inwoners, bedrijven en bezoekers een veilige en gezonde omgeving te bieden. Hiervoor is een goede samenwerking tussen alle partijen essentieel. Daarom verbinden, coördineren en faciliteren wij alle betrokken partijen om Het beleidsplan 2022-2025 ons focus om de hetramp juisteoftecrisis doen incidenten, rampen en crisesgeeft te voorkomen. Alselk eenjaar incident, om onze inwoners, en bezoekers veilige gezonde omgevingmaar te plaatsvindt, komen bedrijven we met onze partners ineen actie. Nieten alleen operationeel, bieden. Hiervoor is een goede samenwerking tussen alle partijen essentieel. ook op kantoor werken we blijvend aan het verbeteren van onze deskundigheid, Daarom verbinden wij betrokken rampen crises teweten processen en dienstverlening. Wepartijen voelen om onsincidenten, betrokken bij onze en inwoners, voorkomen. Als een incident, of crisis komen we in actie. wat in de samenleving leeft enramp spelen daaropplaatsvindt, in. Als organisatie werken we Dat kan heel verschillend zijn. Vanwaarbij niet spoedeisende incidenten zoals een kleine voortvarend en daadkrachtig, we hulp bieden, advies geven en oplossingen bermbrand tot grote incidenten of rampen waarbij we met onze partners intensief zoeken. We staan 24 uur per dag, 365 dagen per jaar paraat. samenwerken.

Daarvoor staan we 24 uur per dag, 365 dagen per jaar paraat. We voelen ons betrokken bij onze inwoners, weten wat in de samenleving leeft en spelen daarop in. Als organisatie werken we voortvarend en daadkrachtig, waarbij we hulp bieden, advies geven en oplossingen zoeken.

Ons startpunt is inzicht hebben in de risicovolle situaties in onze regio. De vijf risico’s in onze regio die het hoogst scoren zijn

Ontwerpbeleidsplan 2022 - 2025

1 10 31 Veiligheidscentrum Spinel

gemeenten

brandweerposten

460.000

Overstroming dijkring 16 (Alblasserwaard Vijfheerenlanden) Grof en extreem geweld, terrorisme Pandemie

Kenmerken van onze regio • 10 gemeenten: Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Hoeksche Waard, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht. • 31 brandweerposten. • Spinel Veiligheidscentrum. • 460.000 inwoners op 726 km2. • Ondernemende regio met veel industrie en risicovolle bedrijven en evenementen. • Veel toerisme in de historische steden, de natuurgebieden en de molens bij Kinderdijk. • Veel personen en goederen vervoer over weg, spoor en water: A15, A16, A27, A29, reguliere spoor, HSL en Betuwelijn en over de Lek, Waal, Merwede en Maas. • Meerdere gebieden liggen onder zeeniveau - dreiging van een overstroming komt in onze regio vanuit zee én vanuit de rivieren. • Grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen worden vervoerd via spoor, weg, water en ondergrondse buisleidingen.

Digitale verstoring Langdurige stroomuitval

Maatschappelijke ontwikkelingen • Vergrijzing en individualisering. • Flexibilisering arbeidsmarkt en méér digitaal werken. • Méér kwetsbare groepen: groeiende kloof tussen arm en rijk, jong en oud. • Klimaatverandering: vaker extreme weersomstandigheden. • Alternatieve energiebronnen: meer zonnepanelen en buurtbatterijen. • Invloed sociale media en afhankelijkheid van data. • De gevolgen van de coronacrisis. Specifieke regionale ontwikkelingen • Veel groot onderhoud aan wegen, bruggen, tunnels en sluizen in de regio. • Woningbouwopgave in combinatie met het realiseren van ruimte voor bedrijvigheid, cultuur en evenementen in spoorzone Dordrecht en Zwijndrecht en in de gebieden met overstromingsgevaar.

inwoners op 726 km2

Molenlanden Alblasserdam H.I. Ambacht Papendrecht Zwijndrecht

Hoeksche Waard

Dordrecht

Sliedrecht

H’veld Giessendam

Gorinchem

Wettelijke ontwikkelingen • Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s (WVR). • Omgevingswet.

Ons risicobeeld Belangrijk is dat we inzicht hebben in risicovolle situaties. Daarbij kijken we naar: 1. de kans dat zich een ramp of crisis voordoet 2. de impact die het kan hebben op de vitale belangen van de samenleving

We zien een toename van dynamische, minder voorspelbare risico’s en maatschappelijke vraagstukken. Dit wordt veroorzaakt door: • veranderingen in de internationale veiligheid • klimaatverandering • digitalisering • vergrijzing en individualisering Deze risico’s kunnen de vitale belangen van onze samenleving raken en maatschappelijke onrust en ontwrichting veroorzaken. Denk aan: • terroristische aanslagen • cybercrime en digitale ontwrichting • explosies in industriële installaties • overstromingen en stroomuitval

Onze visie Wij vergroten de veiligheid van iedereen die in Zuid-Holland Zuid woont, werkt of recreëert. We stimuleren en bevorderen veiligheid en veilig gedrag. We doen dit met deskundige medewerkers en in nauwe verbinding met onze gemeenten en samenwerkingspartners. We gebruiken

steeds meer data om de veiligheid te verbeteren. Wij werken risicogericht en tonen flexibiliteit bij het oppakken van strategische opgaven. Bij incidenten reageren we adequaat om een onveilige situatie te voorkomen, te beperken of te bestrijden.

Waar ligt onze focus in 2022-2025? Spoor, weg en waterveiligheid zijn voor onze regio indringende vraagstukken. Een deel van de woningbouwopgave vindt bijvoorbeeld plaats in de spoorzone, een ander deel in gebieden die bij een overstroming onder water lopen. Wij handelen in deze vraagstukken als deskundig adviseur om het veiligheidsniveau te verhogen en het veiligheidsbewustzijn te vergroten. En als het toch een incident, ramp of crisis wordt, zijn wij een crisisorganisatie op maat, die de juiste partijen en expertise bij elkaar brengt. We waren meer gericht op zogenaamde flitsrampen, zoals een explosie of een brand met een relatief korte tijd van bestrijden. Nu is er meer aandacht nodig voor crises met een langere duur en gevolgen die de maatschappij ontwrichten. Denk aan de Covid-19 pandemie, digitale verstoringen en langdurige stroomuitval. Crises die zich niet aan regiogrenzen houden. Juist daarin ligt de rol van de VRZHZ om de inzet en bestrijding regionaal te coördineren als het gaat om openbare orde en veiligheid. We gebruiken de kennis en expertise van andere partijen en brengen die in de voorbereiding en de bestrijding bij elkaar. Daarnaast geven we de komende beleidsplanperiode antwoord op de

vraag hoe we een toekomstbestendig brandweerstelsel creëren. Hierbij houden we rekening met de volgende ontwikkelingen: • Aan Europese regelgeving voldoen (deeltijdrichtlijn). Op grond hiervan moet een groter onderscheid worden gemaakt tussen beroepsbrandweer en vrijwilligers. Uitgangspunt is dat de verplichte opkomst en kazernering bij vrijwilligers weggaat. Voor de beroepsmedewerker blijft deze verplichting. • Brandweertaken nog beter differentiëren. We bieden alle brandweerlieden een solide basis en we spreiden meer de specialistische taken voor specifieke risico’s. • Risicogerichte benadering hanteren. We kijken naar het risico van het betreffende gebied om te bepalen wat de gewenste tijd is dat de brandweer ter plaatse is.

Notitie Aan:

De raden en colleges van de

Van:

Het algemeen bestuur VRZHZ

Datum:

December 2021

deelnemende gemeenten aan de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid Onderwerp:

Notitie (financiële) ontwikkeling VRZHZ

Beste leden van raden en colleges, De begroting van de VRZHZ laat al jaren achter elkaar een stabiel beeld zien. Maar door diverse factoren zien we een structureel tekort in onze begroting ontstaan wat opgelost moet worden om onze taken blijvend te kunnen vervullen. Daarnaast zien we dat er de komende jaren een aantal, veelal exogene ontwikkelingen op ons afkomen die gepaard gaan met structurele kosten. Hierover is in de afgelopen periode in het algemeen bestuur gesproken. Het algemeen bestuur komt met de volgende voorstellen: 1.

Vasthouden aan de visie op de VRZHZ zoals geformuleerd in Haamstede 2019;

2.

Geen verlaging van het zorgniveau;

3.

Een reparatiebijdrage van structureel €1,6 mln per 2023 om de basis op orde te brengen;

4.

Ontwikkelingen uitwerken via een businesscase en deze in te brengen bij de begrotingsbehandelingen in de komende jaren zodat de gemeenteraden hier via een zienswijze op kunnen reageren.

In deze notitie nemen we u mee in de achtergronden en de voorstellen. De ontwikkelingen hangen sterk samen met het ontwerpbeleidsplan 2022-2025 dat in de periode juli – november is besproken met de gemeenteraden. De financiële voorstellen komen met de begroting 2023 in de periode van de nieuwe gemeenteraden, na de verkiezingen in maart 2022. Deze notitie is zo opgezet dat deze kan worden gebruikt voor het informeren van de huidige colleges en raden als de nieuwe colleges en raden. Het is goed de ontwikkelingen en voorstellen te plaatsen in de historische context. Om die reden wordt gestart met een historische schets van de VRZHZ. Achtereenvolgens wordt in deze notitie ingegaan op: 1.

Historische schets VRZHZ;

2.

De ontwikkelingen in de periode 2022-2025;

3.

Het structurele tekort voor “basis op orde”;

4.

Oplossingsrichtingen;

5.

De betrokkenheid van de gemeenten.

1. Historische schets VRZHZ 1.1

Bezuinigingen in de periode 2013-2020

De VRZHZ is opgericht in 2009. Per 1-1-2013 heeft een grote verandering plaatsvonden door de regionalisering van de brandweer. Lokale brandweerkorpsen zijn (bij wet) overgegaan naar de VRZHZ. Met de regionalisering is besloten tot een structurele bezuiniging van 15% op de gemeentelijke inbreng op het gebied van basisbrandweerzorg en overhead. Dit betrof een bedrag van € 3,9 miljoen per jaar. De grootste besparingen zijn gevonden in efficiencymaatregelen (1,3 mln), binnen de formatie als gevolg van de reorganisatie (0,85 mln), verkleining van de 24-uursdienst (0,6 mln) en een besparing op bedrijfsvoeringskosten (0,4 mln). Medio 2014 kwamen een aantal niet vermijdbare kostenstijgingen in beeld ter grootte van gemiddeld € 4,7 miljoen per jaar. Onder andere het niet langer compensabel zijn van BTW voor overheden, alsmede CAO-loonkostenstijging en herijkingen als gevolg van de regionalisering. Er is een aanvullend onderzoek gestart naar bezuinigingen waarbij de voorstellen door bureau Berenschot zijn getoetst. In november 2015 heeft het algemeen bestuur ingestemd met aanvullende maatregelen ter grootte van € 1,3 miljoen per jaar. Met de reeds vastgestelde bezuinigingen van € 3,9 miljoen, kwam daarmee het totale bezuinigingsbedrag op € 5,2 miljoen. Dit betekende dat de bezuinigingen en de kostenstijgingen per saldo ongeveer in evenwicht waren. 1.2

Kostenverdeelsleutel, benchmark en uitkering gemeentefonds

De verdeelsleutel van de kosten over de gemeenten ten tijde van de regionalisering was een zogenaamde “historische verdeelsleutel”. Deze was gebaseerd op kosten die gemeenten in het verleden voor de brandweerzorg in de eigen gemeente betaalden. In februari 2018 is door het algemeen bestuur ingestemd met een nieuw verdeelmodel op basis van de uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds, sub-cluster brandweerzorg en rampenbestrijding. De totale hoogte van de begroting van de VRZHZ is bij dit besluit niet gewijzigd, alleen de verdeling van de bijdragen door de gemeenten. Dit betekent dat het voor een individuele gemeente wel tot een voordeel of nadeel op de gemeentelijke bijdrage heeft geleid. Bij het onderzoek naar een nieuwe kostenverdeelsleutel in 2017 werd zichtbaar dat er een groot nadelig verschil zat van € 12 mln tussen de bijdrage die de gemeenten gezamenlijk ontvangen uit het gemeentefonds en de bijdrage aan de VRZHZ. Hiertoe is in 2018 een benchmark opgestart met vier andere regio’s (Zaanstreek-Waterland, IJsselland, Drenthe, Gelderland-Zuid). Geconcludeerd is dat we de veiligheidsregio zijn met de meest complete begroting. Zo vallen binnen onze begroting de huisvestingskosten, bevolkingszorg- en FLO-kosten (kosten voor vervroegd leeftijdsontslag) waarmee een groot deel van het verschil is te verklaren.

Daarnaast hebben we in ons primair proces relatief gezien meer kosten aan besturende processen en brandweerprocessen. De besturende processen hebben betrekking op de inzet op control, rapportage en afstemming, maar ook de wijze waarop we gemeenten ondersteunen. Dit sluit aan op de bevindingen van een visitatierapport in 2018, waarin wordt gesteld dat de VRZHZ op verschillende dossiers haar meerwaarde heeft laten zien. Het vluchtelingenvraagstuk en de landelijke Koningsdag in Dordrecht zijn als voorbeelden genoemd.

pagina 2 van 8

Bij brandweerprocessen zien we de fijnmazigheid van ons netwerk brandweerposten terug (in vergelijking met bijvoorbeeld Drenthe waar hogere opkomsttijden worden gehanteerd), en dat we op een schaal van een kleine regio veel specialistische taken in relatie tot ons risicoprofiel hebben. Het algemeen bestuur heeft hierover besloten dat een aantal kosten niet tot nauwelijks is te beïnvloeden (huisvesting, FLO), maar dat er wel degelijk handelingsperspectief is. Onderdeel van dit handelingsperspectief is het voeren van een lobby richting het ministerie op de (h)erkenning van ons regionaal risicoprofiel en daarmee een verhoging van onze inkomsten uit de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Dit is de afgelopen periode onder de aandacht van het ministerie gebracht, maar heeft nog niet geleid tot verhoging van de bijdrage. Dit komt mede omdat de BDuR een gesloten systeem is. Dus als onze regio meer ontvangt gaat dat ten koste van andere regio’s. Het verschil tussen de gemeentelijke bijdrage aan de VRZHZ en de uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds is anno 2021 gereduceerd naar € 6 mln. We zien hierin onder andere dat de uitkering uit het gemeentefonds de afgelopen jaren sneller is gestegen dan de bijdrage van de gemeenten aan de VRZHZ.

Daarnaast wordt een deel van het verschil verklaard doordat de uitkeringsfactor regulier 2 jaar na het uitkeringsjaar wordt bijgesteld. Met andere woorden: de uitkering ten tijde van het onderzoek in 2017/2018 is achteraf bezien hoger dan bekend ten tijde van het onderzoek. Opgemerkt wordt dat op dit moment een herziening van het gemeentefonds plaats vindt waarbij nog niet bekend is wat de gevolgen voor het cluster brandweer en rampenbestrijding zijn. 1.3

Visie op de VRZHZ

In 2019 is door het algemeen bestuur een visie op de VRZHZ geformuleerd. Deze visie vormt de basis onder het beleidsplan 2022-2025. Met deze visie is invulling gegeven aan aanbevelingen uit het visitatierapport van 2018 om keuzes voor de toekomst te maken waar het de strategische koers van de VRZHZ betreft. De kern van deze visie uit 2019: 

De VRZHZ is een zelfstandige regio met de kernwoorden: compact, nabij en veerkrachtig.



We werken op inhoud samen met gemeenten, andere gemeenschappelijke regelingen en veiligheidsregio’s.



De VRZHZ agendeert en faciliteert veiligheidsvraagstukken en geeft zichtbaarheid aan vernieuwing en innovaties die leiden tot efficiency.



We onderhouden een eigen crisisorganisatie, waarbij in de aanpak van zowel risico- als crisisbeheersing de inhoud centraal staat.



Compact en nabij zien we onder andere terug in het fijnmazig netwerk van brandweerposten, waarbij we een brede taakopvatting hanteren van wettelijke-, dienstverlenende taken en gemeenschapszin (oa verbinding met omgeving, werkgevers).

 1.4

Mens en werk zijn in de VRZHZ in balans. Vijfheerenlanden

Per 1-1-2019 zijn de gemeenten Leerdam en Zederik opgegaan in de gemeente Vijfheerenlanden en over gegaan naar de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Door de VRZHZ is een uittreedsom berekend van € 7,8 mln. Na arbitrage is een uittreedsom ontvangen van € 5,1 mln. Hiermee is de reserve Vijfheerenlanden gevormd.

pagina 3 van 8

De vervallen inkomsten als gevolg van het uittreden van Leerdam en Zederik bedragen € 2,8 mln per jaar. De directe kosten die zijn vervallen bedragen € 1,3 mln. Dit betekent dat er een structurele frictieopgave ligt van € 1,5 mln per jaar. Per 2023 is voorzien dat € 1,25 mln aan bezuinigingen is gerealiseerd. Besparingen zijn gerealiseerd op onder andere de inzet voor risicobeheersing, een besparing op de kapitaallasten en op de garantieverplichting aan oefencentrum Spinel. Voor de resterende € 0,25 mln is huisvesting de belangrijkste onderzoeksrichting. 2. Ontwikkelingen in de periode 2022-2025 In december 2021 is beleidsplan 2022-2025 vastgesteld in het algemeen bestuur. In dit plan is de koers voor de komende jaren uitgewerkt, gegeven het risicobeeld van onze regio, de (maatschappelijke) ontwikkelingen en de visie van onze Veiligheidsregio. In het ontwerpbeleidsplan komen een aantal ontwikkelingen naar voren waarvan bekend is dat ze financiële impact hebben. Hieronder worden deze kort toegelicht. Overigens wordt opgemerkt dat deze ontwikkelingen sowieso als vraagstuk op de VRZHZ afkomen, dat staat los van het beleidsplan. In het beleidsplan worden ze wel in de context van onze visie geplaatst. 2.1

Deeltijdrichtlijn – toekomstbestendig brandweerstelsel

De Europese deeltijdrichtlijn gaat uit van het principe dat gelijk werk in voltijd en in deeltijd gelijk beloond moet worden. Dit conflicteert met de wijze waarop het huidig brandweerbestel is vormgegeven. Het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Veiligheidsberaad hebben vastgesteld dat veel waarde wordt gehecht aan het huidige hybride stelsel van beroeps- en vrijwillig brandweerpersoneel in Nederland. Dit is vertaald in een opdracht aan een landelijke stuurgroep voor een onderzoek naar een toekomstbestendig brandweerstelsel. Een ontbindende voorwaarde vanuit het Veiligheidsberaad is dat alle incidentele en structurele kosten door het Rijk worden gedragen. Verbonden met dit onderwerp is de vraag hoe lang het op de grotere vrijwilligersposten zoals Gorinchem en Zwijndrecht mogelijk is om met name tijdens daguren met vrijwilligers te blijven werken of dat personeel in dagdienst noodzakelijk is om de paraatheid te borgen. De structurele kosten voor onze regio zullen naar verwachting tussen de € 2 en 3,5 mln bedragen. 2.2

Omgevingswet

Cebeon heeft een landelijk onderzoek gedaan naar de betekenis van de komst van de Omgevingswet voor de veiligheidsregio’s. Op basis van dit landelijk beeld worden de kosten geraamd op structureel € 800.000 per jaar. Binnen de VRZHZ wordt een analyse uitgevoerd om te komen tot een meer gedetailleerde raming en onderbouwing. We werken bij de uitwerking van de Omgevingswet nauw samen met de Dienst Gezondheid & Jeugd en de Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid. 2.3

Informatieveiligheid

Het gebruik van collectieve voorzieningen en de relaties tussen gemeenten, regio’s en Rijk onderling maakt dat partijen afhankelijk zijn van elkaars niveau van informatieveiligheid. Het Veiligheidsberaad heeft daarom gevraagd voor een versnellingsplan om te komen tot een geborgd basisniveau voor informatieveiligheid in de veiligheidsregio’s per 1-1-2023. Dit basisniveau is gebaseerd op de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO). In technisch opzicht is in de VRZHZ

pagina 4 van 8

al veel gedaan, de inspanningen zitten vooral op het organisatorisch vlak. De structurele kosten worden geraamd op € 0,2 mln. 2.4

Evaluatie WVR

Een ontwikkeling waarvan de effecten nog niet in te schatten zijn, is die van de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio’s (WVR). De evaluatiecommissie heeft een aantal stevige adviezen gegeven. Afgewacht moet worden hoe deze adviezen zich vertalen in wetgeving en wat de betekenis daarvan voor de veiligheidsregio’s is. 2.5

Voorziene groei van de regio

De regio kent de komende jaren een groeiopgave waar het gaat om woningen en werkgelegenheid. Uit inventarisatie blijkt voor de regio in totaal een doelstelling van ruim 30.000 woningen. Gerekend met een gemiddelde van 2 personen per huishouden betekent dit een toename van 60.000 inwoners, ruim 13% tov het huidige aantal. Daarnaast kent alleen al de Drechtsteden op weg naar 2030 een doelstelling van een groei van 30.000 arbeidsplaatsen. Deze groei zal leiden tot een groei van de veiligheidsopgave, meer incidenten en bijvoorbeeld meer bouwplannen die beoordeeld moeten worden. Als gevolg van de groei van de regio stijgt ook de uitkering die gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds cluster brandweerzorg en rampenbestrijding. 2.6

Risk-Factory

In een Risk Factory werken we als Veiligheidsregio samen met regionale partners en kunnen we regionale problematiek aankaarten, zoals de waterveiligheid. Andere onderwerpen die aan bod komen zijn verkeersveiligheid, drugs, vuurwerk, brandveiligheid, onveilige situaties thuis, groepsdruk, nepnieuws en sexting. Dit met het oog op het vergroten van de zelfredzaamheid en veerkracht van onze kinderen. Maar ook van ouderen. De businesscase voor de Risk Factory wordt de komende periode uitgewerkt maar rekening wordt gehouden met een bijdrage van structureel € 0,2 mln. 2.7

Multi Intelligence Center

Samen met de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) en de multi-partners in het Directorium van de Meldkamer Rotterdam (MKR) werkt de VRZHZ aan een Multi Intelligence Center (MIC). Hiermee beogen wij een 24/7 uur ondersteuning van collega’s ‘op straat’ met real-time informatie over het incident waarvoor ze zijn opgeroepen. Hiervoor koppelen we informatie uit meerdere databasesystemen en meldkamerbronnen aan informatie van andere diensten. Ook betrekken we informatie uit andere bronnen, zoals websites, camerabeelden en sociale media. Met dit systeem alarmeren we gericht de benodigde eenheden. De raming van structurele kosten loopt gezien over meerdere jaren op naar € 0,4 mln. 2.8

Incidentbestrijding te water

In 2021 is een visie incidentbestrijding op het water uitgewerkt, die we de komende periode implementeren. Naast de blusboot Zuid-Holland heeft onze regio blusvoorzieningen op de veerdienst in Gorinchem. Vanaf 2023 gaan deze veerdiensten over op elektrische schepen waarbij het aanbrengen van blusvoorzieningen niet langer mogelijk is. Hiervoor moeten alternatieven worden bedacht. De raming is dat hiervoor € 110.000 per jaar aan kapitaalslasten extra nodig is. 3. Een structureel tekort voor “basis op orde”

pagina 5 van 8

De bijdrage van de gemeenten aan de begroting van de VRZHZ toont al jaren een stabiel beeld waarop alleen loon- en prijsindexeringen zijn toegepast. Hierbij opgemerkt dat de individuele bijdrage van een gemeente een verschillend beeld laat zien omdat per 2019 een nieuwe kostenverdeelsystematiek tussen de gemeenten is ingevoerd waarbij er voor- en nadeelgemeenten zijn. De afgelopen jaren zijn er positieve rekeningresultaten geweest, met name door versnelling van de bezuinigingsopgave. Incidenteel is over de periode 2014-2019 in totaal 11,2 mln terug gegeven aan de gemeenten. Over 2020 is voor het eerst een tekort ontstaan dat is opgevangen uit de reserve Vijfheerenlanden. We zien een aantal factoren die eraan bijdragen dat dit tekort structureel is en zich ontwikkelt tot een omvang van € 1,6 mln (noot: dit tekort voor de basis op orde staat los van de ontwikkelingen zoals genoemd in hoofdstuk 2). Dit tekort is niet meer op te lossen binnen de eigen begroting gegeven de bezuinigingen en opgaven van de afgelopen jaren. De factoren onder het tekort betreffen vooral: 

Grotere stijging van de loonkosten dan de loonindex die we ontvangen;



Stijgende kosten voor onderhoud en inkoop die hoger liggen dan de prijsindex;



Stijgende ICT kosten, onder andere vanwege thuiswerken en eisen aan beveiliging;



Een jaarlijkse bijdrage die de regio Midden- en West Brabant doet aan de exploitatie van de blusboot vervalt.

4. Oplossingsrichtingen De afgelopen periode heeft het algemeen bestuur gesproken over het financieel perspectief voor de komende jaren. Het bestuur komt tot 5 hoofdlijnen om voor te leggen aan de gemeenteraden: 1.

Vasthouden aan de visie uit 2019; retraite Haamstede Zie de visie zoals opgenomen in paragraaf 1.3 van deze notitie.

2.

Geen verlaging van het zorgniveau We houden vast aan het zorgniveau op het gebied van brandweerzorg en risico- en crisisbeheersing. Dat betekent bijvoorbeeld dat we de tijd waarin de brandweer ter plaatse moet zijn niet oprekken. We hanteren nu al tijden die ruimer zijn dan wat in de wet staat, maar die wel goed aansluiten op de praktijk in ZHZ. Niet aanpassen van het zorgniveau betekent wel kritisch kijken naar ontwikkelingen en mogelijkheden om onze zorg efficiënt en toekomstgericht te blijven organiseren.

3.

Goed onderbouwen van ontwikkelingen Zeker bij ontwikkelingen waarbij we keuzevrijheid hebben zetten we in op een goede onderbouwing van nut en noodzaak en transparante weergave van de kosten door middel van een businesscase. Aangegeven is om bij initiatieven te onderzoeken of andere partijen / partners aan kunnen haken om zo de kosten te spreiden. Voor incidentbestrijding te water is het van belang dat een gekozen oplossingsrichting gelijkwaardig is voor zowel de oost- als de westkant van de regio.

4.

Realistisch kijken naar mogelijkheden in de begroting Vanwege gerealiseerde besparingen in de afgelopen periode en het nog lopende

pagina 6 van 8

frictievraagstuk Vijfheerenlanden is het toepassen van een “kaasschaafmethode” niet realistisch. Wel is onderzocht dat het oversluiten van de leningenportefeuille een voordeel van gemiddeld € 0,5 mln per jaar oplevert. Dit voeren we uit. Deze € 0,5 mln zetten we in als dekking voor de ontwikkelingen de komende jaren. <actualiseren in november als het al is uitgevoerd> 5.

Duidelijk financieel kader We willen dit bereiken door: a.

Lijn van verantwoordelijkheid volgen. De ontwikkeling van een toekomstig brandweerstelsel zien we bijvoorbeeld als een Rijksverantwoordelijkheid. Landelijk zetten we daarom in om de hiermee samenhangende kosten vanuit het Rijk vergoed te krijgen. Daarnaast blijven we de lobby voeren dat de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) voor onze regio wordt verhoogd.

b.

Het structurele tekort van de VRZHZ van € 1,6 mln voor “basis op orde” op te lossen via een “reparatiebijdrage” uit de gemeenten. Dit betekent dat wordt voorgesteld ingaande de begroting 2023 de gemeentelijk bijdrage met € 1,6 mln te verhogen.

c.

Ruimte voor noodzakelijke ontwikkelingen, door: i. De opbrengsten van het oversluiten van de leningen van € 0,5 mln zoals genoemd bij punt 4 hierboven; ii. Bij begrotingsbehandelingen in de komende periode (vanaf 2023) gemotiveerd en onderbouwd voorstellen te doen welke middelen extra benodigd voor het realiseren van deze ontwikkelingen. De gemeenteraden kunnen zo, gegeven het voorstel van het algemeen bestuur, hun zienswijze met betrekking tot deze ontwikkelingen en de kosten kenbaar maken.

4. De betrokkenheid van de gemeenten Het algemeen bestuur hecht sterk aan goede betrokkenheid van de gemeenten en raden. Veiligheid is een gezamenlijke opgave ten dienste van de gemeenten. Een omgeving waar het veilig wonen, werken en recreëren is. Daarbij speelt dat in maart 2022 verkiezingen zijn en een groot deel van de ontwikkelingen beslag krijgt in de periode van de nieuwe gemeenteraad. De vaststelling het beleidsplan 2022-2025 heeft nog plaatsgevonden in de periode van de huidige gemeenteraad. De betrokkenheid van de gemeenten organiseren we door: 

Het opstellen van een samenvatting van het beleidsplan 2022-2025 (zie bijlage A), deze notitie en een lijst van veel gestelde vragen en antwoorden (bijlage B). Hiermee hebben zittende en nieuwe leden van college en gemeenteraad snel inzicht op inhoud en financiën;



Het voorstellen van een structurele reparatiebijdrage van € 1,6 mln voor de basis op orde met de ontwerpbegroting 2023 ter zienswijze voor te leggen aan de gemeenteraden (april – mei 2022)



Het in de reguliere producten als begrotingen, bestuursrapportages en jaarverslagen rapporteren over de uitvoering van het beleidsplan en over de ontwikkelingen. De jaarlijkse begroting verloopt via een zienswijze langs de gemeenteraden.

Bijlagen: A. Samenvatting ontwerpbeleidsplan 2022-2025

pagina 7 van 8

B. Lijst veel gestelde vragen en antwoorden

pagina 8 van 8

Vragen en antwoorden in relatie tot het financieel perspectief van de VRZHZ I. Vragen met betrekking tot het voorstel van het algemeen bestuur 1. Kan de gemeenteraad nog iets vinden van de ontwikkelingen? Voorop wordt gesteld dat niet alle ontwikkelingen beïnvloedbaar zijn, bijvoorbeeld als gevolg van veranderende wetgeving. De ontwikkelingen zijn voor zover bekend benoemd in het ontwerpbeleidsplan 2022-2025. De gemeenteraden kunnen in hun reactie kenbaar maken hoe ze tegen dit plan aankijken. Het plan vormt daarmee het inhoudelijk kader voor de komende jaren. In de begrotingen, jaarverslagen en bestuursrapportages zal de VRZHZ jaarlijks rapporteren over de uitvoering van het beleidsplan. De begrotingen zijn ook het moment om de ontwikkelingen inclusief financiële gevolgen op te nemen. De gemeenten kunnen hierop een zienswijze geven. 2.

De VRZHZ lost een frictie van 1,5 mln vanwege Vijfheerenlanden structureel op door bezuinigingen maar komt tegelijk 1,6 mln tekort om de basis op orde te brengen. Is dit geen vestzak – broekzak principe? Het gaat over verschillende zaken. De besparingen Vijfheerenlanden zitten op andere posten dan waar we nu geconfronteerd worden met kostenstijgingen. Vanuit een vestzak – broekzak principe geldt wel dat we vanwege de frictieopgave Vijfheerenlanden de gevonden besparingen niet kunnen inzetten voor het opvangen van de stijgende kosten. Met andere woorden: als we de opgave Vijfheerenlanden niet hadden gehad, dan was de VRZHZ in staat geweest om zelf een groot deel van de stijgende kosten op te vangen.

3.

Heeft de VRZHZ voldoende kritisch naar mogelijkheden in de eigen begroting gekeken? In de afgelopen periode zijn besparingen ingezet voor de bezuiniging van structureel € 5,2 mln in het kader van het financieel meerjarenperspectief (MJP 2016-2020) en voor het opvangen van de frictieopgave Vijfheerenlanden ter grootte van € 1,5 mln. Een “kaasschaafmethode” is vanwege deze eerdere bezuinigingen niet meer mogelijk en realistisch. Er is daarnaast gekeken naar het meerjarig investeringsplan (MJIP). Dit plan is de afgelopen periode herzien en in het algemeen bestuur van februari 2022 vastgesteld. Binnen het MJIP zitten nog een aantal opgaven en onzekerheden die de komende periode worden geconcretiseerd. Om die reden worden geen bezuinigingen in relatie tot het MJIP voorgesteld maar is de lijn de nog uit te werken opgaven binnen het MJIP op te lossen binnen de huidige financiële kaders van het MJIP. Een mogelijkheid binnen de begroting die wel gezien en gerealiseerd wordt is het opnieuw afsluiten de leningenportefeuille. Dit levert gemiddeld op jaarbasis € 0,5 mln op.

4.

Kunnen we besparen door voertuigen eerder te verkopen (kortere afschrijvingen maar dan hogere restwaarde)? Bovendien motiveert het personeel meer als ze met nieuw materiaal werken. Het is een mooie gedachte maar er zijn wel een aantal kanttekeningen bij te plaatsen. Ten eerste zijn brandweervoertuigen specialistisch materieel waarbij een groot deel van de waarde niet in het voertuig zelf zit maar in de bepakking van het voertuig. De bepakking is voor een deel aangepast aan de lokale / regionale situatie die niet zomaar inzetbaar is in andere gebieden of bijvoorbeeld het buitenland. Op dit moment is de situatie dat de brandweermarkt 1

redelijk op slot zit. Er is beperkt vraag naar gebruikte voertuigen. De VRZHZ heeft minder flexibiliteit dan een ondernemer. Daar waar een ondernemer een voertuig op een gunstig moment kan verkopen en een nieuwe in de showroom bestellen moeten wij investeringen inpassen in ons investeringsplan en daar besluitvorming over vragen. Bovendien vraagt de aankoop van specifiek materieel zoals brandweervoertuigen een (langdurig) traject van Europese aanbesteding. 5.

Wat betekent de reparatiebijdrage van € 1,6 mln voor “basis op orde” per gemeente? Het aandeel per gemeente in deze bijdrage is weergegeven in onderstaande tabel. Gemeente

Bijdrage

Alblasserdam

6.

€ 62.219

Dordrecht

€ 467.594

Gorinchem

€ 128.876

Hardinxveld-Giessendam

€ 52.252

Hendrik-Ido-Ambacht

€ 85.724

Hoeksche Waard

€ 293.207

Molenlanden

€ 165.714

Papendrecht

€ 103.127

Sliedrecht

€ 83.993

Zwijndrecht

€ 157.293

Is 50 tankautospuiten geen hoog aantal voor onze regio? We hebben 22 basisposten met ieder 1 tankautospuit. Daarnaast hebben we 7 basis+ posten en 2 beroepsposten met ieder 2 autospuiten. Dit maakt een totaal van 40 autospuiten. Voor brandweer(chauffeurs) opleidingen hebben we 2 tankautospuiten en 1 autospuit is het vervangende voertuig bij onderhoud van tankautospuiten. De overige 7 autospuiten zijn gekoppeld aan inzet voor vakbekwaam blijven – het organiseren van grote oefeningen op de posten. Voor dit laatste onderdeel kijken we naar de toekomst kritisch of dit aantal minder kan door dit te relateren aan de vereiste beschikbaarheid van het tweede blusvoertuig op de basis+ en beroepsposten. Als we die vereiste beschikbaarheid verlagen kan het aantal tankautospuiten voor vakbekwaam blijven omlaag. Eerder beschikte onze regio over 57 tankautospuiten. Door de uittreding van Vijfheerenlanden en door regionaal samenwerken is dit aantal gereduceerd naar 50.

7.

Heeft de VRZHZ nog andere inkomsten dan de bijdrage vanuit de gemeenten? De totale inkomsten van de VRZHZ bedragen € 45 mln. Het overgrote deel komt via de bijdrage van de gemeenten, € 38,5 mln. Het overige deel wordt gevormd door de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding van het Rijk, € 5,5 mln en overige baten bijvoorbeeld voor uitgeleend personeel van in totaal € 1,0 mln.

8.

Kunnen de overige inkomsten worden verhoogd? Bij een benchmark in 2018 is geconstateerd dat in verhouding met een aantal andere regio’s onze Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) niet in overeenstemming is met het risicoprofiel van de VRZHZ. Een lobby is gestart om deze BDuR te verhogen maar heeft tot nu toe niet tot resultaat geleid. Dit komt omdat de BDuR vanuit het Rijk gezien een gesloten systeem is. Met andere woorden, als de VRZHZ meer uitkering ontvangt dan krijgt een andere 2

regio minder. Het algemeen bestuur heeft nu gevraagd te onderzoeken of in landelijk verband een lobby kan worden gevoerd om het totaal van de Rijksuitkering te verhogen zodat een hogere uitkering bij de ene regio geen negatief gevolg heeft voor een andere regio.

II. Vragen met betrekking tot de begroting van de VRZHZ 9.

Waarom heeft de VRZHZ een laag weerstandsvermogen? Binnen het proces “Grip op verbonden partijen” zijn in de regio Zuid-Holland Zuid voor de 3 grote GR-en eenduidige kaders voor de begroting en de algemene reserve vastgesteld. 

GR-en houden als Algemene Reserve een eenvoudige, bescheiden buffer aan van 1% van het totaal van de lasten met een minimum van € 0,5 mln;



GR-en nemen in hun begrotingen, jaarstukken ed. een goede en smarte paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement op (berekend op basis van een systematiek van grootte maal kans) zodat gemeenten dat kunnen verwerken / aanvullen in hun eigen risico-inschatting c.q. risicobuffer.

We zien hier dus duidelijk het principe van verlengd lokaal bestuur terug. Omdat de lasten van de VRZHZ onder de € 50 mln blijven hanteren wij de ondergrens van € 500.000. 10. Vormt dit een probleem voor de VRZHZ? Het vormt geen risico voor de VRZHZ omdat dit wordt afgevangen via het weerstandsvermogen van de deelnemende gemeenten, ervan uitgaande dat die conform de afspraken hun risicobuffer op orde hebben. Het geeft wel uitvoeringsvraagstukken in de bedrijfsvoering. Zeker de laatste tijd spelen veel ontwikkelingen die een forse impact hebben. Er is weinig tot geen mogelijkheid om ontwikkelingen binnen het eigen vermogen op te vangen, wat tot gevolg kan hebben dat een beroep op de gemeenten wordt gedaan. Dit terwijl in de gedachte onder de kaders is terug te lezen dat een beroep op de gemeenten zoveel mogelijk moet worden voorkomen. 11. Heeft de VRZHZ een post onvoorzien? Ja de VRZHZ heeft een post onvoorzien maar die bedraagt slechts € 10.000. 12. Hoe hoog zijn onze risico’s? In de begroting 2022 worden 5 risico’s benoemd waarvan het effect in totaal is berekend op € 5,8 mln. In de berekening van het daarvoor benodigde weerstandsvermogen wordt rekening gehouden met de kans en het risicoprofiel (laag, midden, hoog). De totaal benodigde weerstandcapaciteit komt daarmee uit op € 396.000.

In vergelijking met andere Veiligheidsregio’s schatten we onze benodigde weerstandscapaciteit laag in. We zijn daarom bezig onze risico’s opnieuw te beoordelen. De uitkomsten hiervan betrekken we bij het opstellen van de jaarrekening 2021. 13. Hoe verhouden deze risico’s zich tov ons weerstandsvermogen?

Onze totale weerstandscapaciteit bedraagt € 510.000 (€ 500.000 algemene reserve en € 10.000 onvoorzien). Gedeeld door de benodigde weerstandscapaciteit van € 396.000 (zie vraag 4) is de ratio van ons weerstandsvermogen 1,29%. Hiermee vallen wij in waardering categorie C die staat voor “voldoende”. Een aanpassing van de berekening van onze risico’s en daarmee de benodigde weerstandscapaciteit leidt tot een verandering van het percentage.

3

14. Hoe komt het dat de schuldquote van de VRZHZ zo hoog ligt? De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Als gevolg van investeringen neemt de financieringsbehoefte toe, waarvoor geldleningen worden aangetrokken. Als gevolg hiervan neemt de schuldquote toe. In de begroting 2022 zien we een oplopende netto schuldquote (naar 189% in 2025) die over het maximum heen gaat dat de provincie adviseert (130%). Het lage eigen vermogen van de VRZHZ (zie vraag 1) is mede oorzaak van de hoge schuldquote. Er zijn weinig eigen financieringsmiddelen (reserves). 15. Vormt deze hoge schuldquote een probleem? Nee, de toename de schuldquote is geen financieel probleem zolang de lasten gedekt worden uit de reguliere exploitatie. Het is vergelijkbaar met een hypotheek, een hoge hypotheek is geen probleem zolang de maandelijkse lasten van rente en aflossing gewoon betaald kunnen worden. De hoge schuldquote is wel lastig omdat het een beeld kan oproepen van een minder gezonde financiële positie. Het vraagt daarom meer uitleg naar bijvoorbeeld de accountant en de provincie dat dit komt vanwege de afspraken over het lage eigen vermogen dat de VRZHZ zelf aanhoudt (zie vraag 1). 16. Wat wordt bedoeld met de afspraak over de “nul-lijn”? De “nul-lijn” is een afspraak die gemaakt is in het algemeen bestuur van december 2019.

Per 1-1-2019 zijn de gemeenten Leerdam en Zederik opgegaan in de gemeente Vijfheerenlanden en over gegaan naar de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Daarvoor is een uittreedsom ontvangen van € 5,1 mln. Hiermee is de reserve Vijfheerenlanden gevormd. Per 1-1-2019 ontstond een frictieopgave van € 1,5 mln per jaar, bestaande uit het verlies van inkomsten die Leerdam en Zederik inbrachten verminderd met het vervallen van directe kosten die overgingen naar de VRU. Sinds 2019 werkt de VRZHZ aan het verminderen van deze frictieopgave waarbij ieder jaar de opgave een stukje kleiner wordt. Om het effect hiervan op de jaarrekening te beheersen en een stabiele lijn te handhaven is de afspraak gemaakt dat tot en met 2023 de jaarrekening sluitend wordt gemaakt met een onttrekking uit de reserve Vijfheerenlanden. Deze afspraak zorgt er dus in principe voor dat eventuele tekorten in de jaarrekening worden afgedekt met deze reserve. De jaarrekening sluit dus op nul, de “nullijn”. Omgekeerd wordt het niet benodigde deel van de reserve aangehouden bij de VRZHZ voor toekomstige frictie en vraagstukken. Uiteraard is de toepassing afhankelijk van hoe de reserve de komende jaren verloopt. Een uitzondering is gemaakt voor de zogenaamde exogene ontwikkelingen die leiden tot extra kosten. Deze worden apart in beeld gebracht en aan het bestuur voorgelegd. 17.

Wat is de inwonerbijdrage op dit moment per jaar voor onze regio? De gemiddelde bijdrage per inwoner aan onze regio (begroting 2022) bedraagt 81 euro per inwoner. Hierbij twee opmerkingen: Ten eerste dat in de systematiek van de VRZHZ niet per inwoner wordt verrekend maar volgens een verdeling van het gemeentefonds cluster brandweer en rampenbestrijding. Het gaat dus om een gemiddelde bijdrage per inwoner. Ten tweede dat voor een aantal gemeenten geldt dat een betaling voor maatwerk (FLO afspraken) plaats vindt die niet is meegenomen in het gemiddelde bedrag van 81 euro.

4

Staat uw vraag er niet bij? Mail uw vraag dan naar bestuursondersteuning@vrzhz.nl

5